Raadsvoorstel Zienswijze Ontwerp Begroting GR Cure 2023

gemeente Eindhoven Inboeknummer 22bst00609 Dossiernummer 22.19.751 B&W beslisdatum 10 mei 2022

Raadsvoorstel Zienswijze Ontwerp Begroting GR Cure 2023 Inleiding Voor u ligt de Ontwerp Begroting GR Cure 2023. De begroting behelst de werkzaamheden van de Gemeenschappelijke regeling Cure in opdracht van de drie deelnemende gemeenten. Voor de Gemeenschappelijke regeling (GR) verzorgt Cure Uitvoeringsdienst B.V. de uitvoering van de afvalinzameling. Cure verricht haar taken met inachtneming van de kerndoelstellingen van Cure: • Een (rest)afvalloze samenleving waar huishoudelijk afval maximaal wordt hergebruikt; • Het optimaliseren van het serviceniveau voor de burgers; • Werkgelegenheid creëren voor mensen met een achterstand tot de arbeidsmarkt; • Bovenstaande doelstellingen realiseren tegen zo laag mogelijke kosten. Naast deze kerndoelstellingen heeft Cure de ambitie om in 2030 volledig emissieloos in te zamelen en het probleem van bijzet verder terug te dringen. De doelstellingen van Cure sluiten aan bij de ‘Strategie gescheiden inzameling huishoudelijk afval’ (Afvalstrategie) die de raad op 28 april 2021 (21.11.752) heeft vastgesteld: 150 kg fijn restafval per inwoner per jaar en een 65% scheidingsrendement op fijn en grof restafval in 2025. De “Ontwerpbegroting 2023” is in ambtelijke samenwerking en conform planning tussen Cure en de drie deelnemende gemeenten voorbereid.

Overeenkomstig artikel 26 lid van de GR Cure kunnen de raden van de deelnemende gemeenten over de ontwerpbegroting het dagelijks bestuur hun zienswijzen geven. In dit raadsvoorstel wordt de zienswijze toegelicht.

 Wettelijke taak  Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college  Onvermijdelijk Doelstelling Vaststellen begroting GR Cure 2023. Voorstel 1. In te stemmen met de zienswijze op de Ontwerp Begroting van Cure 2023 2. De zienswijze van de raad te verzenden aan Cure

Inboeknummer 22bst00609

Argumenten 1.a. De begroting voldoet aan de opgaven, taken en kerndoelstellingen zoals in de GR Cure en nadere uitwerking is vastgelegd. De voorliggende begroting is een verdere uitwerking van het versterken van de integratie van afvalbeheer in het brede takenpakket van de gemeente. De begroting is transparant, logisch en goed opgebouwd en is volgens het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) opgesteld. De te verwachten kosten zijn realistisch geraamd in de begroting. 1.b. Er is rekening gehouden met te verwachten specifieke kostenontwikkelingen en investeringen. De afvalverwerkingskosten zijn tussen 2018 en 2021 sterk gestegen onder andere door de ingevoerde verbrandingsbelasting. Ook corona waarvan de invloed tot op heden nog merkbaar is, heeft een aanzienlijke invloed op de sterk fluctuerende prijsstijgingen en opbrengsten. De begroting 2023 houdt zowel rekening met stabilisatie van een deel van deze effecten als ook verwachte blijvende effecten. Ook is in de begroting de investeringen voor de noodzakelijke upgrade van de verouderde milieustraat Lodewijkstraat opgenomen. De start van deze upgrade is gepland in Q3 van 2023 (onderdeel milieustraat). In deze upgrade wordt integraal de uitwerking voor de realisatie van een circulair ambachtscentrum meegenomen (gepland vanaf 2024).

Dit centrum draagt bij aan het behalen van de gemeentelijke afval-, socialeen circulaire doelstellingen. Een circulair ambachtscentrum is een locatie waar partijen samenwerken aan het verder verminderen van afvalstromen en het realiseren van hoogwaardig product- en materiaalhergebruik. Dit zal de hoeveelheid restafval op de milieustraten verminderen: een belangrijke stap richting een circulaire stad en het behalen van de gemeentelijke doelstelling om in 2050 100% circulair te zijn. Daarnaast draagt het bij aan de doelstelling om tot een scheidingsrendement van 65% te komen op grof huishoudelijk afval in 2025. Met het upgraden van de milieustraat, inclusief circulair ambachtscentrum, heeft Eindhoven samen met de nieuwe milieustraat Acht, twee milieustraten die uitgerust zijn om de afval- en circulaire ambities van Eindhoven de komende decennia te ondersteunen. (Een uitgebreide toelichting over de milieustraat en het circulair ambachtscentrum Lodewijkstraat is als bijlage bij dit Raadsvoorstel gevoegd) Het vervangingsprogramma en uitbreidingsprogramma voor (ondergrondse) containers (inclusief onderdelen van de door uw raad in 2021 vastgestelde afvalstrategie) wordt structureel ook in 2023 verder geïntensiveerd en uitgevoerd. Het wagenpark is voor een deel afgeschreven en wordt met betrekking tot milieueisen (emissie loos) verder gemoderniseerd.

Kanttekeningen 1.a Voor 2023 en verder moet rekening worden gehouden met onzekerheden aan zowel de kosten- als opbrengstenkant.

Inboeknummer 22bst00609

De structureel hogere begrotingen in 2018 tot en met 2021 zijn voor een groot deel te wijten aan de landelijke ontwikkeling van toenemende verwerkingskosten en afnemende opbrengsten van gescheiden restmaterialen. Dit als gevolg van mondiale marktwerking, hogere verbrandingsbelasting en vanaf 2020 de effecten van corona. Daarnaast is bij Cure vanaf 2021 een aantal structurele kosten hoger als gevolg van de ingebruikname van de nieuwe milieustraat Acht en het nieuwe kantoorgebouw. In 2021 tot op heden zien we een aantal positieve effecten aan de opbrengstenkant, zoals een hogere opbrengst voor papier, nu na Corona de markt weer aantrekt. Voor 2023 wordt echter wel uitgegaan van verdere stabilisatie en normalisatie van de markt. Om die reden is zeker aan de opbrengstenkant conservatief begroot. Aan de kostenkant is echter een aantal ontwikkelingen in deze begroting nog niet meegenomen. Zo is een eerder door het rijk aangekondigde verdergaande verhoging van de verbrandingsbelasting als ook een doorvoering van extra CO2-heffing bij verbrandingsinstallaties op dit moment nog niet bekend. Ook zijn de mogelijke extra effecten van de huidige ontwikkelingen omtrent gas- en brandstofprijzen als gevolg van de ontwikkelingen in Oekraïne nog niet meegenomen in deze begroting.

Op dit moment lijken de effecten bij Cure voor 2022 hiervan nog beperkt: de nog aanhoudende positieve effecten (vergoedingen) aan de opbrengstkant compenseren nog grotendeels de hogere kosten van o.a. brandstof. Wel monitort Cure nadrukkelijk de kostenontwikkeling: Cure overweegt voorstellen te doen om met name een aantal investeringen (denk bv. aan de nieuwe containers voor papier) naar voren te halen om verwachte kostenstijging en dus hogere kapitaallasten te voorkomen. 1.b De vanaf 2019 door de Raad gevraagde kostenbesparende maatregelen zullen pas vanaf medio 2022 zichtbaar worden. Vanaf eind 2019 zijn diverse kostenbesparende maatregelen in voorbereiding en doorgevoerd. Dit nadrukkelijk op verzoek van de gemeenteraad op basis van de zienswijzen bij de begrotingsbehandelingen van de GR Cure. Voorbeelden van kostenbesparende maatregelen zijn: De extra proef met lagere frequentie gft-inzameling wintermaanden (definitieve besluitvorming op basis van evaluatie moet nog plaatsvinden: verwachte besparing ca 70K per jaar); De handmatige nascheiding van grof huishoudelijk afval in combinatie met montagehal in Geldrop ten behoeve van kostenreductie en verdergaand scheidingsrendement; Onderhoud ondergrondse afvalinzamelsystemen en vanaf 2023 ook de containerreiniging in eigen beheer (verwachte besparing ca 50k per jaar); Verdergaande automatisering en digitalisering o.a.

van het dynamisch rijden bij ondergrondse containers ten behoeve van efficiëntie/kostenbesparing bij de inzameling en preventie en vermindering van kosten als gevolg van bijzet. Deze maatregelen zijn aanvullend op de vastgestelde afvalstrategie 2021-2025. De effecten van al deze maatregelen en van de gefaseerde implementatie van de afvalstrategie zullen echter pas later merkbaar worden. Deze maatregelen dragen bij aan de kerndoelstellingen van Cure zoals het verhogen het efficiëntieniveau van de uitvoering, het reduceren de hoeveelheid restafval en verwerkingskosten.

Inboeknummer 22bst00609

1.c De effecten ten aanzien van “plan B”, onderdeel nascheidingsinstallatie, zijn in deze begroting nog niet meegenomen. Ter uitwerking van de in 2021 vastgestelde afvalstrategie is het Dagelijks Bestuur van Cure in 2020 met een Task Force aan de slag gegaan om met voorstellen te komen voor verdere reductie van het percentage restafval en daarmee tevens reductie van de hoge (verbrandings)kosten restafval door middel van een te realiseren nascheidingsinstallatie. Besluitvorming over het nascheidingsinitiatief, dat momenteel met meerdere Brabantse gemeentes wordt onderzocht en uitgewerkt, zal later in 2022 plaatsvinden en kent een langer traject. In de begroting 2023 is hier dus nog geen rekening mee gehouden. Kosten Van 2018 tot 2021 steeg de begroting voor Eindhoven jaarlijks met ca. 10%. Van 20212022 was het stijgingspercentage 5% en nu stijgt de begroting voor 2023 met slechts 2% ten opzichte van de begroting 2022. De verklaring voor deze relatief kleine stijging van de begroting is voor een groot deel te wijten aan gunstige ontwikkelingen aan de opbrengstenkant nu na corona de afvalmarkt weer volop draaiende is. Zoals aangegeven gaan we er voor 2023 van uit dat de markt zich verder stabiliseert en normaliseert. In de meerjaren investeringsbegroting van Cure is voorzien in de nieuwe milieustraat Lodewijkstraat (start in 2023).

Inclusief het circulair ambachtscentrum is het totale investeringsbedrag 8,9 mln. resulterend in jaarlijkse kapitaallasten van € 427 K vanaf 2025. De stabilisatie in de verwerkingsmarkt icm met de geplande investeringen (waaronder het circulair ambachtscentrum vanaf 2024), de uitrol afvalstrategie, leiden tot een verwachte begrotingsstijging van ca 6% per jaar tot 2026. Hierin zijn echter de te verwachten baten van lagere verwerkingskosten van de geüpgradede milieustraat nog niet meegenomen.

De hogere kosten ten opzichte van de begroting 2022 voor Eindhoven komen met name door:

Inboeknummer 22bst00609

-

-

-

-

Direct personeel (+1,2% = €236 K): Een stijging van 4,25% voor cao TLN (Beroepsgoederenvervoer) en 3,15% voor cao Gemeenten. Het zelf beheren van de containers leidt tot een toename van personele inzet. Daarnaast is meer personeel nodig voor het inzamelen van los papier bij hoogbouwlocaties, extra capaciteit bij de demontagehal en het toenemend aantal huishoudens in de stad. Tractiekosten (+3% = €613 K): Vanwege het beëindigen van de dienstverlening door de leverancier gaat Cure zelf het wassen van de containers verzorgen. Hiervoor zal een emissie-loze waswagen worden aangeschaft. Een overgang naar emissie-loze voertuigen vindt plaats, met een uitbreiding van 1 haakwagen. Tot slot vindt een algemene prijsindex van overige voertuig gerelateerde kosten plaats samen met een force stijging van brandstofkosten en verzekeringspremies; Overhead (2,8% = €589 K): Dit betreft een stijging van het aantal indirecte medewerkers. Ook wordt de pacht van het terrein voor de beoogde nascheidingsinstallatie niet langer als voorbereidingskosten geactiveerd en is er een stijging in ICT-kosten (o.a. voor Eindhoven milieupas). NB: De totale verwerking daalt met -5,3% = ca. €1 mln. door voordelige volumedaling bij restafval, door uitbreiding containers kunststof en papier en dus voordelige volumestijgingen bij kunststof en papier.

Daarnaast wordt nog steeds een relatief hoge opbrengst voor bv papier verwacht.

De kosten van Cure worden samen met kosten die de gemeente zelf nog maakt in het kader van huishoudelijk afval (Taakveld 7.3 Afval), gedekt uit de tarieven afvalstoffenheffing. Dit betreft een doelheffing die niet meer dan 100% kostendekkend mag zijn. Om schommelingen in het tarief te voorkomen en ervoor te zorgen dat er over de jaren heen niet meer dan 100% kostendekkend tarief wordt geheven bij de burgers, wordt in de gemeente Eindhoven gewerkt met een egalisatievoorziening speciaal voor afval. De stand van de voorziening op 31-12-2021 is echter € 0,-. Hoewel de stijging van de begroting 2023 lager is dan voorgaande jaren, zal toch (uitgaande van 100% kostendekking) rekening gehouden moeten worden met een stijging van de afvalstoffenheffing, omdat de voorziening van afval nog in opbouw is. De bijdrage van gemeente Eindhoven aan de Begroting 2023 van GR Cure, zal in de Begroting 2023 van Eindhoven worden verwerkt, en zal, tezamen met de begrote lasten en baten van TV7.3 Afval, als basis dienen voor de afvaltarieven 2023. Deze tarieven zullen in samenhang met de riooltarieven en de OZB worden afgewogen en in het dossier Begroting 2023 en tarievendossier 2023 worden voorgelegd. Meerjarig In de Begroting 2023 van Cure is een verdere stijging van de bijdrage van Eindhoven ad totaal € 4 mln. over de jaren 2023-2026 geraamd, een stijging van gemiddeld ca. 6% per jaar.

Uitgegaan is van ongewijzigd dienstenpakket en volume (per aansluiting). Er is rekening gehouden met lastenstijging en batendaling van 2% voor het opvangen van CAO-stijgingen, fluctuerende marktprijzen, een stijging van de lasten door meerjareninvesteringen voor (ondergrondse) containers (vervanging als ook investeringen m.b.t.

Inboeknummer 22bst00609

implementatie afvalstrategie), en met investeringen in de milieustraat Lodewijkstraat in 2023 en 2024 (circulair ambachtscentrum vanaf 2024) en het wagenpark. In het stijgingspercentage van 6% is echter ook meegenomen dat het aantal aansluitingen in de stad groeit; hier staan inkomsten vanuit de afvalstoffenheffing tegenover.

Communicatie De zienswijze op de Begroting 2023 zal schriftelijk aan het AB Cure worden medegedeeld. Dit dient te gebeuren voor juli 2022. Planning en uitvoering Het AB van Cure zal in juli de definitieve begroting vaststellen en aan GS van Noord-Brabant voorleggen (wettelijk vereist) De bijdrage van gemeente Eindhoven aan Cure, zoals in begroting 2023 Cure vermeld, wordt in het reguliere begrotingsproces 2023-2025 verwerkt. Evaluatie Nvt Bijlage(n) Als bijlage(n) bij dit voorstel behoren: Conceptbrief zienswijze ontwerp begroting Cure 2023 aan AB Gr Cure Cure begroting 2023 definitieve versie Begroting 2023 Gemeente Eindhoven Toelichting Upgrade milieustraat Lodewijkstraat



De bijlagen worden meegestuurd

Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

, secretaris.

Inboeknummer 22bst00609

Raadsbesluit De raad van de gemeente Eindhoven; Gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 10 mei 2022: gelet op de behandeling in de meningsvormende vergadering van 7 juni 2022;

Besluit: 1 In te stemmen met de zienswijze op de Begroting van GR Cure 2023 2 De zienswijze van de raad te verzenden aan het Algemeen bestuur van de GR Cure Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 21 juni 2022.

J. Jongbloed, griffier.