Raadsvoorstel Verordening bomen 2021

gemeente Eindhoven Inboeknummer 21bst00001 Beslisdatum B&W 23 februari 2021 Dossiernummer 21.08.751

BLANCO

Raadsvoorstel Verordening bomen 2021 Inleiding Bomen zijn mooi om te zien, dragen bij aan het vastleggen van CO2 en fijnstof, leveren zuurstof, houden water vast, staan op historische plaatsen, zorgen voor sfeer, een prettige omgeving om in te recreëren, houden de stad koel, leveren economisch meerwaarde op (de waarde van een huis in de buurt van groen en bomen is hoger), zorgen voor biodiversiteit en bepalen de identiteit van Eindhoven. Deze waarden worden met het oog op het veranderende klimaat steeds belangrijker. Ook het Groenbeleidsplan 2017 richt zich op het behoud van bomen, boomstructuren en versterken daarvan vanwege de beschreven waarden. Niet alleen nieuwe aanplant, maar ook het in stand houden en beschermen van de groene waarden die er al zijn, is belangrijk voor de ambitie een leefbare gezonde en klimaatadaptieve stad te willen zijn. In de Verordening Bomen zijn regels opgenomen ter bescherming van bomen. Wanneer voor het kappen van bomen een vergunning nodig is en welke voorwaarden daarbij gelden. Voorgesteld wordt om de vigerende Verordening bomen 2015 aan te passen en daarmee meer aan te laten sluiten op de ambitie van de stad en met het oog op de omgevingswet te actualiseren.

 Wettelijke taak x

Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college

 Onvermijdelijk

Doelstelling Het actualiseren van de Verordening bomen heeft de volgende doelstellingen: a. Meer particuliere bomen in Eindhoven beschermen ten behoeve van het behoud van hun waarde voor de leefbare, gezonde en klimaatadaptieve stad; b. Meer eenduidigheid in de bescherming van bomen in Eindhoven; c. Mogelijkheden voor handhaving in geval van illegale kap uitbreiden. Voorstel 1. De Verordening bomen 2021, inclusief toelichting vast te stellen. 2. De Verordening Tegemoetkoming waardevolle bomen uit 2013, in te trekken.

Inboeknummer 21bst00001

Argumenten 1.1 Het is nodig om meer bomen op particulier terrein te beschermen, waardoor meer bomen en hun waarden voor de stad worden behouden. Hierdoor blijft de stad leefbaarder, gezonder en klimaatadaptiever. De belangrijkste wijziging in de geactualiseerde Verordening bomen 2021 is, dat een (omgevings)vergunning ten behoeve van kap nodig is voor alle bomen op percelen vanaf 250 m2 in plaats van 500 m2. Dit geldt voor bomen met een stamomtrek vanaf 45 cm. op 1,30 meter hoogte. Hiermee neemt het aantal particuliere percelen, dat onder het beschermingsregime valt, toe van 38 naar 52%. Bij het beoordelen van de aanvraag om een kapvergunning, wordt de waarde van de boom afgezet tegen de overlastwaarde van de boom. Doordat bomen in kleinere tuinen ‘in de regel’ meer overlast geven zal een aangevraagde vergunning ‘veelal standaard’ worden verleend. Dit heet ‘aanvragen om het aanvragen’ en leidt enkel tot bureaucratie. Om dit te voorkomen is de perceelsgrootte gesteld op 250 m2 in plaats van nihil. 1.2 Meer eenduidigheid in beschermen van bomen De Verordening bomen 2021 stelt bescherming van bomen in alle gebieden gelijk. Daarbij zijn de bomen in de groenarme gebieden beter beschermd. De verordening 2015 legde extra focus op de bescherming van bomen in de gebieden “Stad groen beeldbepalend”, gebieden die al groen zijn.

Hier was ongeacht de perceelsgrootte een vergunning nodig voor iedere boom met een stamomtrek groter dan 45 cm. 1.3 Compensatie Eindhoven telt ca.110.000 geregistreerde gemeentelijke bomen en daarnaast zeer veel particuliere bomen, bomen in bosjes etc. Met het oog op de ambitie van Eindhoven om een leefbare en gezonde stad te zijn en het belang van bomen daarbij, is het behoud van een goed en divers bomenbestand van groot belang. Uitgangspunt bij de beoordeling van de aanvraag omgevingsvergunning is, dat er altijd wordt gekeken of de te kappen bomen gecompenseerd kunnen worden. Als herplant aantoonbaar niet mogelijk is, kan worden gecompenseerd door een financiële bijdrage keer een eventuele compensatiefactor te storten in het bomencompensatiefonds. In de gebieden waar het aantal bomen beperkt is, zijn de kosten van herplant (compensatie) vaak hoger vanwege het intensievere ruimtegebruik. Om deze bomen te compenseren worden daarom compensatiefactoren ingesteld. Hierdoor is tevens sprake van een extra ‘drempel’ om over te gaan tot het kappen van bomen. Voor bomen in het centrum en de groenarme gebieden geldt daarom voor financiële compensatie respectievelijk een factor 5 en 2 en overige gebieden factor 1. 1.4 Duidelijke, eenvoudiger en eenduidige verordening De nieuwe verordening wordt duidelijker, eenduidiger en eenvoudiger.

De afdeling vergunningen krijgt veel vragen of er nu wel of geen vergunning nodig is voor een bepaalde boom. Door de tekst van de verordening leidend en eenvoudiger te maken wordt dit verhelderd. De groene kaart is ter informatie en bevat informatie nodig voor het

2

Inboeknummer 21bst00001

indienen van een volledige vergunningsaanvraag, bijvoorbeeld de informatie die nodig is voor het opstellen van een compensatieplan behorend bij de vergunningsaanvraag, alsmede ter informatie de compensatiefactor die in een bepaald gebied van toepassing is volgens de nadere regels voor compensatie, vast te stellen door het college. De groene kaart zal hierna worden geactualiseerd. 1.5 Verordening tegemoetkoming waardevolle bomen kan worden ingetrokken Om het in stand houden van particulier waardevolle bomen te stimuleren en eigenaren enigszins tegemoet te komen met onkosten en kennis, is de Verordening tegemoetkoming waardevolle bomen in 2013 vastgesteld. De verordening bood de mogelijkheid tot een uit het bomencompensatiefonds bekostigd boomonderzoek om daarmee een bijdrage te leveren aan het duurzaam in stand houden van de waarden van particulier waardevolle bomen. Het geld dat resteert zal conform het ‘Reglement bomencompensatie’ uit 2013 worden ingezet voor het vergroenen van de stad. Sinds het inwerking treden van deze verordening in 2013 zijn echter slechts 400 waardevolle particuliere bomen geïnspecteerd. De belangstelling loopt terug en momenteel worden nog maar maximaal 5 nieuwe verzoeken per jaar ingediend. De toegevoegde waarde van deze verordening blijkt daarmee gering.

1.6 Handhaving door het opleggen van compensatie is mogelijk Een kapvergunning is een omgevingsvergunning in de zin van de Wabo, vanaf 2022 conform de Omgevingswet. Overtreding is strafbaar gesteld conform de Wet op de economische delicten. Door het Openbaar Ministerie kan een bestraffende sanctie worden opgelegd. Voor illegale kap kan maximaal een boete worden opgelegd van de tweede categorie. De gemeente kan de hoogte van de boete niet beïnvloeden. In de nieuwe verordening is in artikel 10 expliciet gemaakt dat naast de strafrechtelijke handhaving of in plaats daarvan bestuursrechtelijke handhaving door middel van compensatie mogelijk is. Daarmee kan herstel van de situatie worden afgedwongen met als doel het terug brengen van de groene waarden. 1.7 Overige uitgangspunten Verordening bomen 2021 •

•

•

Voor monumentale bomen en waardevolle bomen geldt net als in de Verordening 2015, dat alleen een omgevingsvergunning ten behoeve van kap wordt verleend in geval van zwaarwegend maatschappelijk, respectievelijk maatschappelijk belang; Alle gemeentelijke bomen binnen de gemeentelijke groenstructuur (groene wiggen, fijnmazige groenstructuur en hoofdgroenstructuur) als vastgesteld in het Groenbeleidsplan 2017 zijn waardevol. Voor deze bomen wordt alleen in geval van maatschappelijk belang een vergunning verleend. Zo worden de waarden van de bomen in deze belangrijke groenstructuren, de longen van de stad, uit het Groenbeleidsplan 2017 extra beschermd; De legeskosten voor een omgevingsvergunning ten behoeve van kap blijven gelijk.

Kanttekeningen 1.1 Meer invloed op particulier eigendom

3

Inboeknummer 21bst00001

Door het aanscherpen van de regels, als het gaat om de perceelsgrootte, heeft de gemeente meer invloed op particulier bomen. Gezien de waarden van deze bomen voor de leefbare, gezonde en klimaatadaptieve stad is dit goed uit te leggen. Kosten Er zijn geen kosten verbonden aan dit voorstel. Personele consequenties Het veranderen van het perceel oppervlak waarbij een omgevingsvergunning voor kap nodig is, leidt naar verwachting tot meer vergunningaanvragen en kan tot gevolg hebben dat meer bestuursrechtelijke handhaving aan de orde is. Daarom wordt 2 jaar na het in werking treden van de nieuwe verordening een evaluatie uitgevoerd om het effect bij vergunningen en handhaving te bekijken. Communicatie Verordening inspraak en samenspraak Aan inwoners en belanghebbenden is in de periode van 9 december 2020 tot en met 3 januari 2021 de mogelijkheid geboden een samenspraakreactie te geven op de concept Verordening bomen 2021. Er zijn zeven samenspraakreacties ontvangen. Naar aanleiding van de uitgebreide reactie van de Henri van Abbestichting is een gesprek gevoerd met deze organisatie. De samenspraakreacties hebben op een enkel punt tot inhoudelijk wijziging van de verordening geleid, zie hiervoor de laatste kolom in de bijgevoegde ‘Nota van samenspraak’, in bijlage 2.

Trefpunt Groen Eindhoven De voorgestelde wijziging van de verordening bomen is voorafgaand aan de samenspraak met Trefpunt Groen Eindhoven besproken. Zij hebben positief advies verleend op het voorstel de verordening te wijzigen, zie bijlage 3. Planning en uitvoering Na vaststelling van de Verordening bomen 2021 volgt bekendmaking in het Gemeenteblad. De verordening treedt één dag na bekendmaking in werking. Na inwerkingtreding van de Omgevingswet worden de regels uit de verordening bomen onderdeel van het omgevingsplan. Evaluatie Indien wijziging van wetgeving of praktijk hier aanleiding toe geven, worden de regels geactualiseerd. Een evaluatie van de personele consequenties als gevolg van de geactualiseerde verordening is daar ook onderdeel van. Bijlage(n) Als bijlage(n) bij dit voorstel behoren: • Bijlage 1: Toelichting op de Verordening bomen; • Bijlage 2: Nota van samenspraak; • Bijlage 3: Advies Trefpunt Groen Eindhoven • Bijlage 4: Verordening tegemoetkoming waardevolle bomen 2013;

4

Inboeknummer 21bst00001

•  

Bijlage 5: Groene kaart, klik hier. De bijlagen worden meegestuurd De bijlagen liggen ter inzage in de leeskamer

Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

secretaris

5

Inboeknummer 21bst00001

Raadsbesluit De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 23 februari 2021; gelet op de behandeling in de meningsvormende vergadering van 30 maart 2021; gelet op de Tijdelijke wet digitale beraadslaging en besluitvorming provincies, gemeenten, waterschappen en openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba; gezien de Nota samenspraak Verordening bomen 2021; gelet op artikel 149 van de Gemeentewet; besluit: I in te trekken de Verordening Tegemoetkoming waardevolle bomen 2013; II vast te stellen de volgende verordening: Verordening bomen 2021 Artikel 1 Begripsomschrijvingen In deze verordening wordt (mede) verstaan onder: boom: a. Een houtig opgaand gewas zowel levend als afgestorven met een omtrek van de stam van minimaal 45 centimeter (ca. 15 centimeter in diameter) gemeten op 130 centimeter hoogte boven het maaiveld; b. In geval van 'meerstammigheid' geldt de stamomtrek van de dikste stam; groene kaart: de informatieve kaart met daarop aangegeven de groenstructuur, groenarme gebieden, centrumgebied, bebouwde komgrens Wet natuurbescherming, (Particuliere) percelen groter dan 250 m2; houtopstand: een of meer bomen of boomvormers of andere houtachtige gewassen; Wet Natuurbescherming: de Nederlandse wet die de bescherming van natuurgebieden, soorten en bos regelt.

kappen: rooien of verplanten; het snoeien van meer dan 20 procent van de kroon of het wortelgestel, met inbegrip van een eerste keer kandelaberen.

6

Inboeknummer 21bst00001

Artikel 2 Omgevingsvergunning 1. Voor het kappen van een houtopstand is in de volgende gevallen een omgevingsvergunning vereist: a. bomen vanaf 45 cm. stamomtrek op gemeentegrond of op particuliere percelen groter dan 250 m2; b. een houtopstand die voor de eerste keer wordt teruggesnoeid tot op de hoofdtakken of stam; c. een houtopstand, ongeacht de stamomtrek, die is aangelegd op grond van een herplant-, compensatie en/of instandhoudingsplicht op grond van artikel 6 of een overeenkomst met het college. 2. Voor het voorhanden of in voorraad hebben dan wel het vervoeren van een gekapte houtopstand of delen ervan met een plantenziekte is een omgevingsvergunning vereist, voor zover deze plantenziekte zich kan verspreiden is wel een vergunning nodig. 3. In afwijking van het eerste lid is een vergunning niet nodig voor: a. een houtopstand die wordt gekapt op basis van de Plantenziektewet b. een aanschrijving van het college; c. het uitvoeren van de volgende beheer- en onderhoudshoudsmaatregelen: het periodiek oogsten van hakhout voor regulier onderhoud; het verrichten van snoeiwerkzaamheden aan een houtopstand met achterstallig onderhoud; het dunnen van de houtopstand; het periodiek scheren, knotten, kandelaberen (met uitzondering van de eerste keer kandelaberen) als noodzakelijke beheermaatregel bij vormbomen voor regulier onderhoud; d.

een houtopstand beschermd op basis paragraaf 4.1 van de Wet natuurbescherming (Wnb); e. een houtopstand met een levensverwachting kleiner dan 5 jaar aangetoond door middel van een boomonderzoek door een boomdeskundige. 4. De burgemeester kan als een beschermde houtopstand direct gevaar oplevert of bij een vergelijkbaar of ander spoedeisend belang besluiten tot noodkap, zowel van houtopstanden in particulier eigendom als in gemeentelijk eigendom. Dit besluit wordt zo spoedig mogelijk bekend gemaakt aan belanghebbenden. Na de noodkap is alsnog een vergunning vereist, waaraan een compensatieplicht kan worden verbonden. 5. Een beschermde houtopstand als bedoeld in het derde lid is een gemeentelijke of particuliere boom of houtopstand met een stamomtrek van 45 cm of meer, gemeten op een hoogte van 1.30 meter boven maaiveld met een levensverwachting die groter is dan 5 jaar op een perceel groter dan 250 m2. 6. Het college stelt nadere regels voor compensatie vast over het opleggen van compensatie. Artikel 3 Groene kaart 1.

Er is een groene kaart, die hier te vinden is waarop ter formatie het volgende is aangegeven: a. groenstructuur; b. groenarme gebieden; c. centrumgebied; d. gebouwde komgrens Wet natuurbescherming (Wnb); e. (particuliere) percelen groter dan 250 m2.

7

Inboeknummer 21bst00001

Artikel 4 Plantenziekte 1. Als zich op een terrein een houtopstand bevindt, die naar het oordeel van het college het gevaar oplevert voor verspreiding van een plantenziekte of voor vermeerdering van de ziekteverspreiders, zoals insecten, is de rechthebbende na een aanschrijving daartoe van het college, verplicht binnen de bij aanschrijving gestelde termijn: a. de houtopstand te kappen; b. conform de aangegeven richtlijnen de gekapte houtopstand direct zodanig te behandelen dat verspreiding van de plantenziekte wordt voorkomen conform de instructie in de aanschrijving. Artikel 5 Beoordelingsregels 1. Het college kan aan een omgevingsvergunning ten behoeve van kap, vergunningvoorschriften en beperkingen verbinden. Hiertoe kunnen behoren: a. een compensatieplicht inclusief zorgplicht als bedoeld in de nadere regels voor compensatie bij deze verordening; b. een voorschrift, dat pas gekapt mag worden indien andere ontheffingen, vergunningen, toestemmingen of ruimtelijke procedures onherroepelijk geworden zijn en de feitelijke en financiële voortgang van de werken voldoende zijn gewaarborgd; c. een voorschrift in het kader van de Wet natuurbescherming (bebouwde komgrens Wet natuurbescherming). 2.

Een vergunning wordt geweigerd als de belangen van verwijdering van de houtopstand niet opwegen tegen de belangen van behoud van de houtopstand op basis van één of meer van de volgende intrinsieke waarden: a. Natuurwaarde; b. Landschappelijke waarde; c. Cultuurhistorische waarde; d. Waarde van stads- en dorpsschoon; e. Waarde voor de leefbaarheid; f. Beeldbepalende waarde; g. Dendrologische waarde. 3. Een vergunning voor het kappen van een monumentale bomen kan worden geweigerd indien een zwaarwegend maatschappelijk belang niet zwaarder weegt dan duurzaam behoud van de monumentale bomen en geen alternatief voorhanden is. 4. Een vergunning voor het kappen van waardevolle bomen kan worden geweigerd indien het maatschappelijk belang niet zwaarder weegt dan het duurzaam behoud van de waardevolle bomen en geen alternatief voorhanden is. 5. Een vergunning voor het kappen of snoeien van houtopstanden voor het plaatsen of de belichting van zonnepanelen, zonnecollectoren en kleine windmolens, die worden toegestaan in de bebouwde omgeving, wordt geweigerd. Artikel 6 Aanvraag omgevingsvergunning 1. Bij de aanvraag van een vergunning voor het kappen van een houtopstand moeten de volgende gegevens en bescheiden worden verstrekt: a. oude en nieuwe situatietekening (incl. compensatieplan) aangevuld met foto’s; b.

redenen en/of argumentatie waarom kappen gewenst of noodzakelijk is en alternatieven voor behoud van de houtopstand niet voorhanden zijn.

8

Inboeknummer 21bst00001

2.

2.

In geval van compensatie dienen naast de gegevens en bescheiden als genoemd in het eerste lid, ook te worden verstrekt: a. een Boomonderzoek inclusief bepaalde boomwaarde bepaald door een boomdeskundige; b. een Boom Effect Analyse (BEA) opgesteld door een boomdeskundige in geval de gewenste kap het gevolg is van een voorgenomen bouw van een opstal, infrastructureel werk, werkzaamheden kabels en leidingen of vergelijkbare activiteiten; c. een tekening van de bouwplaats inrichting in geval van een infrastructureel werk; d. een overzicht van de overige (aangevraagde) vergunningen onderdelen, ontheffingen of toestemmingen die nodig zijn voor de realisatie van een project; e. compensatieplan inclusief eventueel benodigde groeiplaatsverbetering, inzicht in zowel de fysieke als financiële compensatie van de te kappen houtopstand op basis van de waarde van de houtopstand, waarbij in geval van financiële compensatie is aangetoond, dat fysieke compensatie niet mogelijk is op locatie. Fysieke compensatie aantoonbaar niet haalbaar dan pas financiële compensatie. Bij verwijdering van een monumentale boom of een waardevolle houtopstand moet bij de aanvraag ook worden verstrekt: a. een motivatie waarom er sprake van een zwaarwegend maatschappelijk respectievelijk maatschappelijk belang; b.

een onderbouwing van het ontbreken van alternatieven, waarmee het verwijderen van de houtopstand zou kunnen worden voorkomen.

Artikel 7 Intrekken of wijzigen omgevingsvergunning De verleende vergunning kan worden ingetrokken of gewijzigd als: a. onjuiste of onvolledige gegevens ter verkrijging van de vergunning zijn verstrekt; b. sprake is van verandering van inzichten of omstandigheden na verlening. Artikel 8 Bescherming van houtsopstanden 1. Het is verboden om houtopstanden in eigendom van de gemeente: a. te beschadigen, te bekladden, te beplakken of te behangen met voorwerpen. b. te snoeien, met uitzondering van door de gemeente opgedragen of toegestane boomverzorgende taken. 2. Het verbod als bedoel in het eerste lid geldt niet voor voorwerpen en sfeer verhogende objecten voor zover deze worden aangebracht op grond van schriftelijke toestemming en bijbehorende voorwaarden van het college. Artikel 9 Afstand tot de erfgrenslijn In geval van planten op grond in eigendom van de gemeente is de plantafstand tot de erfgrenslijn voor zowel bomen als heesters vastgesteld op nihil. Artikel 10 Handhaving 1. Als de houtopstand waarvoor op basis van deze verordening een omgevingsvergunning is vereist zonder vergunning is gekapt, dan wel op andere wijze teniet is gedaan, kan het college aan de zakelijk gerechtigde van de grond waarop de houtopstand zich bevond, dan wel aan degene die uit anderen hoofde voor het treffen van voorzieningen bevoegd is: a.

een verplichting tot herplant inclusief zorg- en instandhoudingsplicht opleggen overeenkomstig de door het college te geven aanwijzingen binnen een daarbij te bepalen termijn. Bij de verplichting geldt de waarde van de houtopstand conform artikel 6, tweede lid als uitgangspunt;

9

Inboeknummer 21bst00001

b. in aanvulling op of ter vervanging van de verplichting tot herplant als genoemd onder a, een financiële bijdrage bepalen aan het Bomencompensatiefonds van de gemeente Eindhoven. De hoogte van het compensatiebedrag is gelijk aan de waarde van de houtopstand conform deze verordening vermenigvuldigd met de compensatiefactor conform de nadere regels voor compensatie; c. een verplichting onder dwangsom opleggen tot herplanten overeenkomstig zijn aanwijzingen en te stellen termijn 2. Als een houtopstand waarop het verbod tot kappen van toepassing is in het voortbestaan ernstig wordt bedreigd kan het college aan de zakelijk gerechtigde van de grond waarop de houtopstand zich bevindt, dan wel aan degene die uit anderen hoofde tot het treffen van voorzieningen bevoegd is, de verplichting opleggen om, overeenkomstig door het college te geven aanwijzingen en binnen een door het college te stellen termijn, voorzieningen te treffen waardoor die dreiging wordt weggenomen.

Artikel 11 Strafbaarheid Overtreding van het bij of krachtens deze verordening bepaalde en gegeven voorschriften en beperkingen kan worden gestraft met een hechtenis van ten hoogste twee maanden of een geldboete van de tweede categorie.

Artikel 12 Toezichthouders Met het toezicht op de naleving van het bepaalde bij of krachtens deze verordening zijn belast de bij besluit van het college dan wel door de burgemeester aan te wijzen personen. Artikel 13 Overgangs- en slotbepalingen 1. Deze verordening treedt een dag na bekendmaking in werking. 2. Indien vóór het tijdstip van inwerkingtreding een aanvraag om een vergunning ingevolge de Verordening bomen 2015 is ingediend en vóór het tijdstip van inwerkingtreding van deze verordening nog niet op die aanvraag is beslist, wordt daarop beslist met inachtneming van het bepaalde in deze verordening. 3. Een vergunning verleend op grond van de Verordening bomen 2015 geldt als een vergunning verleend op grond van deze verordening. 4. De Verordening bomen 2015 wordt ingetrokken op de dag van inwerkingtreding van de Verordening bomen 2021. 5. Deze verordening wordt aangeduid als ‘Verordening bomen 2021'.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 6 april 2021.

J. Verbruggen, griffier.

10