Raadsvoorstel Zienswijze conceptbegroting 2027

gemeente Eindhoven Inboeknummer 8158116_02 Dossiernummer 26.16.751 B&W beslisdatum 14 april 2026

Raadsvoorstel zienswijze ontwerpbegroting 2027 Metropoolregio Eindhoven (MRE) Inleiding Op 13 maart 2026 heeft het Dagelijks Bestuur van de Metropoolregio Eindhoven (MRE) u de ontwerpbegroting 2027 MRE aangeboden. Aan u is gevraagd om uiterlijk op 8 juni 2026 een zienswijze kenbaar te maken. Uw zienswijze wordt betrokken bij de besluitvorming over de MRE-begroting die in het Algemeen Bestuur van 1 juli 2026 is voorzien. De begroting 2027 betreft de eerste begroting van de nieuwe samenwerkingsperiode 2027-2030. Omdat het nieuwe samenwerkingsakkoord 2027-2030 nog wordt voorbereid (besluitvorming in Q1-2027), borduurt deze ontwerpbegroting voort op de huidige opgaven in de MRE-begroting 2026. Nieuw is de opname van het, per 1 januari 2026 gestarte, MRE-Realisatiebedrijf in de MRE ontwerp-begroting 2027. De vier gemeenschappelijke regelingen, Veiligheidsregio Brabant Zuidoost (VRBZO), GGD Zuidoost-Brabant (GGD), Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant (ODZOB) en MRE, bieden, zoals gebruikelijk, gemeenteraden de mogelijkheid om informatie in te winnen over de betreffende begrotingen. Hiertoe is een regionale bijeenkomst gepland op 15 april 2026. Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college Samenwerking regionaal Onvermijdelijk Deelname aan gemeenschappelijke regeling MRE

Inboeknummer 8158116_02 Doelstelling Een zienswijze naar voren brengen op de conceptbegroting 2027 MRE. Daarmee inbreng leveren voor de beraadslaging en besluitvorming in het Dagelijks Bestuur en Algemeen Bestuur van de MRE. Voorstel De zienswijze op de ontwerpbegroting 2027 MRE, conform bijgevoegde concept zienswijzebrief, naar voren te brengen bij het Dagelijks Bestuur van de Metropoolregio Eindhoven. Argumenten 1.1 De Eindhovense opgaven zijn onlosmakelijk verbonden met de regionale samenwerkingsopgaven en het schaalniveau van de MRE. Eindhoven is één van de 21 deelnemende gemeenten in de gemeenschappelijke regeling MRE. Eindhoven en de andere gemeenten in de metropoolregio staan voor een enorme groeiopgave. In MRE-verband voeren we regionale regie op groei in balans, op het versneld bouwen van (betaalbare) woningen, de realisatie van HOV, mobiliteitshubs en regionale fietspaden, een toekomstbestendig energiesysteem, de beschikbaarheid van up to date werklocaties, het meegroeien van basis- en topvoorzieningen en behoud en versterking van ruimtelijke kwaliteit en groenblauwe verbindingen. De samenwerking in de metropoolregio is cruciaal voor het realiseren van onze (bovenlokale) opgaven en voor de samenwerking met provincie en rijk aan deze opgaven.

1.2 De MRE-begroting 2027 betreft de eerste begroting van de nieuwe samenwerkingsperiode 2027-2030 De begroting 2027 betreft de eerste begroting van de nieuwe samenwerkingsperiode 2027-2030, vooruitlopend op het in voorbereiding zijnde Samenwerkingsakkoord 20272030 en het daaruit voortkomende MRE-Werkprogramma 2027. Met deze ontwerp-begroting borduurt de MRE door op de bestaande koers. Daarbij verschuift de focus binnen de MRE-samenwerking van het maken van visies en beleidsplannen naar het daadwerkelijk realiseren van de afgesproken ambities en opgaven. Niet alleen in 2027, maar ook in de jaren daarna. De eerder met het rijk gemaakte afspraken en vastgestelde thematische uitvoeringsagenda’s (voor woningbouw, mobiliteit, werklocaties, energietransitie, voorzieningen en groenblauwe omgeving en) zijn daarbij leidend. Met uitzondering van de jaarlijkse indexering en aanpassing aan gewijzigde inwoneraantallen veranderen de gemeentelijke bijdragen niet. Zie kopje financiële consequenties hieronder.

2

Inboeknummer 8158116_02 1.3 De basisfinanciering van het MRE-Realisatiebedrijf is afkomstig van het rijk en het Brainport Partnerfonds. Het MRE-Realisatiebedrijf is een nieuw element in de MRE-begroting dat dient als hulpmotor voor gemeenten bij de realisatie van de complexe ruimtelijke projecten (regionale sleutelprojecten) die voortkomen uit de Rijk-Regio afspraken en de in MREverband afgesproken ambities. De financiering van het MRE-Realisatiebedrijf is niet gebaseerd op de inwonerbijdrage, maar op de afspraken in het kader van het convenant-Beethoven met een jaarlijkse bijdrage van het ministerie van Economische zaken van € 1 miljoen en de cofinancieringsbijdrage vanuit de bestemmingsreserve doorontwikkeling MRE. Ook worden middelen ingezet op basis van specifieke Rijk-Regio afspraken voor de uitvoering van de kortetermijnmaatregelen mobiliteit (KTM 1 en KTM2). Daarnaast ontvangt de MRE een jaarlijkse bijdrage van ruim € 300K van het Brainport Partnerfonds voor het realisatieteam wonen. Kanttekeningen 1.1 Het Samenwerkingsakkoord 2027-2030 is nog niet vastgesteld Gedurende de rest van 2026 wordt samen met de deelnemende gemeenten gewerkt aan het MRE-Samenwerkingsakkoord voor de nieuwe bestuursperiode. Besluitvorming daarover vindt plaats in Q1-2027 in het Algemeen Bestuur van de MRE (AB-MRE). Daaraan voorgaand worden de raden om hun zienswijze gevraagd.

Op basis van het MRE-Samenwerkingsakkoord én de MRE-begroting 2027 wordt op dat moment ook het MRE-werkprogramma 2027 aan het AB-MRE voor besluitvorming voorgelegd. Als het nieuwe samenwerkingsakkoord, c.q. het werkprogramma alsnog leidt tot een financieel effect op deze primaire begroting, zal een begrotingswijziging worden opgesteld. Indien daarbij sprake is van een voorstel voor wijziging van de inwonerbijdrage, dan zal deze begrotingswijziging conform de Gemeenschappelijke Regeling MRE voor zienswijze aan de raden van de deelnemende gemeenten worden voorgelegd. Personele consequenties Met voorliggende concept-begroting blijft de omvang van de ambtelijke formatie van de MRE-werkorganisatie ongewijzigd. Er zijn naar aanleiding van de voorliggende concept-begroting geen personele consequenties voor de gemeente Eindhoven. Financiële consequenties Algemeen De bijdrage van de 21 deelnemende gemeenten (“inwonerbijdrage”) aan de MREbegroting bestaat uit 4 onderdelen: ‘regionale opgaven’, ‘basisfinanciering (meerjarenfinanciering) Brainport Development’, ‘stimuleringsfonds’ en ‘Regionaal Historisch Centrum Eindhoven (RHCe)’.

3

Inboeknummer 8158116_02

Deze financiële bijdrage (m.u.v. het RHCe) wordt verrekend op basis van de inwoneraantallen van de deelnemende gemeenten en kan worden onderverdeeld in diverse onderdelen (afgeronde percentages): • Bijdrage regionale opgaven – 48% • Bijdrage Brainport Development – 31% • Bijdrage Stimuleringsfonds – 21% De MRE-organisatie draagt de verantwoordelijkheid voor de organisatie en proces van de basisfinanciering Brainport Development. Via de begroting van de MRE wordt het MREdeel (de inwonerbijdrage van de 21 gemeenten), op basis van het vigerend meerjarenplan voor Brainport Development vastgelegd. MRE-fungeert als betaalautoriteit. Deze middelen worden vervolgens op jaarbasis toegekend op basis van een uitgewerkt jaarplan en financiering. De bijdrage aan het RHCe wordt naar gelang de specifieke taak verrekend op basis van per gemeente in gebruik zijnde strekkende meter archiefplank (Depotbeheer fysiek en Conserveren), terabytes (digitaal archief) en aantal inwoners. Indexering De gemeentelijke bijdragen voor de begrotingsonderdelen Regionale Opgaven, Basisfinanciering Brainport Development NV en RHCe worden jaarlijks geïndexeerd op basis van de voor de 4 gemeenschappelijk regelingen geldende indexeringsmethodiek. De inwonerbijdrage voor het Stimuleringsfonds wordt zoals gebruikelijk niet geïndexeerd.

Bij dit raadsvoorstel is een uniform oplegvel 4GR gevoegd met uitleg over deze indexeringsmethodiek. Voor het begrotingsjaar 2027 is het indexeringspercentage door het AB-MRE (besluit 17 december 2025) conform de overeengekomen methodiek vastgesteld op 2,85% (2026: 4,5%). In de voorliggende begroting (zie blz 8) is opgenomen dat “Naar aanleiding van de begroting 2026 en de ingediende zienswijzen door de verschillende raden is de indexeringssystematiek door een werkgroep bekeken. Naar verwachting zal rond 1 juli 2026 een besluit genomen worden welke systematiek voor het bepalen van de index gaat gelden. Deze begroting is nog opgesteld volgens de huidige vigerende systematiek”. Vooralsnog wordt voorgesteld om bij de nieuwe systematiek de oude systematiek te handhaven met een aantal aanscherpingen. Dit zal indien daartoe wordt besloten niet leiden tot een ander indexeringspercentage voor 2027. Mutatie inwonertallen Naast de indexering wordt in de opbouw van de begroting 2027 van de MRE, en de daartoe behorende inwonerbijdrage van de 21 deelnemende gemeenten, de mutatie in het aantal inwoners van de regio ten opzichte van de begroting 2026 verrekend. Dit gebeurt voor alle van de hierboven genoemde begrotingsonderdelen. Het aantal inwoners van de totale regio per peildatum 1-1-2026 bedraagt 819.117 (1/1/25: 816.413), een stijging met

4

Inboeknummer 8158116_02 2.704 (2025: 7.233) inwoners ten opzichte van het jaar daarvoor. In dezelfde periode stijgt het Eindhovense inwonertal met 819 tot 249.873 (2025: 249.054). Het Eindovens aandeel in het regionale inwonertal bedraagt (afgerond) 30,5%. Ongewijzigd beleid Bij de opbouw van de primaire begroting 2027 wordt de gemeentelijke bijdrage aan de MRE-samenwerking door de gemeente Eindhoven op grond van ongewijzigd beleid geactualiseerd. Dit heeft betrekking op de indexering en de ontwikkeling van het inwonertal en het aantal strekkende meters (RHCe). Paragraaf weerstandvermogen en risicomanagement. Op basis van de in de begroting opgenomen kengetallen kan worden geconcludeerd dat de financieringsstructuur van de Metropoolregio Eindhoven gezond is, maar dat de exploitatie geen ruimte biedt om structurele tegenvallers op te vangen. Financieel overzicht bijdrage gemeente Eindhoven De begroting 2027 MRE is opgebouwd uit de volgende onderdelen: • Inwonerbijdrage Regionale opgaven: Ten opzichte van de bijdrage voor 2026 wordt de inwonerbijdrage voor regionale opgaven met 2,85% geïndexeerd. Hiermee komt de vastgestelde inwonerbijdrage uit op € 4.846.603. • Inwonerbijdrage Brainport Development NV De basisfinanciering van Brainport Development NV loopt via de Metropoolregio Eindhoven en is vastgelegd in de nieuwe meerjarenfinancieringsovereenkomst 20262032.

De inwonerbijdrage voor 2027 wordt met 2,85% geïndexeerd en vastgesteld op € 3.175.648. • Inwonerbijdrage Stimuleringsfonds De bijdrage per inwoner bedraagt € 2,516 en is conform de kadernota 2027 niet geïndexeerd. De mutatie in het aantal inwoners van de regio ten opzichte van 2025 (+2.704 inwoners) is verwerkt, hiermee wordt de inwonerbijdrage 2027 bepaald op € 2.060.898. • Inwonerbijdrage RHCe De inwonerbijdrage RHCe wordt met 2,85% geïndexeerd ten opzichte van 2026 en bedraagt € 3.788.117. De inwonerbijdrage wordt verdeeld tussen de gemeenten op basis van in gebruik zijnde strekkende meters (fysiek archief), terabytes (digitaal archief) en aantallen inwoners.

5

Inboeknummer 8158116_02 Voor de gemeente Eindhoven betekent dit:

De verhoging van de bijdrage met € 93.995 is het gevolg van indexering en toename inwoners. Dit loopt mee in de reguliere indexering (ongewijzigd beleid) binnen de gemeente Eindhoven. Communicatie Na besluitvorming door uw raad zal uw zienswijzebrief aan de Metropoolregio Eindhoven worden verzonden. Communicatie over de begroting wordt in beginsel verzorgd door de Metropoolregio Eindhoven. Planning en uitvoering Het DB MRE heeft de 21 gemeenten gevraagd om uiterlijk 8 juni a.s. een zienswijze op de conceptbegroting 2027 kenbaar te maken. Op 15 april organiseren MRE, GGD, ODZOB en VRBZO (de 4 regionale GR-en) een informatiebijeenkomst voor alle raadsleden. Voorafgaand aan deze bijeenkomst wordt door de 4 GR-en de gelegenheid geboden om technische vragen te stellen. De zienswijzen op de conceptbegroting worden door het Dagelijks Bestuur MRE verwerkt in een regionale zienswijzenota. Deze nota wordt betrokken bij de behandeling van de begroting in de MRE Commissie van Advies voor Financiën van 24 juni en bij de besluitvorming door het Algemeen Bestuur op 1 juli 2026. Evaluatie Verantwoording over de MRE-samenwerking vindt plaats via de bestuursrapportages en het jaarverslag van de MRE. Het concept-jaarverslag wordt zoals gebruikelijk door de MRE, voorafgaand aan besluitvorming in het AB-MRE, ter informatie naar uw raad verzonden.

Bijlage(n) Als bijlage(n) bij dit voorstel behoren: • Concept zienswijzebrief op de conceptbegroting 2027 MRE • Oplegvel 4 GR-en • Aanbiedingsbrief conceptbegroting 2027 MRE, d.d. 13 maart 2026

6

Inboeknummer 8158116_02 •

Conceptbegroting 2027 MRE

Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan.

Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

, secretaris.

7

Inboeknummer 8158116_02

Ontwerp Raadsbesluit De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 14 april 2026 ; gelet op de behandeling tijdens de raadsavond op 2 of 9 juni 2026; besluit: De zienswijze op de ontwerpbegroting 2027 MRE, conform bijgevoegde concept zienswijzebrief, naar voren te brengen bij het Dagelijks Bestuur van de Metropoolregio Eindhoven Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 16 juni 2026

J. Jongbloed, griffier.

8