Raadsvoorstel Voorlopig Ontwerp Stedenbouwkundig Plan BIC Noord

gemeente Eindhoven Inboeknummer: 7956737_02 Dossiernummer: 25.25.351 B&W beslisdatum: 20 juni 2025

Raadsvoorstel Voorlopig Ontwerp Stedenbouwkundig Plan BIC Noord

Inleiding Op 11 juni 2024 heeft uw raad ingestemd met de intentieovereenkomst voor de uitbreiding van ASML op de Brainport Industries Campus Noord (verder: BIC Noord). Deze uitbreidingsvraag van ASML is een enorme kans voor Nederland, onze Brainportregio, Eindhoven en voor het verder ontwikkelen van de Brainport Industries Campus. Het belang van deze uitbreiding is door de geopolitieke ontwikkelingen sindsdien alleen maar groter én urgenter geworden. Om deze ontwikkeling mogelijk te maken zijn in de intentieovereenkomst randvoorwaarden vastgelegd. Deze randvoorwaarden zijn de basis voor de verdere uitwerking van de campusontwikkeling in het voorlopig ontwerp stedenbouwkundig plan (VOSP) dat met dit raadsvoorstel voorligt. Dit VOSP is de inhoudelijke onderlegger voor de nog te nemen planologische maatregelen, waaronder met name de zogeheten Tijdelijke Alternatieve Maatregel tot wijziging van het omgevingsplan (TAM-IMRO), de juridische vertaling van het VOSP. Met de vaststelling van het VOSP voor BIC Noord stelt u de inhoudelijke kaders vast voor de nog te nemen planologische maatregelen. Het VOSP voor BIC Noord is door ASML in samenspraak met de gemeente opgesteld.

Belangrijke speerpunten voor het VOSP zijn de borging van het bestaande BIC-concept, de zo goed mogelijke aansluiting daarop van het programma van ASML en de landschappelijke inpassing (de ASML campus als onderdeel van de Brainport Industries Campus). ASML heeft voor de totstandkoming van dit VOSP een uitgebreid participatietraject doorlopen, waarbij deelnemers zijn geïnformeerd over de ontwikkeling en inhoudelijke inbreng hebben kunnen leveren (meeweten, meedenken). In het participatieverslag (bijlage 2) wordt uitgebreid ingegaan op dit participatieproces. De input uit het participatietraject wordt in de vervolguitwerking meegenomen. De uitbreiding van ASML op BIC Noord betreft niet alleen een bestuurlijke verantwoordelijkheid van de gemeente Eindhoven, maar ook van andere overheden, in

Inboeknummer:

7956737_02

ieder geval de gemeenten Oirschot en Best, de provincie Noord-Brabant, Waterschap de Dommel en de Rijksoverheid. Om voor de uitbreiding een doelmatige en samenhangende voorbereiding van de benodigde (ruimtelijke) besluiten voor deze gebiedsontwikkeling te bevorderen, wordt zoveel als mogelijk door de betrokken overheden parallel geschakeld en gecoördineerd gehandeld; dit in goed overleg met ASML als initiatiefnemer. Met gebruikmaking van de coördinatieprocedure uit de Omgevingswet (met waarschijnlijk gemeente Eindhoven als coördinerend bestuursorgaan) wordt voorzien in het zo efficiënt en zorgvuldig mogelijk doorlopen van alle juridische procedures. Wij houden daarmee ook overzicht op deze majeure ontwikkeling. Dat is mede van belang omdat parallel aan de gebiedsontwikkeling van BIC Noord, inclusief bijbehorende wegenstructuur (de noordwestelijke ontsluiting), nog diverse andere trajecten separaat lopen die direct en indirect raakvlakken hebben met deze ontwikkeling. Denk aan de uitwerking en uitvoering van de Brainport- en Beethovendeal, met o.a. afspraken over mobiliteit (A2/N2, A58, Brainportlijn), wonen/verstedelijking en voorzieningen. De urgentie van de uitbreiding van ASML op BIC Noord is het voorbije jaar alleen maar toegenomen.

We wijzen op de dit voorjaar verder toegenomen geopolitieke en mondiale (handels)spanningen, de internationale concurrentie om technologische topposities, de roep om behoud van onze (nationale) strategische autonomie, economische veiligheid en onze eigen regionale werkgelegenheid. Het maakt dat deze gebiedsontwikkeling onder hoge (tijds)druk tot stand dient te komen. Planning is dat ASML begin 2026 start met bouwen zodat in het eerste kwartaal van 2028 de eerste bedrijfsgebouwen van ASML op BIC Noord in bedrijf zijn. Waar mogelijk en verantwoord kijken wij dan ook – evenals onze mede-overheden dat doen – waar en hoe wij procedures kunnen versnellen. Concreet doen wij u daartoe het voorstel om een delegatiebesluit te nemen. Doelstelling Het mogelijk maken van de uitbreiding van ASML op de Brainport Industries Campus Noord. Voorstel 1. Het Voorlopig Ontwerp Stedenbouwkundig Plan voor ASML op de Brainport Industries Campus Noord vast te stellen als kader voor de ruimtelijke uitwerking en de te nemen planologische maatregelen; 2. De vaststelling van het TAM-omgevingsplan voor BIC Noord en de wegenstructuur te delegeren aan het college en het Delegatie- en mandaatbesluit Omgevingswet Eindhoven te wijzigen.

Argumenten 1.1 In het Voorlopig Ontwerp Stedenbouwkundig Plan (bijlage 1) worden voor BIC Noord de belangrijkste ruimtelijke uitgangspunten vastgelegd, conform de uitgangspunten uit de intentieovereenkomst.

2

Inboeknummer:

7956737_02

Voor de ontwikkeling van BIC is het Kwaliteitsboek BIC (d.d. 2 november 2015) opgesteld, waarin de stedenbouwkundige visie voor de gehele BIC campus is vastgelegd. Het uitgangspunt is dan ook dat de ASML campus onderdeel is van de Brainport Industries Campus. Inpassing van ASML in BIC Noord vraagt om wijziging van een aantal onderdelen van de eerder gekozen structuren uit dit Kwaliteitsboek. Denk aan de inpassing van ASML in het ecosysteem BIC (met o.a. ‘touchpoints’). Ook een bij het gebied passende invulling is opgenomen waarbij rekening wordt gehouden met de ecologische verbindingszone (EVZ) langs de beek Ekkersrijt en het Natuur Netwerk Brabant (NNB) in het gebied. Het beekdal Ekkersrijt vormt het hart voor de verdere uitwerking van de ASML campusontwikkeling en deze is drager van routes voor fiets en voetganger. In het VOSP worden voor BIC Noord de uitgangspunten vastgelegd voor de bebouwing, mobiliteit, natuurontwikkeling, waterhuishouding en duurzaamheid. Daarnaast zijn de noodzakelijke (infrastructurele) maatregelen buiten BIC Noord op hoofdlijnen inzichtelijk gemaakt. Omdat ASML op dit moment nog niet weet wat er precies in zijn geheel gebouwd gaat worden in het totale beoogde uitgeefbare gebied van ongeveer 35 hectare (indicatief) vormt het VOSP de basis voor de totale, langjarige gebiedsontwikkeling.

ASML bouwt namelijk niet alles in één keer maar in verschillende fases. Aan de hand van een voorbeelduitwerking wordt concreter gemaakt hoe de ASML campus op BIC zich kan ontvouwen, maar flexibiliteit naar de toekomst toe blijft van belang. Dit heeft bijvoorbeeld te maken met snelle technologische ontwikkelingen in de semiconindustrie waar het bedrijf in haar productieproces op in moet kunnen spelen. Daarom zijn de kaders uitgewerkt in een zogenaamde bouwenvelop met uitgangspunten voor ontwikkeling. Wel is duidelijk dat de cleanrooms zoveel als mogelijk aan de westzijde van de beek Ekkersrijt komen en de bedrijfskantoorruimten met name aan de oostzijde. Daarmee blijven de cleanrooms zoveel mogelijk buiten de risicocontouren (aanvliegroute) van de luchthaven. De belangrijkste wijzigingen en aanvullingen in het VOSP ten opzichte van het masterplan voor BIC Noord zijn: 1. Structuurwijziging in clusterverdeling als gevolg van de verlegging van de Dirk Noordhoflaan in zuidelijke richting (en uitbreiding van deze weg ten opzichte van het bestaande profiel); 2. Het campuspad wordt langs de clusters aan de rand van de oostoever van het beekdal Ekkersrijt geprojecteerd; 3.

Als onderdeel van het campuspad worden er contactpunten (touchpoints) gerealiseerd als (gedeeltelijk) openbare verbindings- en ontmoetingspunten tussen de zuidelijke clusters van BIC en de ASML campus om te borgen dat BIC één verbonden campus blijft; 4. Om veiligheidsredenen worden onderdelen van de ASML campus afgeschermd. 5. Deze ontwikkeling met 20.000 arbeidsplaatsen op BIC Noord vraagt om extra infrastructurele maatregelen. Dit alles is conform de uitgangspunten uit de intentieovereenkomst. Hieronder worden deze punten uitgebreider toegelicht.

3

Inboeknummer:

7956737_02

Wijziging clusterverdeling Als gevolg van de verlegging van de Dirk Noordhoflaan ontstaan aan de noordzijde van de verlegde Dirk Noordhoflaan twee longvormige clusters waar ASML zich vestigt. Ten zuiden van de verlegde Dirk Noordhoflaan is ruimte voor de zogenoemde BIC Mix. BIC Mix kan een invulling met verschillende hightechmaakbedrijven zijn zoals ook bij BIC cluster 1 en 2 het geval is, maar het kan ook een uitbreiding van ASML worden, of een mix van beiden. De Dirk Noordhoflaan moet worden verlegd omdat de cleanrooms aan elkaar moeten kunnen worden geschakeld op maaiveldniveau. Dit is noodzakelijk voor het productieproces van ASML (een geschakelde cleanroom). Dat conflicteert met de aanwezige infrastructuur. Daarnaast is het “optillen” van de bestaande weg om veiligheidsredenen niet wenselijk. De bestaande bruggen blijven wel hun functie behouden. De brug over het Beatrixkanaal is bedoeld ter ontsluiting van een parkeergarage van ASML en de bestaande brug over de Ekkersrijt wordt als voetgangersverbinding gebruikt tussen de gebouwen aan weerszijden van de Ekkersrijt. Als gezegd is de toekomstige invulling van het BIC Mix gebied nog onzeker. Op deze locatie wordt rekening gehouden met een maximale vestiging van 3.000 arbeidsplaatsen.

ASML streeft naar de realisatie van een campus op BIC voor maximaal 17.000 arbeidsplaatsen, bestaande uit productiegebouwen (cleanrooms), logistieke faciliteiten, bedrijfskantoorgebouwen en parkeervoorzieningen. Dat maakt het totaal van BIC Noord 20.000 arbeidsplaatsen. Het indicatieve programma van ASML bestaat uit circa 428.000 m2 bruto vloer oppervlak (bvo) waarvan grofweg de helft voor cleanrooms en aanverwante techniek en de andere helft voor bedrijfskantoorgebouwen. Campuspad Naast de clusters en routes door het gebied speelt het campuspad een belangrijke rol als verbindingsroute door de gehele BIC campus. Het campuspad loopt vanaf het atrium (de openbaar toegankelijke ontmoetingsruimte) in BIC cluster 1 via het atrium in BIC cluster 2 en BIC Mix naar BIC Noord langs de Ekkersrijtzone en loopt onder de nieuwe brug door die over het Ekkersrijtdal wordt gebouwd. Zo wordt de doorwaadbaarheid en de aaneenschakeling van de campusonderdelen vormgegeven. Het campuspad wordt ook verbonden met de Slowlane en de Groene Corridor (Oirschotsedijk). Medewerkers en bezoekers kunnen langs deze route kennismaken (te voet of met de fiets) met wat er gebeurt op de campus en met elkaar. Touchpoints De touchpoints fungeren als (gedeeltelijk) openbare verbindingspunten zowel intern tussen de verschillende clusters op de campus als extern met de wereld buiten de campus.

Ze worden strategisch gesitueerd op de kruispunten van belangrijke interne routes en wegen zoals het campuspad. Het zijn herkenbare ontmoetingsplekken waar door de juiste combinatie van functies en activiteiten een dynamische omgeving ontstaat.

4

Inboeknummer:

7956737_02

Om interactie te stimuleren bevatten de touchpoints onder andere shared facilities zoals: ontvangst met horeca, ondersteunende diensten, presentatiemogelijkheden, vergaderruimtes, onderwijsruimtes en/of gedeelde projectruimtes om ontmoetingen te stimuleren. Veiligheidsmaatregelen ASML onderscheidt drie beveiligingsniveau's: 1) de gebouwschil, 2) een schil om de buitenruimte in de buurt van de gebouwen voor de ASML medewerkers en 3) een schil op de perceelsgrens. De laatste twee zijn optioneel en worden alleen (tijdelijk) aangebracht als daar een acute aanleiding voor is (veiligheid), met uitzondering van de cleanrooms die aan de westzijde van de Ekkersrijt worden gerealiseerd en volledig beveiligd moeten worden tot niveau 2 of zelfs 3. Aan de zijde van de bedrijfskantoorgebouwen ligt de schil op de gebouwgevel. Mocht toch (tijdelijk) verdere beveiliging nodig zijn, dan dient de afscheiding landschappelijk te worden ingepast (organisch en onder landschappelijke architectuur vormgegeven). Wegenstructuur Uit verkeersstudies blijkt dat er ingrijpende verkeersmaatregelen nodig zijn om de (toekomstige) bereikbaarheid van het gebied te borgen.

Deze maatregelen zijn nu op hoofdlijnen opgenomen in het VOSP, uitgaande van een situatie van 20.000 arbeidsplaatsen op BIC Noord, bij een modal split van 50% auto en 50% fiets en OV, met de afspraak toe te groeien naar een ambitiescenario met een modal split van 33-33-33 (bij aanwezigheid van de Brainportlijn). Dit leidt tot aanpassingen aan het omliggende wegennet (onderdoorgang Erica, Spottersweg, A. Fokkerweg, De Schakel). 1.2 De input uit het particpatietraject is gebundeld in het participatieverslag van ASML (bijlage 2) en wordt in de vervolguitwerking meegenomen. Het is belangrijk om belanghebbenden in een vroeg stadium te betrekken. Dat is gedaan aan de hand van een participatieplan van ASML, waarover u op 7 mei (voorafgaand aan de participatie) bent geïnformeerd. Deelnemers zijn tijdens het participatieproces door ASML geïnformeerd over de ontwikkeling en hebben inhoudelijke inbreng kunnen leveren (meeweten, meedenken). Op het participatieniveau ‘meeweten’ zijn o.a. ruim 1000 brieven verstuurd gericht aan omwonenden, bedrijven, grondeigenaren en andere stakeholders en had de informatiepagina ‘ASML Dichtbij’ in de participatieperiode bijna 1200 views. Primaire stakeholders zijn door ASML uitgenodigd om een reactie te geven op het VOSP.

Zij konden ‘meedenken’ via 3 mogelijkheden: (1) een-op-een gesprek, in de vorm van een persoonlijke (bel-)afspraak, (2) de mogelijkheid om digitaal een reactie in te dienen op de website ASML Dichtbij en (3) in gesprek gaan of informatie krijgen tijdens de informatiebijeenkomsten op 21 en 22 mei. De opgehaalde input is overwegend positief; de ontwikkeling zelf en het belang van het behouden van ASML en voor werkgelegenheid en economische groei wordt in de basis niet ter discussie gesteld. Wel bestaan er zorgen, met name over de bereikbaarheid en een toename van druk op het wegennet. Ook zijn zorgen geuit over de druk op

5

Inboeknummer:

7956737_02

voorzieningen als (huis)artsen, scholen en de woningmarkt. Alle ontvangen feedback op het VOSP is gebundeld en te lezen in het participatieverslag. Naar aanleiding van de participatie zijn er geen aanpassingen nodig in het VOSP zelf. Wel zijn er onderwerpen die worden meegenomen in de verdere uitwerking. Trefpunt Groen Eindhoven (TGE) heeft als belangrijke stakeholder uitgebreid gereageerd op het VOSP. De reactie van TGE is in de basis positief, maar zij geeft wel een aantal aanbevelingen over de verdere uitwerking, o.a. over de HOV-routing, het campuspad, inpassing poelen en een verbinding tussen de NNB gebieden die aan de Oirschotsedijk liggen. Waterschap de Dommel maakt soortgelijke opmerkingen, vraagt om het opstellen van een landschapsplan, inpassen van poelen en een waterhuishoudkundig en rioleringsplan. In een landschapsplan, dat onderdeel is van het Definitief Ontwerp Stedenbouwkundig Plan (DOSP) en het TAM-omgevingsplan, worden deze opmerkingen meegenomen. Daarnaast wordt de komende periode het waterhuishoudkundig/rioleringsplan in overleg met het waterschap verder uitgewerkt. 1.3 Er is uitvoering gegeven aan de toezeggingen tijdens de behandeling van de intentieovereenkomst over de uitbreiding van ASML op BIC Noord in uw raad.

Tijdens de behandeling van het raadsvoorstel ‘Intentieovereenkomst vestiging van ASML op BIC Noord’ op 11 juni 2024 hebben wij een 9-tal toezeggingen gedaan naar aanleiding van (ingetrokken) moties en raadsvragen. Voor een totaal-overzicht van de wijze waarop daaraan uitvoering is en wordt gegeven, zie bijlage 3. Van de 9 toezeggingen zijn er inmiddels 6 afgedaan: - De uitwerking van een Toekomstfonds bedrijventerreinen. Ten behoeve van dit Toekomstfonds hebben wij u in de Kadernota 2026 voorgesteld om incidenteel €890.000,- in 2025 én in 2026 beschikbaar te stellen. Onder voorbehoud van positieve besluitvorming door uw raad over de Kadernota 2026 hebben wij uw raad inmiddels een voorstel gedaan om voor het Toekomstfonds Bedrijventerreinen een reserve in te stellen. In uw vergadering van 1 juli a.s. neemt u daarover een besluit; - De internationale context van Brainport, waarbij wij hebben aangegeven periodiek met de raad in gesprek te willen gaan over de internationale context, en de impact die dat heeft op de stad en het bedrijfsleven. Op 20 mei jl. hebben wij uw raad onze wensen en bedenkingen gegeven ten aanzien van het ‘Initiatiefvoorstel Internationale Strategie Eindhoven’ van de raadsleden Ritmeester (PvdA) en Brokman (Volt) dat zij in uw vergadering van 15 april jl.

hebben ingediend; - De gevolgen voor de grondprijzen bij wijziging van de bestemming en waar een grondeigenaar recht op heeft. Kortheidshalve verwijzen wij naar het antwoord daarop, zoals dat is bijgevoegd bij de raadsstukken op 11 juni jl.; - De intensivering op Nederlandse taal en integratie in Eindhoven door buitenlandse werknemers. Inmiddels hebben we een Werkgeversaanpak voor internationale medewerkers, waarmee we ondernemers stimuleren om het Nederlandse taalaanbod voor hun medewerkers op te starten, zodat zijzelf dit vanaf 2026 kunnen verzorgen. Op 6 mei jl., respectievelijk 20 mei jl. is dat aan de orde

6

Inboeknummer:

-

-

7956737_02

geweest naar aanleiding van het Agenderingsverzoek van 50plus ‘Spreek Nederlands met me’, de in dat verband beantwoorde vragen en de aangenomen Vrije Motie (50plus, OAE, CD, LPF, VVD en PvdA). Kortheidshalve verwijzen wij daarnaar; Het Voorlopig Ontwerp Stedenbouwkundig Plan (VOSP) voor wensen en bedenkingen aan uw raad voor te leggen. Met dit raadsvoorstel gaan wij verder dan onze eerdere toezegging; wij leggen het VOSP ter vaststelling aan u voor; Inzicht in het Programma voorzieningen. Op 3 december 2024 hebben wij daaraan uitvoering gegeven. Inmiddels hebben wij u ons voorstel ‘Concept Programma Stedelijke en Maatschappelijke Voorzieningen’ toegestuurd met het oog op behandeling ervan in uw vergadering van 1 juli a.s.

De 3 resterende toezeggingen krijgen opvolging in dit raadsvoorstel. Deze zien op sociaal werkgeverschap en maatschappelijk verantwoord ondernemen. Wij gaan daarmee – kort samengevat – als volgt om: - De toezegging dat gemeente en ASML – naar aanleiding van de ingetrokken motie M14 (Democratische controle op maatschappelijke investeringen – met elkaar in gesprek gaan over hun MVO-strategie. Wij zien ASML als een koploper op MVO-gebied. Gemeente en ASML kunnen veel van elkaar leren. Nog dit jaar volgt dan ook een werk- en kennissessie. Brainport Development en Brainport voor Elkaar zullen daarvoor ook worden uitgenodigd; - De toezegging motie M12 (Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen in de regio Eindhoven) te omarmen. Concreet organiseert Brainport Development samen met Brainport Industires al in augustus een eerste bijeenkomst voor bedrijven uit het Brainport HTSM-ecosysteem, waaronder ASML, Philips, ThermoFisher en toeleveranciers als Prodrive, AAE, VDL, Neways, KMWE en NTS. Inzet is om te komen tot: 1. Een gestroomlijnde en efficiënte dataverzameling die inzicht geeft in de impact van het HTSM-ecosysteem op mens, milieu en maatschappij in de Brainportregio; 2.

Afstemming op de duurzaamheidsambities, met een focus op: • CO₂-reductie • Inkoop of opwekking van groene energie • Gebruik van circulaire grondstoffen - De toezegging om de motie M2 (De sociaalste campus) verder uit te werken. Dat gaan we doen in samenwerking met ASML, dat ook op het gebied van sociaal werkgeverschap geldt als werkgever met goede arbeidsvoorwaarden en ook diverse activiteiten op het gebied van sociaal werkgeverschap onderneemt voor haar eigen medewerkers en haar leveranciers. Met vestigingen over de gehele wereld is het sociaal werkgeverschap van ASML natuurlijk concernbreed. Met de nieuwvestiging van ASML op BIC Noord zal dat dan ook daar haar invulling krijgen. De uitwerking krijgt vorm in een Actieplan Sociaal Werkgeverschap, waarin de ambities uit de motie vertaald worden naar concrete acties. De focus ligt op vier

7

Inboeknummer:

7956737_02

pijlers. Per pijler geven we voorbeelden die in het Actieplan een plek kunnen gaan krijgen. De contouren ervan zijn als volgt: 1. Duurzame werkgelegenheid: a. Wijze van ontvangst en inburgering van nieuwe medewerkers in de Brainportregio. ASML kent o.a. een intensief onboardingprogramma en ondersteunt en participeert in Nederlandse taalcursussen/-cafés, buddyprogramma’s, bibliotheken en sociale evenementen om integratie te bevorderen; b. Coaching en begeleiding naar een baan in de Brainportregio. Denk aan deelname in programma’s zoals Career Jumpstart (dat voorziet in begeleiding van afgestudeerden met een ondersteuningsbehoefte) en BuzinezzClub Foundation (dat gratis loopbaanbegeleiding biedt aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt); c. Kennis en best practices delen met andere werkgevers en maatschappelijke partners. 2. Inclusieve arbeid: a. Opwaartse mobiliteit, zowel binnen ASML zelf als bij haar toeleveranciers. Denk aan afspraken tussen ASML en PSO-gecertificeerde leveranciers van zogeheten soft services (catering, schoonmaak, logistiek) om SROIdoelgroepen toe te treden tot de arbeidsmarkt; in de praktijk is dat tussen de 5-10%; b. Kansen voor neurodivergent talent.

Denk aan deelname in programma’s zoals WAVE (om neurodivergente jongeren (12 tot 24 jaar) te leren floreren vanuit hun uniciteit, hun neurodiversiteit te omarmen, onderwijs- en werkveldprofessionals te helpen om hen een goede aansluiting te bieden op onderwijs, stages en werk); c. Verkennen van praktijktoepassingen om de instroom van mensen met minder goede kansen op de arbeidsmarkt meer mogeljk te maken, waaronder bijvoorbeeld jobcarving, -crafting en open hiring. 3. Leven lang ontwikkelen: a. Investeren in STEM-onderwijs. Denk bijvoorbeeld aan de Junior Academy waar basisschoolkinderen bewust en enthousiast worden gemaakt voor STEM-thema’s; b. Investeren in jonge techondernemers (start en scale-ups) en (regionaal) innovatie-ecosysteem om (technisch) talent aan te trekken, te ontwikkelen en te behouden; c. Geven van gastcolleges (door hybride docenten) in basis-, voortgezet en middelbaar en hoger onderwijs, bieden van studiebeurzen (WO), stageplekken en werk- en leerprogramma’s voor theoretisch én praktisch geschoolden. 4. Maatschappelijke verankering/betrokkenheid: a. Bijdrage aan betere toegang tot aantrekkelijke sport, cultuur en muziek. ASML heeft een ambitieus, veelomvattend en verscheiden Community

8

Inboeknummer:

7956737_02

Engagement-programma, met tal van activiteiten en investeringen in cultuur (o.a. programmering MGE en Effenaar, GLOW en museumbezoek), sport en spel (marathon, schoolvoetbal, zomerspelen), ook om deze voor kinderen en gezinnen uit kansarme milieus toegankelijk te maken, zodat iedereen kan meedoen; b. Ruimte voor medewerkers om bij te dragen aan maatschappelijke doelen. Elke medewerker heeft 8 uur daarvoor vrij beschikbaar; c. Investeren in initiatieven met verschillende culturen en achtergronden samenkomen en van elkaar te leren. Denk bijvoorbeeld aan cultuurproeverijen en het stimuleren van met name jongere werknemers lid te worden van de lokale sportclub. De basis voor het actieplan vormen de activiteiten die ASML nu al in o.a. de Brainportregio onderneemt. Een overzicht daarvan wordt door ASML gepresenteerd in de raadsbijeenkomst op 26 juni 2025. Om de opvolging van de bestuurlijke toezeggingen ook te borgen, wordt het raadsvoorstel met bijlage 3 bijgevoegd aan de tussen gemeente en ASML te sluiten Anterieure Overeenkomst over BIC Noord. 2.1 Het Voorlopig Ontwerp Stedenbouwkundig Plan vormt de basis voor verdere ruimtelijke besluiten en dit vraagt vanwege de noodzaak tot snelle uitbreiding van ASML om een strakke planning. Het is o.a.

om redenen van behoud van onze (nationale) strategische autonomie, economische veiligheid en regionale werkgelegenheid, essentieel voor de regio, voor Nederland en zelfs voor Europa om de internationale toppositie van de halfgeleiderindustrie te waarborgen. Dat is eens temeer, nu het belang van deze industrie alleen maar groter wordt, simpelweg omdat de vraag naar microchips ten behoeve van vrijwel alle aspecten van de samenleving toeneemt. De internationale concurrentie wordt dan ook met de dag groter. ASML heeft een leidende positie in deze industrie. Om die positie te kunnen behouden is zowel opschaling als optimalisatie van haar bedrijfsprocessen nodig binnen het regionaal ecosysteem van Brainport Eindhoven. Concreet betekent dit dat ASML in het eerste kwartaal van 2028 faciliteiten in bedrijf moet hebben die haar in staat stellen om op toekomstbestendige en kosten-efficiënte wijze productie uit te breiden in de nabijheid van de huidige campus in Veldhoven. Om begin 2028 op BIC Noord in bedrijf te kunnen zijn is een strakke planning noodzakelijk, die ASML in staat stelt om begin 2026 te kunnen starten met de bouw van haar bedrijfsgebouwen. Met een bouwtijd van ca. 2 jaar, betekent dit dat eind 2025 moet zijn voorzien in de daarvoor te nemen planologische maatregel.

Om de uitbreiding van ASML op BIC Noord mogelijk te maken wordt het VOSP uitgewerkt in een planologische maatregel in de vorm van een TAM-omgevingsplan. In de periode tussen het vaststellen van de intentieovereenkomst en het (concept) VOSP hebben vele onderzoeken plaatsgevonden, o.a. op het gebied van natuur, water, mobiliteit, stikstof.

9

Inboeknummer:

7956737_02

Daarnaast heeft de ruimtelijke uitwerking veel tijd in beslag genomen, met als resultaat dat er een goed doordacht en uitgebreid VOSP ligt. Om de beoogde planning te halen is het van belang om parallel te schakelen. Om die reden vindt het vooroverleg en de participatie over het TAM-omgevingsplan al plaats direct nadat dit VOSP aan uw raad is gestuurd, maar vóór de besluitvorming over het VOSP in uw raad. Immers, het TAM-omgevingsplan is de vertaling en verdere uitwerking van het VOSP in juridische planregels. Nadat het VOSP – bij positieve uitkomst – in uw raad is vastgesteld, zal de procedure voor het TAM-omgevingsplan verder doorlopen worden, met o.a. een ontwerp dat ter inzage wordt gelegd voor zienswijzen, om uiteindelijk te komen tot een definitief TAM-omgevingsplan ter vaststelling. In de paragraaf ‘planning en uitvoering’ is de indicatieve planning hiervoor weergegeven. Deze gebiedsontwikkeling raakt ook het grondgebied van andere gemeenten, in ieder geval Oirschot en Best, alsmede bevoegdheden van in ieder geval de provincie NoordBrabant (natuurvergunning). Het heeft daarom de voorkeur om bij deze gebiedsontwikkeling gebruik te maken van de coördinatieregeling (ex. afd. 3.5 Awb). De coördinatieregeling houdt in dat er één coördinerend bestuursorgaan is voor alle relevante besluiten die nodig zijn voor deze gebiedsontwikkeling.

Indien daartoe wordt besloten moeten de verschillende bestuursorganen ieder een coördinatiebesluit nemen waarin de coördinatieregeling van toepassing wordt verklaard, moet worden opgenomen op welke besluiten de coördinatieregeling van toepassing is en wordt bepaald welk bestuursorgaan wordt aangewezen als coördinerend bestuursorgaan (het meest voor de hand liggen is gemeente Eindhoven). Vervolgens moeten alle besluiten die worden gecoördineerd nagenoeg gelijktijdig de procedure doorlopen (aanvragen, ontwerp ter visie gelegd voor zienswijzen, bekendmaking na vaststelling). Voor alle gecoördineerde besluiten geldt een gebundelde beroepsgang, waardoor uitsluitend beroep bij de Raad van State mogelijk is. Het grote voordeel van deze regeling is dat er dus niet voor ieder afzonderlijk onderdeel geprocedeerd kan worden, maar dat alles in één keer en gelijktijdig wordt behandeld. Momenteel vindt afstemming plaats met de andere (mogelijke) betrokkenen in de coördinatieregeling en de te voeren procedures. Het al dan niet toepassen van de coördinatieregeling is in Eindhoven een bevoegdheid van het college. 2.2 Een delegatiebesluit is mogelijk en toepasselijk omdat het VOSP het kaderstellende document is voor de verdere uitwerking en dit tijdswinst kan opleveren. Uw raad is en wordt uitvoerig betrokken bij alle belangrijke stappen in deze ontwikkeling.

Zo bent u in de eerste plaats in de gelegenheid gesteld om in te stemmen met de uitbreiding van ASML op BIC Noord en intentieovereenkomst met bijbehorende voorwaarden tussen de gemeente en ASML (juni 2024). Met onderhavig besluit over het VOSP stelt u de kaders vast voor de juridische vertaling van het VOSP in een planologische maatregel (TAM-omgevingsplan). In eerste instantie was bedacht dat u wensen en bedenkingen kon uitspreken bij het VOSP (conform toezegging bij de behandeling van de intentieovereenkomst), maar gezien de omvang en het belang van deze ontwikkeling is het passender om het VOSP besluitvormend te laten vaststellen door

10

Inboeknummer:

7956737_02

uw raad. Daarmee is het VOSP te beschouwen als kaderstellend beleid dat is vastgesteld door uw gemeenteraad. Vervolgens wordt uw raad gevraagd om later dit jaar nog de grondexploitatie BIC Noord vast te stellen (vermoedelijk september/oktober). Daarvoor is ook de Anterieure Overeenkomst van belang, waarin de afspraken over uitgifte van de gronden op BIC Noord (in erfpacht) zijn vastgelegd. De Anterieure Overeenkomst wordt door het college vastgesteld maar ligt uiteraard (onder geheimhouding) ter inzage voor uw Raad tegen die tijd. Artikel 2.8 Omgevingswet biedt de mogelijkheid om het vaststellen van “delen van” het omgevingsplan te delegeren aan het college van B&W. Wanneer de raad kaderstellend beleid heeft vastgesteld die doorvertaling in het omgevingsplan behoeft, kan dit door het college gebeuren. Het gaat immers om het vertalen van beleid waar al sprake is geweest van een inhoudelijke afweging. Een dergelijke aanpassing van delen van het omgevingsplan is aan te merken als uitvoering en daarmee is het delegeren van de vaststelling van het TAM-omgevingsplan aan het college mogelijk. Hiervoor moet de ‘Aanvulling delegatie- en mandaatbesluit Omgevingswet gemeente Eindhoven’ (van 26 november 2024) worden gewijzigd.

Gelet op het feit dat uw raad ten minste drie keer in positie is/komt in deze ontwikkeling, stellen wij daarom voor om de vervolg(uitwerkings)stap van vaststelling van het TAMomgevingsplan – specifiek en beperkt tot BIC Noord en de omliggende wegenstructuur in Eindhoven – te delegeren aan het college. Hiermee wordt flinke tijdwinst gecreëerd en heeft uw raad het kaderstellende beleid – namelijk na de intentieovereenkomst ook het VOSP – reeds vastgesteld en voorkomen we een herhaling van zetten. Kanttekeningen 1.1 Er moeten gronden worden aangekocht voordat de ontwikkeling in BIC Noord kan worden gerealiseerd. Voor de realisering van deze ontwikkeling in BIC Noord is het noodzakelijk om nog een aantal percelen te verwerven (ca. 80% is reeds in bezit). Om regie op de gebiedsontwikkeling te vergroten en om ongewenste verkopen en prijsopdrijving tegen te gaan, is bij de intentieovereenkomst vorig jaar vooruitlopend op de daadwerkelijke grondverwerving een gemeentelijk voorkeursrecht gevestigd op de percelen in BIC Noord die nog niet in eigendom van de gemeente zijn. Ook voor de infrastructurele aanpassingen zullen (delen van) percelen worden verworven. 1.2 Als gevolg van de ontwikkelingen in BIC Noord wordt NNB aangetast en moet deze worden gecompenseerd.

De bestaande structuren van het Natuur Netwerk Brabant (NNB) en de ecologische verbindingszone (EVZ) zijn bepalend voor zowel de ruimtelijke indeling als het visuele beeld van BIC Noord. Uitgangspunt is om deze structuren te versterken en ze zo min mogelijk te onderbreken, maar voor de aanleg van infrastructuur is het onvermijdelijk dat NNB wordt aangetast. Deze moet vervolgens worden gecompenseerd. De fysieke

11

Inboeknummer:

7956737_02

compensatie zal zoveel mogelijk binnen BIC Noord plaatsvinden. In de planologische procedure wordt dit, overeenkomstig de provinciale omgevingsverordening, nader uitgewerkt. Hoewel de Dirk Noordhoflaan wordt verplaatst, blijven de bruggen over het Beatrixkanaal en het beekdal Ekkersrijt hun functie behouden als resp. ontsluiting van de parkeergarage en als fiets/voerverbinding tussen de ASML-clusters. 1.3 Voor de vestiging van ASML in BIC Noord is verlegging van de Dirk Noordhoflaan noodzakelijk. De Dirk Noordhoflaan moet worden verlegd omdat de cleanrooms aan elkaar moeten kunnen worden geschakeld op maaiveldniveau in het (westelijke) cluster. Dat conflicteert met de ligging van de huidige Dirk Noordhoflaan. Ook veiligheidsredenen spelen een rol. 1.4 Door het coördineren van verschillende planologische besluiten bestaat het risico op vertraging. Bij coördinatie van besluiten zijn bijna alle stappen in het proces gekoppeld aan de snelheid van de andere gecoördineerde besluiten. Alle besluiten die worden gecoördineerd moeten gelijktijdig bij het coördinerend bestuursorgaan worden aangevraagd, voor ontwerp ter visie worden gelegd voor zienswijzen en na vaststelling bekend worden gemaakt. Dus als één van de besluiten nog niet gereed is voor de volgende stap in het proces dan betekent dat vertraging voor de andere besluiten.

1.5 Deze gebiedsontwikkeling kent grote opgaven en veel afhankelijkheden. Netcongestie en stikstof zijn onderwerpen waarover met o.a. rijk, provincie en ASML, wordt gesproken om tot een tijdige oplossing te komen. Daarnaast zijn er ook macro economische en geopolitieke onzekerheden waardoor flexibiliteit bij de verdere planuitwerking noodzakelijk is. Indien deze ontwikkelingen en mogelijke oplossingen bevoegdheden van uw raad raken, komen we hierover uiteraard bij u terug. 1.6 De uitvoeringskracht staat onder druk. We zijn ons ervan bewust dat we er niet zijn met enkel het maken van afspraken. Het daadwerkelijk realiseren en uitvoeren van die afspraken, maar ook van aanpalende opgaven zoals op het gebied van wonen, voorzieningen en talent, is waar nu de focus op moet liggen. Er zijn veel externe afhankelijkheden (juridische procedures, stikstof, netcongestie, geopolitieke en marktontwikkelingen) die maken dat we doelgericht, eensgezind en in hoog tempo te werk moeten gaan. We werken samen met andere overheden om onze uitvoeringskracht te vergroten. Daarnaast zetten we in op het wegnemen of vereenvoudigen van procedures en de inzet van medewerkers. Personele consequenties De realisatie van deze ontwikkeling legt een forse claim op de beschikbare capaciteit in de organisatie.

Een projectteam is geformeerd om de gebiedsontwikkeling uit te werken waarvoor de capaciteit is opgenomen in het projectplan. Financiële consequenties

12

Inboeknummer:

7956737_02

De gemeentelijke apparaatskosten worden zoals gebruikelijk via een plankostenbrief bij de initiatiefnemer gelegd. In de anterieure overeenkomst worden vervolgens de financiële, ruimtelijke en procedurele aspecten nader uitgewerkt en vastgelegd voor deze uitbreiding van ASML op BIC Noord. Voor de kosten en opbrengsten van de gebiedsontwikkeling inclusief de toerekenbare noodzakelijke aanpassingen aan de wegenstructuur wordt een grondexploitatie BIC Noord (grex) opgesteld. Een deel van de benodigde aanpassing aan de omliggende wegenstructuur en OV maken onderdeel uit van het convenant Beethoven waarvoor separate financiële afspraken worden gemaakt, of is te relateren aan autonome groei (waarvoor reguliere mobiliteitsinvesteringen nodig zijn). De grondexploitatie BIC Noord wordt na besluitvorming van uw raad over het VOSP later dit jaar aan uw raad voorgelegd. Communicatie De afgelopen tijd is actief gecommuniceerd rondom het participatieproces over het VOSP, via de website van ASML, de website van de gemeente, de participatiebijeenkomsten op 21 en 22 mei, digitale reactiemogelijkheden, individuele gesprekken en persuitingen. In de voorbereidingsfase van het VOSP hebben diverse overleggen plaatsgevonden met belangrijke partners/belanghebbenden (zoals de gemeente Oirschot en Best, provincie, TGE, Defensie, Waterschap de Dommel en diverse grondeigenaren in het gebied).

Deze overleggen worden uiteraard vervolgd bij de verdere uitwerking. Planning en uitvoering We starten nadat u dit raadsvoorstel met het VOSP heeft ontvangen dus ook al parallel met het vooroverleg en participatie rondom het TAM-omgevingsplan. Onderstaand de indicatieve planning op hoofdlijnen, met daarbij de opmerking dat er nog een aantal afhankelijkheden en onzekerheden in de planning zitten, onder andere in relatie tot de coördinatieregeling: Wat Start vooroverleg/participatie TAM-omgevingsplan Coördinatiebesluiten (incl andere overheden) Behandeling VOSP in raad Behandeling grondexploitatie BIC Noord in raad Ontwerp TAM-omgevingsplan ter inzage Vaststelling TAM-omgevingsplan in college Eventueel: Behandeling TAM-omgevingsplan in raad Behandeling en vaststelling planologische maatregelen bij andere overheden (colleges en raden) Start bouw ASML

Evaluatie Niet van toepassing.

13

Wanneer verwacht Na 24 juni 2025 19 augustus 2025 9 september 2025 30 september 2025 1 oktober 2025 16 december 2025 10 februari 2026 Nog onbekend, loopt parallel Eind maart 2026 (of zoveel eerder als mogelijk)

Inboeknummer:

7956737_02

Bijlage(n) Als bijlage(n) bij dit voorstel behoren: 1. Voorlopig Ontwerp Stedenbouwkundig Plan voor ASML op BIC Noord 2. Participatieverslag ASML 3. Overzicht moties/toezeggingen Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

, secretaris.

14

Inboeknummer:

7956737_02

Ontwerp Raadsbesluit De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 20 juni 2025; gelet op de behandeling in de meningsvormende vergadering van 2 september 2025;

overwegende dat: • de Omgevingswet de mogelijkheid aan de raad biedt om de bevoegdheid om een omgevingsplan te wijzigen over te dragen aan het college; • deze delegatie passend is voor zover de genoemde gevallen uitvoering geven aan eerder door de raad vastgesteld beleid of het beleid van hogere overheden. gelet op artikel 2.8 van de Omgevingswet; besluit: 1. Het Voorlopig Ontwerp Stedenbouwkundig Plan voor ASML op de Brainport Industries Campus Noord vast te stellen als kader voor de ruimtelijke uitwerking en de te nemen planologische maatregelen; 2. De vaststelling van het TAM-omgevingsplan voor BIC Noord en de wegenstructuur te delegeren aan het college en het Delegatie- en mandaatbesluit Omgevingswet Eindhoven als volgt te wijzigen: I In artikel 1 (Delegeren bevoegdheden vaststellen omgevingsplan) wordt na onderdeel f. een nieuw onderdeel g. opgenomen, dat luidt als volgt: “g. het verwerken van kaderstellend beleid dat is vastgesteld door de gemeenteraad voor het gebied Brainport Industries Campus Noord en de omliggende wegenstructuur.” II Inwerkingtreding Dit besluit treedt in werking met ingang van de dag na bekendmaking.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van

, griffier.

15