Raadsvoorstel Zienswijze Ontwerp Begroting Gr Cure 2024

gemeente Eindhoven Inboeknummer 23bst00429 Dossiernummer 23.16.251 B&W beslisdatum 18 april 2023

Raadsvoorstel Zienswijze Ontwerp Begroting Gr Cure 2024

Inleiding Voor u ligt de Ontwerp Begroting GR Cure 2024. De begroting behelst de werkzaamheden van de Gemeenschappelijke regeling Cure in opdracht van de drie deelnemende gemeenten. Voor de Gemeenschappelijke regeling (GR) verzorgt Cure Uitvoeringsdienst B.V. de uitvoering van de afvalinzameling. Cure verricht haar taken met inachtneming van de kerndoelstellingen van Cure: • • • •

Een (rest)afvalloze samenleving waar huishoudelijk afval maximaal wordt hergebruikt; Het optimaliseren van het serviceniveau voor de burgers; Werkgelegenheid creëren voor mensen met een achterstand tot de arbeidsmarkt; Bovenstaande doelstellingen realiseren tegen zo laag mogelijke kosten.

Naast deze kerndoelstellingen heeft Cure de ambitie om in 2030 volledig emissieloos in te zamelen en het probleem van bijzet verder terug te dringen. De doelstellingen van de GR Cure sluiten aan bij de ‘Strategie gescheiden inzameling huishoudelijk afval’ (afvalstrategie) die de raad op 28 april 2021 (21.11.752) heeft vastgesteld: 150 kg fijn restafval per inwoner per jaar en een 65% scheidingsrendement op fijn en grof restafval in 2025. De “Ontwerpbegroting 2024” is door Cure op basis van haar expertise en inschattingen opgesteld en ambtelijk met de drie deelnemende gemeenten voorgelegd en besproken. De ontwerpbegroting 2024 is op 5 april 2023 door het Dagelijks Bestuur van de GR Cure vastgesteld en aangereikt. De gemeenteraden van deelnemende gemeenten worden in de gelegenheid gesteld hun zienswijze in te dienen.

 Wettelijke taak

Inboeknummer 23bst00429

 Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college   Onvermijdelijk

Doelstelling Vaststellen begroting GR Cure 2024. Voorstel 1. In te stemmen met de zienswijze op de Ontwerp Begroting van Cure 2024. 2. De zienswijze van de raad te verzenden aan Cure Argumenten 1.1. De begroting voldoet aan de opgaven, taken en kerndoelstellingen zoals in de GR Cure en nadere uitwerking is vastgelegd. De voorliggende begroting is een verdere uitwerking van het versterken van de integratie van afvalbeheer in het brede takenpakket van de gemeente. De begroting is transparant, logisch en goed opgebouwd. De te verwachten kosten zijn realistisch geraamd in de begroting.

1.2.

-

-

Er is rekening gehouden met te verwachten specifieke kostenontwikkelingen en investeringen. Kostenontwikkeling: In de periode 2018 tot en met 2021 zijn de afvalverwerkingskosten sterk gestegen onder andere door de ingevoerde verbrandingsbelasting. De invloed van corona is tot en met 2022 merkbaar door sterk fluctuerende marktprijzen op de verwerkingsmarkt. Sinds de inval in Oekraïne zijn de verwerkingskosten voor afval wederom aanzienlijk gestegen. In 2022 konden de kostenstijgingen grotendeels nog worden opgevangen door relatief hoge opbrengsten van een aantal afvalfracties zoals papier en door de sinds 2019 ingezette besparings- en efficiëntiemaatregelen. Aan de opbrengsten kant heeft de verwerkingsmarkt zich inmiddels grotendeels genormaliseerd: resulterend in lagere opbrengsten voor diverse fracties zoals papier. Ook zien wij volumedalingen van deze fracties na het “coronatijdperk”. Per saldo stijgen de verwerkingskosten. Naast de hoge (verwerkings)kosten hebben we voor de begroting van 2024 specifiek te maken met sterk gestegen personeelskosten als gevolg van de inflatie en CAOontwikkelingen. De beleidswijziging ten aanzien van papier betekent o.a. dat Cure de inzameling van papier door verenigingen weer overneemt wat extra maar tijdelijke personeelskosten met zich meebrengt.

Op termijn (eind 2024/2025) zullen deze kosten weer terugvallen als alle processen opnieuw zijn ingeregeld. De stijgende personeelskosten zijn verantwoordelijk voor bijna 50% van de totale kostenstijging van de begroting 2024 ten opzichte van de begroting 2023.

2

Inboeknummer 23bst00429

-

-

Investeringen: Het wagenpark is voor een deel afgeschreven en wordt met betrekking tot milieueisen (emissie loos) verder gemoderniseerd. Ook hier hebben we te maken met aanzienlijk gestegen aanschafkosten en dus hogere kapitaallasten. Het (vervangings)programma voor ondergrondse containers wordt vanaf 2024 uitgebreid met de uitrol van papiercontainers bij hoogbouw als onderdeel van de in 2021 vastgestelde Afvalstrategie. Deze uitbreiding zal gedurende 4 jaar (ca. 90 stuks per jaar) plaatsvinden en betreft een aanzienlijke investering.

Kanttekeningen 1.1. Voor 2024 en verder moet gelet op de huidige onzekerheden mondiaal rekening worden gehouden met een structureel hoger kostenniveau dan de afgelopen jaren. Gelet op de mondiale ontwikkelingen, de verwachte nog aanhoudende kostenstijgingen en de normalisatie aan de opbrengstenkant moet rekening worden gehouden dat het hoge kostenniveau voor 2024 structureel zal blijven. Aan de opbrengstenkant is om dezelfde redenen conservatief begroot.

1.2. -

-

-

Een aantal ontwikkelingen aan zowel de kosten als ook de opbrengstenkant is nog niet of slechts gedeeltelijk meegenomen in deze begroting. Een eerder door het rijk aangekondigde verdergaande verhoging van de verbrandingsbelasting als ook een doorvoering van extra CO2-heffing bij verbrandingsinstallaties is op dit moment nog niet bekend en dus nog niet meegenomen. De implementatie van de maatregelen van de afvalstrategie lopen door tot eind 2024. Deze maatregelen dragen bij aan het reduceren van de hoeveelheid restafval (verlaagde verwerkingskosten), het verhogen van de hoeveelheid ingezamelde recyclebare stromen (verhoogde opbrengsten) en het verhogen van het efficiëntieniveau van de uitvoering door Cure. De effecten van deze maatregelen zullen echter pas volledig na 2024 merkbaar en meetbaar worden. Daarnaast, ten tijde van het opstellen van deze begroting was het recent genomen besluit tot vervroegde nascheiding van verpakkingsmateriaal (PBD) per 1 januari 2024 nog niet bekend. Het positief financieel effect van dit besluit is daarom nog niet meegenomen. De vergoedingen (kostenpost binnen de gemeente) aan de verenigingen voor de inzameling van papier bedragen jaarlijks afgerond € 120.000. Door de wijzigingen van het beleid bij papierinzameling neemt Cure deze inzameling weer over. Deze kostenpost zal dan ook in 2024 vervallen.

Momenteel wordt in overleg met de verenigingen een (en wellicht beter) alternatief voor de papierinzameling uitgewerkt op het gebied van textielinzameling. De verwachting en uitgangspunt is dat het nieuwe alternatief een vergelijkbare kostenpost met zich mee zal brengen.

1.3.

De effecten ten aanzien van “plan B”, onderdeel nascheidingsinstallatie, zijn in deze begroting nog niet meegenomen.

3

Inboeknummer 23bst00429 Ter uitwerking van de in 2021 vastgestelde afvalstrategie is het Dagelijks Bestuur van de GR Cure in 2020 met een Task Force aan de slag gegaan om met voorstellen te komen voor verdere reductie van het percentage restafval en daarmee tevens reductie van de hoge (verbrandings)kosten restafval door middel van een nascheidingsinitiatief. Over de voortgang van dit nascheidingsinitiatief samen met 6 andere Brabantse gemeentes bent u per brief van 18 november 2022 geïnformeerd. Momenteel wordt gewerkt aan een concrete uitwerking van het initiatief gewerkt en er is een informatieavond voor de raadsleden van de betrokken gemeentes in 2e kwartaal van 2023 gepland. Besluitvorming over het nascheidingsinitiatief is gepland voor eind 2023. In de begroting voor 2024 is hier nog geen rekening mee gehouden. 1.4.

De exacte benodigde investering voor het circulair ambachtscentrum is nog niet bekend. In de vastgestelde begroting 2023 is een investering voor een noodzakelijke upgrade van de verouderde milieustraat Lodewijkstraat vastgelegd. Met de upgrade is rekening gehouden met de combinatie en realisatie van een circulair ambachtscentrum gepland voor 2024. Dit concept is uitgebreid toegelicht bij de begroting van 2023. De definitieve plannen m.b.t. het onderdeel circulair ambachtscentrum worden zoals aangegeven in de begroting 2023 nader aan de raad voorgelegd. Momenteel wordt gewerkt aan een totaalplan. De combinatie van milieustraat en circulair ambachtscentrum vraagt integrale afstemming m.b.t. zowel ruimtegebruik als ook functionaliteit van de nieuwe milieustraat. De aard en omvang van het circulair ambachtscentrum is echter nog onvoldoende concreet uitgewerkt om nu al te kunnen voorleggen. De verwachting is dat dit traject in het najaar van 2023 afgerond wordt en ieder geval gestart kan worden met de upgrade van de milieustraat. Financieel is ten aanzien van het circulair ambachtscentrum hier met betrekking tot de investeringen in 2024 conform de begroting van 2023 al wel rekening gehouden. Personele consequenties Er zijn geen personele consequenties aan dit besluit verbonden.

Financiële consequenties Van 2018 tot 2021 steeg de begroting voor Eindhoven jaarlijks met gemiddeld ca. 10%. Van 2021-2023 vlakte het stijgingspercentage af naar 3,5% en voor 2024 stijgt de begroting ten opzichte van de begroting 2023 met 16,5%. De verklaring van de huidige hoge stijging van de begroting is vooral te wijten aan de stijging van personeelskosten, sterk oplopende kosten van de afvalverwerking en lagere opbrengsten nu na corona de afvalmarkt zich in 2024 stabiliseert.

4

Inboeknummer 23bst00429

De hogere kosten ten opzichte van de begroting 2023 (+16,5% = 3,4 mlj.). Voor Eindhoven komen met name door: Direct personeel (ca. € 1,3 miljoen = ca. 38% van de kostenstijging). Een stijging van de personeelskosten 7,5% (2023) en verwachte index van 5% voor (2024) voor cao TLN (Beroepsgoederenvervoer). Daarnaast is er meer personeel nodig voor het inzamelen van papier bij hoogbouwlocaties en het toenemend aantal huishoudens in de stad. Tractiekosten (ca. € 419.000, - = ca. 12,3% van de kostenstijging). Een stijging van de kapitaallasten omdat reeds afgeschreven vrachtwagens vervangen zullen worden waarbij bovendien grotendeels wordt overgegaan naar duurdere emissie loze voertuigen. Daarnaast een algemene prijsindex van 10% voor de overige voertuig gerelateerde kosten en een forse stijging van de verzekeringspremies vanwege toegenomen schadelast. Daar staat wel afname van brandstofkosten tegenover door verduurzaming van het materieelpark. Overhead (ca. € 731.000, - = 21,5% van de kostenstijging). Dit betreft een stijging van personeelskosten als gevolg stijging cao-lonen met 7,5% (2023) en verwachte indexering 5,0% (2024). NB: de begroting 2023 hield rekening met 4,0% (2023). Daarnaast is doorontwikkeling van de indirecte organisatie van Cure aan de orde.

Er is extra aandacht voor opleidingen, IT en medewerkers worden in deze krappe arbeidsmarkt hoger ingeschaald om een aantrekkelijke werkgever te blijven. Inzamelmiddelen: (ca. € 552.000, - =16,3% van de kostenstijging). Het betreffen hier prijseffecten als gevolg van: • Een stijging van de kapitaallasten en onderhoudskosten voor de vervanging van bovengrondse- en afgeschreven ondergrondse containers. • Een algemene prijsindex van 10% voor de overige exploitatiekosten. • Een hoeveelheidseffect door toename kosten containers voor de inzameling van papier; zowel mini-containers als boven en ondergrondse containers.

5

Inboeknummer 23bst00429 Verwerking: (ca. € 314.000, - = 9,3% van de kostenstijging) Het betreffen hier prijseffecten vanwege: • Nadelige prijsstijgingen bij verwerking van het restafval (van € 50 naar € 54 per ton) en verminderde opbrengsten papier (van € 90 naar € 75 per ton); • Voordelige milieustraatstroom hout B (van € 55 naar € 35 per ton); • Nadelige prijsstijging bij milieustraatstroom (dakleer van € 235 naar € 400 per ton). Bij de totale verwerkingskosten is deels al rekening gehouden met verwachte voordelige volumedalingen van het restafval door inzameling papier met mini-containers in 2023 (en dus gunstige volumestijgingen en opbrengsten voor papier), gft in de hoogbouw en voordelige integrale volumedalingen bij milieustraatstromen op basis van resultaten 2022. De kosten van Cure worden samen met kosten die de gemeente zelf nog maakt in het kader van huishoudelijk afval (Taakveld 7.3 Afval), gedekt uit de tarieven afvalstoffenheffing. Dit betreft een doelheffing die niet meer dan 100% kostendekkend mag zijn. Om schommelingen in het tarief te voorkomen en ervoor te zorgen dat er over de jaren heen niet meer dan 100% kostendekkend tarief wordt geheven bij de burgers, wordt in de gemeente Eindhoven gewerkt met een egalisatievoorziening speciaal voor afval. De stand van de voorziening op 31-12-2022 is € 407.000, -.

Gelet op de huidige ontwikkelingen en verwachtingen van aanhoudende kostenstijgingen en toenemende aantal vrijstellingen van gemeentelijke belastingen, dient rekening te worden gehouden met een verhoging van de afvalstoffenheffingen. De bijdrage van gemeente Eindhoven aan de Begroting 2024 van de GR Cure, zal in de Begroting 2024 van Eindhoven worden verwerkt, en zal, tezamen met de begrote lasten en baten van TV7.3 Afval, als basis dienen voor de afvaltarieven 2024. Deze tarieven zullen in samenhang met de riooltarieven en de OZB worden afgewogen en in het dossier Begroting 2023 en tarievendossier 2024 worden voorgelegd. Meerjarig. In de Begroting 2024 van de GR Cure is een verdere stijging van de bijdrage van Eindhoven ad totaal ca. € 6,7 miljoen over de jaren 2024-2027 geraamd, een stijging van gemiddeld 8,5% per jaar. Meerjarenraming 2025-2027. Cure hanteert in haar meerjarenraming een indexering van 2,0%. Er is op dit moment nog een grote onzekerheid over de verwachte inflatie na het boekjaar 2024. De verwachte kapitaallasten (afschrijving + rente) zijn gebaseerd op de verwachte investeringsplanning over de periode 2025 t/m 2027. In de meerjarenraming is wel de groeiprognose (aantal aansluitingen) van de stad meegenomen: hier staan inkomsten vanuit de afvalstoffenheffing tegenover. Communicatie Wijze van samenspraak en externe communicatie en informeren van betrokkenen

6

Inboeknummer 23bst00429 De zienswijze op de Begroting 2024 zal schriftelijk aan het AB van de GR Cure worden medegedeeld. Dit dient te gebeuren voor juli 2023 Planning en uitvoering - Het AB van de GR Cure zal in juli de definitieve begroting 2024 vaststellen en aan GS van Noord-Brabant voorleggen (wettelijk vereist) -

De bijdrage van gemeente Eindhoven aan Cure, zoals in begroting 2024 Cure vermeld, wordt in het reguliere begrotingsproces 2024-2027 verwerkt.

Evaluatie N.v.t.

Bijlage(n) Als bijlage(n) bij dit voorstel behoren: • Conceptbrief zienswijze Ontwerpbegroting Cure 2024 aan het AB GR Cure • Cure begroting 2024 definitieve versie. Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

, secretaris.

7

Inboeknummer 23bst00429

Ontwerp Raadsbesluit De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van;

besluit: 1. 2.

In te stemmen met de zienswijze op de Begroting van GR Cure 2024. De zienswijze van de raad te verzenden aan het Algemeen bestuur van de GR Cure

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van

, griffier.

8