Raadsvoorstel Verlenging Crisisnoodopvang met sociaal beheer

gemeente Eindhoven Inboeknummer 8033173_03 Dossiernummer 25.40.851 B&W beslisdatum 30 september 2025

Raadsvoorstel verlenging Crisisnoodopvang met sociaal beheer Inleiding De gemeente Eindhoven heeft de afgelopen jaren geïnvesteerd in de kwaliteit van opvang voor asielzoekers. Met het beleidsplan ‘Welkom in Eindhoven 2025–2027’ en de realisatie van de Crisisnoodopvang (CNO) aan de Noord-Brabantlaan is uitvoering gegeven aan de ambitie om bij te dragen aan menswaardige, veilige en toekomstgerichte opvang. De locatie functioneert aantoonbaar goed: er is rust, een beperkt aantal incidenten, toenemend draagvlak in de omgeving en een hoge mate van participatie door bewoners. Deze resultaten zijn mede te danken aan de Eindhovense werkwijze: een brede inzet op sociaal beheer met aandacht voor taal, werk, zelfredzaamheid en verbinding met de stad. Deze aanpak is essentieel gebleken voor het succes op deze locatie en draagt bij aan structurele integratie. Per maart 2026 wijzigt de context. Het Rijk stopt de huidige specifieke financiering en de CNO wordt overgedragen aan het COA. Tegelijkertijd is de structurele opvanglocatie aan de Karel de Grotelaan pas eind 2027 gereed. Om kwaliteit, participatie en draagvlak te behouden, is het voorstel om aanvullend op de COA-exploitatie sociaal beheer voort te zetten tot november 2027.

Deze keuze is consistent met eerder raadsbeleid en met de Eindhovense lijn om ook bij rijksdossiers lokaal verantwoordelijkheid te nemen waar dat bijdraagt aan menswaardige opvang en goed samenspel met de stad. Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college Beleidsplan ‘Welkom in Eindhoven 2025-2027’ Doelstelling De maatregelen in dit raadsvoorstel hebben als doel: • het borgen van de kwaliteit en veiligheid op de opvanglocaties na maart 2026; • het voorkomen van terugval in rust, structuur en draagvlak bij overdracht aan COA;

Inboeknummer •

8033173_03

het behouden van lokale regie op de sociaal-maatschappelijke dimensie van opvang, via sociaal beheer;

Voorstel 1. Een budget van € 1.540.000 beschikbaar te stellen voor het sociaal beheer in de periode van 1 maart 2026 tot de opening van de opvanglocatie KDG en deze kosten te dekken uit de Reserve Opvang Ontheemden Oekraïne. 2. Bijgevoegde begrotingswijziging vast te stellen. Argumenten 1.1 Continuïteit van het huidige succes en aansluiting ‘Welkom in Eindhoven’. De CNO aan de Noord-Brabantlaan heeft bewezen succesvol te zijn als pilot binnen Welkom in Eindhoven. Alleen regie door het COA volstaat niet op de CNO; bewoners zijn op deze locatie al gewend aan een bredere aanpak met nadruk op participatie en persoonlijke begeleiding. Door per maart 2026 sociaal beheer te borgen, wordt deze meerwaarde en het behaalde succes behouden, terwijl het COA verantwoordelijk wordt voor exploitatie, basisbegeleiding en landelijke standaardisatie, zoals ook bij de twee Tijdelijke Gemeentelijke Opvanglocaties (TGO’s) Antoon Coolenlaan en Eindhovenseweg. 1.2 Consistente uitvoering van bestaand beleid De maatregelen in dit raadsvoorstel vloeien logisch voort uit het beleidsplan ‘Welkom in Eindhoven 2025–2027’ (raadsbesluit januari 2025) en het raadsbesluit over de financiering van sociaal beheer op onze twee TGO’s (februari 2025). Uw raad heeft hiermee richting gegeven aan de visie en kwaliteitsstandaard voor opvang.

Het onderhavige voorstel zorgt ervoor dat deze standaard gehandhaafd blijft op de CNO aan de Noord-Brabantlaan. 1.3 Sociaal beheer als investering in de toekomst. De inzet op taal, werk en participatie leidt aantoonbaar tot snellere integratie en op den duur een financieel voordeel voor de gemeente. Uit de kosten-batenanalyse (zie financiële paragraaf) op de CNO blijkt dat bij 28–56 personen een besparing van € 1,3 tot 2,6 miljoen aan bijstandskosten mogelijk is over een periode van 2,5 jaar. De maatschappelijke winst is mogelijk nog groter: bewoners ervaren perspectief en zingeving, de stad profiteert van beter voorbereide nieuwe inwoners. Dit element wordt in 2027 meegenomen in de eindevaluatie van het beleidsplan ‘Welkom in Eindhoven 2025-2027’. 1.4 Behoud van regie en vertrouwen. Door aanvullende inzet met sociaal beheer blijft de gemeente zichtbaar betrokken bij de sociale kwaliteit op de locaties. Op deze manier geven we invulling aan onze beloften rondom goed sociaal beheer, zowel richting de buurt als de beheergroep. Dit is belangrijk voor bewoners, maar ook voor partners die betrokken zijn én de omwonenden. Met deze inzet behouden we niet alleen het vertrouwen, maar ook bestuurlijke regie op maatschappelijke dynamiek rond de opvang.

2

Inboeknummer

8033173_03

Kanttekeningen 1.1 Gemeentelijke inzet op rijksdomein De Eindhovense aanpak bouwt voort op de landelijke kaders en laat zien dat aanvullende inzet vanuit de gemeente duidelijke meerwaarde heeft voor zowel bewoners als de stad. Daarmee is de inzet bestuurlijk en maatschappelijk goed te onderbouwen. 1.2 Druk op de Reserve Opvang Ontheemden Oekraïne De voorgestelde maatregelen worden gedekt uit deze reserve. Hoewel het bestedingsdoel deze inzet toestaat, beperkt het wel de beschikbare ruimte voor toekomstige opgaven. Het is daarom belangrijk om ook de evaluatie in 2027 te gebruiken voor herijking van prioriteiten en inzet van deze middelen. 1.3 Landelijke uitstraling vraagt bestuurlijke positionering Eindhoven loopt voorop in humane opvang. Dit wordt landelijk opgemerkt. Er bestaat een risico dat de Eindhovense aanpak ‘de norm’ wordt zonder dat daar structurele Rijksfinanciering tegenover staat. Bestuurlijke positionering en lobby, o.a. via VNG, G40 en regio, blijft essentieel om te waken voor precedentwerking zonder dekking. 1.4 Trade Forum kent naast de CNO meerdere opvangvoorzieningen. Het CNO-terrein deelt de ingang met de winternoodopvang en ook zijn hier perspectiefplekken gevestigd voor EU-burgers.

Beperkt sociaal beheer en minder invloed en aanwezigheid van gemeente geeft ook een groter risico op vermenging tussen kwetsbare doelgroepen en cumulatie van overlast, dus dit laat extra het belang zien van het continueren van extra begeleiding op de locatie. Personele consequenties De uitvoering van beide maatregelen ligt grotendeels bij externe partners: • Sociaal beheer op de CNO wordt via aanbesteding belegd, analoog aan de TGOconstructie; • Beveiliging op de TGO’s wordt uitgevoerd door de COA-beveiligingspartner. De gemeentelijke inzet blijft beperkt tot regie, monitoring en contractbeheer (capaciteit SMB, SMOS en Ruimtelijk Domein). Voor extra capaciteit SMB wordt 129 uur in 2026 en 156 uur in 2027 begroot (€ 30.000). Om de voortgang van dit dossier niet te frustreren, wordt de formatie op een nader moment ingeregeld’ Daarnaast is er support nodig vanuit ruimtelijk domein om op hoofdlijnen mee te denken bij de verbouwing. Financiële consequenties Hieronder treft u de begrote jaarkosten ex BTW van het gewenste sociaal beheer:

3

Inboeknummer

8033173_03

Onderdeel Noord-Brabantlaan Mentorschap: Dagstart, in beeld €400.000 hebben van de asielzoekers, inloopspreekuren Programma’s: €177.000 Activiteiten/workshops gericht op zelfredzaamheid en integratie (taal, cultuur en werk) Brug naar de stad: Coördinatie en €175.000 contact met werkgevers, vrijwilligersorganisaties en overig maatschappelijke partijen in de stad TOTAAL €752.000 per jaar Dekking De dekking van het voorstel is afkomstig uit de Reserve Opvang Ontheemden Oekraïne. De kosten (€ 1.504.000 uitbesteding sociaal beheer en € 30.000 interne personele kosten) voor het organiseren van sociaal beheer op de crisisnoodopvanglocatie aan de NoordBrabantlaan in de periode van 1 maart 2026 tot en met 1 november 2027, kunnen volledig worden gedekt uit Reserve Opvang Ontheemden Oekraïne (€ 1.733.596). Het aangevraagde budget is hoger aangezien het niet onaannemelijk is dat de openingsdatum van de opvang in de Karel de Grotelaan vertraagd wordt. Reserve Opvang Ontheemden Oekraïne Het bestedingsdoel en omvang van de reserve Opvang Ontheemden Oekraïne voorziet in deze besteding. Onderstaande tabel geeft inzicht in het verloopoverzicht van de reserve Opvang Ontheemden Oekraïne d.d. 11 september 2025.

4

Inboeknummer

8033173_03

Verloopoverzicht Reserve Opvang Ontheemden Oekraïne 2025 2026 2027 2028 Saldo 1 januari 30.000.000 20.085.492 8.490.492 2.216.492 Stortingen 418.896 Onttrekkingen 12.059.000 10.322.000 1.506.000 Reserveringen 4.000.000 Openstaande claims 8.000 7.000 Storting subs. vaststelling 1.733.596 Claim beslispunt 766.000 768.000 1b sociaal beheer Claim beslispunt 500.000 2b verhoogde beveiliging Saldo 31 december 20.085.492 8.490.492 2.216.492 2.216.492

Kosten-batenanalyse • Instroom bewoners: 100–200 nieuwe bewoners (bij 2 jaar openstelling). • Vergunningverlening: ±50% ontvangt een verblijfsvergunning (50–100 personen). • Arbeidsparticipatie: met sociaal beheer gaan naar verwachting 28–56 personen duurzaam aan het werk. • Bijstandsduur: statushouders verblijven gemiddeld 2,5 jaar in de bijstand. • Kosten bijstand: €18.500 per jaar (alleenstaande), €26.500 per jaar (gezin). Potentiële besparing: 28–56 personen × 2,5 jaar × €18.500 = €1,3 – €2,6 miljoen NB: Deze berekening is een ruwe schatting en bedoeld om een indruk te geven van de mogelijke baten. Er is geen rekening gehouden met hogere bijstandskosten voor gezinnen, met situaties waarin inkomens slechts gedeeltelijk worden aangevuld tot de bijstandsnorm, of met hoge uitvoeringskosten per bijstandsgerechtigde. Deze factoren kunnen de uiteindelijke besparing nog groter maken. Tegelijkertijd hangen de resultaten ook af van het inwilligingspercentage van asielaanvragen, individuele omstandigheden en de arbeidsmarktsituatie. Communicatie Er is geen aparte externe communicatiestrategie nodig. De maatregelen worden tijdig besproken in de bestaande beheergroepen en overleggen met betrokken partijen. Indien nodig wordt via wijkinformatie bewoners geïnformeerd over voortzetting of aanpassing van beheer.

Er wordt nadruk gelegd op de tijdelijke aard en het behoud van rust op de locaties.

5

Inboeknummer Planning en uitvoering College- en raadsbesluit

8033173_03

Q4 2025

Start aanbesteding sociaal beheer CNO Q4 2025 Start sociaal beheer CNO

1 maart 2026

Evaluatie en beëindiging

Q3–Q4 2027

Evaluatie Beide maatregelen worden opgenomen in de eindevaluatie van het beleidsplan ‘Welkom in Eindhoven 2025–2027’. Deze vindt plaats in het vierde kwartaal van 2027 en omvat: • beoordeling van effectiviteit en doelmatigheid; • analyse van maatschappelijke effecten (rust, participatie, overlast); • beleidsmatige doorkijk naar de periode na 2027; • advies over mogelijke structurele borging of beëindiging van inzet. De evaluatie wordt gedeeld met uw raad.

Bijlage(n) Als bijlage(n) bij dit voorstel behoren: • Begrotingswijziging 2025

Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

, secretaris.

6

Inboeknummer

8033173_03

Ontwerp Raadsbesluit De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van ; besluit: b. Een budget van € 1.540.000 beschikbaar te stellen voor het sociaal beheer in de periode van 1 maart 2026 tot en met de opening van de opvanglocatie KDG en deze kosten te dekken uit de Reserve Opvang Ontheemden Oekraïne. c. Bijgevoegde begrotingswijziging vast te stellen.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van

, griffier.

7