Raadsvoorstel Zienswijzeprocedure GGD BZO programmabegroting 2023

gemeente Eindhoven Inboeknummer Dossiernummer B&W beslisdatum

22bst00503 22.14.351 05 april 2022

Raadsvoorstel Zienswijzeprocedure GGD BZO programmabegroting 2023 Inleiding Eindhoven neemt deel aan de Gemeenschappelijke Regeling (hierna te noemen: GR) GGD Brabant Zuidoost (hierna te noemen: GGD BZO). Op grond van deze GR stelt het Algemeen Bestuur (hierna te noemen: AB) van de GGD BZO u in de gelegenheid om uw zienswijze voor 21 mei 2022 kenbaar te maken op de ontwerp programmabegroting 2023. Op 13 en 19 april worden speciale digitale raadsinformatiebijeenkomsten georganiseerd over de concept programmabegrotingen 2023 van de vier grote gemeenschappelijke regelingen in onze regio. In juli 2022 zal het AB de begroting vaststellen, rekening houdend met de ingekomen zienswijzen. Conform de Wet Gemeenschappelijke Regelingen dient de GGD BZO haar programmabegroting 2022 voor 15 juli 2022 aan de Provincie Noord Brabant te doen toekomen.

 Wettelijke taak Doelstelling Een zienswijze vragen van de raad met betrekking tot de ontwerp programmabegroting 2023 van de GGD BZO zodat deze in juli 2022 kan worden vastgesteld en kan worden meegenomen in de besluitvorming. Voorstel 1. Kennis nemen van de brief d.d. 22 maart 2022 van de GGD BZO ; 2. Kennis nemen van de ontwerp programmabegroting 2023; 3. Uw zienswijze kenbaar maken over de ontwerp programmabegroting 2023 van de GGD BZO door in te stemmen met bijgevoegde ontwerp brief.

Inboeknummer 22bst00503

Argumenten 1. In de brief wordt de programmabegroting namens de GGD u aangeboden. 2.1 De ontwerp programmabegroting 2023 biedt u inzicht in de actualisering van de begroting 2022 met een verwerking van majeure ontwikkelingen die beschreven zijn in de kadernota en het vastgestelde percentage voor algemene kostenstijgingen voor 2023 zoals afgesproken tussen de 4 GR’en en gemeenten. Bestuursopdracht Het Algemeen Bestuur van de GGD BZO heeft in 2018 aan de directeur van de GGD BZO een bestuursopdracht gegeven om te komen tot een stabiele en wendbare organisatie. De bestuursopdracht bevat vijf deelopdrachten: 1.

Het uitwerken van een efficiënte en effectieve uitvoering van de bedrijfsvoeringstaken en de wijze waarop wordt ingezet op het continue verbeteren en door ontwikkelen van de organisatie; 2. Het ontwikkelen van een duurzaam en transparant financieringsmodel voor de GGD; 3. Het onderzoeken van uiteenlopende financieel-juridische mogelijkheden om strategische samenwerkingsverbanden aan te gaan; 4. Het onderzoeken van de uitvoering van een doorlopende lijn JGZ, voor de totale leeftijdsgroep van 0 tot 18 jaar; 5. Het vergroten van het huidige aanbod in contracttaken; Voor de uitvoering van deze bestuursopdracht hebben onze gemeenten in 2020 aan de GGD een eenmalige kapitaalinjectie van € 1,- per inwoner (ca. € 750.000) gegeven. Sinds 2021 staat daar een structurele verlaging van de inwonerbijdrage van € 0,20 per inwoner tegenover. 2023 wordt het derde jaar dat deze bijdrage wordt verlaagd. De verwachting is ook dat de deelopdrachten eind 2023 afgerond zijn. Door de Coronacrisis is er vertraging opgetreden in onderdelen van het veranderingsproces, met name in de verbetering van de bedrijfsvoering, implementatie van Lean en de transformatie naar een tweelagenstructuur en zelforganisatie. De verbeteracties m.b.t. bedrijfsvoering en de veranderingen in de structuur en werkwijzen zijn in 2021 voortvarend opgepakt en worden in 2022 voortgezet.

De GGD hoopt met de bestuursopdracht ruimte vrij te maken voor ontwikkeling en de weerstandpositie te versterken. De exacte invulling en aanwending hiervan wordt jaarlijks in het GGD bestuur vastgesteld. Gevolgen Coronacrisis Naar verwachting zal de Coronacrisis nog een stuk in 2022 doorlopen en zal het traceren, testen en vaccineren van de bevolking nog veel inzet van de GGD blijven vragen. Hoe de situatie in 2023 wat betreft Covid 19 er in epidemiologische zin uit zal zien, is nauwelijks te voorspellen. Veel hangt af van de komst van eventuele nieuwe varianten, de werking van het vaccin, de vaccinatiegraad en het gedrag in de wereldbevolking. De lessen uit de crisis hebben min of meer de strategische uitdagingen voor de toekomst aangereikt: verkleinen van gezondheidsverschillen, bevorderen van een gezonde leefstijl en een gezonde leefomgeving, bevorderen van een mentaal gezonde samenleving en versterken van de acute zorgketen. Deze uitdagingen speelden ook al voor de

2

Inboeknummer 22bst00503

Coronacrisis maar de crisis heeft de urgentie en het belang van deze uitdagingen nog maar eens extra onderstreept. Er zijn duidelijke aanwijzingen dat een (on)gezonde leefstijl en een (on)gezonde leefomgeving invloed hebben op de impact van het virus op onze gezondheid. De aandacht moet gaan verschuiven van bestrijding naar preventie. Dat kan door meer te investeren in een gezonde leefstijl voor iedereen, en kwetsbaren in het bijzonder. De analyse en urgentie van GGD sluiten naadloos aan bij de ambities zoals benoemd in de door uw raad vastgestelde gezondheidsnota ‘Gezondheid Telt voor Iedereen’ en komen ook terug in het door GGD opgestelde Meerjarig Beleidsplan 2022 – 2026 (bijlage 1). De GGD ziet voor de komende jaren de volgende maatschappelijke uitdagingen: - Bestrijden en preventie van Covid-19 - Verkleinen van gezondheidsverschillen - Bevorderen van een gezonde leefstijl - Bevorderen van een mentaal gezonde samenleving - Een sluitende aanpak voor mensen met verward of onbegrepen gedrag - Bevorderen van een gezonde leefomgeving - Versterken van de acute zorgketen. Vanwege de coronacrisis heeft de GGD op bepaalde thema’s minder inzet kunnen plegen dan gewenst. Op 25 februari 2022 heeft uw raad de motie M1 ‘Laten we een nieuwe uitbraak voorkomen’ ingediend.

Met deze motie heeft u opgeroepen tot het inzetten van extra middelen om de ontstane achterstanden op het gebied van SOA-tests op te lossen. Daarnaast is de toezegging gedaan om nader onderzoek te doen naar eventuele andere ontstane achterstanden. Het onderzoek hiernaar wordt uitgevoerd. Inzicht in de eventuele andere dossiers waar ondersteuning nodig zou zijn wordt zo spoedig mogelijk geboden. Indexering Tussen de vier grote gemeenschappelijke regelingen (4GR) en de gemeenten is een afspraak gemaakt over standaardisering van de wijze van indexering. Voor de indexering wordt de Macro Economisch Verkenning van het Centraal Plan Bureau van september gehanteerd. Voor 2023 betekent dit voor de GGD dat gerekend wordt met de volgende indexering: Loon 75% * 2,3% = 1,725% Prijs 25% * 1,6% = 0,40 % Totaal index 2023: 2,125% 2.2. De ontwerp programmabegroting 2023 biedt u inzicht in de kanttekeningen rondom de algemene reserve/weerstandsvermogen. De omvang van de algemene reserve/weerstandsvermogen van de GGD BZO neemt de laatste jaren weer langzaam toe, maar is gezien de omvang van de risico’s en exploitatie-omvang met name bij PG nog beperkt. De risico-inventarisatie van begin 2022 resulteerde in een benodigde weerstandscapaciteit van ca. € 2.250.000,- voor het Programma Publieke Gezondheid en ca. € 2.200.000,- voor het Programma Ambulancezorg.

Eerder is besloten dat, gegeven de financieringsstructuur, voor de beide programma’s afzonderlijke algemene reserves worden aangehouden. Het bestuur heeft eerder vastgesteld dat het weerstandsvermogen niet direct tot dat bedrag hoeft te

3

Inboeknummer 22bst00503

worden aangevuld, maar dat de kaders en staffels zoals vastgesteld in de beleidsnotitie Kaders P&C documenten 4GR-deel 2 hiervoor leidend zijn. Gegeven de verwachte omzet 2023 is dan voor PG een kader stellende bandbreedte van toepassing van minimaal € 1.500.000 en maximaal € 2.000.000 en voor AZ van minimaal € 1.200.000,- en maximaal € 1.500.000,-. Het wordt hierbij echter aan het Algemeen Bestuur van de Verbonden Partij overgelaten of die bandbreedte volledig wordt ingevuld, aangezien dit organisatie-specifiek is en wordt bepaald door de aard van de baten en lasten. Een laag weerstandsvermogen betekent wel dat financiële tegenvallers van enige omvang niet uit de algemene reserve kunnen worden opgevangen. Na bestemming van het verwachte resultaat 2021 bedraagt de Algemene Reserve PG ca. € 1.100.000 en de Algemene Reserve AZ ca. € 1.400.000,-. De verwachting is dat met de uitvoering van de bestuursopdracht de Algemene Reserve PG ultimo 2022 op het gewenste minimum niveau zal worden gebracht. 2.3. De ontwerp programmabegroting 2022 biedt u inzicht in de te verwachtte veranderingen op de gemeentelijke bijdrage. In bijgaande conceptbegroting zijn nog de tarieven voor Jeugdgezondheidszorg (JGZ) 0–4 jarigen gehanteerd die in 2022 en 2021 gelden, weliswaar geïndexeerd voor 2023. Deze tarieven verschillen nog (deels) per gemeente.

Bij het besluit in 2020 om JGZ 0–4 aan het takenpakket van de GGD toe te voegen is destijds besloten om het verschil in tarieven voor JGZ 0–4 (zowel de tarieven voor het basispakket 0–4 als de tarieven voor de contracttaken 0–4) nog te handhaven in 2021 en 2022 en deze verschillende tarieven met ingang van 1 januari 2023 te harmoniseren. Het Algemeen Bestuur heeft in haar vergadering van 16 maart jl. besloten tot een inhoudelijke en financiële harmonisatie voor JGZ 0–18 jarigen (integraal) en deze in 2022 verder uit te werken en nu nog niet op te nemen in deze concept programmabegroting 2023. Deze harmonisatie is complex en betreft dus zowel een inhoudelijke als een financiële harmonisatie In het najaar ontvangt u een begrotingswijziging 2023 waarin de inhoudelijke en financiële harmonisatie JGZ 0– 18 is verwerkt. Het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) wordt uitgebreid en verder gedecentraliseerd en er komt een uitbreiding van het takenpakket vanwege prenatale screening. Voor beide activiteiten worden budgetten toegevoegd aan het gemeentefonds. Voor de aanpassing van het RVP is reeds een begrotingswijziging per januari 2022 aangeboden (22bst00344). Voor prenatale screening gebeurt dat zodra exacte bedragen en datum ingang (waarschijnlijk 1 juli 2022) inzichtelijk zijn.

Beide begrotingswijzigingen, met aanpassing van de inwonerbijdrage, zijn/worden voor zienswijze aan gemeenten voorgelegd. Verder is de verwachting dat er met ingang van 2023 een vergelijkbare uitbreiding en decentralisatie plaats zal vinden met betrekking tot Maternale Kinkhoest. Ook dan zal daarvoor een begrotingswijziging worden aangeboden. De GGD wil haar omzet in contracttaken verder vergroten om meer financiële armslag te hebben. Er is een aanbod uitgewerkt rondom de ondersteuning in de voorbereiding van de omgevingswet, de Wet Verplichte GGZ, de wijk-GGDer en de lokale preventieakkoorden. In de begroting neemt GGD hiervoor een voorzichtige raming op. Alle genoemde taken worden al door gemeente Eindhoven afgenomen bij de GGD.

4

Inboeknummer 22bst00503

3. Door in te stemmen met de voorgestelde ontwerp brief maakt u kenbaar de volgende aandachtspunten te hebben: de uitvoering van de bestuursopdracht is opgeschoven. De verwachting is dat de uitvoering in 2022 voortgang krijgt en in 2023 wordt afgerond. We worden graag geïnformeerd over de voortgang. de harmonisatie van de tarieven voor JGZ moet nog nader uitgewerkt worden. Dit is een complex traject. We worden graag geïnformeerd over de voortgang en roepen op de harmonisatie binnen beschikbare middelen uit te voeren en de inhoud van deze harmonisatie leidend te laten zijn, de financiering te laten volgen op de inhoudelijke keuzes. Kanttekeningen 3. Vanwege het vergaderschema van de gemeenteraad is het aanleveren van de zienswijze voor 21 mei niet mogelijk GGD vraagt om de zienswijze voor 21 mei 2022 aan te leveren. De conceptbegroting van GGD-BZO is ontvangen op 22 maart. De eerste mogelijkheid voor agendering is 24 mei 2022. GGD wordt geïnformeerd over het feit dat de zienswijze daarna wordt aangeleverd. Kosten De kosten voor Eindhoven welke voortvloeien uit deze ontwerp programmabegroting 2023 van de GGD BZO bedragen € 8.576.068 waarvan € 8.429.064 enkel voor de gemeenschappelijke taken. Deze begroting wordt aangepast zodra het geharmoniseerde tarief JGZ 0-4 jaar bekend is alsmede het daadwerkelijke aantal kinderen 0-4 jaar op 11-2023.

Of volledige dekking binnen het taakveld 71 Volksgezondheid kan worden gevonden hangt af van het indexcijfer waarmee de begroting 2023 van Eindhoven wordt aangepast voor de GGD-BZO gerelateerde kostenplaatsen. Dat indexcijfer is op dit moment nog niet bekend. Als het indexeringspercentage gelijk.is aan dat van de gemeenschappelijke regeling GGD-BZO dan verwachten we een tekort van ongeveer € 170.000. Dit tekort hangt samen met het feit dat de gemeentelijke begroting voor het onderdeel GGD-BZO in 2022 niet geactualiseerd is maar ook doordat de bijdrage aan de GGD BZO conform GR-besluit aangepast wordt aan het (stijgende) inwoneraantal van Eindhoven alsmede de verandering in het aantal kinderen 0- 4 jaar. Voor de dekking van een eventueel tekort in 2023 zal een beroep worden gedaan op een budget/potje ter overbrugging van indexeringsverschillen. Dit biedt echter geen structurele oplossing. Communicatie GGD BZO wordt geïnformeerd dat de zienswijze niet voor 21 mei aangeleverd kan worden. Na de raadsvergadering van 24 mei 2022 zal de GGD BZO schriftelijk worden geïnformeerd over de zienswijze van uw raad. De zienswijze is als ontwerpbrief als bijlage bij het raadsvoorstel meegestuurd en wordt na goedkeuring na de raadsvergadering naar de GGD BZO verstuurd. De portefeuillehouders en bestuurslid namens gemeente Eindhoven van het Algemeen Bestuur GGD communiceert mondeling

5

Inboeknummer 22bst00503

in de eerst volgende vergadering van de GGD BZO de zienswijze van de raad op de voorgestelde ontwerp programmabegroting 2023 en uw standpunt. De GGD BZO dient het bij de gemeenten aan te geven als de besluitvorming bij alle deelnemende gemeenten is afgerond. Planning en uitvoering De begroting wordt in juli ingebracht en vastgesteld in het Dagelijks Bestuur. Conform de Wet Gemeenschappelijke Regelingen dient de GGD BZO haar programmabegroting 2022 voor 15 juli 2021 aan de Provincie Noord Brabant te doen toekomen. Evaluatie De taken van de GGD worden conform de P&C-cyclus geëvalueerd. Bijlage(n) Als bijlage(n) bij dit voorstel behoren: • Brief GGD BZO van 22 maart 2022; • De ontwerp programmabegroting 2023 GGD BZO • Meerjarig beleidsplan 2022-2026 • Brief aan GGD BZO Zienswijze  

De bijlagen worden meegestuurd De bijlagen liggen ter inzage in de leeskamer

Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

, secretaris.

6

Inboeknummer 22bst00503

Raadsbesluit De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 5 april 2022; gelet op de behandeling in de meningsvormende vergadering van 17 mei 2022; gelet op het aangenomen amendement A1A;

besluit: 1. 2. 3.

Kennis nemen van de brief d.d. 22 maart 2022 van de GGD BZO ; Kennis nemen van de ontwerp programmabegroting 2023; De zienswijze over de ontwerp programmabegroting 2023 van de GGD BZO kenbaar te maken door in te stemmen met de bijgevoegde ontwerp brief, met dien verstande dat de volgende tekst in de brief;

“We worden graag geïnformeerd over de voortgang en roepen op de harmonisatie binnen beschikbare middelen uit te voeren. Daarnaast zien wij het belang om de inhoud en het doel van deze harmonisatie leidend te laten zijn en de noodzakelijke financiering te laten volgen op de inhoudelijke keuzes”; wordt vervangen door (amendement A1A); “Wat ons betreft moeten inhoud en doel van deze harmonisatie leidend zijn. Dat wil zeggen dat in de jeugdgezondheidszorg de kwaliteit voorop moet staan. De noodzakelijke financiering moet volgen op de inhoudelijke keuzes. Wij gaan er vanuit dat de kwaliteit gewaarborgd kan worden binnen de afgesproken middelen. Indien dit niet het geval is wil de gemeenteraad van Eindhoven hier over geïnformeerd worden, inclusief de mogelijkheden tot bijsturing zodat de kwaliteit wel geborgd blijft.” Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 24 mei 2022.

J. Jongbloed, griffier.

7