Raadsvoorstel Verkeerscirculatieplan Eindhoven binnen de Ring en Verbeterplan Ring

gemeente Eindhoven Inboeknummer 7902341_03 Dossiernummer 25.15.551 B&W beslisdatum 08 april 2025

Raadsvoorstel Mobiliteit-in-Balans: Verkeerscirculatieplan Eindhoven binnen de Ring en Verbeterplan Ring Inleiding Bij de vaststelling van het Masterplan Mobiliteit 2050 door uw raad op 12 maart 2024 is de richtinggevende keuze vastgelegd tot uitwerking van een Verkeerscirculatieplan (VCP) voor het gebied binnen de Ring en – in samenhang hiermee – een Verbeterplan voor de Ring zelf. En dit te doen in samenspraak met de stad, met de twee in het Masterplan Mobiliteit verkende varianten (Doorwaadbare Stad en Levende Pleinen) als vertrekpunt en het resultaat ter besluitvorming voor te leggen aan uw raad. Met het VCP leiden we het autoverkeer op een andere manier door het gebied. Daarmee wordt het centrum en het hele gebied binnen de Ring ontlast van doorgaand autoverkeer en daardoor veiliger, gezonder en aantrekkelijker. Omdat het VCP meer autoverkeer via de Ring gaat leiden is tegelijkertijd een Verbeterplan voor de Ring opgesteld. Dit plan is erop gericht dat alle verkeersdeelnemers op een veilige en vlotte manier gebruik kunnen maken van de Ring, of deze kunnen oversteken. Tegelijkertijd beogen we met dit plan waar mogelijk de barrièrewerking van de Ring te verminderen, de leefbaarheid rondom de Ring te verbeteren en de cultuurhistorische waarde van de Ring te behouden en zo mogelijk te versterken.

De twee plannen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden, dienen ook in samenhang te worden uitgevoerd en noemen we als totaalpakket: Mobiliteit-in-Balans. Mobiliteit-in-Balans draagt bij aan het realiseren van de mobiliteitstransitie en daarmee de reductie van CO2, zoals vastgelegd in het Masterplan Mobiliteit en is als samenhangend pakket randvoorwaardelijk voor het kunnen realiseren van onze woningbouwopgave. Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college Dit dossier is een uitwerking van de ambities, doelen en acties ten aanzien van mobiliteit, zoals vastgelegd in het Bestuursakkoord Samen Morgen Mooier Maken (2022), de Omgevingsvisie 2.0. (2024) en het Masterplan Mobiliteit (2024). Doelstelling Mobiliteit-in-Balans bestaat uit een Verkeerscirculatieplan voor het gebied binnen de Ring van Eindhoven en een Verbeterplan voor de Ring. Het VCP is randvoorwaardelijk om ruimte te maken voor de groei van de stad, die voor een aanzienlijk deel gestalte krijgt in het gebied binnen de Ring (20.000 nieuwe woningen voor 2040). Het Verbeterplan Ring is randvoorwaardelijk om de stad bereikbaar te houden.

Inboeknummer 7902341_03 Voorstel 1. Vaststellen van de conceptuele hoofdlijnen van het investeringspakket Mobiliteit-in-Balans met een geschatte investeringswaarde tot en met 2040 van circa € 465 miljoen. 2. Vaststellen van de variant Levende Pleinen als eindbeeld voor de verkeerscirculatie binnen de Ring: a. Hierbij wordt het gebied binnen de Ring ingedeeld in een viertal sectoren. b. Het ontwikkelen van aantrekkelijke pleinen op belangrijke plekken is onderdeel van de sectorgrenzen. Het college krijgt de opdracht bij het nemen van besluiten hierover de verkeersverwachtingen te betrekken en de effecten te monitoren. c. De exacte locatie, vormgeving en inrichting van de te realiseren filters voor regulier autoverkeer worden in het vervolgtraject uitgewerkt. Specifiek voor Fellenoord geldt dat de exacte locaties worden gezocht tussen de Boschdijktunnel en de Prof. Dr. Dorgelolaan, vanwege de afhankelijkheid van de variantkeuze voor het ondergrondse busstation, de nog aan te leggen ondergrondse bustunnels en het ruimtelijk raamwerk dat de gemeenteraad in 2026 vaststelt. d. Een maximumsnelheid van 30 km/uur invoeren op alle radialen binnen de Ring uiterlijk in 2027; met uitzondering van de radialen John F. Kennedylaan en Prof. Dr. Dorgelolaan. e.

Bij de uitvoering van de maatregelen wordt de samenhang beoordeeld van de verkeersmaatregelen binnen de Ring, de stand van zaken van de verbetermaatregelen op de Ring en het blijven functioneren van het totale verkeerssysteem. 3. Nemen van principebesluiten over de volgende verbeteringen aan de Ring, die door het college worden uitgewerkt en in uitvoering genomen: a. Invoeren maximum snelheid van 50 km/uur op de hele Ring met uitzondering van het noordoostelijk deel, tussen John F. Kennedylaan en Eisenhowerlaan. b. Kleinschalige aanpassingen op de gehele Ring van o.a. ventwegen, maatregelen om verkeersveiligheid voor langzaam verkeer bij verkeerslichten te bevorderen en kleine infrastructurele maatregelen. c. Grootschalige investeringen op de volgende locaties: i. Ongelijkvloerse oplossing Kloosterdreef met de Ring, zonder uitwisseling tussen de Ring en Kloosterdreef; ii. Ongelijkvloerse oplossing aansluiting Nieuwe Fuutlaan, in combinatie met Tongelresestraat en Hobbemastraat; iii. Ongelijkvloerse oplossing Kanaalzone – Geldropseweg; iv. Aanpassing verkeersstructuur en kruispunten St. Bonifaciuslaan – Heezerweg – Leenderweg – Aalsterweg; v. Ongelijkvloerse oplossing Strijps Bultje. 4. College opdracht geven aanvullende middelen te genereren via de strategische investeringen, Kadernota en cofinanciering door provincie, Rijk en mogelijk Europa. 5.

Vaststellen van de volgende financiële besluiten: a. Het krediet Masterplan Mobiliteit te verhogen met € 66.988.000 ten behoeve van de volgende investeringsbudgetten: i. Verkeerscirculatieplan (VCP) ad € 45.818.000; ii. Ring kleinschalige verbeteringen op korte termijn ad € 19.820.000;

2

Inboeknummer 7902341_03

b. c.

d.

e. f.

g.

iii. Voorbereidingskrediet Nieuwe Fuutlaan ad € 350.000; iv. Voorbereidingskrediet ongelijkvloerse kruising Ring – Nieuwe Fuutlaan – Tongelresestraat ad € 1.000.000. Het krediet openbare ruimte te verhogen met € 3.400.000 ten behoeve van het investeringsbudget fietstunnel Beemdstraat. Een budget van € 1.450.000 ter beschikking te stellen voor een MER-studie en kosten voor onderzoek en ontwikkeling voor het Strijps Bultje, het Verkeerscirculatieplan en de ongelijkvloerse kruising Ring - Geldropseweg – Kanaalzone. Een budget van € 450.000 ter beschikking te stellen van 2026 tot en met 2031 voor overkoepelende communicatie, monitoring en evaluatie en een structureel budget van € 50.000 ter beschikking te stellen vanaf 2029 voor beheer van het camerasysteem bij de VCP-filters. Een budget van € 500.000 structureel ter beschikking te stellen voor personele kosten. De hieruit voortvloeiende kapitaallasten van maximaal € 2.492.000 in 2032 en overige kosten te dekken uit het beschikbare budget voor financiering van pakket II van het Masterplan Mobiliteit. De begrotingswijziging dienovereenkomstig vast te stellen.

Argumenten 1.1.

Mobiliteit-in-Balans is gebaseerd op samenhangende visie en aanpak met investeringsconsequenties voor de korte en langere termijn Mobiliteit-in-Balans omvat: • Ring, ongelijkvloerse kruising Kloosterdreef € 51.550.000 • Ring, ongelijkvloerse kruising Geldropseweg – Kanaalzone € 98.800.000 • Ring, wegvak Aalsterweg – St. Bonifaciuslaan € 50.000.000 • Ring, ongelijkvloerse kruising Strijps Bultje € 155.000.000 • Ring, aansluiting Nieuwe Fuutlaan € 11.000.000 • Ring, diverse (kleinere) investeringen € 23.220.000 • Verkeerscirculatieplan, inrichting 30 km-radialen en pleinen € 75.833.000 De totale investeringslast is op basis van de kennis van nu geraamd op ca € 465 mln met oplopende jaarlijkse kapitaalslasten tot ca. € 12 mln. De korte termijn aanpak daarvan is opgenomen onder beslispunt 5. 2.1. De variant Levende Pleinen levert evident positievere effecten op Uw raad heeft in het Masterplan Mobiliteit 2050 op basis van de daarvoor verrichte verkenning gekozen voor een sectorenmodel als uitgangspunt voor het Verkeerscirculatieplan. Ook heeft u besloten om de twee in het Masterplan gepresenteerde basis varianten verder uit te werken en te onderzoeken: Doorwaadbare Stad en Levende Pleinen. In deze uitwerking en nadere analyse is voor beide varianten een haalbaar eindbeeld ontwikkeld.

Bij doorrekening en analyse van de effecten blijkt de variant Levende Pleinen qua effecten evident beter te scoren dan de variant Doorwaadbare Stad1. 1 Voor een uitgebreide toelichting op de effecten van de twee varianten zie paragraaf 2.3.

van bijlage 1 Eindrapport Mobiliteit-in-Balans.

3

Inboeknummer 7902341_03 De Levende Pleinen zorgen voor een grotere ontlasting van autoverkeer op het stratennetwerk binnen de Ring en daarmee de beste mogelijkheid tot verbetering van de situatie voor lopen, fietsen en openbaar vervoer. En daaraan gekoppeld ook positievere effecten op verkeersveiligheid, oversteekbaarheid en gezondheid door minder hinder/overlast en betere milieueffecten (geluid, luchtkwaliteit). Daarnaast biedt Levende Pleinen de mogelijkheid tot de aanleg van zes nieuwe pleinen - ten opzichte van drie bij Doorwaadbare Stad – wat gelet op de verdichting in het gebied met 20.000 extra woningen (veelal in hoogbouw) een belangrijke kwaliteitsimpuls voor de openbare ruimte oplevert en de leefbaarheid vergroot. Het gaat hierbij om: “Stationsplein-Noord” (Fellenoord), oversteek Kruisstraat-Fellenoord (in de toekomst op maaiveld), “Stationsplein-Zuid” – 18 Septemberplein, “Stadionplein” (Vonderweg), Emmasingel (Philipsfabriekje Witte Dame) en Stadhuisplein. Bij de voorgestelde variant Levende Pleinen blijft - net als bij de variant Doorwaadbare Stad - het gehele gebied binnen de Ring bereikbaar met de auto. De variant Levende Pleinen heeft ook de voorkeur van de meeste bewoners, ondernemers en belangenorganisaties, die de twee varianten van voor- en nadelen hebben voorzien.2 2.2.

De gepresenteerde locaties van de sectorgrenzen zijn nog conceptueel, niet exact, en vragen een nadere uitwerking De variant Levende Pleinen is op masterplanniveau uitgewerkt. Dat wil zeggen dat op basis van analyse en onderzoek de zoeklocaties voor de diverse filtermaatregelen zijn bepaald en op die wijze de sectorgrenzen zijn gevormd. In visualisaties is een sfeerbeeld geschetst van de mogelijke toekomstige situatie op enkele belangrijke plekken. De concretisering daarvan, dat wil zeggen de exacte locatiebepaling, de vormgeving en de inrichting, vindt in het vervolgtraject plaats. Dit gebeurt in samenspraak met belanghebbenden en in afstemming op de verschillende ontwikkelingen in de stad. Specifiek geldt dit voor de gebiedsontwikkeling Fellenoord waar een sterke samenhang is met de nog vast te stellen (Q3 2025) voorkeursvariant voor de Multimodale Knoop (MMK), de ondergrondse bustunnels en de daarmee samenhangende uitwerking van de openbare ruimte op Fellenoord. 2.3. Het verlagen van de maximumsnelheid op de radialen binnen de Ring draagt bij aan de verkeersveiligheid, aantrekkelijkheid en leefbaarheid van het verder stedelijk te verdichten gebied binnen de Ring In de komende jaren wordt de maximale snelheid op zes van de acht radialen binnen de Ring teruggebracht tot 30 km per uur. Voor de radialen John F. Kennedylaan en Prof. dr. Dorgelolaan volgt een latere afweging.

In bijlage 6 wordt de afweging die ten grondslag ligt aan dit voorstel nader toegelicht. 3 Gegeven de enorme verdichtingsopgave binnen de Ring en rondom de radialen is een snelheid van 30 km per uur een logische afweging, die aansluit bij het afwegingsschema van Kennisplatform CROW en het leidend principe in Eindhoven binnen de bebouwde kom deze snelheid aan te houden, tenzij dat niet kan of past. Het verlagen van de maximum snelheid en het herinrichten van deze radialen heeft grote voordelen als het gaat om de verkeersveiligheid. Uit onderzoek4 blijkt dat het aantal letselongevallen op 30 km/uur gebieden met 24% tot 64% afneemt. De kans op ernstige verkeersslachtoffers is drie keer 2 Zie bijlage 4 Participatieverslag. 3 Zie bijlage 6 Rapport Nadere afweging 50-30 km/u op radialen binnen de Ring. 4 Zie de website van het instituut voor Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid;

www.swov.nl

4

Inboeknummer 7902341_03 kleiner dan bij 50 km/uur, wat vooral belangrijk is voor kwetsbare weggebruikers, zoals voetgangers en fietsers. Daarnaast leidt een lagere snelheid tot minder geluid en mede daardoor een betere leefbaarheid van de betreffende straten. 2.4. Voor de uitvoering van de maatregelen geldt het principe ‘in balans’ In de uitvoering van maatregelen dient de balans te worden bewaakt tussen de invoering van het sectorenmodel bínnen de Ring (doorgaand autoverkeer voorkomen), de verbetermaatregelen óp de Ring en het functioneren van het totale verkeerssysteem (de stad bereikbaar houden). Daarbij speelt niet alleen de routering voor het autoverkeer een rol, maar ook de ontwikkeling van de mobiliteitstransitie c.q. de aantrekkelijkheid en het gebruik van alternatieven (fiets, ov, P+R, etc). Bij het nemen van besluiten hierover betrekt het college de verkeersverwachtingen en na uitvoering worden metingen verricht, zodat het college bij eventuele ongewenste effecten op wijkniveau met kleinere maatregelen kan bijsturen. 3.1. Verlagen maximumsnelheid op de Ring dient meerdere doelen Verlaging van de maximumsnelheid op de Ring verbetert de veiligheid op de Ring, kruisingen en aansluitingen en beperkt de hinder en milieuoverlast van het autoverkeer.

Bovendien is de snelheidsverlaging randvoorwaardelijk om ervoor te zorgen dat een deel van het autoverkeer gebruik zal gaan maken van de Randweg, waardoor op de Ring ruimte ontstaat om het autoverkeer op te vangen dat niet meer dwars door de stad kan. De verlaging van de maximumsnelheid heeft naar verwachting geen nadelige invloed op de verkeersdoorstroming op de Ring. Met de investeringen en aanpassingen op de Ring wordt een lagere, echter ook meer betrouwbare reistijd en doorstroming gegarandeerd. Ter informatie: tijdens de spits lag de gemiddelde snelheid op de Ring in 2024 met 35 km/uur al onder de 50 km/uur. Het noordoostelijk deel van de Ring dient hiervoor uitgezonderd te worden, omdat dit onderdeel is van de regionale Bundelroute, waar doorstroming een hogere prioriteit heeft. Het is daarom nodig dit gedeelte van de Ring 70 km/u te laten, ten eerste om een logische hiërarchie in het wegennet te behouden en ten tweede om te voorkomen dat nog meer sluipverkeer naar de Van Oldenbarneveltlaan uitwijkt. 3.2. Kleinschalige verbeteringen op korte termijn mogelijk Zoals blijkt uit het bijlage 3 Rapport Verbeterplan Ring Eindhoven zijn er uiteenlopende kleinschalige verbeteringen mogelijk op en rondom de Ring, die in de periode tot en met 2031 kunnen worden uitgevoerd.

Doel van de verbeteringen is het zorgen voor verbetering van de doorstroming van het autoverkeer op de Ring, het veiliger en vlotter oversteken van de Ring door fietsers en voetgangers, het voorkomen van (overlast van) sluipverkeer op de ventwegen en het veiliger fietsen op de ventwegen. 3.3.

Grootschalige verbeteringen vergen forse investeringen, in samenhang met andere ruimtelijke ontwikkelingen De grootschalige verbeteringen op vijf locaties op de Ring komen bovenop de locaties waarover uw raad eerder al besluiten heeft genomen. 5 Naast een forse investering vraagt dit ook om een fasering, die is afgestemd op andere ruimtelijke ontwikkelingen in de stad en op de invoering van het VCP. Het betreft:

5 Binnen het maatregelpakket HOV4 (Brainport 2022 en Beethoven 2024) komt ook een

ongelijkvloerse oplossing bij de kruising van de Karel de Grotelaan met de Ring. En er is eerder besloten tot de aanleg van een fietstunnel onder de Ring ter hoogte van de Beemdstraat.

5

Inboeknummer 7902341_03 •

•

•

•

•

Ongelijkvloerse oplossing Kloosterdreef met de Ring: de realisatie van deze ongelijkvloerse oplossing kan pas worden opgestart nadat de bouwwerkzaamheden in het stationsgebied-noord zijn afgerond. Wel kunnen al kleinschalige verbeteringen op deze locatie worden gerealiseerd. Ongelijkvloerse oplossing aansluiting Nieuwe Fuutlaan: de Nieuwe Fuutlaan moet worden aangelegd én ontsloten op de Ring voordat de Vestdijktunnel kan worden afgesloten voor autoverkeer. Omdat de Nieuwe Fuutlaan is aangewezen als nieuwe radiaal (inprikker) binnen de Ring en de Tongelresestraat op dit moment als zodanig functioneert, is nadere uitwerking in samenhang vereist. Ongelijkvloerse oplossing Kanaalzone-Geldropseweg: om een passend ontwerp te kunnen maken dat voldoet aan alle ambities voor de Ring, is hier eerst meer onderzoek nodig naar de toekomstige verkeersstromen in de Kanaalzone, aan beide zijden van de Ring. Daartoe moeten aannames worden opgesteld voor de toekomstige ruimtelijke, programmatische en verkeerskundige invulling van het gebied, aansluitend bij de onlangs vastgestelde omgevingsvisie. Bij dit onderzoek worden stakeholders nadrukkelijk betrokken. Daarbij is specifieke aandacht voor: o Ontsluiting van het DAF-terrein; o Ontsluiting van bedrijventerrein De Kade; o Ontsluiting van de toekomstige Kanaalzone-Zuid met o.a.

veel woningbouw en de Design Academy Eindhoven; o Ruimtebeslag van de toekomstige vierde groen/blauwe wig van Eindhoven, het “Kanaalpark”; o Mogelijke toekomstige ontwikkelingen in de Kanaalzone-Noord; o Cultuurhistorische waarde van de Ring en het Eindhovensch Kanaal. Aanpassing verkeersstructuur en kruispunten St. Bonifaciuslaan – Heezerweg – Leenderweg – Aalsterweg. De Ring loopt in het stadsdeel Stratum door dichtbebouwd woongebied. Een ongelijkvloerse oplossing zou zowel voor de doorstroming op de Ring, het verbeteren van verkeersveiligheid als het verbeteren van de leefkwaliteit wenselijk zijn. De inpasbaarheid van een ongelijkvloerse oplossing moet in de nadere uitwerking worden onderzocht. Een alternatief is het aanpassen van de verkeercirculatie. Vanwege de vele veiligheidsknelpunten op de Ring in het stadsdeel Stratum realiseren we hier al wel kleinschalige verbeteringen. Ongelijkvloerse oplossing Strijps Bultje: deze maakt geen onderdeel uit van het Verbeterplan voor de Ring. Wel is uit onderzoek bekend dat de constructieve levensduur van het Strijps Bultje nog een jaar of acht omvat. Daarna moeten er uit oogpunt van veiligheid rijbanen afgesloten worden om de belasting te verminderen. Een grootschalige aanpassing is daarom binnen die periode nodig. Die wordt uitgewerkt in samenhang met de omgeving (Strijp-S/-T).

Daarom nemen we deze ook mee in de totaalaanpak voor de Ring.

4.1. De investeringen vragen een specifieke financieringsstrategie Met Mobiliteit-in-Balans faciliteren we de groei van de stad én verbeteren we het woon- en leefklimaat van de huidige bewoners, een van de uitgangspunten van de verdichtingsopgave. Dit maakt de grote investeringen die nodig zijn voor de uitvoering van de plannen noodzakelijk. Een raming – met marge - van de benodigde investeringen is gemaakt op basis van kengetallen, ervaringscijfers en deskundige ramingen. Deze raming van de benodigde investering komt uit op circa € 465 miljoen. Op basis van de uitvoeringsstrategie (zie paragraaf planning en uitvoering) heeft ons college dit verwerkt naar een te verwachten

6

Inboeknummer 7902341_03 kapitaalslast die richting 2040 oploopt tot € 12,1 miljoen. Bij de Kadernota 20262029 heeft het college de financiële ruimte gecreëerd voor een stelpost Kapitaals- en exploitatielasten Mobiliteit die oploopt tot € 8,4 miljoen in 2029. In de komende jaren zal het college samen met bewoners, ondernemers en overige organisaties de investeringsplannen verder uitwerken en van een definitieve kostenraming voorzien. In diezelfde periode maakt het college zich hard ook cofinanciering te krijgen van andere overheden op de voorgenomen investeringen. Cofinanciering zal de jaarlijkse kapitaalslast verlagen. Naast de investeringen in Mobiliteit-in-Balans zal de gemeente de komende jaren ook investeren in fietsenstallingen, fietspaden en de 30 km inrichting van erftoegangswegen buiten de Ring. De omvang van dit investeringspakket loopt op tot € 161 miljoen. Het is waarschijnlijk dat de stelpost Kapitaals- en exploitatielasten Mobiliteit in de periode tussen 2030 en 2040 moet meegroeien met de dan opgedane inzichten. Het college stelt in de Kadernota 2026-2029 voor de onder uitputting van de Kapitaals- en exploitatielast Mobiliteit-in-Balans jaarlijks te doteren aan de Reserve Masterplan Mobiliteit. Kanttekeningen 2.1.

Levende Pleinen leidt tot meer autoverkeer op de Ring en lagere autobereikbaarheid op korte afstand dan Doorwaadbare Stad De grotere afname van het autoverkeer binnen de Ring - in de variant Levende Pleinen ten opzichte van de variant Doorwaadbare Stad – betekent omgekeerd een grotere toename op de Ring. Uit de rekenmodellen blijkt dat dit effect kan worden opgevangen door de volgende maatregelen: de uitvoering van het Korte Termijn Actiepakket Randweg A2/N2 (van Rijk en regio samen) waardoor de Randweg een aantrekkelijker alternatief om de stad heen wordt; de verlaging van de maximumsnelheid op het merendeel van de Ring tot 50 km/u die het gebruik van de Randweg aanvullend stimuleert en de maatregelen uit het Verbeterplan voor de Ring. Beide VCP-varianten hebben een beperkend effect op de autobereikbaarheid op korte afstand, in de zin van: hoeveel bestemmingen kan ik binnen een gestelde tijd bereiken? In Levende Pleinen is dat door de indeling van het gebied in vier sectoren in plaats van twee, iets groter dan in Doorwaadbare Stad. Voor de korte afstanden zijn echter de meeste alternatieven beschikbaar (fietsen, openbaar vervoer, deelmobiliteit), dus het nadeel heeft als voordeel dat de alternatieven gestimuleerd worden. Uiteraard blijven wel alle bestemmingen met de auto bereikbaar, voor diegenen die dat willen en voor wie de auto noodzakelijk is. 2.2.

Neveneffecten binnen de Ring zijn beheersbaar In het onderzoek naar beide varianten (zie naast bijlage 1 Eindrapport Eindhoven-in-Balans voor de hoofdlijnen ook bijlage 2 Rapport Verkeerscirculatie Centrum Eindhoven voor de details) blijkt dat de ongewenste neveneffecten die de variant Levende Pleinen binnen de Ring heeft met aanvullende maatregelen kunnen worden beheerst. De participatie heeft veel aandachtspunten van inwoners en ondernemers opgeleverd, die in de uitwerking worden meegenomen. Deze uitwerking in concrete maatregelen op stadsdeel-, wijk- en buurtniveau niveau zal gebiedsgericht en in samenspraak met de inwoners, ondernemers en belangenorganisaties plaatsvinden. De stapvoor-stap aanpak in de uitvoering geeft bovendien de mogelijkheid bij te sturen waar nodig. 2.3. Geen substantiële aanvullende bijdrage aan CO2 reductie De invoering van het sectorenmodel levert op zichzelf geen substantiële aanvullende bijdrage aan de CO2 reductie-opgave. Het aantal gereden autokilometers is daarvoor de indicator. De reductie van autokilometers binnen de Ring wordt echter genivelleerd door de toename ervan op de Ring. De

7

Inboeknummer 7902341_03 invoering van het sectorenmodel is echter wel ondersteunend aan de mobiliteitstransitie. Die mobiliteitstransitie daarentegen is wél richtinggevend voor de CO2 reductieopgave. Voor de Ring en het gebied daarbinnen gaat dat om bijna 30% (28%). Deze reductie per etmaal vertaald naar kiloton per jaar komt op ca. 14,6 kiloton. Dit is in lijn met de resultaten van de CE Delft-studie naar de klimaatbijdrage vanuit mobiliteit. Daarin komt het totaaleffect van alle mobiliteitsmaatregelen op ca. 22 kiloton. Het gat moet dus verder gedicht worden met de aanvullende transitie maatregelen op stadsniveau conform het Masterplan Mobiliteit 2050. Deze transitie draagt in belangrijke mate bij aan de reductie van autokilometers in de stad en specifiek binnen de Ring, waar de alternatieven het sterkst vertegenwoordigd zijn. Dit heeft daarmee ook een ontlastend effect op de Ring. Uitvoering van de maatregelen conform Masterplan Mobiliteit 2050 zijn hiervoor de basis, met als belangrijke sturende elementen daarin het parkeerbeleid en de overstappunten (P+R en hubs). 2.4. De uitvoering is een ingrijpende en complexe opgave die regelmatige bestuurlijke herijking vereist De komende vijftien jaar zal er veel gebouwd worden in de stad. De stad dient ook in deze periode goed bereikbaar te blijven, voor alle vervoersmodaliteiten.

De uitvoering van de infra-maatregelen zal op zijn beurt weer tijdelijke maatregelen vragen (omleidingsroutes, etc.). Juist in de periode waarin de transitie naar duurzaam vervoer gestalte gaat krijgen moet de zorg daarvoor dus groot zijn. Dit vereist continue inzet, afstemming, communicatie, participatie, monitoring en bijsturing. Zie paragrafen Personele consequenties en Planning en uitvoering. Bestuurlijk zullen we nadrukkelijk sturen op een voortvarende én zorgvuldige uitvoering. Ons college zal hierover jaarlijks aan uw raad rapporteren, zodat ook u de vinger aan de pols kunt houden in deze majeure ontwikkeling, randvoorwaardelijk voor de groei van onze stad. 3.1. Nader onderzoek en voorbereiding grootschalige investeringen op de Ring Voor alle grootschalige investeringen geldt dat nader onderzoek nodig is naar de inpasbaarheid en bijdrage aan de ambities voor de Ring, zoals beschreven in het rapport Verbeterplan voor de Ring Eindhoven (bijlage 3). Ook moeten alle maatregelen worden uitgewerkt tot het niveau van schets- en definitieve ontwerpen op wijk- en buurtniveau, in samenspraak met stakeholders in deze gebieden. Voor de grootschalige investeringen vragen we daarom nu voorbereidingskredieten aan.

8

Inboeknummer 7902341_03 3.2. De cultuurhistorische waarde van de Ring wordt nader uitgewerkt Voor de Ring, inclusief de kruisende radialen en de bebouwingswanden, wordt in de loop van 2025 een cultuurhistorische analyse gemaakt met aanbevelingen en uitgangspunten. Deze zullen door ons college worden vastgesteld en daarna worden betrokken in de uitwerking van de maatregelen rondom de Ring. Personele consequenties De uitvoering van Mobiliteit-in-Balans (VCP en Verbeterplan Ring) vraagt langjarig een grote inzet. Het gaat in de eerste plaats om het uitwerken van de plannen in concrete uitvoeringswerkzaamheden, in samenhang met andere ruimtelijke ontwikkelingen en in samenspraak met inwoners, ondernemers en belangenorganisaties. En om het voorbereiden en begeleiden van de uitvoering, denk aan schets- en definitieve ontwerpen, eventueel aanvullend onderzoek, planologische/ juridische procedures, monitoring van de ontwikkelingen en rapportage. Ons college heeft besloten hiervoor een projectorganisatie in te richten binnen de bestaande organisatiestructuur en de meerkosten à € 500.000 te dekken uit de middelen voor Actiepakket II van het Masterplan Mobiliteit. Financiële consequenties Met dit voorstel wordt een aantal investeringsbudgetten ter beschikking gesteld voor investeringen die op korte termijn uitgevoerd gaan worden.

Voor het VCP zijn alle benodigde investeringsbudgetten ter beschikking gesteld met uitzondering van enkele pleinmaatregelen en de 30 km/uur invoering op de centrumradialen. De pleinen bij de Emmasingel (Philipsfabriekje – Witte Dame) en het ‘Stationsplein Zuid’ – 18 Septemberplein zijn wel meegenomen. Voor de invoering van de 30 km/uur op alle radialen binnen de Ring zijn nu de Dirk Boutslaan – Breitnerstraat – Kanaaldijk-Zuid, Leenderweg, Cederlaan – Kastanjelaan - PSV-laan en Boschdijk opgenomen. Voor de Ring zijn alleen de kleinschalige verbeteringen op korte termijn meegenomen. Deze worden ingevoerd in de periode tot 2031. Dit gaat om een investering van € 19,1 miljoen voor diverse infrastructurele aanpassingen en een investering van € 720.000 voor maatregelen om 50 km/uur in te voeren op de Ring. Daarnaast is een voorbereidingskrediet van € 350.000 nodig voor de aanleg van de centrumradiaal Nieuwe Fuutlaan in de Spoorzone en een voorbereidingskrediet van € 1.000.000 voor de aansluiting van de Nieuwe Fuutlaan op de Ring en het kruispunt Ring - Tongelresestraat. Het investeringsbudget voor de aanleg van een fietstunnel bij de Beemdstraat/ Limburglaan dient verhoogd te worden met € 3,4 miljoen. Deze verhoging wordt verwerkt bij de tussentijdse rapportage. In onderstaande tabel zijn alle gevraagde investeringsbudgetten te zien met de kapitaallasten voor de komende 4 jaar.

Voor de volledigheid is ook de jaarschijf 2032 opgenomen. Dit is de jaarschijf waarin de kapitaalslasten het hoogste zijn.

9

Inboeknummer 7902341_03 Beschikbaar gestelde investeringsbudgetten

Investeringsbudget 2026

2027

Verkeerscirculatieplan (VCP) - Pleinmaatregelen - Overige filters - Flankerenede maatregelen - Onvoorziene circultatie aanvullingen - 30 km invoering op de centrumradialen / locatie Totaal verkeerscirculatieplan (VCP) Ring kleinschalige verbeteringen op korte termijn Voorbereidingskrediet centrumradiaal Nieuwe Fuutlaan Voorbereidingskrediet aansluiting Ring Nieuwe Fuutlaan Tongelresestraat Verhoging investeringsbudget fietstunnel Beemdstraat

23.028.000 6.070.000 1.685.000 1.000.000 14.035.000 45.818.000 19.820.000 350.000 1.000.000 3.400.000

-

55.000 52.000 13.000 5.000 17.000

Totaal

70.388.000

-

142.000

kapitaallasten 2028

2029

2032

116.000 81.000 12.000 35.000 77.000

483.000 396.000 12.000 35.000 76.000

1.668.000 703.000 12.000 34.000 75.000

321.000

1.002.000

2.492.000

Voor de inrichting van de projecten is gebruik gemaakt van stelpostprojecten voor de periode 2026-2028 en 2029-2031. Hierdoor hebben de kapitaalslasten over 2027 en 2028 alleen betrekking op de rentecomponent en worden de aflossingen in de kapitaallasten betrokken vanaf 2029. Voor de investeringen in het Strijps Bultje, (vervolg van) het VCP, de ongelijkvloerse kruising Ring Geldropseweg Kanaalzone en een MER-studie wordt een budget voor onderzoek en ontwikkeling gevraagd van € 1.450.000. Voor personele kosten wordt een structureel budget van € 500.000 voorgesteld. Daarnaast is een jaarlijks budget nodig van € 400.000 voor overkoepelende communicatie en een bedrag van € 50.000 voor monitoring en evaluatie voor de periode totdat de sectorgrenzen gesloten zijn en 30 km/uur is ingevoerd (2026 tot en met 2031). Ten slotte is nog een structureel budget nodig van € 50.000 voor beheer van het camerasysteem bij de VCP-filters. Onderdeel Studiekosten (onderzoek en ontwikkeling) Personele kosten Communicatie, monitoring en evaluatie Beheer camerasysteem VCP-filters

lasten

periode

1.450.000 incidenteel 500.000 structureel 450.000 2026 tot en met 2031 50.000 structureel

Alle kosten worden gedekt uit de beschikbare middelen voor de financiering van pakket II van het masterplan mobiliteit. Communicatie Om inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden mee te laten denken over het VCP en het Verbeterplan Ring is het participatieplan uitgevoerd, dat wij uw raad met de Raadsinformatiebrief van 1 november 2024 (24bst01316) hebben toegestuurd. Hieraan hebben ruim 7.000 Eindhovenaren deelgenomen. Hoe dit is verlopen, wat het heeft opgeleverd en wat we hiermee hebben gedaan en nog gaan doen is te lezen in het participatieverslag, zie bijlage 4. Ook tijdens de uitvoeringsfase krijgen inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden de gelegenheid om mee te denken. Bij ieder deelproject worden belanghebbenden betrokken in de planuitwerking. Een coördinerende omgevingsmanager namens VCP/Ring zal zorgen voor één consistente lijn in het participatieproces. Er komt een overkoepelende communicatiestrategie om de fasegewijze implementatie goed te communiceren met de weggebruikers. Belangrijke mijlpalen in de communicatie zijn het gefaseerd sluiten van de sectorgrenzen, het invoeren van 30 km/u binnen Ring en het gefaseerd invoeren van 50 km/u op de Ring. Tijdens de periode van uitvoering ontstaan veel tijdelijke bereikbaarheidssituaties, waarover weggebruikers geïnformeerd moeten worden.

Die tijdelijke situatie wordt ook benut om automobilisten zoveel mogelijk te verleiden om te lopen, fietsen, met het OV te reizen of op afstand te parkeren.

10

Inboeknummer 7902341_03 Brainport Bereikbaar wordt betrokken bij het opstellen en uitvoeren van de communicatiestrategie. De communicatie maakt onderdeel uit van de campagne Open Eindhoven. Wat betreft de communicatie met uw raad: met dit raadsvoorstel zijn tal van moties en toezeggingen afgedaan die in de afgelopen maanden/ jaren zijn ingediend. Via de reguliere weg zullen we deze aanmelden als afgedaan. Planning en uitvoering De uitvoering van het VCP en het Verbeterplan voor de Ring kan niet in één keer, maar vraagt fasering. Die kan en moet enerzijds aansluiten op ingrepen die sowieso noodzakelijk zijn vanwege andere ruimtelijke ontwikkelingen, zoals de grote bouwprojecten (met name de gebiedsontwikkelingen op de Fellenoord en in het stationsgebied, het Emmasingelkwadrant, de binnenstad en de Kanaalzone) en de infrastructuurprojecten (o.a. Nieuwe Fuutlaan en HOV4), maar ook de kleinschaligere werkzaamheden in het kader van herinrichting en onderhoud van de openbare ruimte. Anderzijds moeten de sectorgrenzen zodanig in gebruik worden genomen dat er tijdelijk geen ongewenste alternatieven ontstaan. Voor een totaaloverzicht van de fasering en planning van beide plannen, met daarin opgenomen de uitvoeringsstrategie en bijbehorende investeringsagenda, zie bijlage 5 Presentatie fasering/planning VCP en Ring.

Op basis van de besluiten van uw raad over dit raadsvoorstel wordt deze presentatie uitgewerkt tot een uitvoeringsprogramma Mobiliteit-in-Balans. Ons college stelt dit programma in het vierde kwartaal van 2025 vast en zal uw raad hierover informeren. De besluitvorming over de investeringen gedurende de uitvoeringsperiode worden in separate dossiers voorgelegd aan uw raad. Onderdelen die in het uitvoeringsprogramma in elk geval aan bod komen zijn: a. Een maximumsnelheid van 30 km/uur invoeren op alle radialen binnen de Ring uiterlijk in 2027; met uitzondering van de radialen John F. Kennedylaan en Prof. Dr. Dorgelolaan. De afweging van de uiteindelijke snelheid op deze twee radialen vindt plaats op het moment dat de herinrichting daarvan in het kader van de Ontwikkelvisie Fellenoord wordt voorbereid (zie bijlage 6 Rapport Nadere afweging 50-30 km/u op de radialen binnen de Ring). b. Samenhang Vestdijktunnel – Nieuwe Fuutlaan: in 2025 onderzoeken we welke versnellingsscenario's er zijn voor afsluiting van de Vestdijktunnel voor regulier autoverkeer en we kennen prioriteit toe aan een zo snel mogelijke realisatie van de Nieuwe Fuutlaan (tot nu toe is de realisatie van deze nieuwe weg – gepland in 2030 - altijd verbonden geweest aan de afsluiting van de Vestdijktunnel voor regulier autoverkeer en daarmee een cruciale factor in de tijd). c.

Versmallen van Fellenoord: tussen Vestdijk- en Boschdijktunnel gaan we deze weg bij de start van de bouwwerkzaamheden (waarschijnlijk in 2026) versmallen en de rijsnelheid daar verlagen naar 30 km/u, om ruimte te maken voor bouwveiligheid en bouwlogistiek voor de eerste bouwontwikkelingen in het ontwikkelgebied Fellenoord (cluster 1 en 2). Deze wegversmalling is een eerste stap in het veranderingsproces aan deze zijde van het station. De vervolgstappen zetten we met aanvang van de werkzaamheden aan het nieuwe busstation en de tunnels daarnaartoe, waarvoor eerst een tijdelijk busstation moet worden gerealiseerd dat gedurende de bouwperiode goed voor bussen bereikbaar blijft én niet verplaatst hoeft te worden (thans voorzien op de kop van de John F. Kennedylaan).

11

Inboeknummer 7902341_03 d. Invoering van sectorenmodel: na besluitvorming door de raad gaan we het sectorenmodel Levende Pleinen zo snel als mogelijk invoeren, gefaseerd vanaf 2026 en vooralsnog tot uiterlijk 2031. Zoals blijkt uit de fasering/planning van VCP en Ring (bijlage 5) krijgt het sectorenmodel vanwege de samenhang met de werkzaamheden aan de Ring en de grote bouwprojecten in de stad (vooralsnog) vorm in de periode 2029 tot en met 2031. De gefaseerde invoering geeft de mogelijkheid om gedurende de uitvoering waar nodig bij te sturen. Ons college kiest hiermee voor een zorgvuldige stap-voor-stap benadering, en dus niet voor het “Overnight-scenario”, zoals we dat tijdens een raadsbezoek in Gent hebben leren kennen. Vooruitlopend op het sluiten van de eerste sectorgrens in 2029 vinden voorbereidende werkzaamheden plaats, zoals participatie met wijkbewoners en technische voorbereidingen. Om sluipverkeer door woonstraten te voorkomen wordt vanaf 2026 al een aantal woonstraten aangepast. e. Planning van de start van ontwerp-, participatie-, aanbestedings- en bouwfase van de ongelijkvloerse kruisingen op de Ring. Tijdelijke herinrichting Fensterrein Vooruitlopend op het uitvoeringsprogramma neemt ons college direct na het zomerreces een besluit over een tijdelijk verbeterplan voor het Fensterrein.

Evaluatie De effecten van het implementeren van de maatregelen uit het VCP en het Verbeterplan Ring worden gemonitord en jaarlijks tussentijds geëvalueerd. De monitoring bestaat uit het uitvoeren van verkeersmetingen en enquêtes en het voeren van evaluatiegesprekken met stakeholders. Jaarlijks wordt een monitoring- en evaluatierapport opgesteld op basis waarvan besloten kan worden over eventuele bijsturingen van het implementatieproces. Bijlagen Als bijlagen bij dit voorstel behoren: • Bijlage 1 Eindrapport Mobiliteit-in-Balans (VCP en Ring) • Bijlage 2 Rapport Verkeerscirculatie Centrum Eindhoven • Bijlage 3 Rapport Verbeterplan voor de Ring • Bijlage 4 Participatieverslag o Bijlage 4a Totaaloverzicht opbrengst participatieronde 1 o Bijlage 4b Rapport digitale enquête participatieronde 2 • Bijlage 5 Presentatie fasering/planning VCP en Ring • Bijlage 6 Rapport Nadere afweging 50-30 km/u op radialen binnen de Ring • Begrotingswijziging Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

, secretaris.

12

Inboeknummer 7902341_03 Ontwerp Raadsbesluit De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 8 april 2025; gehoord de meningsvormende vergadering van 13 mei 2025; besluit: 1. Vaststellen van de conceptuele hoofdlijnen van het investeringspakket Mobiliteit-in-Balans met een geschatte investeringswaarde tot en met 2040 van circa € 465 miljoen. 2. Vaststellen van de variant Levende Pleinen als eindbeeld voor de verkeerscirculatie binnen de Ring: a. Hierbij wordt het gebied binnen de Ring ingedeeld in een viertal sectoren. b. Het ontwikkelen van aantrekkelijke pleinen op belangrijke plekken is onderdeel van de sectorgrenzen. Het college krijgt de opdracht bij het nemen van besluiten hierover de verkeersverwachtingen te betrekken en de effecten te monitoren. c. De exacte locatie, vormgeving en inrichting van de te realiseren filters voor regulier autoverkeer worden in het vervolgtraject uitgewerkt. Specifiek voor Fellenoord geldt dat de exacte locaties worden gezocht tussen de Boschdijktunnel en de Prof. Dr. Dorgelolaan, vanwege de afhankelijkheid van de variantkeuze voor het ondergrondse busstation, de nog aan te leggen ondergrondse bustunnels en het ruimtelijk raamwerk dat de gemeenteraad in 2026 vaststelt. d.

Een maximumsnelheid van 30 km/uur invoeren op alle radialen binnen de Ring uiterlijk in 2027; met uitzondering van de radialen John F. Kennedylaan en Prof. Dr. Dorgelolaan. e. Bij de uitvoering van de maatregelen wordt de samenhang beoordeeld van de verkeersmaatregelen binnen de Ring, de stand van zaken van de verbetermaatregelen op de Ring en het blijven functioneren van het totale verkeerssysteem. 3. Nemen van principebesluiten over de volgende verbeteringen aan de Ring, die door het college worden uitgewerkt en in uitvoering genomen: a. Invoeren maximum snelheid van 50 km/uur op de hele Ring met uitzondering van het noordoostelijk deel, tussen John F. Kennedylaan en Eisenhowerlaan. b. Kleinschalige aanpassingen op de gehele Ring van o.a. ventwegen, maatregelen om verkeersveiligheid voor langzaam verkeer bij verkeerslichten te bevorderen en kleine infrastructurele maatregelen. c. Grootschalige investeringen op de volgende locaties: i. Ongelijkvloerse oplossing Kloosterdreef met de Ring, zonder uitwisseling tussen de Ring en Kloosterdreef; ii. Ongelijkvloerse oplossing aansluiting Nieuwe Fuutlaan, in combinatie met Tongelresestraat en Hobbemastraat; iii. Ongelijkvloerse oplossing Kanaalzone – Geldropseweg; iv. Aanpassing verkeersstructuur en kruispunten St. Bonifaciuslaan – Heezerweg – Leenderweg – Aalsterweg; v. Ongelijkvloerse oplossing Strijps Bultje. 4.

College opdracht geven aanvullende middelen te genereren via de strategische investeringen, Kadernota en cofinanciering door provincie, Rijk en mogelijk Europa.

13

Inboeknummer 7902341_03 5. Vaststellen van de volgende financiële besluiten: a. Het krediet Masterplan Mobiliteit te verhogen met € 66.988.000 ten behoeve van de volgende investeringsbudgetten: i. Verkeerscirculatieplan (VCP) ad € 45.818.000; ii. Ring kleinschalige verbeteringen op korte termijn ad € 19.820.000; iii. Voorbereidingskrediet Nieuwe Fuutlaan ad € 350.000; iv. Voorbereidingskrediet ongelijkvloerse kruising Ring – Nieuwe Fuutlaan – Tongelresestraat ad € 1.000.000. b. Het krediet openbare ruimte te verhogen met € 3.400.000 ten behoeve van het investeringsbudget fietstunnel Beemdstraat. c. Een budget van € 1.450.000 ter beschikking te stellen voor een MER-studie en kosten voor onderzoek en ontwikkeling voor het Strijps Bultje, het Verkeerscirculatieplan en de ongelijkvloerse kruising Ring - Geldropseweg – Kanaalzone. d. Een budget van € 450.000 ter beschikking te stellen van 2026 tot en met 2031 voor overkoepelende communicatie, monitoring en evaluatie en een structureel budget van € 50.000 ter beschikking te stellen vanaf 2029 voor beheer van het camerasysteem bij de VCP-filters. e. Een budget van € 500.000 structureel ter beschikking te stellen voor personele kosten. f. De hieruit voortvloeiende kapitaallasten van maximaal € 2.492.000 in 2032 en overige kosten te dekken uit het beschikbare budget voor financiering van pakket II van het Masterplan Mobiliteit. g.

De begrotingswijziging dienovereenkomstig vast te stellen.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 20 mei 2025.

, griffier.

14