Raadsvoorstel Zienswijze Ontwerpbegroting 2023 Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost

gemeente Eindhoven Inboeknummer 22bst00502 Dossiernummer 22.14.152 B&W beslisdatum 5 april 2022

Zienswijze Ontwerpbegroting 2023 Veiligheidsregio Raadsvoorstel Brabant-Zuidoost Inleiding Op 15 maart 2022 stuurde het Dagelijks Bestuur van de Veiligheidsregio BrabantZuidoost (hierna: VRBZO) een bericht naar uw raad met de Ontwerpbegroting van de VRBZO over 2023. Daarbij wordt uw raad in de gelegenheid gesteld om uiterlijk 9 juni 2022 een zienswijze te geven ten aanzien van deze Ontwerpbegroting. Gemeenten kunnen hun zienswijze op de Ontwerpbegroting 2023 indienen, zodat het Algemeen Bestuur (AB) daar rekening mee kan houden in haar vergadering van 7 juli 2022. Conform de Wet Gemeenschappelijke Regelingen dient de VRBZO haar begroting 2023 voor 1 augustus 2022 aan de Provincie Noord-Brabant te doen toekomen. Met dit raadsvoorstel wordt een concept zienswijze aan u, ter vaststelling, voorgelegd.

 Wettelijke taak Wet Veiligheidsregio's

 Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college  Onvermijdelijk

Doelstelling Het tijdig indienen van een zienswijze op de Ontwerpbegroting 2023 van de VRBZO, zodat het bestuur van de VRBZO een besluit kan nemen over deze begroting. Voorstel 1.

Kennis nemen van het oplegvel 4GR t.b.v. de begroting 2023 van de vier gemeenschappelijke regelingen VRBZO, GGDBZO, ODZOB en MRE.

2.

Kennis nemen van het bericht d.d. 15-03-2022 van de Veiligheidsregio BrabantZuidoost en bijbehorende Ontwerpbegroting 2023.

3.

Middels bijgevoegde ontwerp brief de zienswijze bij de Ontwerpbegroting 2023 aan de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost kenbaar maken.

Inboeknummer 22bst00502

Argumenten 2.1 Mogelijkheid tot het indienen van een zienswijze bij de Ontwerpbegroting 2023 van de VRBZO. Per bericht d.d. 15-03-2022 van de VRBZO aan uw raad wordt u in de gelegenheid gesteld een zienswijze te geven ten aanzien van de Ontwerpbegroting 2023. Ieder jaar stelt de VRBZO een begroting op waarin de plannen voor het volgende jaar worden beschreven. Dat gebeurt volgens de kaders die door het Algemeen Bestuur in de Kadernota zijn meegegeven. Voordat de ontwerpbegroting aan het Algemeen Bestuur ter vaststelling wordt aangeboden, wordt deze aan uw raad voorgelegd met het verzoek uw zienswijze kenbaar te maken. De Kadernota was dit jaar anders dan andere jaren en dit heeft gevolgen voor de Ontwerpbegroting 2023. De coronacrisis heeft een enorme impact gehad op de VRBZO, waardoor een aantal ontwikkelingen zijn stilgevallen. Als we kijken naar alle risico’s in de wereld dan is het noodzakelijk om de stilgevallen ontwikkelingen versneld in te halen. Als gevolg hiervan worden er in deze Ontwerpbegroting 2023 incidentele extra middelen gevraagd. De geplande datum van vaststelling is: • 7 juli geplande vaststelling begroting in Algemeen Bestuur 2.2 In de Ontwerpbegroting VRBZO 2023 worden, op basis van de vastgestelde Visie 2025, verhogingen van de gemeentelijke bijdragen voorgesteld.

Begin 2021 heeft het Algemeen Bestuur de Visie 2025 vastgesteld, die ervoor moet zorgen dat de VRBZO met de nieuwe risico’s en dreigingen in de wereld om kan gaan, zodat deze de samenleving zo min mogelijk ontwrichten. Daarbij hoort een VRBZO die zich proactief kan ontwikkelen, vooral op het domein van crisisbeheersing. En juist op dit domein is, als gevolg van de coronacrisis vertraging ontstaan. In de nu voorliggende Ontwerpbegroting 2023 wordt aangegeven welke producten versneld moeten worden ontwikkeld en waarvoor tijdelijk capaciteit benodigd is. De totale gemeentelijke bijdragen voor 2023 zijn in de basis gelijk aan die van 2022, met de volgende aanpassingen: 1. Er wordt een indexering toegepast van 2,04% 2. Het Algemeen Bestuur heeft ingestemd met een structurele verhoging van de gemeentelijke bijdragen voor Bevolkingszorg (€257.355). 3. Er vindt een beperkte aanpassing van de verdeelsleutel van het onderdeel Bevolkingszorg van de gemeentelijke bijdragen plaats. 4. Er wordt een incidentele verhoging van de Ontwerpbegroting VRBZO 2023 voorgesteld voor het onderdeel Crisisbeheersing voor 2023 en 2024 van jaarlijks €600.000. 5. Er wordt een structurele verhoging van de gemeentelijke bijdragen op basis van de Ontwerpbegroting VRBZO 2023 voorgesteld voor compensatie loonkosten vanaf 2023 (€300.000).

2

Inboeknummer 22bst00502

Bovenstaande onderdelen worden bij de argumenten 2.3 en 2.4 nader toegelicht, inclusief de gevolgen voor de gemeentelijke bijdrage vanuit Eindhoven. 2.3 De Ontwerpbegroting 2023 is in lijn met indexeringsafspraken. De indexering van de gemeentelijke bijdrage is in de ontwerp begroting op 2,04% vastgesteld. In juli 2021 stelde het Algemeen Bestuur het geactualiseerde kader “Beleidsnotitie kader indexeringen” vast. Ten aanzien van de lonen en prijsmutaties wordt de indexering vanaf kadernota/begroting 2023 vastgesteld met behulp van ramingen die het Centraal Planbureau (CPB) publiceert in de Marco Economische Verkenning (MEV) voor het jaar ‘t’ in plaats van ‘t-1’. Met deze bijgestelde wijze van indexeren worden de cijfers gebruikt voor het jaar waar de op te stellen kadernota en begroting betrekking op hebben. In deze begroting wordt deze aangepaste versie gebruikt. VRBZO stelt voor de gemeentelijke bijdrage voor 2023 met 2,04% te indexeren. Dit is gebaseerd op de index voor de loonvoet voor de sector overheid en de index voor de prijs voor overheidsconsumptie, zoals opgenomen in de Macro Economische Verkenning 2022 van het Centraal Planbureau. De omvang van de voorgestelde indexering is berekend conform het daarvoor vastgestelde geactualiseerde beleidskader en zoals afgestemd met de overige drie Gemeenschappelijke Regelingen (GR), namelijk GGD-BZO, ODZOB en MRE.

De vier GR-en gebruiken daarmee dezelfde methode om de indexering te berekenen. De loonindex en de prijsindex zijn voor de 4GR op deze manier aan elkaar gelijk, maar de gewogen index kan verschillen per gemeenschappelijke regeling. 2.4 Ontwikkelingen Voor de gemeentelijke begroting 2023 bestaan de volgende ontwikkelingen met een significant financieel effect: 1. Om de vertraging, die ontstaan is door de bijdrage aan de bestrijding van de coronacrisis in te lopen, is tijdelijke inzet van extra medewerkers binnen de VRBZO nodig. Dit betreft extra capaciteit voor het domein crisisbeheersing: €400.000 (4 fte), Informatiegestuurde veiligheid: €100.000 en Ondersteuning organisatie van de toekomst: €100.000 (1 fte). De daarmee samenhangende tijdelijke kosten moeten worden gedekt door een verhoging van de gemeentelijke bijdragen van in totaal €600.000 per jaar voor 2023 en 2024. Voor de gemeente Eindhoven betekent dit een verhoging van de bijdrage ad €207.000 per jaar in 2023 en 2024. 2. Loonkosten vormen een fors deel van de kosten van de VRBZO, rond de 70%. Een groot deel van de kosten wordt bepaald door de hoogte van de cao-lonen en de ontwikkeling van sociale premies. De VRBZO heeft daar geen invloed op. Vanuit gemeenten ontvangt de VRBZO jaarlijks een indexering voor stijging van prijsen loonkosten. Deze indexering is gebaseerd op een prognose van het Centraal

3

Inboeknummer 22bst00502

Planbureau en wordt ongeveer 1,5 jaar voor de start van het begrotingsjaar bepaald. De werkelijke kostenstijging wijkt daarmee altijd af van de indexering die de VRBZO van gemeenten ontvangt. Op zich is dat geen probleem. Een tegenvaller in een specifiek jaar wordt vaak gecompenseerd door een meevaller in een ander jaar. Er is afgesproken dat een aanvullende verhoging van de gemeentelijke bijdrage wordt voorgesteld als sprake is van structureel nadelige effecten. Voor 2022, ontstaat een knelpunt binnen de begroting VRBZO, doordat de structurele component van de loonstijging €300.000 hoger uitkomt dan via indexering is gecompenseerd. Dit zal structureel doorwerken in de begroting 2023. Het voorstel is om hiervoor de gemeentelijke bijdrage met dit bedrag aanvullend te verhogen. Voor de gemeente Eindhoven betekent dit een verhoging van de bijdrage ad €104.000. 3. In de vergadering van het Algemeen Bestuur VRBZO van juli 2021 is een voorstel aangenomen met betrekking tot een uitbreiding voor Bevolkingszorg. Op hoofdlijnen komt het voorstel erop neer dat het Bureau Bevolkingszorg op z’n oorspronkelijk bedoelde sterkte van 4,8 fte wordt gebracht. Deze versterking komt direct ten goede aan alle 21 gemeenten en de kosten worden op deze wijze naar rato verdeeld. Dekking van de kosten vindt plaats door verhoging van de gemeentelijke bijdragen van €257.355 met ingang van 2023.

Voor de gemeente Eindhoven betekent dit een structurele verhoging van de bijdrage ad €89.000. Gemeenten vervullen een essentiële rol in de crisisbeheersing, bijvoorbeeld als het gaat om communicatie over het incident naar burgers en opvang van betrokkenen. Als de hulpverleningsdiensten klaar zijn met hun inzet, liggen er voor de gemeenten vaak nog taken. Bijvoorbeeld interne en/of externe onderzoeken begeleiden of inventariseren wat de schade was. De zorg voor de bevolking wordt door gemeenten ingevuld met een ondersteunende rol vanuit VRBZO. Het is daarbij van belang dat Bureau Bevolkingszorg daarbij op de oorspronkelijk bedoelde 4,8 fte wordt gebracht en omdat sprake is van een verhoging vanaf 2023 wordt dit onderdeel op deze wijze in de zienswijze betrokken. 4. Naast de verhoging van de bijdrage voor Bevolkingszorg is ook ingestemd met een aanpassing van de verdeelsleutel voor de specifieke bijdrages voor Bevolkingszorg. Twee van de drie specifieke bijdrages worden onderdeel van de reguliere bijdrage en daarmee ook onderdeel van de reguliere verdeelsleutel. Aanpassing van een verdeelsleutel leidt altijd tot herverdeeleffecten. Doordat de verdeelsleutel voor de verdeling van de piketkosten niet verandert, blijven de herverdeeleffecten beperkt tot minder dan €5.000 per gemeente. Voor de gemeente Eindhoven betekent dit een verhoging van €4.370.

Daarnaast worden in de begroting 2023 VRBZO onderstaande ontwikkelingen aangegeven.

4

Inboeknummer 22bst00502

Verschuiving van incidentele kosten naar structurele kosten en overige externe ontwikkelingen De VRBZO ervaart soms dat kosten, waarvan eerder werd aangenomen dat ze incidenteel waren, steeds meer structureel zijn geworden. Denk aan de onderhoudskosten van grote brandweervoertuigen. Een aantal jaar terug zijn een groot aantal (26) nieuwe tankautospuiten gekocht. Het eerste jaar was het onderhoud uiteraard erg beperkt. Daarna viel het op dat de bedragen per voertuig hoger waren dan bij het vorige type voertuig gebruikelijk was. In eerste instantie werd uitgegaan van een incidentele tegenvaller, maar nu wordt geconstateerd dat het onderhoud structureel duurder uitkomt. De begroting wordt daarop aangepast. Door intern te schuiven binnen de begroting van 2022, wordt hiervoor structureel €200.000 extra budget voor ingezet. De VRBZO krijgt ook wel eens te maken met andere wetten en regels, waardoor kosten stijgen. Denk aan de regels voor de rechtmatigheidsverantwoording en om informatie te beveiligen. Ook hiervoor is intern budget vrijgemaakt. Verloop vrijwilligers De afgelopen jaren is binnen de VRBZO veel verloop van vrijwilligers geweest. Dat leidde tot een hogere instroom van nieuwe vrijwilligers en daarmee tot hogere kosten, onder meer bij vakbekwaamheid. De landelijke trend is dat deze ontwikkeling zich doorzet en zelfs erger wordt.

Bij de VRBZO zien we juist een afvlakking van de uitstroom. Er wordt daarom nog uitgegaan van een tijdelijke situatie en de meerkosten van €150.000 worden tijdelijk opgevangen binnen de begroting VRBZO. Het is onzeker hoe dit zich in de toekomst ontwikkelt. De VRBZO probeert actief vrijwilligers te boeien en aan zich te binden, onder meer via de posthoofden. Tweede loopbaanbeleid beroepsbrandweer Medewerkers die vanaf 2006 in dienst kwamen van de VRBZO, werken in principe maximaal 20 jaar in een repressieve functie. Deze groep medewerkers moet op tijd hun tweede loopbaan voorbereiden. Dit brengt kosten met zich mee. Uitgangspunt was dat de daling van de FLO-kosten groter zou zijn dan de kosten voor het tweede loopbaanbeleid. De kosten van het nieuwe beleid konden zo die van het oude beleid vervangen. Inmiddels is duidelijk dat de FLO-kosten nog tot ten minste 2028 op het huidige niveau blijven. In elk geval tot dat jaar stijgen de kosten per saldo. De eerste medewerkers begonnen in 2021 met de voorbereidingen voor hun tweede loopbaan. Er zijn daarom nog geen uitgebreide ervaringscijfers om de verwachte meerkosten te onderbouwen. Maar deze eerste medewerkers konden de kosten voor hun tweede loopbaantraject beperkt houden. De VRBZO deed toezeggingen, die vooral waardevol waren voor de medewerker, en die de organisatie weinig kostten.

Denk aan de mogelijkheid om een jaar parttime te werken of aan een terugkeergarantie voor een jaar. Twee oplossingen waardoor een medewerker relatief veilig een eigen bedrijf op kan starten. Voor de begroting van 2023 wordt nog uitgegaan van beperkte meerkosten. Bij andere regio’s worden bedragen in de begroting opgenomen tot €70.000 per medewerker of een bedrag van €750.000 gereserveerd. De VRBZO verwacht hier in de begroting van 2024 een beter beeld bij te hebben.

5

Inboeknummer 22bst00502

Onderhoud kazernes VRBZO huurt haar kazernes van de gemeenten in de regio. Met gemeenten zijn afspraken gemaakt over onderhoud. Eerste schattingen voor 2027 en daarna, laten een tekort zien. De kosten voor huurdersonderhoud komen circa €500.000 per jaar hoger uit dan dat de VRBZO nu aan budget beschikbaar heeft. Ook moeten de kazernes meer duurzaam worden gemaakt. De VRBZO heeft nog geen beeld van de kosten van deze verduurzaming. Met de gemeenten, als eigenaren van de kazernes, moeten daar afspraken over worden gemaakt. In 2022 wil de VRBZO het strategisch huisvestingsbeleid vast laten stellen. Dit wordt dan de basis voor deze afspraken. Omdat de VRBZO op lange termijn een tekort verwacht voor het onderhoud van de kazernes, worden eventuele tussentijdse voordelen als incidenteel beschouwd. Energieprijzen Sinds de herfst van 2021 stijgen de energieprijzen hard. Als deze stijging, of een deel daarvan, structureel wordt, gaat dit impact hebben op de begroting VRBZO. In de begroting is in totaal €800.000 begroot voor energie, waarvan €500.000 voor gas en stroom. De prijzen staan vast tot en met 2023 en er wordt vanuit gegaan dat het budget voldoet. Wel blijft de VRBZO de prijsontwikkeling van energie volgen. Loonkosten vrijwilligers Op dit moment is de invoering van de Wet normalisering rechtpositie ambtenaren (WNRA) uitgesteld voor medewerkers van veiligheidsregio’s.

Eerder nam de VRBZO aan dat de kosten konden oplopen tot €1.500.000 per jaar. Dit was op basis van landelijke gemiddelden. Inmiddels is bekend dat de VRBZO minder nadeel heeft dan andere regio’s. Het financiële nadeel zal daarmee ook lager uitkomen. Er wordt landelijk nog onderzoek gedaan naar het effect van de invoering en naar manieren om daar invloed op uit te oefenen. De ontwikkelingen rondom de invoering van de WNRA voor vrijwilligers is daarmee nog onzeker en wordt daarom nog niet genoemd in de begroting van 2023. 2.5 Geen taakstellende bezuiniging in de begroting 2023 De VRBZO had in de periode 2014 tot en met 2017 en in 2019 een bezuinigingstaakstelling opgenomen in haar begroting. In die periode is er voor een bedrag van € 5,1 miljoen aan bezuinigingen gerealiseerd. In 2020 zijn daarnaast de structurele kosten voor Arbeidshygiëne (€ 0,4 miljoen) afgedekt met structurele middelen. De middelen in de bestemmingsreserve Arbeidshygiëne (€ 3,5 miljoen) zijn hierdoor beschikbaar voor dekking van een deel van de kosten van de overgangsregeling FLO. In de begroting 2022 zijn onder meer de gestegen kosten voor onderhoud van grote brandweervoertuigen (€0,2 mln per jaar) opgevangen binnen de exploitatie. Voor de begroting 2023 is geen taakstelling opgenomen.

6

Inboeknummer 22bst00502

2.6 Beleidsindicatoren Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) 2023 Het BBV schrijft een set met verplichte beleidsindicatoren voor. In totaal beschrijft het BBV 39 indicatoren. Deze indicatoren hebben betrekking op de taakvelden van Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost. Het betreft de zes indicatoren uit het taakveld Bestuur en ondersteuning. Beleidsindicatoren Besluit Begroting en Verantwoording Indicator Formatie per 1000 inwoners Bezetting per 1000 inwoners Apparaatskosten per inwoner Externe inhuur % van loonsom Externe inhuur totaal Overhead als % van totale lasten

Waarde 2022 0,46

Waarde 2023 0,45

0,46

0,45

€ 66

€ 68

0,12%

2,17%

€ 38.000 18%

€700.000 18%

We zien dat de indicatoren over 2023 vergelijkbaar zijn met die van 2022. Als uitzondering geldt het bedrag aan Externe inhuur totaal. De verhoging wordt veroorzaakt door de tijdelijke extra inzet op het domein Crisisbeheersing, zoals in de Ontwerpbegroting 2023 VRBZO opgenomen. 3.1 Gecombineerde zienswijzen GR-en Odzob, GGD en Veiligheidsregio t.a.v. fysieke wetgeving en aanstaande omgevingswet Als voorstel in de zienswijzen van de GR-en Odzob, GGD en Veiligheidsregio hebben wij opgenomen dat wij van hen goede onderlinge synergie verwachten in de bijdrage aan de opgaven van de Omgevingswet en outcome op door gemeente Eindhoven in de Omgevingsvisie (juni 2020) vastgestelde doelen “Gezonde en toekomstbestendige stad” en “Sociaal en inclusief’’. Met blijvende aandacht voor optimalisering van efficiency, en de raad te informeren over wat daartoe is gedaan en wordt bereikt.

3.2 Zienswijze structurele verhoging bevolkingszorg en compensatie loonkosten en incidentele verhoging crisisbeheersing voor 2023 en 2024 Wij adviseren u extra middelen vrij te maken voor de structurele verhoging bevolkingszorg en compensatie loonkosten en incidentele verhoging crisisbeheersing voor 2023 en 2024, zodat de Veiligheidsregio in samenwerking met partners, waaronder de gemeente Eindhoven, in staat is om, op basis van de vastgestelde Visie 2025, de steeds groter wordende veiligheidsvraagstukken aan te pakken. Daarmee wordt bijgedragen aan de te realiseren veiligheidsdoelstellingen de komende jaren. Kanttekeningen Er zijn geen kanttekeningen.

7

Inboeknummer 22bst00502

Kosten Indexering 2023 (2,04%), inclusief effect herverdeelsleutel en bijdrage Piket bevolkingszorg (€317.545), wordt meegenomen als autonome ontwikkeling bij de opbouw van de gemeentelijke begroting 2023-2026 ten aanzien van het structurele beschikbare budget voor de VRBZO. Voor 2023 bedraagt de reguliere algemene inwonersbijdrage (na indexering en effect herverdeelsleutel) €15.536.621,-. Inclusief bijdrage Piket bevolkingszorg (€7.307) bedraagt de Eindhovense bijdrage €15.543.928,-. Rekening houdend met de structurele verhoging bijdrage bevolkingszorg (€88.554,-) en de structurele verhoging loonkosten (€103.236,-) met ingang van 2023 en de tijdelijke verhoging crisisbeheersing (€206.472) voor 2023 en 2024; bedraagt de totale verhoging voor 2023 €398.262 en bedraagt de totale Eindhovense bijdrage €15.942.190,-. Indien u met de zienswijze instemt, gaat u akkoord met een aanvullende financiering van €398.262 voor 2023 en 2024 en met een structurele extra financiering van €191.790 vanaf 2025. Hiervoor kan, na de daadwerkelijke vaststelling van de begroting in het AB van 07 juli 2022, dekking gevonden worden in de opbouw van de gemeentelijke begroting. Communicatie Niet van toepassing. Planning en uitvoering De zienswijze van uw raad bij de Ontwerpbegroting 2023 wordt uiterlijk 27 mei 2022 aan het Dagelijks Bestuur van de VRBZO verzonden.

Evaluatie Via het reguliere planning- en controlcyclus (via de jaarrekening) wordt de begroting geëvalueerd. Daarnaast wordt uw raad op de hoogte gesteld via een ‘gemeentelijke monitor’, welke periodiek wordt uitgebracht door VRBZO. Bijlage(n) Als bijlage(n) bij dit voorstel behoren: • Oplegvel 4GR t.b.v. de begroting 2023 van de vier gemeenschappelijke regelingen • • •

 

Aanbiedingsbericht d.d. 15 maart 2022 van het Dagelijks Bestuur van de VRBZO aan de gemeenteraad van Eindhoven. De VRBZO Ontwerpbegroting 2023 Concept zienswijze van de gemeenteraad van Eindhoven bij de Ontwerpbegroting 2023 van de VRBZO.

De bijlagen worden meegestuurd De bijlagen liggen ter inzage in de leeskamer

8

Inboeknummer 22bst00502

Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

, secretaris.

9

Inboeknummer 22bst00502

Raadsbesluit De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 05 april 2022; gelet op de behandeling in de meningsvormende vergadering van 10 mei 2022; besluit: 1. Kennis nemen van het oplegvel 4GR t.b.v. de begroting 2023 van de vier gemeenschappelijke regelingen VRBZO, GGDBZO, ODZOB en MRE 2. Kennis nemen van het bericht d.d. 15-03-2022 van de Veiligheidsregio BrabantZuidoost en bijbehorende Ontwerpbegroting 2023. 3. Middels bijgevoegde ontwerp brief de zienswijze bij de Ontwerpbegroting 2023 aan de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost kenbaar maken.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 24 mei 2022.

J. Jongbloed, griffier.

10