1. Meerjarenprogrammabegroting 2027-2030
Tekst van het document
1 Gemeente Elburg september 2026 Programmabegroting 2027
2 Inhoudsopgave 1. Aanbieding meerjarenprogrammabegroting ................................................................. 4 1.1 Inleiding .................................................................................................................... 4 1.2 Leeswijzer .................................................................................................................. 4 1.3 De basis onder de meerjarenbegroting .......................................................................... 5 1.4 Speerpunten collegeprogramma .................................................................................... 5 1.5 Trends en ontwikkelingen in de meerjarenbegroting ........................................................ 5 1.6 Financiële samenvatting ............................................................................................... 6 1.7 Maatschappelijke invloeden ......................................................................................... 11 1.8 Slotsom .................................................................................................................... 11 1.9 Voorstel aan de raad .................................................................................................. 12 2. Beleidsbegroting - het programmaplan ...................................................................... 13 2.1 Programma 0.
Bestuur en ondersteuning ...................................................................... 14 2.2 Programma 1. Veiligheid ............................................................................................. 31 2.3 Programma 2. Verkeer, vervoer en waterstaat ............................................................... 35 2.4 Programma 3. Economie ............................................................................................. 40 2.5 Programma 4. Onderwijs ............................................................................................ 46 2.6 Programma 5. Sport, cultuur en recreatie ..................................................................... 50 2.7 Programma 6. Sociaal domein ..................................................................................... 59 2.8 Programma 7. Volksgezondheid en milieu ..................................................................... 73 2.9 Programma 8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing ................ 80 3. Beleidsbegroting - de paragrafen ............................................................................... 86 3.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ..................................................................... 87 3.2 Onderhoud kapitaalgoederen .......................................................................................
94 3.3 Financiering............................................................................................................. 101 3.4 Bedrijfsvoering ........................................................................................................ 107 3.5 Wet Open Overheid (Woo) ........................................................................................ 110 3.6 Verbonden partijen................................................................................................... 113 3.7 Grondbeleid ............................................................................................................. 120 3.8 Lokale heffingen ...................................................................................................... 131 3.9 Subsidies ................................................................................................................ 139 4. Financiële begroting ................................................................................................. 144 4.1 Overzicht baten en lasten.......................................................................................... 145 4.1.1 Meerjarenprogrammabegroting ............................................................................ 145 4.1.2 Geraamde incidentele baten en lasten ...................................................................
147 4.1.3 Beoogde structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves ............................ 148 4.2 Uiteenzettingen financiële positie ............................................................................... 149 4.2.1 Meerjarenperspectief .......................................................................................... 149 3 4.2.2 Geprognosticeerde balans .................................................................................... 150 4.2.3 EMU-saldo ......................................................................................................... 151 4.2.4 Meerjareninvesteringplanning 2027-2030 .............................................................. 152 4.2.5 Reserves en voorzieningen .................................................................................. 154 4.2.6 Begroting per taakveld ........................................................................................ 156 5. Bijlagen .................................................................................................................... 158 5.1 Beleidsindicatoren per programma .......................................................................... 158 5.2 Beleidskaders per programma .................................................................................
167 5.3 Samenwerkende partijen per programma ................................................................. 170 4 1. Aanbieding meerjarenprogrammabegroting 1.1 Inleiding Voor u ligt de Meerjarenprogrammabegroting (MPB) 2027-2030. Hierin staat wat de gemeente het komende jaar wil doen en welke financiële keuzes daarbij horen. Ook geeft deze begroting een doorkijk naar de drie jaren daarna. Deze begroting is de eerste begroting van het college dat in 2026 is aangetreden voor de bestuursperiode 2026-2030. Het college stelt in oktober 2026 een collegewerkprogramma vast op basis van het coalitieakkoord. De gedetailleerdere financiële vertaling daarvan wordt opgenomen in de Meerjarenprogrammabegroting 2028-2031. We presenteren een begroting die structureel bezien sluitend is voor 2027 en in meerjarenperspectief stapsgewijs tot een evenwichtig resultaat leidt. Om de gemeentelijke financiën op orde te houden, zijn in deze begroting ombuigingen verwerkt die in juli 2026 als contouren door de gemeenteraad zijn vastgesteld. De komende jaren monitoren wij de uitvoering en het effect van de ombuigingen en rapporteren wij hierover via de planning-en-control-cyclus. Zo kunnen we, waar nodig, tijdig bijsturen en blijven werken aan een gezonde financiële toekomstbestendige positie. Met deze begroting presenteren we een realistische en verantwoordelijke basis voor de komende jaren.
Samen blijven we werken aan een financieel gezonde en toekomstbestendige gemeente Elburg. In deze MPB nemen wij u stap voor stap mee door de plannen en de financiële keuzes voor de komende jaren. 1.2 Leeswijzer Een meerjarenprogrammabegroting (MPB) is een groot document. Daarom nemen we u in deze leeswijzer graag mee langs de verschillende onderdelen die een plek hebben in het document. Naast de aanbieding van de begroting die u nu leest, bestaat de MPB uit drie grote onderdelen: 1. De beleidsbegroting met het programmaplan 2. De beleidsbegroting met de paragrafen 3. De financiële begroting Na hoofdstuk 1, de aanbieding van de begroting, waarin we aangeven waarop het MPB is gebaseerd en wat dat financieel betekent, treft u in hoofdstuk 2 de beleidsbegroting met programmaplannen aan. In de programma’s 0 tot en met 8 staan de plannen van het college voor het jaar 2027 en verder en de financiële vertaling daarvan. In hoofdstuk 3, de paragrafen, gaan we in op de ontwikkelingen en situatie van de gemeente op organisatieniveau. Deze ontwikkelingen en situaties hebben impact op één of meerdere beleidsprogramma’s. Hoe zit het met het weerstandsvermogen en de risico’s? Hoe zit het met de bedrijfsvoering en bijvoorbeeld de lokale heffingen? Deze informatie treft u aan in de paragrafen. Daarna nemen we u in hoofdstuk 4 mee naar de financiële begroting.
Een overzicht van de baten en lasten, een uiteenzetting van de financiële positie en de stand van bijvoorbeeld de reserves en voorzieningen. Via de inhoudsopgave van dit document kunt u eenvoudig terugvinden welk onderwerp u waar tegenkomt. Tot slot bevat de MPB een drietal bijlagen, deze vindt u in hoofdstuk 5. Dit betreft allereerst een overzicht van de verplichte beleidsindicatoren, waarin we monitoren hoe de programma’s zich over 5 de loop van de jaren ontwikkelen. Daarnaast geven we in de bijlagen een overzicht van onze beleidskaders en een overzicht van onze samenwerkende partijen die niet als verbonden partij (dus zonder financieel en bestuurlijk belang vanuit de gemeente Elburg) gelden. 1.3 De basis onder de meerjarenbegroting De meerjarenprogrammabegroting (MPB) 2027-2030 is opgebouwd op basis van het coalitieakkoord 'Ja, mits! Bouwen aan vertrouwen', de perspectiefnota 2026 en de ombuigingsopdracht. Daarnaast is de Meicirculaire 2026 meegenomen in de opstelling van de MPB. 1.4 Speerpunten collegeprogramma Het coalitieakkoord 'Ja, mits! Bouwen aan vertrouwen' 2026 is als kader beschikbaar en op onderdelen opgenomen als tekst in deze begroting. De uitwerking die het college aan het coalitieakkoord wil geven, wordt verwerkt in een collegewerkprogramma dat in oktober 2026 wordt opgesteld.
1.5 Trends en ontwikkelingen in de meerjarenbegroting De gemeente Elburg opereert in een omgeving die voortdurend verandert. Maatschappelijke opgaven, wettelijke ontwikkelingen en financiële onzekerheden vragen om een wendbare en toekomstbestendige organisatie. De MPB 2027-2030 laat zien dat de komende jaren in het teken staan van het behouden van een gezonde financiële positie. Een belangrijke ontwikkeling is de aanhoudende druk op de gemeentelijke financiën. Door stijgende kosten, met name binnen het sociaal domein, en onzekerheid over de omvang van de rijksmiddelen neemt de financiële ruimte af. Dit vraagt om scherpe afwegingen, een kritische blik op de uitvoering van beleid en een doelmatige inzet van beschikbare middelen. Binnen het sociaal domein blijft de vraag naar ondersteuning toenemen. Vooral de kosten voor specialistische jeugdhulp en andere vormen van zorg ontwikkelen zich sneller dan de beschikbare budgetten. Tegelijkertijd blijft de gemeente zich inzetten voor passende ondersteuning van inwoners en wordt gezocht naar mogelijkheden om de zorg betaalbaar en toekomstbestendig te organiseren. Ook de gemeentelijke organisatie staat voor nieuwe uitdagingen. De invoering van nieuwe wet- en regelgeving, onder andere op het gebied van informatiebeveiliging en digitale weerbaarheid, vraagt om aanvullende investeringen in de bedrijfsvoering.
Digitalisering, gegevensbescherming en cyberveiligheid worden steeds belangrijker om de continuïteit van de dienstverlening te waarborgen. Daarnaast neemt het belang van regionale samenwerking verder toe. Voor verschillende maatschappelijke opgaven werkt de gemeente intensief samen met regionale partners. Deze samenwerking moet bijdragen aan een efficiëntere uitvoering van taken, het delen van kennis en het realiseren van gezamenlijke ambities ten behoeve van de inwoners. De combinatie van stijgende uitvoeringskosten, een krappe arbeidsmarkt en een toenemende complexiteit van gemeentelijke taken vraagt om een organisatie die flexibel, professioneel en toekomstbestendig is. In de komende begrotingsperiode ligt de nadruk daarom op het uitvoeren van wettelijke taken, het versterken van de bedrijfsvoering en het maken van financieel verantwoorde keuzes. Daarmee blijft de gemeente werken aan een duurzame en solide basis voor de toekomst, met oog voor de maatschappelijke opgaven en de belangen van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. In de verschillende programma’s en taakvelden herkent u de onderwerpen uit de Perspectiefnota. Op deze manier sluit de begroting aan bij de eerder geschetste trends, ontwikkelingen en opgaven. Zo ontstaat een herkenbare lijn in de stukken binnen de P&C-cyclus.
6 1.6 Financiële samenvatting 1.6.1 Meerjarenperspectief (toekomstbeeld voor meerdere jaren) Inleiding De Meerjarenprogrammabegroting (MPB) geeft de belangrijkste plannen en financiële ontwikkelingen van de gemeente voor de komende jaren weer. Hierbij wordt gekeken naar het bestaande beleid, veranderingen in de uitkeringen van het Rijk aan gemeenten en voorstellen voor nieuw beleid of veranderingen in het huidige beleid. Op basis hiervan wordt een financieel overzicht voor de komende jaren gemaakt. We presenteren een begroting die structureel bezien sluitend is voor 2027 en in meerjarenperspectief, mede door de voorgestelde ombuigingen, stapsgewijs tot een evenwichtig resultaat leidt. Dit saldo is opgebouwd uit verschillende onderdelen: • De Perspectiefnota 2026, inclusief een tweetal moties en een aanvulling. • De richtinggevende ombuigingsscenario’s gemeente Elburg 2026. Een richting vanuit de gemeenteraad om vanuit een scenario ombuigingsmaatregelen voor te stellen. • De inzet van een deel van het surplus van onze algemene reserve als structureel dekkingsmiddel. • De meicirculaire 2026. Hierin staat informatie van het Rijk over de financiële middelen die gemeenten ontvangen. • Autonome ontwikkelingen, zoals hogere kosten door loon- en prijsstijgingen. • Aanpassingen van de kapitaallasten.
Dit zijn de kosten van investeringen, waarbij rekening wordt gehouden met investeringen die zijn uitgevoerd en afgeschreven. • Andere veranderingen in het bestaande beleid. Structureel meerjarenperspectief We presenteren een begroting die structureel bezien sluitend is voor 2027. De voorgestelde ombuigingen leiden stapsgewijs tot een evenwichtig resultaat: Bedragen x € 1.000 Begroot 2027 Begroot 2028 Begroot 2029 Begroot 2030 Structureel begrotingsresultaat (< 0 is voordelig) 0 591 21 -1.222 In 2027 komen we, mede door een aanvullende inzet vanuit de algemene reserve van € 1.477.000, uit op een resultaat van € 0. Hiermee zetten we vrijwel de volledige toegestane 10% van het surplus van onze algemene reserve in als structureel dekkingsmiddel voor onze begroting. In de MPB 2026-2029 was al een bedrag voor 2027 begroot van € 453.000, daarmee komt de totale onttrekking aan onze algemene reserve voor 2027 ter structurele dekking uit op € 1.930.000. De in de MPB 2026-2029 begrote onttrekkingen voor 2028 en 2029 blijven ongewijzigd; voor 2030 komen we uit op een voordelig structureel begrotingsresultaat zonder inzet van onze algemene reserve. Toelichting structureel resultaat Om te beoordelen of de begroting structureel en reëel in evenwicht is, moet worden vastgesteld of alle structurele uitgaven gedekt worden door structurele inkomsten.
In onderdeel 4.1.2 van deze begroting is een overzicht opgenomen van incidentele baten en lasten. Incidentele baten en lasten zijn kortdurend van aard en kennen een verwacht eindpunt (een jaar waarin de baten en lasten eindigen). Deze baten en lasten kunnen eenmalig zijn of over meerdere jaren verspreid, maar lopen in elk geval niet structureel door. Bij de beoordeling van het structurele begrotingssaldo moeten deze baten en lasten buiten beschouwing gelaten worden. Het structureel begrotingssaldo kent meerjarig het volgende verloop: Bedragen x € 1.000 | Begroot 2027 | Begroot 2028 | Begroot 2029 | Begroot 2030 Geraamde totale lasten | 88.728 | 88.232 | 84.815 | 85.567 Geraamde totale baten | -84.134 | -87.576 | -84.652 | -86.964 Saldo baten en lasten - | 4.594 | 656 | 163 | -1.397 Begrotingsresultaat (< 0 is voordelig) Waarvan incidentele lasten in de begroting | -2.111 | -378 | -172 | 0 Gecorrigeerde begrotingssaldi | 2.483 | 278 | -9 | -1.397 Waarvan structurele reserveonttrekkingen | -553 | -766 | -999 | -926 (kapitaallasten) Waarvan structurele inzet 10% vrije ruimte | -1.930 | -66 | -72 | 0 algemene reserve Structureel begrotingssaldo | 0 | -554 | -1.080 | -2.323 Correctie provinciaal toezicht stelpost Deskundigencommissie Hervormingsagenda | 0 | 1.145 | 1.101 | 1.101 Jeugd Structureel begrotingsresultaat (< 0 is | 0 | 591 | 21 | -1.222 voordelig) Een positief bedrag (>
0) in de tabel betekent meer lasten dan baten en dus een nadelig saldo; een negatief bedrag (< 0) betekent meer baten dan lasten en dus een voordelig saldo. Om te komen tot het structurele perspectief – het perspectief dat de provincie als onze toezichthouder beoordeelt – starten we met de geraamde totale lasten en baten in onze begroting, inclusief alle voorgestelde ombuigingen en exclusief alle reservemutaties. Hierdoor ontstaan in eerste instantie nadelige saldi voor 2027-2029 en een voordelig saldo voor 2030. Nadien corrigeren we deze saldi met onze incidentele lasten en baten en reservemutaties die door onze toezichthouder als structureel worden geoormerkt. Dit gaat om de structurele reservemutaties in relatie tot onze kapitaallasten en de structurele inzet van 10% van het surplus van onze algemene reserve. Tot slot corrigeert de provincie de opgenomen stelpost in het kader van de Deskundigencommissie Hervormingsagenda Jeugd. Deze stelpost (ca. € 1,1 miljoen vanaf 2028) hebben we in onze begroting als begrote inkomst opgenomen – in lijn met het begrotingsadvies van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Om te komen tot een reëel meerjarenperspectief heeft onze provinciaal toezichthouder echter aangegeven onze begrotingssaldi met deze stelpost te corrigeren.
Alle correcties leiden tot een structureel begrotingsresultaat van € 0 voor 2027, nadelige saldi voor 2028 en 2029 van resp. € 591.000 en € 21.000 en een voordelig resultaat van € 1.222.000 in 2030. Naast het genoemde overzicht van incidentele baten en lasten in onderdeel 4.1.2 vindt u in onderdeel 4.1.3 van deze begroting een overzicht van de beoogde structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves. 7 Inzet van vrije reserves als structurele baten Onze huidige financiële situatie maakt het mogelijk om op verantwoorde wijze vrije reserves in te zetten om het begrotingssaldo in evenwicht te brengen. In de begroting zijn daarom de volgende bedragen opgenomen als onttrekkingen aan de algemene reserve: Bedragen x € 1.000 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Inzet vrije ruimte reserves als structurele dekking | -1.930 | -66 | -72 | 0 Voor 2027 geldt dat in de MPB 2027-2030 een aanvullende onttrekking van € 1.477.000 aan de algemene reserve wordt gedaan. In de MPB 2026-2029 was al een bedrag voor 2027 begroot van € 453.000, daarmee komt de totale onttrekking aan onze algemene reserve voor 2027 ter structurele dekking uit op € 1.930.000. De bedragen voor 2028-2029 zijn conform de bedragen in de door de raad vastgestelde MPB 2026- 2029. Voor 2030 wordt geen nieuwe onttrekking begroot aan het surplus van de algemene reserve.
Hiermee zijn we, als gevolg van de voorgestelde ombuigingen, op termijn niet meer afhankelijk van onze algemene reserve om ons (structurele) begrotingsresultaat sluitend te krijgen. Volledig meerjarenperspectief Wanneer we naar álle verwachte lasten en baten van de gemeente kijken, dus inclusief incidentele lasten en baten, reservemutaties en de stelpost Deskundigencommissie Hervormingsagenda Jeugd, komen we voor 2027 uit op een financieel nadelig resultaat van ca. € 875.000. Zonder aanvullende inzet van de algemene reserve van € 1.477.000 zou het resultaat ca. € 2.352.000 nadelig zijn. Dit bevestigt de noodzaak van de ombuigingen om de financiële situatie structureel te verbeteren.
In 2028 verandert dit naar een voordelig financieel begrotingssaldo en ook voor 2029 en 2030 voorzien we in de huidige begroting een positief begrotingsresultaat: Bedragen x € 1.000 | Begroot 2027 | Begroot 2028 | Begroot 2029 | Begroot 2030 Saldi MPB 2027-2030 | 875 | -173 | -1.073 | -2.586 Toelichting volledig meerjarenperspectief Ons volledige meerjarenperspectief is als volgt opgebouwd, bezien vanaf de Voorjaarsrapportage 2026: Bedragen x € 1.000 | Begroot 2027 | Begroot 2028 | Begroot 2029 | Begroot 2030 Saldi na Voorjaarsrapportage 2026 | -133 | -112 | -137 | -135 Voorstellen Perspectiefnota 2026 | 1.077 | 702 | 526 | 526 Moties en aanvullend bedrag aanpak | 150 | 150 | 120 | 120 huiselijk geweld en kindermishandeling Indexeringen | 1.259 | 1.661 | 1.537 | 2.405 Gemeentefonds (meicirculaire 2026) | -54 | 97 | 139 | -2.063 Inzet reserves en voorzieningen | -862 | 37 | -173 | -46 Ombuigingen 2027-2030 | -463 | -2.708 | -3.081 | -3.089 Correctie stelposten ombuigingen | 750 | 1.000 | 1.500 | 1.500 Overige mutaties | -849 | -1.000 | -1.504 | -1.804 Saldi MPB 2027-2030 | 875 | -173 | -1.073 | -2.586 8 In hoofdstuk 2, het programmaplan van de MPB 2027-2030, vindt u onder elk programma een toelichting van de financiële effecten per programma, inclusief de ombuigingen die aan de raad worden voorgesteld.
Saldi per programma Na verwerking van alle financiële effecten komt het meerjarenperspectief voor elk programma in deze MPB 2027-2030 uit op de volgende saldi: Bedragen x € 1.000 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Bestuur en Ondersteuning | -51.265 | -48.319 | -48.724 | -49.499 Veiligheid | 2.718 | 2.705 | 2.733 | 2.756 Verkeer, Vervoer en Waterstaat | 4.269 | 3.395 | 3.478 | 3.533 Economische Zaken | -135 | 364 | 271 | 260 Onderwijs | 3.049 | 2.924 | 2.933 | 2.934 Sport, Cultuur en Recreatie | 5.365 | 5.094 | 5.232 | 5.300 Sociaal Domein | 33.114 | 32.767 | 32.614 | 33.178 Volksgezondheid en Milieu | 911 | -701 | -615 | -560 Volkshuisvesting, Leefomgeving en Stedelijke Vernieuwing | 1.973 | 1.771 | 2.078 | 2.097 Totaal alle programma's | 0 | 0 | 0 | 0 De reservemutaties zijn gesaldeerd in de saldi en zijn onderdeel van programma 0. Dit geldt ook voor de verwachte meerjarensaldi voor 2027-2030. 1.6.2 Indexaties Belastingen en heffingen Op grond van de vastgestelde begrotingsuitgangspunten voor de MPB 2027-2030 geldt voor heffingen in het algemeen een gemengde loon | - en prijscompensatie, gekoppeld aan de percentages van de meicirculaire, namelijk: | 3,4% (2027), 3,5% (2028), 3,1% (2029) en 3,1% (2030). De belastingdruk voor het jaar 2027 voor een meerpersoonshuishouden wordt in onderstaande tabel weergegeven.
Uitgegaan wordt van een woning met een WOZ-waarde van € 435.000 (gemiddelde WOZ-waarde 2025 gemeente Elburg). Categorie (bedragen x € 1) | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Onroerendezaakbelasting | 351 | 363 | 376 | 388 | 400 Afvalstoffenheffing | 328 | 339 | 351 | 362 | 367 Rioolheffing | 250 | 258 | 267 | 276 | 284 Per meerpersoonshuishouden | 929 | 960 | 994 | 1.025 | 1.050 Absolute mutatie | 32 | 34 | 31 | 26 Stijgingspercentage | 3,4% | 3,5% | 3,1% | 2,5% Voor de OZB geldt dat de berekening is gebaseerd op de bekende standen per 1 september 2026. De definitieve percentages volgen uit de vaststelling van de belastingverordening. Verder geldt dat de OZB-tarieven niet per definitie jaarlijks stijgen, aangezien de waarden van onroerende zaken over het algemeen jaarlijks ook stijgen. Bij de bepaling van de OZB-tarieven wordt hiermee rekening gehouden en wordt niet het tarief, maar de totale opbrengst geïndexeerd. Verdere 9 toelichtingen op de tarieven, kostendekkendheid en belastingdruk vindt u terug in hoofdstuk 3.8, de paragraaf lokale heffingen, van deze MPB. Loonstijgingen Bij de raming van de budgetten wordt rekening gehouden met een jaarlijkse loonstijging voor 2027 volgens de laatste gegevens uit de collectieve arbeidsovereenkomst (CAO). Vanaf april 2027 zijn loonindexcijfers sector overheid vanuit de meicirculaire 2026 gebruikt voor indexatie.
Dit zijn: 4,0% voor 2028, 3,6% voor 2029 en 3,5% voor 2030. Hieronder een uiteenzetting van de verwachte salariskosten voor de komende jaren inclusief verwerking van voorstel | len vanuit de Perspectiefnota 2026 en ombuigingsvoorstellen voor 2027 | -2030. Bedragen x € 1.000 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Salarissen bestuur (excl. Perspectiefnota 2026) | 1.452 | 1.510 | 1.564 | 1.619 Salarissen organisatie (excl. Perspectiefnota 2026) | 19.633 | 20.407 | 21.131 | 21.861 Voorstellen Perspectiefnota 2026 | 385 | 253 | 198 | 198 Totaal salariskosten | 21.470 | 22.170 | 22.893 | 23.678 Absolute mutatie | 700 | 724 | 784 Stijgingspercentage | 3,3% | 3,3% | 3,4% 1.6.3 Toezicht Voor de provinciaal toezichthouder zijn voor de beoordeling van de begroting de uitkomsten van de meicirculaire bepalend. De septembercirculaire wordt daarin niet meegenomen. De uitgangspunten om voor het begrotingsjaar 2027 voor het repressieve toezicht in aanmerking te komen zijn als volgt: • | De begroting 2027 dient naar het oordeel van de provincie reëel en structureel in evenwicht te zijn of, als dat niet het geval is, het evenwicht dient op tijd te worden hersteld, uiterlijk in 2030. • | De vastgestelde jaarrekening 2025 en de begroting 2027 dienen tijdig, respectievelijk vóór 15 juli 2026 en 15 november 2026, aan de provincie te zijn toegezonden.
Met het begrip structureel evenwicht wordt bedoeld dat in de begroting structurele lasten gedekt worden door structurele baten. Het reëel evenwicht houdt in dat onderzoek wordt gedaan naar de geloofwaardigheid van de ramingen (volledig, realistisch en haalbaar). Daarnaast kan er geen sprake zijn van een opschuivend perspectief waarmee wordt bedoeld dat elke keer bij vaststelling van de begroting alleen de laatste jaarschijf in evenwicht is. 1.6.4 Financiële positie De begroting die we presenteren is structureel bezien sluitend voor 2027 en in meerjarenperspectief komen we, mede door de voorgestelde ombuigingen, stapsgewijs tot een evenwichtig resultaat. Hierdoor werken we toe naar een structureel gezonde financiële positie. Bij het beoordelen van de financiële positie wordt, naast de wettelijk voorgeschreven kengetallen, gebruik gemaakt van de bij de financiële verordening afgesproken kengetallen. Deze financiële kengetallen worden door de toezichthouder niet betrokken bij het uiteindelijk oordeel over de toezichtvorm (repressief dan wel preventief). De toezichthouder gebruikt de kengetallen om een completer beeld te verkrijgen van de financiële situatie van de gemeente. 1.6.5 Financiële risico's Belangrijk is dat er voldoende oog is voor de risico’s die door de gemeente gelopen worden.
Voor een opsomming van de financiële risico’s wordt verwezen naar de paragraaf weerstandsvermogen 10 11 en risicobeheersing. In deze paragraaf worden de risico’s geïnventariseerd en vervolgens gekwantificeerd op basis van het risicoprofiel. De reservepositie van de gemeente is zodanig dat de beschikbare weerstandscapaciteit uitstekend is om deze gekwantificeerde risico’s op te kunnen vangen. De gemeente heeft een ruim voldoende ratio bij de berekening van het weerstandsvermogen (ratio 6,3). 1.7 Maatschappelijke invloeden De begroting voor de jaren 2027 tot en met 2030 is opgesteld in een periode waarin gemeenten nog steeds te maken hebben met financiële onzekerheid. De ontwikkelingen van het voorgaande jaar zijn ook dit jaar nog steeds van invloed op de financiële positie van de gemeente Elburg. Hoewel het Rijk soms extra geld beschikbaar stelt, blijft de financiële situatie van de gemeente vanaf 2027 onder druk staan. De inkomsten vanuit het Rijk veranderen regelmatig en zijn daardoor moeilijk te voorspellen. Tegelijkertijd blijven de kosten in het sociaal domein stijgen. Dit komt onder andere door de blijvende grotere vraag naar zorg en veranderingen in de samenstelling en omvang van de bevolking. Ook andere grote maatschappelijke thema's ontwikkelingen blijven invloed hebben op de financiële ruimte van de gemeente.
Zo zijn de kosten nog steeds hoger door inflatie, hogere rente en stijgende bouwkosten. Daarnaast vragen grote maatschappelijke opgaven, zoals woningbouw, verduurzaming en het aanpassen aan klimaatverandering, om extra investeringen. Deze ontwikkelingen zijn ook dit jaar nog duidelijk merkbaar en vragen om een zorgvuldige financiële koers. Het is belangrijk om realistische keuzes te maken en goed zicht te houden op de financiële risico’s en ontwikkelingen die op de gemeente afkomen. 1.8 Slotsom De gemeente Elburg staat de komende jaren voor een financiële opgave. Zonder aanvullende maatregelen zijn de inkomsten en uitgaven vanaf 2027 niet structureel in evenwicht. Evenwicht is wel te bereiken door het inzetten van een vrij deel van de reserves en voor een periode een goede oplossing. Uiteindelijk betekent een niet sluitend huishoudboekje dat de gemeente op termijn meer uitgeeft dan er aan inkomsten binnenkomt. Daarom heeft de gemeenteraad inmiddels besloten om een ombuigingstraject te starten. Met dit traject wil de gemeente ervoor zorgen dat het huishoudboekje in de toekomst weer structureel op orde is. Het doel is om de inzet van vrije reserves als dekking voor de begroting af te bouwen en de inkomsten en uitgaven weer in een goed evenwicht te brengen. In deze begroting is de ombuigingsopdracht voor het eerst concreet uitgewerkt.
De voorgestelde ombuigingen zijn in de begroting verwerkt en dragen bij aan een financieel gezonde gemeente op de langere termijn. Daarbij wordt steeds gekeken naar de gevolgen voor het beleid en de dienstverlening van de gemeente. Een belangrijk financieel risico blijft de ontwikkeling van de algemene uitkering uit het gemeentefonds, vooral vanaf 2028. De gemeente heeft hier zelf weinig invloed op. Wel moeten we de begroting blijven aanpassen aan de financiële ontwikkelingen en de informatie die vanuit het Rijk beschikbaar komt. Met het ingezette ombuigingstraject zet de gemeente Elburg een belangrijke stap om de financiële positie structureel te verbeteren en ook in de toekomst een gezonde balans tussen inkomsten en uitgaven te behouden. 12 1.9 Voorstel aan de raad Uw raad heeft het budgetrecht en daarmee de bevoegdheid om financiële middelen beschikbaar te stellen. De gemeentebegroting is het document op basis waarvan uw raad het college machtigt (autoriseert) om geld uit te geven. Door vaststelling van de meerjarenprogrammabegroting 2027- 2030 geeft uw raad toestemming uitgaven voor 2027 te doen, inclusief alle voor dat jaar geplande investeringen uit hoofdstuk 4.2.4 van deze MPB. 1. Voorgesteld wordt de meerjarenprogrammabegroting 2027-2030 vast te stellen. 13 2. Beleidsbegroting - het programmaplan 14 2.1 Programma 0.
Bestuur en ondersteuning 2.1.1 Inleiding Dit programma gaat over de overkoepelende taakvelden van het bestuur, de ondersteuning daarvan door de gemeentelijke organisatie en de relatie tussen de inwoners en het bestuur van de gemeente Elburg. Centraal staat dienstverlening met de menselijke maat die op eenvoudige manier voor iedereen toegankelijk is. Ook burgerzaken, de uitkering uit het gemeentefonds, de lokale lasten zoals de OZB en de parkeerbelasting en het beheer van de financiële middelen (treasury) horen hierbij. Binnen dit programma werken we samen met de verbonden partijen Noord-Veluws Archief (NoVA), Bank Nederlandse Gemeenten N.V., Alliander N.V., Vitens N.V. In de paragraaf verbonden partijen vindt u meer informatie over alle verbonden partijen; in bijlage 5.3 bij deze begroting vindt u een overzicht van de overige samenwerkende partijen. 2.1.2 Toekomstige ontwikkelingen Voor het bestuur spelen ontwikkelingen rond participatie, integriteit en bestuurlijke weerbaarheid een belangrijke rol. De Wet versterking participatie op decentraal niveau is per 1 januari 2025 in werking getreden. Gemeenten hebben twee jaar om een participatieverordening op te stellen. Vanaf 2027 moet participatie, inclusief het uitdaagrecht, structureel zijn geborgd in beleid, processen en bestuurlijke besluitvorming.
Ook wordt landelijk gewerkt aan maatregelen voor integer en weerbaar bestuur, waaronder een verplichte risicoanalyse integriteit voor kandidaat- bestuurders en kwaliteitseisen voor integriteitsonderzoeken. Dit sluit aan bij de bredere ontwikkeling dat agressie, intimidatie, polarisatie en ondermijning meer aandacht vragen van bestuur, raad en organisatie. Daarbij ontwikkelt ondermijning zich steeds meer tot een organisatiebrede opgave, met raakvlakken met onder meer participatie, integriteit, informatieveiligheid en dienstverlening. De verdere uitwerking hiervan is opgenomen in programma 1 Veiligheid. Inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties hebben steeds hogere verwachtingen van de gemeente: snel, begrijpelijk, digitaal toegankelijk én persoonlijk waar dat nodig is. Tegelijk staat het vertrouwen in de overheid onder druk. Dit vraagt om een bestuursstijl en dienstverlening die duidelijk, betrouwbaar en mensgericht zijn. De voorgenomen Wet versterking waarborgfunctie Algemene wet bestuursrecht (Awb) sluit hierbij aan. Deze wet richt zich op begrijpelijkere besluiten, meer persoonlijk contact, het versterken van de menselijke maat en het voorkomen van onnodige hardheden in de uitvoering. Dit kan gevolgen hebben voor werkprocessen, juridische kwaliteit, communicatie, bezwaarafhandeling en de manier waarop maatwerk wordt toegepast.
De digitalisering van bestuur en dienstverlening vraagt blijvende aandacht. Naast de al opgenomen inzet op informatiemanagement en informatieveiligheid komen aanvullende verplichtingen op de gemeente af. De Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) is per 1 januari 2026 ingegaan, met onderdelen die later in werking treden. Deze wet vraagt dat inwoners en bedrijven digitaal met bestuursorganen kunnen communiceren en dat digitale kanalen goed zijn ingericht. De Wet digitale overheid (Wdo) stelt daarnaast eisen aan veilig en betrouwbaar inloggen bij de overheid. Ook de verdere invoering van de Wet open overheid (Woo), de doorontwikkeling van actieve openbaarmaking en de Generieke Woo-voorziening (centrale vindplaats) kunnen extra impact hebben op informatiebeheer, publicatieprocessen, anonimisering en de vindbaarheid van overheidsinformatie. De Cyberbeveiligingswet (Cbw) is op 15 augustus 2026 in werking getreden. Deze wet vraagt van de gemeente om digitale veiligheid structureel te versterken. Dit betekent meer bestuurlijke aandacht, passende capaciteit en meer inzet op risicobeheer, informatiebeveiliging en bewustwording, zodat de continuïteit en betrouwbaarheid van de gemeentelijke dienstverlening worden geborgd. 15 Daarnaast bereiden we ons voor op ontwikkelingen rond archivering en verantwoord gebruik van data en AI.
De nieuwe Archiefwet is voorzien voor 1 januari 2027 en is gericht op duurzame toegankelijkheid van overheidsinformatie in een digitale omgeving. Dit raakt de samenwerking met het Noord-Veluws Archief (NoVA), zaakgericht werken, informatiebeheer en de inrichting van digitale processen. De Europese AI-verordening wordt vanaf 2026 gefaseerd van toepassing. Dit vraagt om bewuste keuzes over het gebruik van AI, aandacht voor transparantie, uitlegbaarheid, privacy, informatiebeveiliging en voldoende AI-geletterdheid binnen de organisatie. Tot slot blijft de financiële onzekerheid rond het gemeentefonds een belangrijke externe ontwikkeling binnen dit programma. De gemeente Elburg is in hoge mate afhankelijk van rijksinkomsten. Vanaf 2028 ontbreekt nog steeds een structurele oplossing voor de disbalans tussen taken en middelen. Tegelijk nemen wettelijke taken, uitvoeringslasten en verantwoordingsverplichtingen toe. Dit kan gevolgen hebben voor de uitvoeringskracht van de organisatie, de kwaliteit van dienstverlening en de ruimte om nieuwe ontwikkelingen zonder aanvullende middelen op te vangen. 2.1.3 Doelen en activiteiten per taakveld Programma 0. Bestuur en ondersteuning is onderverdeeld in diverse taakvelden. Hieronder leest u per taakveld de doelen die wij nastreven en de activiteiten die we daarvoor willen uitvoeren.
0.1 Bestuur Omschrijving Tot dit taakveld hoort de ondersteuning van de bestuursorganen, zoals het college van burgemeester en wethouders, de gemeenteraad en commissies. Ook de ondersteuning door de griffie, lokale rekenkamer en accountant valt hieronder. Daarnaast gaat het om werkzaamheden op het gebied van regionale, landelijke en bestuurlijke samenwerking. De portefeuillehouder is burgemeester H.J. van Schaik. Doel van het taakveld (wat willen we bereiken?) We werken vanuit een oplossingsgerichte, dienende en betrokken bestuursstijl. Daarbij sluiten we aan op het coalitieakkoord: een gemeente die luistert, meedenkt en werkt vanuit de houding “ja, mits”. We willen inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties eerder en beter betrekken bij plannen en besluiten. Tegelijk versterken we de positie van de raad en maken we duidelijke keuzes in regionale samenwerking. Activiteiten (wat gaan we daarvoor doen?) • Wij implementeren het vastgestelde participatiebeleid Samenwerken in de gemeente Elburg. We betrekken inwoners, ondernemers, verenigingen en maatschappelijke organisaties op tijd bij het maken, uitvoeren en evalueren van projecten en beleid. • Wij ontwikkelen een participatieverordening ter vervanging van de inspraakverordening. • Wij borgen participatie in de organisatie.
Dit doen we met een duidelijke werkwijze, praktische hulpmiddelen, trainingen en het platform Elburg Spreekt. • Wij werken aan een toekomstbestendige griffieorganisatie door de formatie van de griffie structureel op peil te brengen. Daarmee kan de griffie de raad beter ondersteunen bij de kaderstellende, controlerende en volksvertegenwoordigende rol. • Wij blijven samenwerken in de regio en met andere overheden waar dit bijdraagt aan betere dienstverlening, minder kwetsbaarheid en behoud van bestuurlijke slagkracht. • Wij herijken onze regionale samenwerkingen. We maken scherper onderscheid tussen samenwerkingen die actieve sturing vragen, samenwerkingen die we volgen en samenwerkingen die we anders kunnen inrichten of afbouwen. 16 • Wij werken met Hattem, Heerde en Oldebroek aan een professionele, robuuste en toekomstbestendige samenwerking op bedrijfsvoering. Wij zetten concrete vervolgstappen in de EH2O-samenwerking op de thema’s inkoop, HR-backoffice, juridische zaken/ bezwaarschriften en informatiebeheer. Nieuw beleid Formatie-uitbreiding griffie In de Perspectiefnota 2026 is structurele uitbreiding van de griffieformatie opgenomen. Deze uitbreiding is nodig om de tijdelijke uitbreiding om te zetten naar een structurele basis. Daarmee wordt de griffie minder kwetsbaar, kan meer werk intern worden opgepakt en wordt de ondersteuning van de raad duurzaam versterkt.
Indicatoren De voor de wet verplicht op te nemen beleidsindicatoren zijn vermeld in de bijlage bij deze meerjarenprogrammabegroting. Indicatoren om de voortgang en effectiviteit van de doelen en activiteiten op dit taakveld en andere taakvelden te meten worden uitgewerkt in het collegeprogramma en krijgen een plek in de volgende meerjarenbegroting. 0.2 Burgerzaken Omschrijving Tot dit taakveld behoren de uitgaven en inkomsten voor burgerzaken, zoals de basisregistratie van personen, reisdocumenten, rijbewijzen en verkiezingen. 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden Omschrijving Tot dit taakveld behoren taken met betrekking tot onroerend goed dat niet in exploitatie is en niet aan een specifiek beleidsveld is toe te delen. Dit betreft bijvoorbeeld het beheer, verhuur en instandhouding van gebouwen, gronden en landerijen die de gemeente in bezit heeft. 0.4 Overhead Omschrijving Tot dit taakveld behoren de kosten van overhead, dat wil zeggen, alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van medewerkers in het werk dat zij voor de samenleving doen. De portefeuillehouder is burgemeester H.J. van Schaik, aangevuld door wethouder P. Gaynor voor de renovatie van het gemeentehuis. Doel van het taakveld (wat willen we bereiken?) Elburg wil een professionele, dienstbare en toekomstbestendige gemeente zijn die de ambities uit het coalitieakkoord kan uitvoeren.
De komende jaren ligt de focus op uitvoering: van plannen maken naar plannen uitvoeren. Dat vraagt om een organisatie die toegankelijk, betrouwbaar, veilig en wendbaar is, met medewerkers die werken vanuit de houding: ja, mits. We investeren in goede dienstverlening, aantrekkelijk werkgeverschap, moderne informatievoorziening, informatieveiligheid en een werkomgeving die past bij de opgaven van de gemeente. Activiteiten (wat gaan we daarvoor doen?) • Wij voeren de visie en het uitvoeringsprogramma Dienstverlening 2025–2029 uit. Daarbij werken we aan toegankelijke en begrijpelijke communicatie, digitale toegankelijkheid, passende ondersteuning en de implementatie van de servicenormen. • Wij geven vervolg aan de organisatieontwikkeling 2022-2025. We richten ons op het zichtbaar toepassen van missie, visie en kernwaarden, sterkere teams en verdere managementontwikkeling. 17 • Wij versterken onze dienstverlenende houding volgens het uitgangspunt ‘ja, mits’. Via teamgesprekken en workshops over kernwaarden, houding en gedrag vertalen we dit naar het dagelijks werk. • We zetten in op het werven, binden en ontwikkelen van medewerkers. Bij ombuigingen bewaken we dat de organisatie voldoende toegerust blijft om de bestuurlijke ambities en wettelijke taken uit te voeren. • Wij voeren de Informatiestrategie 2025–2030 en de uitvoeringsagenda fase 1 uit.
We bouwen verder aan het digitale fundament van de organisatie en verhogen het volwassenheidsniveau van onze informatievoorziening. • Wij versterken procesmanagement als basis voor betere dienstverlening en een betrouwbare bedrijfsvoering. We stellen uitgangspunten en richtlijnen voor procesmanagement vast, brengen gemeentelijke processen in kaart en leggen processtappen, rollen, systemen, documenten en verantwoordelijkheden eenduidig vast. • Wij versterken zaakgericht werken als basis voor digitale dienstverlening en een goede informatiehuishouding. We actualiseren zaaktypen, werken aan een zaaktypecatalogus en richten processen zoveel mogelijk standaard, digitaal en archiefwaardig in. Waar mogelijk koppelen we taakspecifieke applicaties aan het zaaksysteem. • Wij zetten een volgende stap in het versterken van informatieveiligheid en privacy. We voeren een NIS2-gap-analyse uit en richten een Information Security Management System (ISMS) in. We bereiden ons voor op de zorg-, meld- en verantwoordingsplicht. • Wij werken verder aan de renovatie van het gemeentehuis. Na het definitief ontwerp werken we toe naar verdere besluitvorming, voorbereiding en uitvoering, met aandacht voor toegankelijkheid, duurzaamheid, eigentijdse werkplekken en continuïteit van de dienstverlening.
Nieuw beleid Accounthouder regionale samenwerking Regio Zwolle en Kop van de Veluwe De samenwerking in de Regio Zwolle en de Kop van de Veluwe wordt steeds belangrijker voor het realiseren van lokale en regionale opgaven. Met een accounthouder versterken we de ambtelijke coördinatie, agendering en opvolging van regionale samenwerking. Zo benutten we kansen beter, houden we overzicht op regionale ontwikkelingen en zorgen we dat samenwerking doelgericht bijdraagt aan de opgaven van de gemeente Elburg. Adviseur bedrijfsvoering regionale samenwerking Voor de gemeente Elburg staat een goede en toekomstbestendige dienstverlening aan inwoners voorop. Samenwerking met regiogemeenten kan bijdragen aan een hogere kwaliteit, meer continuïteit en minder kwetsbaarheid in de bedrijfsvoering. Daarbij is samenwerking geen doel op zich: steeds wordt beoordeeld welke vorm van organiseren het beste bijdraagt aan de kwaliteit van onze dienstverlening. Dat vraagt om voldoende ambtelijke regie, voorbereiding en uitvoering. Ook tijdens de uitvoering van lopende samenwerkingen, zoals de I&A-samenwerking, Belastingsamenwerking H2OE en het NoVA is regie nodig op planning, capaciteit, financiën en dienstverlening.
Met de inzet van een adviseur bedrijfsvoering regionale samenwerking zorgen we dat de gemeente Elburg de eigen belangen goed inbrengt, besluitvorming zorgvuldig voorbereidt en vervolgstappen in de samenwerking goed begeleidt. Implementatie NIS2-/Cyberbeveiligingswet Met het oog op de toenemende digitale dreiging en nieuwe wettelijke eisen versterken we de structurele aanpak van informatiebeveiliging. We richten informatieveiligheid meer cyclisch en aantoonbaar in, verbeteren de sturing op risico’s en vergroten het bewustzijn bij medewerkers en 18 bestuur. Hiermee beschermen we de continuïteit van onze dienstverlening en de gegevens van inwoners, ondernemers en medewerkers. Grote projecten Eigentijds gemeentehuis Met de renovatie van het gemeentehuis investeren we in een toekomstbestendige werkomgeving én in goede dienstverlening aan inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Het gemeentehuis moet toegankelijk, duurzaam en functioneel zijn en passen bij de manier waarop de gemeentelijke organisatie nu en in de toekomst werkt. Na de presentatie van het definitief ontwerp wordt het plan verder uitgewerkt richting besluitvorming en uitvoering. Daarbij houden we aandacht voor betaalbaarheid, continuïteit van de dienstverlening, goede communicatie met medewerkers en raad, en een zorgvuldige fasering van de werkzaamheden.
Indicatoren De voor de wet verplicht op te nemen beleidsindicatoren zijn vermeld in de bijlage bij deze meerjarenprogrammabegroting. Indicatoren om de voortgang en effectiviteit van de doelen en activiteiten op dit taakveld en andere taakvelden te meten worden uitgewerkt in het collegeprogramma en krijgen een plek in de volgende meerjarenbegroting. Overzicht overhead Conform artikel 8 van het BBV bevat het programmaplan van de begroting een overzicht van de kosten van overhead. Onder overhead wordt verstaan: alles wat samenhangt met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Alle lasten en baten op het gebied van overhead worden geboekt op het taakveld 0.4 Overhead. De totale lasten en baten die voor de komende jaren zijn begroot, worden getoond in de tabel in het onderdeel 2.1.4 Meerjarenbegroting per taakveld later in dit programma. 0.5 Treasury Omschrijving Tot dit taakveld behoren de activiteiten van de gemeente met betrekking tot de treasury-functie, zoals financiering, beleggingen en dividenden. 0.61 OZB woningen Omschrijving Tot dit taakveld behoort de onroerendezaakbelasting (OZB) op de woning. Naast de opbrengsten uit de belasting betreft dit ook de kosten voor waardering, heffing en invordering, uitvoering en bezwaar en beroep. 0.62 OZB niet-woningen Omschrijving Tot dit taakveld behoort de onroerendezaakbelasting (OZB) op niet-woningen.
Naast de opbrengsten uit de belasting betreft dit ook de kosten voor waardering, heffing en invordering, uitvoering en bezwaar en beroep. 0.64 Belastingen overig Omschrijving Tot dit taakveld behoren de overige belastingen. Voor Elburg gaat dit om de reclame- en precariobelasting. Opbrengsten uit de toeristen- en forensenbelasting worden niet tot dit taakveld gerekend, deze zijn begroot op het taakveld Economische promotie onder programma 3. Naast de opbrengsten uit de reclame- en precariobelasting worden er ook loonkosten begroot op het taakveld Belastingen overig. 0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds Omschrijving Tot dit taakveld behoren de algemene, integratie- en decentralisatie-uitkeringen uit het gemeentefonds. Specifieke uitkeringen worden geboekt op het taakveld waarop de uitkering betrekking heeft. Meicirculaire 2026 In de tabel hieronder staan de verwachte meerjarige uitkeringen uit het gemeentefonds op basis van de meicirculaire 2026 vermeld.
Bedragen x € 1.000 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Algemene uitkering decembercirculaire 2025 | -52.964 | -52.975 | -54.583 | -56.464 Taakmutaties meicirculaire 2026: Regeling Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en | -776 Energiebeleid (CDOKE) Uitstel vervanging abonnementstarief Wmo | -264 Huishoudelijke hulp uit de Wmo | 1.696 | 1.769 Vangnetregeling huishoudelijke hulp uit de Wmo | -506 | -528 Participatie (integratie-uitkering) | -264 | -257 | -275 | -191 Overige (o.a. participatie) | 262 | 261 | 234 | 8 Totaal taakmutaties | -1.042 | 4 | 1.149 | 1.058 Loon-prijsontwikkeling (accres) | -210 | -305 | -234 | -337 Stelposten aanvullend op algemene uitkering: Stelpost BTW-compensatiefonds | -245 | -245 | -245 | -245 Stelpost eigen bijdrage jeugdzorg | -326 | -335 | -335 Stelpost verkorten trajectduur jeugd | -85 | -88 | -88 Stelpost Wmo afschaffing huishoudelijke hulp | -1.190 | -1.241 Stelpost deskundigencommissie Hervormingsagenda Jeugd | -1.145 | -1.101 | -1.101 Totaal stelposten | -245 | -1.801 | -2.959 | -3.010 Algemene uitkering meicirculaire 2026 | -54.461 | -55.077 | -56.627 | -58.753 De tabel geeft de ontwikkeling, en daarmee het meest actuele beeld, weer van de algemene uitkering uit het gemeentefonds voor de jaren 2027 en verder. Als uitgangspunt is de stand van de algemene uitkering uit de Decembercirculaire 2025 opgenomen.
Vervolgens zijn de financiële effecten vanuit de Meicirculaire 2026 en enkele stelposten verwerkt. De taakmutaties hebben per saldo in 2029 en 2030 een beperkt effect, omdat de grootste uitname uit het gemeentefonds (huishuidelijke hulp uit de Wmo) gecompenseerd wordt door een stelpost. Daarnaast is rekening gehouden met de loon | - en prijsontwikkeling. Voor een aantal ontwikkelingen binnen het sociaal domein zijn stelposten opgenomen, waar | bij de eerder genoemde Wmo-stelpost nieuw is ten opzichte van de MPB 2026-2029. Na verwerking van deze mutaties komt de algemene uitkering uit op € 54.461.000 in 2027, oplopend naar € 58.753.000 in 2030. 19 0.8 Overige baten en lasten Omschrijving Tot dit taakveld behoren gemeentelijke stelposten, taakstellende bezuinigingen, de begrotingsruimte en budgetten voor onvoorziene uitgaven. Budgetten onvoorziene uitgaven Conform artikel 8 van het BBV bevat het programmaplan van de begroting het bedrag voor onvoorziene uitgaven. Dit bedrag wordt begroot op het taakveld Overige baten en lasten. De stelpost onvoorzien is binnen de gemeente Elburg onderverdeeld in een incidenteel en structureel budget. Het incidentele budget kan door het college worden ingezet voor incidentele, onvoorziene, onvermijdbare en onuitstelbare uitgaven die niet zijn opgenomen in de begroting. Per begrotingsjaar is hiervoor € 50.000 beschikbaar.
Het structurele budget kan door het college worden ingezet voor structurele, onvoorziene, onvermijdbare en onuitstelbare uitgaven die niet zijn opgenomen in de begroting. Per begrotingsjaar wordt gerekend met € 10.000. Normaliter loopt het structurele bedrag jaarlijks op met € 10.000, zodat na inzetten van de stelpost er bij een volgende begroting opnieuw geld beschikbaar is op de stelpost. In het kader van de ombuigingen is de stelpost vanaf 2028 echter jaarlijks met € 10.000 verlaagd. Bedragen x € 1.000 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Stelpost onvoorzien structureel | 10 | 10 | 20 | 20 Stelpost onvoorzien incidenteel | 50 | 50 | 50 | 50 Totaal stelposten onvoorzien | 60 | 60 | 70 | 70 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB) Omschrijving Op dit taakveld wordt het te betalen bedrag aan vennootschapsbelasting (VpB) begroot en geboekt. Dit bedrag is verschuldigd vanwege fiscale winst op ondernemingsactiviteiten in het betreffende begrotingsjaar na eventuele verrekening van fiscale verliezen uit eerdere begrotingsjaren. Heffing vennootschapsbelasting Conform artikel 8 van het BBV bevat het programmaplan van de begroting het bedrag voor de heffing voor de vennootschapsbelasting (VpB). Op 1 januari 2016 is de Wet modernisering VpB-plicht overheidsondernemingen in werking getreden.
Er is sprake van belastingplicht voor de Wet op de vennootschapsbelasting (VpB) 1969 indien aan de hand van de volgende criteria geconcludeerd kan worden dat een (cluster van) activiteit(en) een onderneming in fiscale zin vormt: • | Er is een duurzame organisatie van kapitaal en arbeid; • | welke deelneemt aan het economisch verkeer en; • | er is sprake van een (geobjectiveerd) winststreven. Voor een zeer groot aantal activiteiten van de gemeente geldt dat niet voldaan wordt aan de ondernemingscriteria en deze daardoor niet worden geraakt door de VpB. Voor de activiteiten waar geen aangifteplicht voor geldt, hoeft geen fiscale administratie ingericht en gevoerd te worden. Voor de activiteiten waar wel een aangifteplicht voor geldt, is een fiscale administratie ingericht en gevoerd. Voor de gemeente Elburg geldt dat met name het grondbedrijf onderhevig is aan VpB- betalingen. 20 21 Op basis van de herzieningen van onze grondexploitaties bij de jaarrekening 2025 wordt in de begroting 2027 uitgegaan van de volgende lasten aan vennootschapsbelasting: Bedragen x € 1.000 2027 2028 2029 2030 Vennootschapsbelasting 189 76 22 0 Deze lasten worden gedekt door de reserve bouwgrondexploitatie, dus de vennootschapsbelasting heeft geen effect op de structurele begrotingsruimte.
0.10 Mutaties reserves Omschrijving Op dit taakveld worden alle toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves geboekt. 2.1.4 Meerjarenbegroting per taakveld Hieronder vindt u de opbouw van de baten en lasten per begrotingsjaar onder programma Bestuur en Ondersteuning, per taakveld. Bestuur en Ondersteuning Bedragen x € 1.000 | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten 0.1 | Bestuur | 2.621 | 1.874 | 2.414 | 6.628 | 2.151 | 2.209 0.10 Mutaties reserves | 10.463 | 4.075 | 3.254 | 2.252 | 2.028 | 1.899 0.2 | Burgerzaken | 700 | 730 | 793 | 819 | 836 | 853 0.3 | Beheer overige gebouwen | 189 | 133 | 246 | 253 | 260 | 266 en gronden 0.4 | Overhead | 13.216 | 11.697 | 12.339 | 12.409 | 13.353 | 13.535 0.5 | Treasury | -29 | -534 | -110 | -221 | -341 | -576 0.61 OZB woningen | 330 | 172 | 183 | 189 | 193 | 197 0.62 OZB niet-woningen | 22 | 22 | 28 | 29 | 30 | 31 0.64 Belastingen overig | 451 | 357 | 337 | 349 | 360 | 371 Algemene uitkeringen en 0.7 | overige uitkeringen | 15 | 9 | 0 | 0 | 0 | 0 gemeentefonds 0.8 | Overige baten en lasten | 25 | 60 | -815 | 233 | 1.143 | 2.656 0.9 | Vennootschapsbelasting | 369 | 218 | 189 | 76 | 22 | 0 (VpB) Totaal Lasten | 28.372 | 18.813 | 18.858 | 23.015 | 20.034 | 21.442 Baten 0.1 | Bestuur | -64 | -449 | -434 | -4.827 | -303 | -314 0.10 Mutaties reserves | -13.407 |
-10.147 | -6.973 | -3.081 | -3.264 | -3.089 0.2 | Burgerzaken | -530 | -575 | -601 | -607 | -607 | -607 0.3 | Beheer overige gebouwen | -255 | -193 | -197 | -200 | -200 | -200 en gronden 0.4 | Overhead | -559 | -422 | -413 | -293 | -299 | -304 0.5 | Treasury | -624 | -447 | -483 | -493 | -493 | -493 0.61 OZB woningen | -3.715 | -3.794 | -4.029 | -4.170 | -4.299 | -4.433 0.62 OZB niet-woningen | -2.082 | -2.157 | -2.362 | -2.444 | -2.520 | -2.598 0.64 Belastingen overig | -157 | -168 | -171 | -141 | -146 | -150 Algemene uitkeringen en 0.7 | overige uitkeringen | -51.373 | -52.594 | -54.461 | -55.077 | -56.627 | -58.753 gemeentefonds 0.8 | Overige baten en lasten | -80 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal Baten | -72.846 | -70.945 | -70.124 | -71.334 | -68.758 | -70.941 Saldo van baten en lasten | -44.474 | -52.133 | -51.265 | -48.319 | -48.724 | -49.499 22 23 Hieronder lichten we de grote verschillen tussen de jaarschijven toe voor de diverse taakvelden: 0.1 Bestuur (lasten en baten) In 2028 vindt de overdracht plaats van de pensioenvoorziening voor wethouders van de gemeente naar het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds (ABP). Naar verwachting betreft dit een bedrag van ca. € 4.534.000. In 2028 is daarom een onttrekking aan de voorziening geraamd (hogere baten op dit programma) en de betaling aan het ABP (hogere lasten).
Verdere fluctuaties in de lasten en baten op dit taakveld zijn met name gerelateerd aan wijzigingen in de betalingen en voorzieningsmutaties voor wachtgelden en pensioenen voor wethouders, mede als gevolg van wisselingen in de samenstelling van het college. 0.10 Mutaties reserves (lasten en baten) Op het taakveld mutaties reserves worden alle onttrekkingen en toevoegingen aan reserves begroot en geboekt. De omvang van deze mutaties kan van jaar tot jaar aanzienlijk verschillen. De grootste mutaties worden doorgaans gedaan op de algemene reserve, algemene bestemmingsreserve, reserve bouwgrondexploitaties en de reserve sociaal domein. In meerjarenperspectief geldt dat de begrote baten op dit taakveld in 2027 hoger liggen dan in de daaropvolgende jaren. Dit is mede het gevolg van de inzet van een deel van het surplus van de algemene reserve (ca. € 1,9 miljoen). Ook geven incidenteel geraamde reserveonttrekkingen voor fietsoversteekplaatsen (€ 800.000), begraafkosten (€ 353.000) en afvalkosten (€ 315.000) in 2027 hogere baten op dit taakveld vergeleken met de periode 2028-2030. Voor een volledig overzicht van de begrote mutaties op onze reserves verwijzen we u naar onderdeel 4.2.5 van deze begroting. In de Jaarstukken 2025 vindt u toelichting op de gerealiseerde reservemutaties in dat jaar; in de MPB 2026-2029 vindt u het primitief begrote reserveverloop voor 2026.
0.4 Overhead (lasten) Vanaf 2029 nemen de lasten op dit taakveld toe als gevolg van de kapitaallasten voor de renovatie van het gemeentekantoor. 0.8 Overige baten en lasten (lasten) Onderdeel van dit taakveld is het begroten van de jaarlijkse stelpost begrotingsruimte. Voor 2027 is het verwachte begrotingstekort van ca. € 875.000 op dit taakveld begroot. Voor de jaren erna is een stelpost begrotingsruimte opgenomen met de begrote saldi die ook in de inleiding van deze begroting (onderdeel 1.6.1) zijn weergegeven: ca. € 173.000 voor 2028; ca. € 1.073.000 voor 2029 en ca. € 2.586.000 voor 2030. 2.1.5 Opbouw meerjarenbegroting Overzicht meerjarenbegroting programma Bestuur en Ondersteuning Hieronder vindt u de opbouw van de baten en lasten per begrotingsjaar onder programma Bestuur en Ondersteuning, vanaf de voorgaande begroting tot aan de huidige begroting.
Programma Bestuur en Ondersteuning | Lasten | Baten | Saldo | Saldo | Saldo | Saldo Omschrijving (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2027 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Primitief begroot in Meerjarenbegroting 2026-2029 | 17.514 | 66.673 | -49.159 | -47.485 | -48.756 | -48.726 Effecten uit Najaarsrapportage 2025 | -69 | 132 | -201 | -82 | -102 | -102 Effecten uit Voorjaarsrapportage 2026 | 67 | 184 | -117 | -110 | -91 | -90 Begroot na Voorjaarsrapportage 2026 | 17.512 | 66.989 | -49.477 | -47.677 | -48.949 | -48.918 Voorstellen Perspectiefnota 2026: Formatie-uitbreiding griffie (taakveld 0.1 Bestuur) | 110 | 0 | 110 | 88 | 88 | 88 Adviseur bedrijfsvoering regionale samenwerking | 110 | 0 | 110 | 0 | 0 | 0 (taakveld 0.4 Overhead) Accounthouder regionale samenwerking Regio Zwolle en | 55 | 0 | 55 | 55 | 0 | 0 Kop van de Veluwe (taakveld 0.4 Overhead) Implementatie NIS2-/Cyberbeveiligingswet (taakveld 0.4 | 125 | 0 | 125 | 30 | 30 | 30 Overhead) Begroot na Perspectiefnota 2026 | 17.912 | 66.989 | -49.077 | -47.504 | -48.831 | -48.800 Overige begrotingsmutaties: Ombuigingen programma Bestuur en Ondersteuning | -235 | 0 | -235 | -458 | -462 | -465 Vastgestelde begrotingswijzigingen | 288 | 58 | 230 | 60 | 115 | 0 Decembercirculaire 2025 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | -1.876 Meicirculaire 2026 | 0 | 1.123 | -1.123 | -172 | -148 | -393 Indexaties | 161 | 315 | -154 | -238 | -352 | -119 Kapitaallasten |
78 | 297 | -219 | -766 | -290 | -632 Begrotingsresultaat 2027-2030 | -875 | 0 | -875 | 172 | 1.073 | 2.586 Overige mutaties | 1.530 | 1.342 | 188 | 587 | 171 | 200 Meerjarenbegroting 2027-2030 | 18.858 | 70.124 | -51.265 | -48.319 | -48.724 | -49.499 Voor een toelichting op de posten uit de Perspectiefnota 2026 verwijzen we u naar de doelen en activiteiten per taakveld van dit programma. In de tabel hierboven is per post aangegeven onder welk taakveld u de toelichting kunt vinden en onder welk taakveld dus ook de financiën van de post zullen worden verantwoord. Toelichting overige begrotingsmutaties Hieronder vindt u een toelichting op de overige begrotingsmutaties die naast de financiële verwerking van de perspectiefnota tot wijzigingen van de meerjarige programmasaldi leiden. 24 Ombuigingen programma Bestuur en ondersteuning Voorstellen voortkomend vanuit ombuigingen 2027-2030 zijn als volgt: Ombuigingen programma Bestuur en Ondersteuning | Saldo | Saldo | Saldo | Saldo Tekstuele toelichting 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Omschrijving (bedragen x € 1.000) De coalitie heeft gekozen om te werken met drie wethouders. Indien de evaluatie na een jaar ruimte biedt 1. Formatie college | -98 | -103 | -107 | -110 | om dit voort te zetten, kan de kostenpost 0,8 fte wethouder komen te vervallen. Daarom nemen we deze post op als stelpost en mogelijke ombuiging na evaluatie in 2027.