Raadsvoorstel Zienswijzen concept werkprogramma 2023-2024 en concept begroting 2024 MRE

gemeente Eindhoven Inboeknummer Dossiernummer B&W beslisdatum

23bst00360 23.15.752 11 april 2023

Zienswijzen concept werkprogramma 2023-2024 en Raadsvoorstel conceptbegroting 2024 Metropoolregio Eindhoven (MRE) Inleiding Op 14 maart heeft het Dagelijks Bestuur van de Metropoolregio Eindhoven (MRE) u twee samenhangende documenten aangeboden, namelijk: 1. Het concept-werkprogramma 2023-2024 MRE Dit werkprogramma over 2 jaarschijven betreft het eerste werkprogramma van het recent vastgestelde samenwerkingsakkoord 2023-2026. 2. De conceptbegroting 2024 MRE Dit betreft de financiële uitwerking van het concept werkprogramma. Aan u is gevraagd om uiterlijk 8 juni 2023 een zienswijze op beide documenten kenbaar te maken. Uw zienswijze wordt betrokken bij de besluitvorming over beide documenten die op 5 juli 2023 is voorzien in de vergadering van het Algemeen Bestuur MRE.

 Wettelijke taak  Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college Regionale samenwerking  Onvermijdelijk Deelname aan GR-MRE Doelstelling Zienswijzen te geven op het concept werkprogramma 2023-2024 MRE en de conceptbegroting 2024 MRE Voorstel 1. Kennisnemen van het oplegvel 4GR t.b.v. de begroting 2024 van de vier gemeenschappelijke regelingen VRBZO, GGDBZO, ODZOB en MRE. 2. Kennisnemen van de aanbiedingsbrief 'Aanbieding conceptbegroting 2024, conceptwerkprogramma 2023-2024 Metropoolregio Eindhoven' d.d. 14 maart 2023 en het bijbehorende concept werkprogramma 2023-2024 MRE en conceptbegroting 2024 MRE. 3. Instemmen met de concept zienswijzebrief op het concept werkprogramma 20232024 MRE en de conceptbegroting 2024 MRE van uw raad aan het Dagelijks Bestuur van de MRE.

Inboeknummer 23bst00360

Argumenten 1.1 De vier gemeenschappelijke regelingen werken samen op het gebied van planning en control De vier gemeenschappelijke regelingen Veiligheidsregio Brabant Zuidoost, GGD Zuidoost-Brabant, Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant en Metropoolregio Eindhoven werken samen op het gebied van planning en control. Zowel op het gebied van procedure (planning) als inhoud. Bij dit dossier is zoals gebruikelijk een uniform oplegvel gevoegd met o.a. uitleg over de voor de vier gemeenschappelijke regelingen geldende indexeringsmethodiek. 2.1 Eindhoven neemt deel aan de Gemeenschappelijke Regeling MRE Eindhoven is één van de 21 deelnemende gemeenten in de Gemeenschappelijke Regeling MRE. De gemeenteraden worden, volgend uit de wettelijke verplichting conform de gemeenschappelijke regeling MRE, in de gelegenheid gesteld om hun zienswijze te geven op het concept werkprogramma en concept begroting. Deze zienswijzen worden door het Algemeen Bestuur MRE (AB-MRE) betrokken bij de vaststelling van zowel het werkprogramma als begroting die op 5 juli a.s. is voorzien. 2.2 Het werkprogramma is een uitwerking van de eerste twee jaarschijven van het recent vastgestelde samenwerkingsakkoord Het op 1 maart vastgestelde samenwerkingsakkoord 2023-2026 is de basis voor de samenwerking van de 21 gemeenten op zowel inhoudelijke opgaven als op de wijze van samenwerking.

In het werkprogramma worden de ambities en afspraken uit het samenwerkingsakkoord vertaald in concrete doelen en activiteiten voor vijf inhoudelijke programma’s ‘ruimte en wonen’, ‘landelijk gebied’, ‘mobiliteit’, ‘economie’ en ‘energietransitie’. Deze worden in samenhang gebracht in het overkoepelende programma ‘regionale strategie en samenwerking’ waar eveneens doelen en activiteiten voor zijn opgenomen. De opgenomen doelen en activiteiten zijn opgesteld en afgestemd in het Dagelijks Bestuur en in de inhoudelijke portefeuillehoudersoverleggen. Via het doorlopen proces voor het samenwerkingsakkoord en via de Raadstafel 21 is in de voorbereiding van het werkprogramma de verbinding gelegd met de raden. 2.3 Eindhovense opgaven zijn onlosmakelijk verbonden met de regionale samenwerkingsopgaven Eindhoven en de regio staan de komende jaren voor een enorme groeiopgave. De stad en de regio groeien mee met het succesvol high tech ecosysteem. Deze groei is aanjager voor woningbouw en benodigde investeringen in (maatschappelijke) voorzieningen en infrastructuur, maar zet ook druk op de omgeving. Het is van belang dat de groei in balans is tussen stad en ommeland, met aandacht voor sociale samenhang en samenleven, zodat iedereen mee kan blijven doen. Daarnaast staan we voor een klimaatopgave en energietransitie met grote impact en is het landelijk gebied in transitie.

De samenwerking in de regio is cruciaal voor het

2

Inboeknummer 23bst00360

realiseren van onze (bovenlokale) opgaven en voor de samenwerking met provincie en Rijk aan deze opgaven. Het belang van de samenwerking op de vijf inhoudelijke programma’s en het overkoepelend programma, wordt in een bijlage 3 ‘belang van inhoudelijke programma’s MRE’ bij dit voorstel kort geïllustreerd. 2.4 De MRE-begroting 2023 is qua opzet vergelijkbaar met voorgaande jaren In deze MRE-begroting zijn evenals voorgaande jaren drie programma’s te onderscheiden waarin de activiteiten en financiële consequenties voor het jaar 2023 zijn uitgewerkt: 1. Programma Metropoolregio Eindhoven Binnen dit programma werken de 21 gemeenten samen aan het realiseren van opgaven zoals opgenomen in het concept werkprogramma 2023-2024. 2. Programma Regionaal Historisch Centrum Eindhoven (RHCe) Het RHCe is een dienstonderdeel van de MRE. Gemeenten (en andere openbaar lichamen) dienen te voldoen aan o.a. de Archiefwet 1995. Het gaat om taken die de gemeenten moeten verrichten in het kader van juist informatiebeheer. Het RHCe vervult een deel van die taken voor de gemeenten (m.u.v. Gemert-Bakel) in de regio Zuidoost-Brabant, 3. Programma Overhead Conform de voorschriften uit het Besluit Begroting en Verantwoording zijn de kosten van overhead verantwoord op een apart programma. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen: • Metropoolregio Eindhoven; • Regionaal Historisch Centrum Eindhoven (RHCe).

3.1 De acties in het werkprogramma sluiten voldoende aan bij de gestelde doelen De opgenomen acties in het concept werkprogramma zijn voldoende scherp geformuleerd en sluiten goed aan bij de gestelde doelen. Zowel de doelen als de acties zijn een directe afgeleide van de regionale ambities zoals opgenomen in het recent vastgestelde samenwerkingsakkoord 2023-2026. Wij ondersteunen dan ook het voorliggend concept werkprogramma 2023-2024. 3.2 Versnellen en verankeren van regionale uitvoeringskracht vraagt continue aandacht Bij de uitvoering van het werkprogramma is het van belang dat er in de portefeuillehoudersoverleggen en dagelijks bestuur continu aandacht is voor de stand van zaken en haalbaarheid omtrent de uitvoering. Eigenaarschap, krachten bundeling en (slimmere) inzet van capaciteit en middelen van alle gemeenten is randvoorwaardelijk voor het behalen van de gestelde doelen. Hier dient vanuit de MRE niet alleen bestuurlijk, maar ook door de MRE organisatie proactief op te worden gestuurd en in te worden ondersteund. Wij vinden dat we als centrumstad nadrukkelijk onze verantwoordelijkheid moeten nemen in (de gesprekken over) de uitvoering van het werkprogramma en willen hier proactief aan bijdragen.

3

Inboeknummer 23bst00360

Naast dit algemene punt hebben wij ook enkele specifieke aandachtspunten m.b.t. de uitvoering van het werkprogramma. Deze hebben we opgenomen in de concept zienswijzebrief. 3.3 De MRE begroting 2023 sluit aan bij de doelen van de samenwerking Voorliggende begroting sluit op herkenbare wijze aan bij de ambities en doelen van de MRE samenwerking, zoals opgenomen in het samenwerkingsakkoord 2023-2026 en het concept werkprogramma 2023-2024. 3.4 Wij achten de verschuiving binnen de inwonerbijdrage noodzakelijk om de ambities en doelen uit het samenwerkingsakkoord te realiseren Ten behoeve van de uitvoering van het samenwerkingsakkoord 2023-2026 en het afgeleide werkprogramma 2023-2024 is een versterking van de MRE organisatie nodig. Deze is o.a. gericht is op het oppakken van het nieuwe programma ruimte en wonen, extra inzet op brede welvaart en het versterken van de positie van de raden. Het voorstel van de MRE is om in deze extra inzet deels te voorzien door externe financiering en deels door het verschuiven van middelen binnen de inwonerbijdrage van ‘bijdrage stimuleringsfonds’ naar ‘bijdrage regionale opgaven’. Ons voorstel is om akkoord te gaan met deze verschuiving, omdat wij momenteel geen andere financieringsmogelijkheden (zoals bijv. een verhoging van de inwonerbijdrage) haalbaar achten en omdat de urgentie op het vergroten van de regionale uitvoeringskracht groot is.

3.5 De MRE-begroting 2024 geeft geen aanleiding tot een inhoudelijke zienswijze In lijn met bovengenoemde argumenten, is ons voorstel om geen zienswijze te plaatsen bij de voorliggende MRE-begroting. Kanttekeningen N.v.t. Kosten Algemeen De bijdrage van de 21 deelnemende gemeenten (“inwonerbijdrage”) aan de MREbegroting bestaat uit 4 onderdelen: ‘regionale opgaven’, ‘basisfinanciering (meerjarenfinanciering) Brainport Development’, ‘stimuleringsfonds’, ‘Regionaal Historisch Centrum Eindhoven (RHCe)’. Deze financiële bijdrage (m.u.v. het RHCe) wordt verrekend op basis van de inwoneraantallen van de deelnemende gemeenten en kan worden onderverdeeld in diverse onderdelen (afgeronde percentages): • Bijdrage regionale opgaven – 48% • Bijdrage Brainport Development – 26% • Bijdrage Stimuleringsfonds – 26% De MRE organisatie draagt de verantwoordelijkheid voor de organisatie en proces van de basisfinanciering Brainport Development. Via de begroting van de MRE zijn de

4

Inboeknummer 23bst00360

financiële middelen, op basis van het Meerjarenplan en -financiering 2021-2024 voor Brainport Development voor vier jaar vastgelegd. Deze middelen worden vervolgens op jaarbasis toegekend op basis van een uitgewerkt jaarplan en financiering. Eind 2023 wordt het proces opgestart voor een volgend Meerjarenplan en -financiering. Een voorstel voor het meerjarenplan- en financiering zal ter zienwijze aan de 21 raden worden voorgelegd. De zienswijzen worden door het AB MRE betrokken bij de besluitvorming. De bijdrage aan het RHCe wordt naar gelang de specifieke taak verrekend op basis van per gemeente in gebruik zijnde strekkende meter archiefplank (Depotbeheer fysiek en Conserveren), een combinatie van strekkende meter en inwonertal (Toegankelijk maken) of inwonertal (alle overige taken). Indexering De begrotingsonderdelen Regionale Opgaven, Basisfinanciering Brainport Development NV en RHCe worden jaarlijks geïndexeerd op basis van de voor de 4 gemeenschappelijk regelingen geldende indexeringsmethodiek. De inwonerbijdrage voor het Stimuleringsfonds wordt zoals gebruikelijk niet geïndexeerd. Bij dit raadsvoorstel is een uniform oplegvel 4GR gevoegd met uitleg over deze indexeringsmethodiek. Voor het begrotingsjaar 2024 is het indexeringspercentage door het AB-MRE (besluit 21 december 2022) conform de overeengekomen methodiek vastgesteld op 3,56%.

Mutatie inwoneraantallen Naast de indexering wordt in de opbouw van de begroting 2024 van de MRE, en de daartoe behorende inwonerbijdrage van de 21 deelnemende gemeenten, de mutatie in het aantal inwoners van de regio ten opzichte van de begroting 2023 verrekend. Dit gebeurt voor alle van de hierboven genoemde begrotingsonderdelen. Ongewijzigd beleid Bij de opbouw van de primaire begroting 2024 wordt de gemeentelijke bijdrage aan de MRE samenwerking (+€124.000 t.o.v. begroting 2023) door de gemeente Eindhoven op grond van ongewijzigd beleid geactualiseerd. Begroting 2024 MRE • Verschuiving middelen binnen inwonerbijdrage: Zoals in de aanbiedingsbrief en conceptbegroting 2024 is onderbouwd, vindt er een verschuiving van middelen binnen de inwonerbijdrage plaats. (zie argument 3.3) • Paragraaf weerstandsvermogen en risicomanagement: In deze paragraaf van de begroting zijn voor de organisatie de risico’s in beeld gebracht, geclassificeerd en financieel inzichtelijk gemaakt. Voor zowel de MRE als het RHCe is de benodigde weerstandscapaciteit aanwezig om risico’s af te dekken. Ook wordt in deze paragraaf aandacht besteed aan de mogelijke naheffing van MRE aan de 21 gemeenten als gevolg van de voor de Hoge Raad liggende claim van afvalverwerker Attero van € 5,1 miljoen (wegens te weinig geleverde afvalvolumes door de 21 gemeenten). Op 21 maart jl. (dus na toezending van de

5

Inboeknummer 23bst00360

conceptbegroting 2024), heeft de Hoge Raad Attero in het gelijk gesteld. Omdat de gemeente Eindhoven altijd aan de volume verplichtingen heeft voldaan, heeft het college tot nu toe het standpunt ingenomen dat Eindhoven geen bijdrage levert. Echter, moeten afspraken over de verdeelsleutel tussen de 21 gemeenten nog worden gemaakt. Wel staat er in de jaarrekening een risicoclaim van max €1,5 miljoen opgenomen, indien Eindhoven toch zou meedoen in een regionale verdeling van de claim. Communicatie Na besluitvorming door uw raad, zal het besluit schriftelijk aan de Metropoolregio Eindhoven worden medegedeeld conform bijgevoegde concept zienswijze brief Communicatie over het Werkprogramma en begroting wordt in beginsel verzorgd door de Metropoolregio Eindhoven. Planning en uitvoering Het DB-MRE heeft de gemeenten verzocht uiterlijk 8 juni een zienswijze op het concept werkprogramma 2023-2024 en conceptbegroting 2024 kenbaar te maken De zienswijzen op het concept werkprogramma 2023-2024 worden door het Dagelijks Bestuur MRE verwerkt in een regionale zienswijzenota en aangepast concept werkprogramma 2023-2024, die op 5 juli 2023 aan het Algemeen Bestuur MRE ter besluitvorming worden voorgelegd. De zienswijzen op de conceptbegroting 2024 worden betrokken bij de behandeling van de begroting in de commissie van advies van financiën van 21 juni 2023.

Waarna de begroting eveneens op 5 juli 2023 aan het Algemeen Bestuur MRE ter besluitvorming wordt voorgelegd. Evaluatie Verantwoording over de regionale samenwerking en uitvoering van het werkprogramma vindt plaats via bestuursrapportages en het jaarverslag van het MRE. Het concept jaarverslag wordt door MRE, voorafgaand aan besluitvorming in het AB-MRE, ter informatie naar uw raad verzonden. Bijlage(n) Als bijlage(n) bij dit voorstel behoren: • Bijlage bij raadsvoorstel – belang van inhoudelijke programma’s MRE • Concept zienswijzebrief op het concept werkprogramma 2023-2024 en conceptbegroting 2024 MRE • Oplegvel 4GR • Aanbiedingsbrief concept werkprogramma 2023-2024 en conceptbegroting 2024 MRE, d.d. 14 maart 2023 • Concept werkprogramma 2023-2024 MRE • Conceptbegroting 2024 MRE

6

Inboeknummer 23bst00360

 

De bijlagen worden meegestuurd De bijlagen liggen ter inzage in de leeskamer

Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

,secretaris.

7

Inboeknummer 23bst00360

Ontwerp Raadsbesluit

De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 4 april 2023; gelet op de behandeling in de meningsvormende vergadering van 16 mei 2023; besluit: 1. Kennisnemen van het oplegvel 4GR t.b.v. de begroting 2024 van de vier gemeenschappelijke regelingen VRBZO, GGDBZO, ODZOB en MRE. 2. Kennisnemen van de aanbiedingsbrief 'Aanbieding conceptbegroting 2024, conceptwerkprogramma 2023-2024 Metropoolregio Eindhoven' d.d. 14 maart 2023 en het bijbehorende concept werkprogramma 2023-2024 MRE en conceptbegroting 2024 MRE. 3. Instemmen met de concept zienswijzebrief op het concept werkprogramma 20232024 MRE en de conceptbegroting 2024 MRE van uw raad aan het Dagelijks Bestuur van de MRE.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 30 mei 2023,

J.R.V.A. Dijsselbloem, voorzitter.

J. Jongbloed, griffier.

8