Raadsvoorstel Zienswijze bovenregionale samenwerkingen Metropoolregio Eindhoven (MRE)

gemeente Eindhoven Inboeknummer 8003500_02 Dossiernummer 25.36.751 B&W beslisdatum: 02 september 2025

Raadsvoorstel Zienswijze bovenregionale samenwerkingen Metropoolregio Eindhoven (MRE) Inleiding Op 11 juli 2025 heeft het DB-MRE u de drie concept gemeenschappelijke regelingen en daaraan gekoppelde samenwerkingsagenda’s tussen MRE en de gemeenten Meierijstad, Venlo en Weert aangeboden. Aan u is gevraagd om uiterlijk 31 oktober 2025 uw zienswijze kenbaar te maken. Uw zienswijze wordt betrokken bij de formele besluitvorming over de samenwerkingsagenda’s die in het Algemeen Bestuur MRE van 17 december 2025 is voorzien en de formele besluitvorming over de regelingen in het Dagelijks Bestuur MRE op 8 december 2025. De opgaven in de regio en daarbuiten op het gebied van wonen, werklocaties, voorzieningen, talent en bereikbaarheid zijn groot. Het Algemeen Bestuur MRE heeft zich op 3 juli 2024 positief uitgesproken over het verkennen van en zo mogelijk komen tot “bovenregionale samenwerkingen” met Meierijstad, Venlo en/of Weert. De afspraken met deze drie gemeenten zijn aanvullend op de ambities en de afspraken die de 21 MREgemeenten daarover met elkaar hebben gemaakt. De gesprekken tussen MRE en voornoemde gemeenten hebben geleid tot de voorliggende samenwerkingsafspraken die zijn vervat in drie afzonderlijke “gemeenschappelijke regelingen zonder meer” en samenwerkingsagenda’s.

Deze liggen in een parallel proces ter besluitvorming voor bij MRE (met zienswijzeprocedure van de 21 deelnemende gemeenten) en de gemeenten Meierijstad, Venlo en Weert. De colleges en raden van de MRE-gemeenten zijn tussentijds door het DB MRE per brief geïnformeerd (14 oktober 2024, 24 maart 2025 en 16 juni 2025). Ook de Raadstafel21 is regelmatig bijgepraat over de laatste stand van zaken.

Inboeknummer

8003500_02

Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college Samenwerking regionaal Onvermijdelijk Bovenregionale samenwerkingen tussen MRE en de gemeenten Meierijstad, Venlo en Weert. Doelstelling Zienswijze geven op de bovenregionale samenwerkingen tussen MRE en de gemeenten Meierijstad, Venlo en Weert met een looptijd van 1 januari 2026 tot en met 31 december 2029. Daarmee input leveren voor de beraadslaging en besluitvorming in het Dagelijks Bestuur en het Algemeen Bestuur van de MRE. Voorstel De zienswijze vast te stellen conform het bijgevoegde concept en deze daarna aan het Dagelijks Bestuur van de MRE toe te sturen. Argumenten 1.1 Door als MRE samen te werken aan bereikbaarheid, wonen en werklocaties met respectievelijk Meierijstad, Venlo en Weert staan we samen sterker. Binnen de hele Brainportregio, bestaande uit de 21 MRE-gemeenten, is er een urgente opgave op wonen, werklocaties en op bereikbaarheid. Een urgentie die inmiddels ook voelbaar is buiten de grenzen van onze eigen regio. De gemeenten Meierijstad, Venlo en Weert hebben alle drie groeiambities waarin (extra) woningen zijn voorzien.

Door samenwerking bij de allocatie van werklocaties kunnen zoekvragen van bedrijven in een breder perspectief worden bekeken en kunnen (MKB)bedrijven via herhuisvesting gemakkelijker voor de bredere regio behouden blijven en kan aan meer (internationale) bedrijven een passend aanbod worden gedaan. En in de praktijk werken MRE-gemeenten (soms in subregionaal verband) en eerdergenoemde drie gemeenten al samen op mobiliteitsdossiers zonder dat daar expliciete samenwerkingsafspraken onder liggen. Dat is vanaf nu wel het geval waardoor we als MRE effectiever met deze drie gemeenten samen kunnen werken met provincie en Rijk om tot passende en snelle(re) oplossingen te komen. De MRE is verlengd lokaal bestuur en heeft daarmee een gesloten huishouding. In het MRE-samenwerkingsakkoord en de daaruit voortkomende werkprogramma’s zijn de thema’s en opgaven waarin de 21 gemeenten in MRE-verband samenwerken limitatief vastgelegd. Daaruit volgt dat de samenwerkingsafspraken van MRE met Meierijstad, Venlo en Weert gericht zijn op de thema’s werklocaties, wonen en bereikbaarheid. 1.2 De samenwerkingsagenda’s tussen MRE en respectievelijk Meierijstad, Venlo en Weert sluiten aan op de al zichtbare impact van Brainport in deze drie gemeenten.

2

Inboeknummer

8003500_02

Enerzijds zien we (structurele) files op de snelwegen tussen de Brainportregio en deze drie gemeenten. Anderzijds zijn de afstanden en reistijden, zeker naar internationale maatstaven, kort te noemen. Zowel Meierijstad, Venlo als Weert geven bijvoorbeeld aan te merken dat woningzoekenden in de Brainportregio hun zoekgebied hebben verruimd. Voor Weert en Venlo geldt dat zij beschikken over een intercitystation met in de directe nabijheid restcapaciteit voor woningbouw. Beide locaties maken onderdeel uit van “Limburg Centraal” (provincie Limburg + 6 steden). De reistijd van Weert naar Eindhoven Centraal bedraagt 16 minuten, die met Venlo momenteel 39 minuten, wat bijvoorbeeld kansen biedt voor studentenhuisvesting. De onderscheiden samenwerkingsagenda’s sluiten aan op de specifieke raakvlakken van de desbetreffende gemeente met de Brainportregio. Onderstaand overzicht geeft hiervan op hoofdlijnen een overzicht.

Economie en talent Afstemming methodiek programmering werklocaties Afstemming programmering (nieuwe) werklocaties Aanhaking op toekomstig MRE-loket werklocaties Verkenning topwerklocatie irt Brainport-ecosysteem Verbinding ecosystemen irt talent Wonen Afstemming methodiek/principes programmering wonen Afstemming programmering wonen Mobiliteit Samenwerking realisatie specifieke projecten Samenwerking lobby specifieke projecten Voorzieningen Delen binnen MRE opgebouwde expertise/methodiek Overig: Vlaanderen1 Wederzijds delen informatie (voortgang) lopende gesprekken

Meierijstad

Venlo

Weert

x x x x x

x x

x x x

x

x

x x

x x

x x

x

x x

x x x

x x

1.3 Door gebruik te maken van de in de Brainportregio opgebouwde expertise en analysemethodieken met betrekking tot talent en voorzieningen (dit laatste geldt niet voor Venlo) vergroot de potentie voor synergie.

1 Bovenregionale samenwerking tussen Brainport Eindhoven / Metropoolregio Eindhoven en de

Vlaamse grensregio’s is een apart traject. Afgelopen voorjaar is een eerste conferentie georganiseerd. De directeuren van Brainport en MRE voeren gesprekken met “Vlaanderen” om concrete mogelijkheden te verkennen. De aandacht gaat daarbij voornamelijk uit naar economische samenwerking en verbetering van de onderlinge bereikbaarheid. Ook Weert heeft als grensgemeente contacten in Vlaanderen, waar van meerwaarde houden we elkaar op de hoogte en trekken MRE en Weert samen op.

3

Inboeknummer

8003500_02

Binnen de MRE-samenwerking hebben we een verkenning uitgevoerd naar basis-, regionale en topvoorzieningen. Op basis daarvan werken we binnen de MREsamenwerking aan een voorzieningenstrategie/-aanpak. Weert en Meierijstad gaan een soortgelijke verkenning uitvoeren. Als (samenwerkende) gemeenten hebben we maar een beperkte formele taak op het thema talent. Wel kunnen we met Meierijstad, Venlo en Weert de dialoog met de voor een gemeente relevante kennisinstellingen faciliteren. We doen dit met behulp van Brainport Development. Door een complementaire benadering van talent/onderwijs, waarbij meer dan voorheen in deze gemeenten ook het bedrijfsleven (stageplaatsen) wordt betrokken, zetten we in op vergroting van het arbeidsmarkpotentieel voor de Brainportregio. 1.4 De juridische grondslag “regeling zonder meer” onder de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) sluit het beste aan op de drie concept Samenwerkingsagenda’s. Geen van de drie voorliggende concept-samenwerkingsagenda’s bevat afspraken die vragen om overdracht van taken of het oprichten van een bedrijfsvoering organisatie of een gemeenschappelijk orgaan. De publiekrechtelijke samenwerkingsvorm die hier op aansluit is de zogenaamde “regeling zonder meer” onder de Wgr. Dit is het lichtste instrument uit deze wet.

De ontwerpregelingen voor de samenwerking tussen MRE en Meierijstad, Venlo en Weert, bevatten de minimale bepalingen zoals voorgeschreven door de Wgr, en verder de spelregels om de samenwerking te laten functioneren. De ontwerpregelingen bevatten geen inhoudelijke afspraken, deze staan in de Samenwerkingsagenda’s. Het DB MRE is op grond van art 17.2-e GR MRE bevoegd een gemeenschappelijke regeling tussen het openbaar lichaam MRE en andere openbare lichamen (zoals gemeenten) vast te stellen. Het is nadrukkelijk niet zo dat hierdoor het aantal gemeenten binnen de MREsamenwerking wordt uitgebreid. Deze blijft bestaan uit 21 gemeenten. Meierijstad, Venlo en Weert gaan -zoals al vanaf het begin in het Algemeen Bestuur MRE is besprokengeen onderdeel uitmaken van de MRE-samenwerking en krijgen dus geen zitting in het AB, DB of de MRE-Portefeuillehoudersoverleggen 1.5 Raden van de MRE-gemeenten worden gevraagd om zienswijze te geven bij de samenwerkingsagenda’s en de regelingen. De Raadstafel21 heeft het Dagelijks Bestuur en Algemeen Bestuur gedurende het proces geadviseerd om de raden te betrekken in het proces en een zienswijzenprocedure in te lassen op het moment dat er formele besluiten komen. Het Dagelijks Bestuur heeft op 16 juni 2025 besloten om de samenwerkingsagenda’s en de regelingen voor een zienswijzenprocedure voor te leggen aan de raden.

Daarmee wordt invulling gegeven aan art 25.3 GR MRE, om voor “andere dossiers” deze zogenaamde “voorhangprocedure” te volgen.

4

Inboeknummer

8003500_02

Alhoewel het geven van een zienswijze op het aangaan van een gemeenschappelijke regeling door het DB-MRE in dit geval formeel enkel een collegebevoegdheid is (art 26.2 GR MRE), worden de raden vanwege de samenhang tussen regeling en samenwerkingsagenda ook in de gelegenheid gesteld aspecten in te brengen die zij voor de besluitvorming door het Dagelijks Bestuur over de regelingen en door het Algemeen Bestuur over de samenwerkingsagenda’s van belang achten. Kanttekeningen 1.1 De samenwerkingsagenda’s zijn nog algemeen en/of procesmatig van karakter De afspraken over woningen en werklocaties zijn deels procesmatig. Waar mogelijk worden er aantallen en hectares genoemd, maar er zijn nog geen concrete afspraken gemaakt over welke segmenten op welke termijn in de respectievelijke gemeenten zullen worden gerealiseerd. Op basis van de nu voorliggende samenwerkingsagenda’s zal nadere uitwerking volgen over segmenten (type woningen, type bedrijventerreinen) en fasering. Voor de volledigheid, de afspraken met Meierijstad, Venlo en Weert hebben geen invloed op de ambitie en afspraken die de 21 gemeenten in MRE-verband met elkaar hebben bepaald. 1.2 Er zijn meer gemeenten in de nabijheid van de Brainportregio In lijn met eerdere besluitvorming in het AB-MRE is prioriteit gegeven aan het komen tot samenwerkingsagenda’s met Meierijstad, Venlo en Weert.

De MRE gaat de komende periode de met deze drie gemeenten gemaakte afspraken vorm en inhoud geven. De aanpak zal op basis van wederzijdse ervaringen en resultaten geëvalueerd worden. Zie ook het kopje evaluatie Personele consequenties Het geven van opvolging aan de bovenregionale samenwerkingsafspraken ligt primair bij de MRE-werkorganisatie. De primaire taak van de MRE-werkorganisatie is en blijft het faciliteren van de samenwerking tussen de 21 gemeenten. Dat betekent dat de capaciteitsinzet vanuit MRE voor deze bovenregionale samenwerkingen beperkt zal zijn. Dat geldt ook voor de capaciteitsinzet van de MRE-gemeenten. De meest belanghebbende ‘buurgemeenten’ uit het MRE-gebied zullen door de MREwerkorganisatie betrokken worden, maar ook hiervoor zullen zoveel mogelijk bestaande overlegmomenten worden benut. Meierijstad, Venlo en Weert zijn zelf verantwoordelijk voor hun groeiambities, provinciale afstemming en hun aandeel in de realisatie van de samenwerkingsagenda’s. Hiervoor wordt vanuit de MRE geen ambtelijke capaciteit beschikbaar gesteld. Financiële consequenties Er zijn geen financiële consequenties voor de gemeente (zoals verhoging van de inwonerbijdrage) verbonden aan het aangaan van de samenwerking door MRE met de gemeenten Meierijstad, Venlo en Weert.

5

Inboeknummer

8003500_02

Communicatie Na besluitvorming door uw raad zal uw zienswijzebrief naar de Metropoolregio Eindhoven worden verzonden. Communicatie over deze bovenregionale samenwerkingen wordt in beginsel verzorgd door de Metropoolregio Eindhoven. Planning en uitvoering Actie Zienswijzeperiode

Dagelijks Bestuur Algemeen Bestuur Tekenmoment en Publicatie

Datum Vanaf ma. 18 augustus t/m vrij. 31 oktober Meierijstad: 18 sept. in de raad; Weert: 24 sept. in de raad; Venlo: 22 okt. in de raad. ma. 8 december wo. 17 december 2025 do. 18 en/of vrijdag 19 december 2025 Direct aansluitend

Besluitvorming in uw raad op 4 november 2025 is het snelst haalbare moment. De Metropoolregio Eindhoven is hiervan door ons op de hoogte gebracht. Dit is niet van invloed op de impact van uw zienswijze. Evaluatie De verantwoording over de voortgang vindt plaats via de bestuursrapportages en jaarverslagen van de MRE. De samenwerkingsagenda’s hebben een looptijd van 1 januari 2026 tot en met 31 december 2029. Uiterlijk in 2028 worden de bovenregionale samenwerkingen tussen MRE en Meierijstad, Venlo en Weert geëvalueerd. Bijlage(n) Als bijlage(n) bij dit voorstel behoren: • Concept zienswijzebrief op de bovenregionale samenwerkingen tussen MRE en Meierijstad, Venlo en Weert, • Aanbiedingsbrief zienswijzeprocedure bovenregionale samenwerking MRE met Meierijstad, Venlo en Weert, • Concept regeling MRE – Meierijstad, • Concept regeling MRE – Venlo, • Concept regeling MRE – Weert, • Concept samenwerkingsagenda MRE – Meierijstad, • Concept samenwerkingsagenda MRE – Venlo, en

6

Inboeknummer •

Concept samenwerkingsagenda MRE – Weert.

Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

secretaris.

7

8003500_02

Inboeknummer

8003500_02

Ontwerp Raadsbesluit De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 2 september 2025 ;

besluit: De zienswijze vast te stellen conform het bijgevoegde concept en deze daarna aan het Dagelijks Bestuur van de MRE toe te sturen.

De zienswijze op a) de gemeenschappelijke regelingen “zonder meer” tussen MRE en de gemeenten Meierijstad, Venlo en Weert; en b) de concept Samenwerkingsagenda’s tussen MRE en de gemeenten Meierijstad, Venlo en Weert conform bijgevoegde zienswijzebrief, in te dienen bij het Dagelijks Bestuur van de MRE.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 4 november 2025

J. Jongbloed, griffier.

8