Raadsvoorstel zienswijzen MRE-begroting 2025 en inwonerbijdrage meerjarenfin Brainport 2025-2032

gemeente Eindhoven Inboeknummer 24bst00336 Dossiernummer 24.14.751 B&W Beslisdatum 02 april 2024

Raadsvoorstel Zienswijze conceptbegroting 2025 Metropoolregio Eindhoven, inclusief inwonerbijdrage MRE-deel Brainport Development 2025-2032

Inleiding Hierbij treft u de conceptbegroting 2025 aan van de Metropoolregio Eindhoven (MRE). De begroting 2025 betreft de derde begroting van de samenwerkingsperiode 2023-2026. De MRE-begroting wordt zoals gebruikelijk voor een zienswijze aan de raden van de deelnemende gemeenten voorgelegd. De inwonerbijdrage voor het MRE-deel van de meerjarenfinanciering Brainport Development (alle 21 gemeenten) maakt onderdeel uit van de MRE-begroting. Omdat de stichting Brainport Development onlangs het conceptmeerjarenplan 2025-2032 heeft vastgesteld, wordt op de inwonerbijdrage voor de meerjarenfinanciering een specifieke zienswijze gevraagd. Zoals gebruikelijk vervatten wij de zienswijze voor het Brainport-deel in een afzonderlijk raadsvoorstel, ook omdat de gemeente -bovenop het MRE-deel- als directe aandeelhouder bijdraagt aan de meerjarenfinanciering van Brainport Development. In dezelfde vergadering treft u dan ook het raadsvoorstel Meerjarenplan en -financiering Brainport Development NV (2025-2032) met inboeknummer 24bst00377 aan. Het Dagelijks Bestuur van de MRE (DB MRE) verzoekt de gemeenteraden om voor 8 juni 2024 te reageren, zodat de zienswijzen kunnen worden besproken in de MREadviescommissie financiën van 19 juni 2024.

De MRE begroting 2025 en het voorstel voor de meerjarenfinanciering Brainport Development 2025-2032 worden vervolgens ter besluitvorming voorgelegd in het Algemeen Bestuur MRE (AB MRE) van 3 juli 2024. De vier gemeenschappelijke regelingen (GR-en) Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant, GGD Brabant Zuidoost, Veiligheidsregio Brabant Zuidoost en MRE werken samen op het gebied van planning en control. Zowel op het gebied van procedure (planning) als inhoud. Bij dit dossier is een uniform oplegvel gevoegd met uitleg over de voor de vier GR-en

Inboeknummer 24bst00336 geldende indexeringsmethodiek. Deze methodiek is ook van toepassing op de inwonerbijdrage voor het MRE-deel van de meerjarenfinanciering Brainport Development. De gebruikelijke informatiebijeenkomst van de vier GR-en vindt dit jaar plaats op 15 mei 2024. Voorafgaand aan deze bijeenkomst bieden de GR-en de mogelijkheid tot het stellen van technische vragen. Onderhavig voorstel tot het geven van een zienswijze op de MRE-begroting 2025 loopt, zoals hierboven aangegeven, gelijk op met het raadsvoorstel meerjarenplan en meerjarenfinanciering van Brainport Development. In de kern beogen belde voorstellen de ontwikkel- en uitvoeringskracht in de regio te vergroten. Dat is nodig om de ontwikkeling en transformatie van de regio in goede banen te leiden en ook voor de aankomende periode bij te dragen aan brede welvaart in de regio. Onvermijdelijk  Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college Regionale samenwerking  Onvermijdelijk Deelname aan GR MRE Doelstelling Realiseren van het MRE Samenwerkingsakkoord 2023-2026 en de Brainport Agenda / Strategische Agenda Brainport. Voorstel 1.

Onder voorbehoud van structurele dekking ad € 267.099,-via de Begroting 2025 (waarvan € 53.907 voor “Regionale Opgaven” en € 213.191 voor Brainport Development), instemmen met de concept-zienswijzebrief Begroting 2025 MRE, met daarin de inwonerbijdrage MRE deel meerjarenfinanciering Brainport Development 2025-2032. Argumenten 1.1 Eindhoven neemt deel aan de gemeenschappelijke regeling MRE Eindhoven is één van de 21 deelnemende gemeenten in de Gemeenschappelijke Regeling MRE. De gemeenteraden worden, volgend uit de wettelijke verplichting conform de gemeenschappelijke regeling MRE, in de gelegenheid gesteld om hun zienswijze te geven op de conceptbegroting. De conceptbegroting bevat een stijging van de inwonerbijdrage van de 21 gemeenten voor regionale opgaven (€ 177.000) en Brainport Development (€ 700.000). Het Eindhovens aandeel in deze stijging bedraagt € 53.907 en € 213.191. Een besluit tot wijziging van de inwonerbijdrage is zienswijze plichtig. Alle zienswijzen van de gemeenten worden door het Algemeen Bestuur MRE (AB MRE) betrokken bij de besluitvorming, c.q. de vaststelling van de begroting. Deze is op 3 juli a.s. voorzien.

2

Inboeknummer 24bst00336

1.2 De Eindhovense opgaven zijn onlosmakelijk verbonden met de regionale samenwerkingsopgaven en het schaalniveau van MRE en Brainport. Eindhoven en de regio staan voor een enorme groeiopgave. De stad en de regio groeien mee met het succesvolle high tech ecosysteem. Deze groei is aanjager voor woningbouw en benodigde investeringen in (maatschappelijke) voorzieningen en infrastructuur, maar zet ook druk op de omgeving. Het is van belang dat de groei in balans is tussen stad en regio, met aandacht voor sociale samenhang en samenleven, zodat iedereen mee kan blijven doen. Daarnaast staan we voor een klimaatopgave en energietransitie met grote impact en is het landelijk gebied in transitie. De samenwerking in de metropoolregio is cruciaal voor het realiseren van onze (bovenlokale) opgaven en voor de samenwerking met provincie en Rijk aan deze opgaven. Goed samenspel tussen de intergemeentelijke samenwerking van de MRE en de triplehelix van Brainport is cruciaal. Beide organisaties vullen elkaar aan. Om dit te blijven borgen wordt voorzien in monitoring- en evaluatie-afspraken, aan de hand waarvan taken en prioriteiten tussentijds kunnen worden bijgesteld. 1.3 De MRE begroting 2025 geeft uitvoering aan het Samenwerkingsakkoord 2023-2026. Voorliggende begroting sluit aan bij de ambities en doelen van de MRE samenwerking, zoals opgenomen in het samenwerkingsakkoord 2023-2026.

In de raadsvergadering van 14 februari 2023 heeft u kennis genomen van het concept akkoord en ingestemd met een positieve zienswijze op de gezamenlijke ambitie en het belang van de samenwerking op de strategische hoofdopgaven (inboeknr. 22.51.751). 1.4 Versterking van de basisorganisatie van MRE om takenpakket te vervullen en kwetsbaarheden te verkleinen. Met het samenwerkingsakkoord is een vijfde thema (Ruimte & Wonen) bij de MRE neergelegd. Daarnaast is de taakopgave uitgebreid met uitvoeringsgerichte werkzaamheden. Ook heeft de MRE een rol in het beheren publiek-private fondsen. Dit alles vraagt om een versterking van de basisorganisatie van de MRE. Inhoudelijke versterking is met de begroting van 2024 in gang gezet en wordt met de begroting 2025 afgerond. 1.5 MRE is namens de financierende overheden subsidieverstrekker voor de basisfinanciering van Brainport Development. De MRE is verantwoordelijk voor de organisatie en proces van de basisfinanciering van Brainport Development NV. Dit doet de MRE samen met de gemeenten Best, Eindhoven, Helmond en Veldhoven (de zogeheten Campusgemeenten). MRE en de Campusgemeenten hebben afgesproken dat de MRE de partij is die namens de financierende overheden de subsidieverlener is van de basisfinanciering aan Brainport Development. Daarmee wordt de administratieve last voor Brainport Development laag gehouden.

3

Inboeknummer 24bst00336 1.6 De voorgestelde MRE bijdrage aan de meerjarenfinanciering Brainport Development 2025-2032 is in lijn met het raadsvoorstel Meerjarenplan en -financiering Brainport Development NV. Ons voorstel met betrekking tot het meerjarenplan -en financiering van Brainport Development is gelijktijdig geagendeerd. Voor verdere uitleg en argumentatie op dit onderdeel verwijzen wij naar het gelijktijdig aangeboden en te behandelen raadsvoorstel Meerjarenplan en -financiering Brainport Development NV (2025-2032). 1.7 Inhoudelijke steun uitspreken voor de MRE begroting 2025. In lijn met bovengenoemde argumenten is ons voorstel om in uw zienswijze inhoudelijke steun uit te spreken voor de conceptbegroting en daarmee op de bewegingen die in de MRE en Brainport samenwerkingen worden gemaakt. Kanttekeningen 1.1 Verschuiving middelen vanuit het Stimuleringsfonds is voor de duur van het huidige Samenwerkingsakkoord 2023-2026 Het afgelopen jaar is de benodigde basisorganisatie voor de inhoudelijke opgaven uit het Samenwerkingsakkoord versterkt. In voorliggende begroting wordt deze versterking afgerond. In lijn met de eerder gevolgde systematiek wordt dit gedekt door een tijdelijke overheveling vanuit het Stimuleringsfonds naar het inhoudelijk programma.

Het DB MRE heeft opdracht gegeven voor een evaluatie/herijking van het Stimuleringsfonds, waarbij integraal wordt gekeken naar de bij de MRE ondergebrachte opgaven. Vaststelling van de MRE begroting vindt plaats in het AB MRE Het vaststellen van de MRE begroting vindt plaats door het AB MRE. Daarbij geldt het vereiste van een gekwalificeerde meerderheid van 75%. Iedere gemeente heeft een gelijk stemgewicht. Personele consequenties Niet van toepassing Financiële consequenties Algemeen De bijdrage van de 21 deelnemende gemeenten (“inwonerbijdrage”) aan de MRE begroting bestaat uit 4 onderdelen: regionale opgaven, basisfinanciering (meerjarenfinanciering) Brainport Development, stimuleringsfonds en Regionaal Historisch Centrum Eindhoven (RHCe). Deze financiële bijdrage (m.u.v. het RHCe) wordt verrekend op basis van de inwoneraantallen van de deelnemende gemeenten en kan worden onderverdeeld in diverse onderdelen: • Bijdrage regionale opgaven • Bijdrage Brainport Development • Bijdrage Stimuleringsfonds

4

Inboeknummer 24bst00336

De MRE is verantwoordelijk voor de organisatie en proces van de basisfinanciering Brainport Development. Via de begroting van de MRE wordt het MRE-deel (de inwonerbijdrage van de 21 gemeenten), op basis van het meerjarenplan voor Brainport Development vastgelegd. MRE fungeert voor dit deel als betaalautoriteit. Deze middelen worden vervolgens op jaarbasis toegekend op basis van een uitgewerkt jaarplan en financiering. Het meerjarenplan loopt eind 2024 af, onlangs heeft de stichting Brainport het concept-meerjarenplan 2025-2032 voor Brainport Development vastgesteld. Zie hiervoor het raadsvoorstel Meerjarenplan en -financiering Brainport Development NV (2025-2032). De bijdrage aan het RHCe wordt naar gelang de specifieke taak verrekend op basis van per gemeente in gebruik zijnde strekkende meter archiefplank (depotbeheer fysiek en conserveren), een combinatie van strekkende meter en inwonertal (toegankelijk maken) of inwonertal (alle overige taken). Indexering De gemeentelijke bijdragen voor de begrotingsonderdelen regionale opgaven, basisfinanciering Brainport Development NV en RHCe worden jaarlijks geïndexeerd op basis van de voor de 4 gemeenschappelijke regelingen geldende indexeringsmethodiek. De inwonerbijdrage voor het stimuleringsfonds wordt zoals gebruikelijk niet geïndexeerd.

Bij dit raadsvoorstel is een uniform oplegvel 4GR gevoegd met uitleg over deze indexeringsmethodiek. Voor het begrotingsjaar 2025 is het indexeringspercentage door het AB MRE (besluit 20 december 2023) conform de overeengekomen methodiek vastgesteld op 6,38%. Dit percentage is relatief hoog, omdat er in de GR berekeningsmethodiek de index van het vorig jaar wordt gebruikt. Mutatie inwonertallen Naast de indexering wordt in de opbouw van de begroting 2025 van de MRE en de inwonerbijdrage van de 21 deelnemende gemeenten, de mutatie in het aantal inwoners van de regio ten opzichte van de begroting 2024 verrekend. Dit gebeurt voor alle van de hierboven genoemde begrotingsonderdelen. Het aantal inwoners van de totale regio per peildatum 1-1-2024 bedraagt 809.180, een stijging met 5.934 inwoners ten opzicht van het jaar daarvoor. In dezelfde periode steeg het Eindhovense inwonertal met 2.733 tot 246.443. Het Eindovens aandeel in het regionale inwonertal per 1-1-2024 bedraagt (afgerond) 30,5%. Ongewijzigd beleid Bij de opbouw van de primaire begroting 2025 wordt de gemeentelijke bijdrage aan de MRE samenwerking door de gemeente Eindhoven op grond van ongewijzigd beleid geactualiseerd. Dit heeft betrekking op de indexering en de ontwikkeling van het inwonertal en het aantal m2 (RHCe).

5

Inboeknummer 24bst00336 Begroting 2025 MRE - Stijging inwonerbijdrage. Zoals in de aanbiedingsbrief en conceptbegroting 2025 is onderbouwd stijgt de inwonerbijdrage voor regionale opgaven met € 177.000 en voor Brainport Development met € 700.000. Het aandeel van de gemeente Eindhoven bedraagt respectievelijk € 53.907 en € 213.191. - Verschuiving middelen uit stimuleringsfonds naar inwonerbijdrage. Zoals in de aanbiedingsbrief en conceptbegroting is onderbouwd, wordt voor de duur van het samenwerkingsakkoord, binnen de concernbegroting van de MRE € 160.000 verschoven van het stimuleringsfonds naar het inhoudelijk programma. - Paragraaf weerstandvermogen en risicomanagement. Op basis van de in de begroting opgenomen kengetallen kan worden geconcludeerd dat de financieringsstructuur van de Metropoolregio Eindhoven gezond is, maar dat de exploitatie geen ruimte biedt om structurele tegenvallers op te vangen. Financieel overzicht bijdrage gemeente Eindhoven MRE - deel Eindhoven Regionale opgave Bp dev Stim fonds RHCE Totaal

2024

2025

Verschil

1.190.004 643.060 661.346 1.038.028 3.532.438

1.373.373 899.877 620.033 1.107.814 4.001.097

183.369 256.817 -41.313 69.786 468.659

Waarvan regulier Hogere bijdrage index / inwoners /m2 regionale opgaven 177 k 80.733 53.907 43.626 7.416 69.786 201.560 53.907

Hogere bijdrage bp development 700 k

Verschuiving 160k 48.729

213.191 -48.729 213.191

0

Dekking De MRE begroting 2025 kent een extra vraag (verhoging) inwonerbijdrage MRE (regionale opgaven) van € 177.000. Het aandeel van Eindhoven in deze extra structurele vraag is € 53.907. Daarnaast kent de begroting een extra vraag (verhoging) van de regionale inwonerbijdrage voor Brainport Development van € 700.000. Het aandeel van Eindhoven in deze extra structurele vraag is € 213.191. Hierover wordt in de begroting 2025 een besluit gevraagd (totaal structureel €267.099). Het overige structurele gedeelte ad €201.560,- loopt mee in de reguliere indexering (ongewijzigd beleid). Communicatie Na besluitvorming door uw raad, zal het besluit schriftelijk aan de Metropoolregio Eindhoven worden medegedeeld conform bijgevoegde concept zienswijze brief. Communicatie over de MRE begroting wordt in beginsel verzorgd door de Metropoolregio Eindhoven. Planning en uitvoering Het DB MRE heeft de gemeenten verzocht uiterlijk 8 juni a.s. een zienswijze op de conceptbegroting MRE 2025, met daarin een specifieke zienswijze op de inwonerbijdrage voor de meerjarenfinanciering.

6

Inboeknummer 24bst00336 De zienswijzen op de conceptbegroting MRE 2025 worden betrokken bij de behandeling van de begroting in de commissie van advies van financiën van 19 juni 2024. Waarna de begroting op 3 juli 2024 aan het AB MRE ter besluitvorming wordt voorgelegd. Evaluatie Verantwoording over de regionale samenwerking en uitvoering van het samenwerkingsakkoord vindt plaats via bestuursrapportages en het jaarverslag van het MRE. Het concept jaarverslag wordt door MRE, voorafgaand aan besluitvorming in het AB MRE, ter informatie naar uw raad verzonden. Bijlage(n) Als bijlage(n) bij dit voorstel behoren: • Aanbiedingsbrief conceptbegroting 2025 MRE, d.d. 11 maart 2024 • Concept Programmabegroting 2025 MRE • Oplegvel regionale indexeringsmethodiek • Concept zienswijzenbrief Begroting 2025 MRE, met daarin de inwonerbijdrage MRE-deel meerjarenfinanciering Brainport Development 2025-2032 • Oplegvel 4GR Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

, secretaris.

7

Inboeknummer 24bst00336

Ontwerp Raadsbesluit De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 2 april 2024;

besluit: 1. Onder voorbehoud van structurele dekking ad € 267.099,-via de Begroting 2025 (waarvan € 53.907 voor “Regionale Opgaven” en € 213.191 voor Brainport Development), instemmen met de concept-zienswijzebrief Begroting 2025 MRE, met daarin de inwonerbijdrage MRE deel meerjarenfinanciering Brainport Development 2025-2032.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van

J. Jongbloed, griffier.

8