Toelichting raad jaarrekening 2021 9 juni

Jaarstukken 2021 Toelichting 9 juni 2022

Drs. J.J. Zuidema RA

Petra Meijboom CPC

Partner Deloitte

Coördinator P&C Realisatie

Audit public sector

Gemeente Eindhoven

Agenda 1. Inleiding • •

Planning & control cyclus Rol van de raad

2. Jaarstukken

• Opzet van de jaarstukken & digitale rondleiding website • Resultaat en financiële positie • Raadsvoorstel analyse reserve en voorzieningen

3. Accountantsverslag

• Kernboodschappen • Actuele ontwikkelingen

INLEIDING

P&C cyclus

Waar kijken we vandaag naar?

Rolverdeling Jaarstukken Raad Met de jaarrekening controleert de gemeenteraad of het college de doelstellingen en activiteiten voor het betreffende kalenderjaar heeft uitgevoerd binnen het gegeven budget en overeenkomstig de wet- en regelgeving. Accountant Accountant doet een uitspraak over het getrouwe beeld en de rechtmatigheid. • Cijfers juist en volledig? • Jaarrekening overeenkomstig de regels? • Jaarrekening verenigbaar met jaarverslag? • Is rechtmatig gehandeld bij de uitvoering?

Jaarstukken 2021

https://eindhoven.jaarverslag-2021.nl/

Opzet Jaarstukken Bestuurlijke samenvatting (hfd 1)

Jaarverslag (Hfd 2+3)

Jaarrekening (hfd 4)

Bijlagen

Bestuurlijk inhoudelijke hoofdlijn (1.2)

Samenvatting: wat hebben we bereikt, wat hebben we gedaan

Financiële hoofdlijn (1.3)

Samenvatting: wat is het financieel resultaat en onze financiële positie

Corona (1.4)

Samenvatting: inzet coronamiddelen, rijkscompensatie en getroffen maatregelen

Programmaverantwoording (hfd 2)

Per taakveld: • Wat hebben we bereikt • Wat hebben we daarvoor gedaan • Wat heeft het gekost • Verbonden partijen

Paragrafen (hfd 3)

Dwarsdoorsnedes op diverse thema’s o.a. - Paragraaf verbonden partijen - Paragraaf financiering - Paragraaf weerstandsvermogen

Balans incl. toelichting (4.2)

Bezittingen, vermogen en schulden per 1/1 en 31/12 -> mutaties toegelicht

Baten en lasten incl. toelichting (4.3)

Lasten en baten 2021 -> toelichting op de afwijkingen in de taakvelden (Hfd 2)

SiSa (4.5) en Bereikbaarheidsakkoord (4.6)

Verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen en beschikking bereikbaarheidsakkoord Diverse bijlagen met details op enkele onderwerpen.

Doelenboom Wat hebben we bereikt Doel

Conform raming

Wat hebben we daarvoor gedaan Prestatie

Niet conform raming maar planning/raming is bijgesteld

Niet conform raming en realisatie is een probleem

Gegeven is niet bekend

De jaarstukken digitaal https://eindhoven.jaarverslag-2021.nl

Resultaat en afwijking

Afw. Programma 0 met name: • VPB - 1,8 • Algemene uitkering + 6,0 • Rentevoordeel + 2,8 • Bedrijfsvoering + 2,4

Afw. Programma 6 per thema: • Sociale Basis + 5,5 • Werk & Inkomen + 8,2 • WMO + 3,8 • Jeugd - 2,7

Financiële positie

Financiële positie opnieuw verbeterd • Schuldquote: Leningen afgelost; herfinancieren was niet noodzakelijk. • Solvabiliteit: De eigen vermogen positie is verbeterd, solvabiliteit neemt toe. • Grondexploitatie: De balanswaarde is gedaald, risico dat niet kan worden terugverdiend neemt hierdoor af .

Financiële positie

• Het weerstandsvermogen dekt de risico’s, het risicoprofiel neemt wel toe. • Actualisatie 2023 e.v. loopt via proces coalitieakkoord/ begroting

Analyse reserves en voorzieningen • Gekoppeld aan de jaarstukken ontvangt u ook het raadsvoorstel analyse reserves en voorzieningen • Uitwerking van de toezegging om in Q2, gekoppeld aan de P&C instrumenten, reserves en voorzieningen te beoordelen op: Relevantie, doel, actualiteit, hoogte

Analyse reserves en voorzieningen • Gekoppeld aan de jaarstukken omdat: • Reserves/Voorzieningen • In de jaarstukken wordt jaarlijks ‘doel’ en ‘hoogte’ gepresenteerd (Hfd 4- toelichting balans) • In de jaarstukken is een toelichting op de mutaties/wijzigingen opgenomen (Hfd 4-toelichting balans)

• Voorzieningen • Zijn wettelijk bepaald, geen vrije keuze van de raad. • Comfort via accountant die steekproefsgewijs kijkt naar: • Voorziening voldoet aan wetgeving? • Schatting redelijk?

• Reserves • Comfort via accountant die steekproefsgewijs de mutaties beoordeeld van de reserves • Instellen en opheffen is raadsbesluit

Samenvatting accountantsverslag 2021 Kernboodschap 1 | Goedkeurende verklaring Wij hebben een goedkeurende controleverklaring verstrekt voor het getrouwe beeld en rechtmatigheid van de jaarstukken.

Samenvatting accountantsverslag 2021 Kernboodschap 2 | Goede samenwerking Eindhoven en Deloitte De controle van een jaarrekening is een intensief proces. Door frequent overleg met elkaar adresseren we issues tijdig. De samenwerking ervaren wij als hard op de inhoud maar zacht op de relatie. Dit heeft ertoe geleid dat we de jaarrekeningcontrole binnen de afgesproken planning hebben uit kunnen voeren ondanks sterke toename van het aantal te controleren SiSa-regelingen

Samenvatting accountantsverslag 2021 Kernboodschap 3 | Realiteitsgehalte begroting • De gemeente behaalt een resultaat van € 42,9 miljoen (excl. mutatie reserves) ten opzichte van een begroot resultaat van € 18,9 miljoen negatief. Hieraan kunnen verschillende oorzaken ten grondslag liggen zoals; - Ambities kunnen niet (tijdig) worden gerealiseerd als gevolg van een gebrek aan capaciteit - De begroting wordt niet altijd tussentijds bijgesteld - Middelen komen pas laat in het jaar beschikbaar waardoor een bijstelling van de begroting niet plaats kan vinden - Middelen worden gelabeld voordat beleid wordt vormgegeven. • Organisatie is zich bewust van problematiek en heeft continu aandacht voor het waar mogelijk verder ontwikkelen van de kwaliteit en voorspellende waarde van de begroting.

Samenvatting accountantsverslag 2021 Kernboodschap 4 | Balans ambities en beschikbare capaciteit • Er ontstaat een toenemende spanning tussen de door de gemeente beoogde schaalsprong (onder andere groei naar 300.000 inwoners), en de politieke en bestuurlijke ambities enerzijds en de beschikbare versus benodigde capaciteit van de ambtelijke organisatie en de noodzakelijke investeringen in de bedrijfsvoering inclusief IT-omgeving anderzijds. • In essentie is het vraagstuk samen te vatten in de vraag: Hoe wendbaar is de gemeente Eindhoven in de nieuwe coalitieperiode? De organisatie onderkent en onderschrijft deze uitdaging, en werkt aan plannen om hieraan opvolging/invulling te geven. Wij onderschrijven nadrukkelijk de noodzaak hiervan en blijven de ontwikkelingen ter zake in de komende periode nauwgezet volgen.

Samenvatting accountantsverslag 2021 Kernboodschap 5 | Grondbedrijf • In lijn met de afspraak met de organisatie hebben wij in januari-februari 2022 de controle van de grondexploitatie al zover mogelijk opgepakt en afgerond voor de projecten die wij op basis van onze risicoanalyse relevant achten voor de jaarrekeningcontrole 2021. • Mede dankzij de constructieve opstelling van en samenwerking met de ambtelijke organisatie heeft de controle op een efficiënte wijze kunnen plaatsvinden. Wij zijn van mening dat de waardering van de grondexploitatie op basis van de onze werkzaamheden en de bevindingen daaruit juist is en consistent is met voorgaand jaar. • Aandachtspunt blijft het onderbouwen van interne verplichtingen. Dit betreffen verplichtingen waarbij de ene afdeling aan de andere afdeling een opdracht verstrekt. In deze gevallen zijn taken voor de onderbouwingen en de toereikendheid van het beschikbare budget onvoldoende belegd en geborgd. • De gemeente werkt aan de plan- en besluitvorming die uiteindelijk moet leiden tot de (her)ontwikkeling van het gebied rondom het centraal station tot KnoopXL. Gezien de omvang en complexiteit van dit project vragen wij aandacht voor het nauwkeurig ramen van de toekomstige exploitatieopzet.

Samenvatting accountantsverslag 2021 Kernboodschap 6 | Sociaal domein • Op basis van de door de zorgaanbieders en de SVB verantwoorde bestedingen, en de beoordeling en evaluatie hiervan door de gemeente Eindhoven hebben wij eind april 2022 de controle verricht op de kosten van het sociaal domein (Wmo, Jeugd en PGB’s). De gemeente Eindhoven is nog in hoge mate afhankelijk van derden om verantwoording over bestedingen af te kunnen leggen. • Op basis van de door ons uitgevoerde controle merken wij de bestedingen voor Persoonsgebonden Budgetten (PGB’s) van € 3,8 miljoen overeenkomstig voorgaande jaren als onzeker aan. Daarnaast onderkennen wij een onzekerheid van € 1,2 miljoen voor bestedingen jeugdzorg en Wmo. Dit betreft bestedingen waarbij de productieverantwoording ontbreekt en/of controleverklaring onvoldoende zekerheid verschaft

Actuele ontwikkelingen Financiële ontwikkelingen • Regeerakkoord VVD, D’66, CDA en ChristenUnie • Hervormingsagenda Jeugd (2022- 2028) • Woningtekort • Energietransitie, duurzaamheid • Krapte op de arbeidsmarkt • Inflatie • Oplopende rente • Oorlog Oekraïne en gevolgen (vluchtelingen, recessie (?), tekort energie en grondstoffen) • Omgevingswet • Menselijke maat in beleid en uitvoering • Verschillen tussen realisatie en begroting • Misbruik- en Oneigenlijk gebruik en Fraude preventie • Kwaliteit van bedrijfsvoering (ICT, data-analyse, cyberpreventie) • Rechtmatigheidsverantwoording • Wet Revitalisering generiek toezicht • Wetsvoorstel Wet gemeenschappelijke regelingen: positie gemeenteraden wordt nadrukkelijker geregeld • Nieuwe modelverordening voor de financiële verordening (art. 212 Gemeentewet)