Raadsvoorstel Zienswijze conceptbegroting 2026 Metropoolregio Eindhoven (MRE)

gemeente Eindhoven Inboeknummer 7914777_02 Dossiernummer 25.16.752 B&W beslisdatum 15 april 2025

Raadsvoorstel zienswijze conceptbegroting 2026 Metropoolregio Eindhoven (MRE) Inleiding Op 13 maart 2025 heeft het Dagelijks Bestuur van de Metropoolregio Eindhoven (MRE) u de conceptbegroting 2026 MRE aangeboden. Aan u is gevraagd om uiterlijk op 10 juni 2025 een zienswijze kenbaar te maken. Uw zienswijze wordt betrokken bij de besluitvorming over de MRE-begroting die in het Algemeen Bestuur van 2 juli 2025 is voorzien. Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college Samenwerking regionaal. Onvermijdelijk Deelname aan gemeenschappelijke regeling MRE Doelstelling Een zienswijze geven op de conceptbegroting 2026 MRE. Daarmee inbreng leveren voor de beraadslaging en besluitvorming in het Dagelijks Bestuur en Algemeen Bestuur van de MRE. Voorstel De zienswijze op de ontwerp begroting 2026 MRE en meerjarenraming 2026-2029 MRE, conform bijgevoegd concept zienswijzebrief, in te dienen bij het Dagelijks Bestuur van de Metropoolregio Eindhoven. Argumenten 1.1 De Eindhovense opgaven zijn onlosmakelijk verbonden met de regionale samenwerkingsopgaven en het schaalniveau van de MRE. Eindhoven is één van de 21 deelnemende gemeenten in de gemeenschappelijke regeling MRE. Eindhoven en de andere gemeenten in de metropoolregio staan voor een enorme groeiopgave.

In MRE-verband voeren we regionale regie op het versneld bouwen van (betaalbare) woningen, de realisatie van HOV, mobiliteitshubs en regionale fietspaden,

Inboeknummer 7914777_02 een toekomstbestendig energiesysteem, de beschikbaarheid van up to date werklocaties, het meegroeien van basis- en topvoorzieningen en behoud en versterking van ruimtelijke kwaliteit en groenblauwe verbindingen. Groei in balans. De samenwerking in de metropoolregio is cruciaal voor het realiseren van onze (bovenlokale) opgaven en voor de samenwerking met provincie en rijk aan deze opgaven. 1.2 De MRE-begroting 2026 geeft uitvoering aan het Samenwerkingsakkoord 2023-2026 en is een bestendiging van de in 2024 en 2025 genomen besluiten om de werkorganisatie van MRE te versterken. Met de MRE-begrotingen van 2024 en 2025 zijn de voorwaarden gecreëerd om de rol van de MRE te transformeren van procesondersteuning naar programmasturing. We zitten nog midden in die transformatie: de programmasturing vraagt zowel van de MREorganisatie als van de 21 gemeenten nog de nodige aanpassingen. De kernopgave van de MRE-organisatie is daarbij het faciliteren van de samenwerking tussen de 21 gemeenten in Zuidoost Brabant. Voorliggende begroting sluit aan op de ambities en doelen van de MRE-samenwerking zoals opgenomen in het samenwerkingsakkoord 2023-2026 en is in deze samenwerkingsperiode de vierde en laatste begroting.

In lijn hiermee is ons voorstel om in uw zienswijze inhoudelijke steun uit te spreken voor de conceptbegroting 1.3 MRE voert in 2026 een terughoudend financieel beleid. Behoudens de jaarlijkse indexering en aanpassing aan gewijzigde inwoneraantallen veranderen de gemeentelijke bijdragen niet. Anders dan in de twee vorige begrotingsjaren (2024 en 2025) wordt de inwonerbijdrage in 2026 niet aanvullend verhoogd. Zie kopje financiële consequenties hieronder. Naast de inzet op het verkrijgen aanvullende middelen uit rijks-, provinciale- en Europese programma’s en uit de private sector worden in de begroting een aantal kansen benoemd waar mogelijk in 2026 en de jaren daarna financieel voordeel te behalen valt. Het is de moeite waard om dergelijke kansen voortvarend te verkennen. 1.4 Samenwerkingsakkoord 2027-2030 benutten voor maken van keuzes en prioritering De realisatie van de schaalsprong en de daarmee samenhangende opgaven zijn organisatorisch en financieel niet alleen voor de MRE-organisatie, maar ook voor iedere gemeente uitdagend. Het DB-MRE concludeert dat gezien de urgentie en noodzakelijke versnelling er weinig ruimte is voor uitstel en geeft aan dat bij het heroverwegen van prioriteiten binnen de regionale opgaven er de is keuze is tussen vertraging, uitstel of het verlagen van het ambitieniveau.

In de aanbiedingsbrief adviseert het DB-MRE de huidige lijn te bestendigen omdat de regionale opgaven groot zijn, juist om versnelling vragen en in het belang van alle 21 gemeenten zijn. Deze versnelling dient evenwel uiteindelijk door de 21 gemeenten geleverd, c.q. uitgevoerd te worden. Ook zij moeten prioriteren vanwege de beperkte financiële ruimte

2

Inboeknummer 7914777_02 en druk op de gemeentelijke uitvoeringscapaciteit. Dit vraagt om het maken van keuzes en het stellen van prioriteiten. De binnenkort op te starten voorbereiding van een nieuw samenwerkingsakkoord 2027-2030 biedt een geschikte mogelijkheid om die keuzes samen te gaan en blijven maken. Kanttekeningen Niet van toepassing Personele consequenties Met voorliggende concept-begroting blijft de omvang van de ambtelijke formatie van de MRE-werkorganisatie ongewijzigd. Financiële consequenties Algemeen De bijdrage van de 21 deelnemende gemeenten (“inwonerbijdrage”) aan de MREbegroting bestaat uit 4 onderdelen: ‘regionale opgaven’, ‘basisfinanciering (meerjarenfinanciering) Brainport Development’, ‘stimuleringsfonds’ en ‘Regionaal Historisch Centrum Eindhoven (RHCe)’. Deze financiële bijdrage (m.u.v. het RHCe) wordt verrekend op basis van de inwoneraantallen van de deelnemende gemeenten en kan worden onderverdeeld in diverse onderdelen (afgeronde percentages): • Bijdrage regionale opgaven – 48% • Bijdrage Brainport Development – 31% • Bijdrage Stimuleringsfonds – 21% De MRE-organisatie draagt de verantwoordelijkheid voor de organisatie en proces van de basisfinanciering Brainport Development. Via de begroting van de MRE wordt het MREdeel (de inwonerbijdrage van de 21 gemeenten), op basis van het vigerend meerjarenplan voor Brainport Development vastgelegd.

MRE-fungeert als betaalautoriteit. Deze middelen worden vervolgens op jaarbasis toegekend op basis van een uitgewerkt jaarplan en financiering. De bijdrage aan het RHCe wordt naar gelang de specifieke taak verrekend op basis van per gemeente in gebruik zijnde strekkende meter archiefplank (Depotbeheer fysiek en Conserveren), terabytes (digitaal archief) en aantal inwoners. Indexering De gemeentelijke bijdragen voor de begrotingsonderdelen Regionale Opgaven, Basisfinanciering Brainport Development NV en RHCe worden jaarlijks geïndexeerd op basis van de voor de 4 gemeenschappelijk regelingen geldende indexeringsmethodiek. De inwonerbijdrage voor het Stimuleringsfonds wordt zoals gebruikelijk niet geïndexeerd. Bij dit raadsvoorstel is een uniform oplegvel 4GR gevoegd met uitleg over deze indexeringsmethodiek. Voor het begrotingsjaar 2026 is het indexeringspercentage door

3

Inboeknummer 7914777_02 het AB-MRE (besluit 18 december 2024) conform de overeengekomen methodiek vastgesteld op 4,50% (2025: 6,38%). Mutatie inwonertallen Naast de indexering wordt in de opbouw van de begroting 2026 van de MRE, en de daartoe behorende inwonerbijdrage van de 21 deelnemende gemeenten, de mutatie in het aantal inwoners van de regio ten opzichte van de begroting 2025 verrekend. Dit gebeurt voor alle van de hierboven genoemde begrotingsonderdelen. Het aantal inwoners van de totale regio per peildatum 1-1-2025 bedraagt 816.413 (1/1/24: 809.180), een stijging met 7.233 (2025: 5.934) inwoners ten opzichte van het jaar daarvoor. In dezelfde periode stijgt het Eindhovense inwonertal met 2.611 tot 249.054 (2025: 246.443). Het Eindovens aandeel in het regionale inwonertal per 1-1-2025 bedraagt (afgerond) 30,5% (2025: 30,5%). Ongewijzigd beleid Bij de opbouw van de primaire begroting 2026 wordt de gemeentelijke bijdrage aan de MRE-samenwerking door de gemeente Eindhoven op grond van ongewijzigd beleid geactualiseerd. Dit heeft betrekking op de indexering en de ontwikkeling van het inwonertal en het aantal strekkende meters (RHCe). Paragraaf weerstandvermogen en risicomanagement.

Op basis van de in de begroting opgenomen kengetallen kan worden geconcludeerd dat de financieringsstructuur van de Metropoolregio Eindhoven gezond is, maar dat de exploitatie geen ruimte biedt om structurele tegenvallers op te vangen. Financieel overzicht bijdrage gemeente Eindhoven De begroting 2026 MRE is opgebouwd uit de volgende onderdelen: • Inwonerbijdrage Regionale opgaven: Ten opzichte van de bijdrage voor 2025 wordt de inwonerbijdrage voor regionale opgaven met 4,50% geïndexeerd. Hiermee komt de vastgestelde inwonerbijdrage uit op € 4.712.303. • Inwonerbijdrage Brainport Development NV De basisfinanciering van Brainport Development NV loopt via de Metropoolregio Eindhoven en is vastgelegd in de nieuwe meerjarenfinancieringsovereenkomst 20262032. De inwonerbijdrage voor 2026 wordt met 4,5% geïndexeerd en vastgesteld op € 3.087.650. • Inwonerbijdrage Stimuleringsfonds De bijdrage per inwoner bedraagt € 2,516 en is conform de kadernota 2026 niet geïndexeerd. De mutatie in het aantal inwoners van de regio ten opzichte van 2024 (+7.233 inwoners) is verwerkt, hiermee wordt de inwonerbijdrage 2026 bepaald op € 2.054.095.

4

Inboeknummer 7914777_02

• Inwonerbijdrage RHCe De inwonerbijdrage RHCe wordt met 4,50% geïndexeerd ten opzichte van 2025 en bedraagt € 3.683.147. De inwonerbijdrage wordt verdeeld tussen de gemeenten op basis van in gebruik zijnde strekkende meters (fysiek archief), terabytes (digitaal archief) en aantallen inwoners. Voor de gemeente Eindhoven betekent dit:

De verhoging van de bijdrage met € 168.096 is het gevolg van indexering en toename inwoners. Dit loopt mee in de reguliere indexering (ongewijzigd beleid). Communicatie Na besluitvorming door uw raad zal uw zienswijzebrief aan de Metropoolregio Eindhoven worden verzonden. Communicatie over de begroting wordt in beginsel verzorgd door de Metropoolregio Eindhoven. Planning en uitvoering Het DB MRE heeft de 21 gemeenten gevraagd om uiterlijk 10 juni een zienswijze op de conceptbegroting 2026 kenbaar te maken. Op 14 mei organiseren MRE, GGD, ODZOB en VRZOB (de 4 regionale GR-en) een informatiebijeenkomst voor alle raadsleden. Voorafgaand aan deze bijeenkomst wordt door de 4 GR-en de gelegenheid geboden om technische vragen te stellen. De zienswijzen op de conceptbegroting worden door het Dagelijks Bestuur MRE verwerkt in een regionale zienswijzenota. Deze nota wordt betrokken bij de behandeling van de begroting in de MRE Commissie van Advies van 25 juni en bij de besluitvorming door het Algemeen Bestuur op 2 juli 2025. Evaluatie Verantwoording over de MRE-samenwerking vindt plaats via de bestuursrapportages en het jaarverslag van de MRE. Het concept-jaarverslag wordt zoals gebruikelijk door de

5

Inboeknummer 7914777_02 MRE, voorafgaand aan besluitvorming in het AB-MRE, ter informatie naar uw raad verzonden. Bijlage(n) Als bijlage(n) bij dit voorstel behoren: • Concept zienswijzebrief op de conceptbegroting 2026 MRE • Oplegvel 4 GR-en • Aanbiedingsbrief conceptbegroting 2026 MRE • Conceptbegroting 2026 MRE Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

Secretaris.

6

Inboeknummer 7914777_02

Ontwerp Raadsbesluit De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 8 april (of 15 april) 2025; gelet op de behandeling tijdens de raadsavond op 27 mei (of 3 juni) 2025; besluit: De concept zienswijzebrief op de conceptbegroting 2026 MRE van uw raad aan het Dagelijks Bestuur van de MRE vast te stellen. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 10 juni 2025.

J. Jongbloed, griffier.

7