Raadsvoorstel Vaststellen Integraal Huisvestingsplan Eindhoven 2025-2040
Tekst van het document
gemeente Eindhoven Inboeknummer 7834216_02 Dossiernummer 24.51.352 B&W beslisdatum 17 december 2024
Raadsvoorstel Vaststellen Integraal Huisvestingsplan Onderwijs Eindhoven 2025-2040
Inleiding In het bestuursakkoord Samen Morgen Mooier Maken is opgenomen dat we inzetten op goede onderwijshuisvesting voor onze scholen en anticiperen op de wettelijke verplichting voor een zestienjarig Integraal Huisvestingplan (IHP). Deze ambitie bouwt consistent voort op de inhaalslag die de afgelopen jaren is gemaakt op het gebied van onderwijshuisvesting. Zo is voor 8 voortgezet onderwijs (VO) scholen een nieuw gebouw gerealiseerd middels het IHP VO 2019 en zijn langlopende projecten in het primair onderwijs (PO) opgelost zoals o.a. het DOK, De Klapwiek, Strijp, de Tweelingen. Bovendien is recent voor de wijk Gestel een nieuw IHP goedgekeurd (naar voren gehaald mede vanwege ouderdom van de gebouwen en gebiedsontwikkeling HOV 4) wat al anticipeert op de schaalsprong. Met name voor het PO hebben we echter nog een grote vervangingsopgave omdat de gebouwen relatief oud zijn. Deze opgave, gecombineerd met de schaalsprong in Eindhoven en de verscherpte duurzaamheidsdoelstellingen van het rijk en Europa hebben een grote rol gespeeld in het investeringsprogramma van voorliggend 16 jarig IHP. Het volledige IHP is als bijlage 1 toegevoegd. Aanvullende functies De hoofdmoot in het IHP zijn de onderwijsgebouwen. Er is echter ook conform de verordening gekeken naar het aantal noodzakelijke gymzalen.
Na vaststelling van het IHP door uw raad wordt nog gekeken waar synergievoordelen kunnen worden behaald met het IHP Sport. Bijvoorbeeld door het indelen van gymzalen tot sportzaal of -hal. We zullen tevens extra aandacht hebben voor avond- buitenschoolse openstelling voor breder gebruik bij de locaties zoals bijvoorbeeld voor wijk- en culturele activiteiten. De mogelijkheden zullen per geval onderzocht worden en vereisen goede beheerafspraken. Daarnaast is ruimte voorzien voor SPIL-functies bij de scholen, waarbij de investeringsopgave hetzelfde wordt behandeld als in het IHP Gestel.
Inboeknummer 7834216_02
Doelstelling Het realiseren van een gedragen en kwalitatief goed voorzieningenaanbod voor het primair, voortgezet en speciaal onderwijs in de gemeente Eindhoven dat specifiek rekening houdt met de schaalsprong en de noodzakelijke verduurzaming. Voorstel 1. Het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2025-2040, vast te stellen, waarin: a. uitvoering wordt gegeven aan de ambitie uit het bestuursakkoord ‘Samen morgen mooier maken’; b. het uitgangspunt van het IHP Gestel is gehanteerd, zijnde ‘bouwen voor ambitie’ in plaats van ‘niet bouwen voor leegstand’; c. het uitgangspunt van het IHP Gestel is gehanteerd, om flexibel te bouwen; d. de ambitie van het IHP Gestel is gehanteerd voor het realiseren van Energie Neutrale Gebouwen (ENG); e. laatste ontwikkelingen en laatste op stapel staande wettelijke eisen zijn meegenomen op het terrein van de gemeentelijke klimaatambities en duurzaamheidswetgeving; f. unaniem commitment is bereikt met alle schoolbesturen van het IHP. 2. De volgende normbedragen vast te stellen voor 2025: a. € 3.541/m2 BVO voor de sector PO/(V)SO; b. € 2.935/m2 BVO voor de sector VO; c. € 1.791.210,-- voor een gymzaal. 3.
Het krediet Onderwijshuisvesting te verhogen met € 197,2 miljoen (afgerond) en de daarbij behorende kapitaallasten te dekken uit de stelpost kapitaallasten voor de financiering van de achttien scholen die worden opgenomen in het eerste uitvoeringsprogramma 2025-2028; 4. Het krediet Onderwijshuisvesting / SPIL met € 30,2 miljoen (afgerond) te verhogen en de kapitaallasten en overige lasten te dekken uit de huuropbrengsten van SPILruimten (taakveld Onderwijshuisvesting, deeltaakveld SPIL centra); 5. De nieuwe activasoort ‘renovatie onderwijshuisvesting’ met een afschrijvingstermijn van 50 jaar vast te stellen en deze nieuwe activasoort in 2025 op te nemen in de financiële verordening; 6. Resterende levensduur en financiële consequenties van te vervangen scholen en SPIL locaties vast te stellen: a. De schattingswijziging van de levensduur van de te vervangen scholen leidt tot het versneld afschrijven van een aantal lopende boekwaarden en de hieruit voortkomende hogere kapitaallasten ad € 1,9 miljoen (afgerond) te dekken uit de Reserve Huisvesting Onderwijs; b. De schattingswijziging van de levensduur van de te vervangen SPIL activa leidt tot het versneld afschrijven van een aantal lopende boekwaarden en de hieruit voortkomende hogere kapitaallasten ad € 0,2 miljoen (afgerond) te dekken uit de exploitatie SPIL;
2
Inboeknummer 7834216_02 7. De middels raadsbesluit Vaststellen Integraal Huisvestingplan Onderwijs (IHP) Gestel doorgevoerde schattingswijziging van de levensduur van het schoolgebouw aan de Flotowlaan 1 terug te draaien en het incidentele voordeel op de kapitaallasten van € 0,9 miljoen (afgerond) te verrekenen met de Reserve Huisvesting Onderwijs; 8. De begrotingswijziging vast te stellen conform bijgevoegd ontwerp-besluit. Argumenten 1.1 Het voldoen aan de wettelijke verplichting tot het opstellen van een IHP. Met het nu vaststellen van het IHP 2025-2040 met een doorkijk van 16 jaren wordt reeds voldaan aan een belangrijke ambitie uit het bestuursakkoord ‘Samen morgen mooier maken’ en tevens de toekomstige wettelijke verplichting tot het opstellen van een 16 jarig IHP. In het IHP is rekening gehouden met een groei van 19.403 PO en 14.932 VO leerlingen in 2024 naar 23.974 PO en 15.857 VO leerlingen in 2038. De financiële gevolgen voor de projecten in de 1e termijn van 4 jaar zijn verwerkt in de begroting. De gemeentelijke begroting kijkt 4 jaar vooruit. De opvolgende 12 jaren van het IHP zijn een doorkijk waaraan geen financiële rechten door de schoolbesturen kunnen worden ontleend. Elke 4 jaar wordt een IHP met uitvoeringsprogramma opgesteld en worden de financiële gevolgen in kaart gebracht en besluitvorming ter dekking voorbereid. 1.2.
Het IHP moet voldoen aan onze klimaatambities en de duurzaamheidswetgeving. De duurzaamheidsambities van Eindhoven zijn vastgelegd in het Klimaatplan1. Daarin staat vermeld dat “In de toekomst alleen nog maar energieneutraal wordt gebouwd. Alle nieuwbouw, zowel woningbouw als utiliteitsbouw moet vanaf 1 januari 2021 voldoen aan de eisen voor Bijna Energie Neutrale Gebouwen (BENG), zoals is vastgelegd in het bouwbesluit 2012”. In de klimaatwet is vastgelegd dat de bebouwde omgeving in 2050 klimaatneutraal dient te zijn. Om deze doelstellingen te kunnen halen is het van belang de vernieuwing zo gelijkmatig mogelijk uit te voeren en de nieuwe panden van goede kwaliteit (ENG) te maken. In juni 2024 is de Europese Duurzaamheid wetgeving aangescherpt2. De nieuwe Europese ambities zullen verwerkt worden in de herijking van het klimaatplan wat volgend jaar aan de raad zal worden voorgelegd. In het IHP is hiermee echter al rekening gehouden door een aantal verouderde panden versneld te vervangen en niet beetje voor beetje te verbeteren en later te vervangen. Daarom komen er achttien scholen in de uitvoeringsperiode 2025-2028 aan de beurt om te worden vernieuwd, gerenoveerd en/of uitgebreid. s2 besparing die optreden door het IHP zullen worden verwerkt in het uitvoeringsprogramma 2025-2028 wat na vaststelling van het IHP wordt opgesteld.
1.3 Door een objectieve beoordeling van de schoolgebouwen worden de schoolbesturen gelijk behandeld en is er draagvlak vanuit alle schoolbesturen. De urgentie voor nieuwbouw of renovatie is vastgesteld op basis van een kwalitatieve beoordeling van de schoolgebouwen en een kwantitatieve beoordeling (vaststellen 1 2
Klimaatplan 2020 Europese Richtlijn energieprestatie van gebouwen EPBD IV
3
Inboeknummer 7834216_02 capaciteitstekort). De uiteindelijke prioritering is een combinatie van beide beoordelingen en is in samenspraak met de schoolbesturen tot stand gekomen. Voor het eerste uitvoeringsprogramma (2025-2028) betekent dit dat er in deze periode 18 schoolgebouwen op de planning staan voor nieuwbouw of uitbreiding. Voor de latere jaren (2029-2040) staan er nog 26 andere scholen op de lijst staan voor nieuwbouw, renovatie en/of uitbreiding. De scholen in de 1e termijn zijn opgenomen in de volgende tabel. Schoolnaam De Troubadour SALTO Basisschool De Klimboom SALTO Basisschool De Hasselbraam Wethouder van Eupenschool School Centrum (locatie 1) Eckartcollege Praktijkschool Eindhoven + Antoon Schellenscollege De Wilakkers Trudo SALTO Montessorischool De Trinoom V rije School Brabant (V BS Woensel) SALTO Basisschool Cornelis Jetses
Schoolbestuur SKPO SALTO SALTO SKPO n.t.b. OMO OMO SKPO SKPO SALTO Stichting Pallas SALTO
De Bijenkorf BoschAkker (nevenlocatie) De Schakel (hoofd- & nevenlocatie) Beppino Sarto t Palet School Centrum (locatie 2)
SKPO SKPO SKPO SKPO SKPO n.t.b.
Adres Maria van Bourgondielaan 2D St. Norbertuslaan 1 Tuinstraat 6 Odysseuslaan 6 Damocleslaan 3 Amundsenlaan 6 /Hendrik Staetslaan 54 Piuslaan 68 St. Trudostraat 10 Don Boscostraat 2 Nuenenseweg 6 Samarialaan 1A De Koppele 2 Molijnstraat 2 Tellegenstraat 2 St. Petrus Canisiuslaan 47 Wenckenbachstraat 42 -
1.4 Ook het gymonderwijs heeft een verbeteringsimpuls nodig. De vervangingsopgave van de gymzalen is vastgesteld op basis van een kwalitatieve beoordeling. De uiteindelijke prioritering is afhankelijk geweest van de programmering van de scholen uit de eerste uitvoeringsperiode. Met andere woorden: alleen voor de scholen die aan de beurt komen in de eerste uitvoeringsperiode is gekeken naar de noodzaak van vervanging van de gymzalen. In de eerste uitvoeringsperiode is hierdoor sprake van een vervanging van 12 gymzalen. 1.5 De onderwijsbehoefte is gebaseerd op de woningproductie en demografische ontwikkeling voor de komende 16 jaar. Leerling prognoses vormen een belangrijke input voor de ruimtebehoefte van scholen. Er is in opdracht van de gemeente en nieuw prognosemodel opgesteld wat een beterere representatie geeft van de situatie in Eindhoven. De bestaande methode maakte gebruik van historische data en harde woningbouwplannen (gepland in de komende 4 jaar). De internationalisering, schaalsprong en woningnood wijken echter sterk af van de historie en de rest van Nederland. Tot een paar jaar geleden zagen we bijvoorbeeld bij de meeste scholen een daling of stabilisatie. De laatste jaren zien we echter een omslag van deze trend en een groei van leerlingaantallen.
Daar komt nog bij dat de planningshorizon van het IHP 16 jaar is, wat betekent dat ook naar “zachte” woningbouw moet worden gekeken. Dit zijn de potentiële uit- en inbreidingen op de lange termijn, noodzakelijk om de gemeentelijke groeidoelstellingen te behalen. Het nieuwe rekenmodel sluit niet alleen beter aan bij de genoemde ontwikkelingen, in het model worden ook een aantal groeiscenario’s verkend.
4
Inboeknummer 7834216_02
1.6 Er is sprake van een gedragen en toekomstbestendig IHP. Met de betrokken schoolbesturen is een lang, intensief en constructief traject doorlopen. Schoolbesturen hebben zich akkoord verklaard met de inhoud van het IHP, de opgenomen programmering (doorkijk wanneer de scholen de komende 16 jaren aan de beurt zijn), de financiële doorvertaling en hun eigen bijdragen (die ze wettelijk niet verplicht zijn te doen). 1.7 Noodzaak van opstellen van een schuifplan. Omdat veel scholen gebouwd gaan worden op het bestaande schoolterrein of scholen gerenoveerd gaan worden is tijdelijke huisvesting nodig. We kijken daarbij in eerste instantie naar bestaande panden die nu niet gebruikt worden voor onderwijs maar in het verleden hier wel voor gebruikt zijn en/of nog steeds een onderwijsbestemming hebben (dit scheelt aanzienlijke kosten en een ruimtelijke procedure). Er is nu ook rekening gehouden met aankoop van 3 “verplaatsbare” schoolgebouwen van voldoende omvang soortgelijk aan de tijdelijke huisvesting in Acht. Om de 18 scholen binnen de gestelde termijn te realiseren zijn dan ook nog leegstaande locaties noodzakelijk. Hiervoor moet nog een schuifplan worden opgesteld. Een en ander is afhankelijk van de fasering van de plannen, de doorlooptijd van de projecten en de beschikbaarheid van tijdelijke huisvesting. Die wordt uitgezocht in het uitvoeringsprogramma.
5
Inboeknummer 7834216_02 1.8 Verrekening reeds gerealiseerde projecten. Schoolbestuur SECVO heeft in 2021 een afspraak met de gemeente gemaakt over het zelf realiseren van extra meters onderwijshuisvesting en de terugbetaling door de gemeente. Aan de hieraan verbonden voorwaarden van een groei van 100 leerlingen extra en een akkoord van de andere VO scholen wordt voldaan. Daarom heeft de gemeente de betaling van € 600.000,- voor de uitbreiding nu in het IHP opgenomen. Met schoolbestuur SILFO was een soortgelijke afspraak vastgelegd in het IHP VO 2019. Deze afspraak ziet toe op het zelf realiseren van een uitbreiding voor 300 leerlingen (1.200 m2 BVO). In 2028 zal het afgesproken bedrag van € 2.226.000 voor deze uitbreiding worden overgemaakt. De financiële consequenties worden in de begroting verwerkt. Met deze historische afspraken kan dus al een deel van de groei in het VO opgevangen worden voor een relatief laag bedrag. 2.1 Afgewogen normbedrag nieuwbouw. Het normbedrag nieuwbouw sector PO/(V)SO 2025 is gebaseerd op het normbedrag IHP Gestel inclusief de gemeentelijke indexering van 3,5% voor 2025. Vanuit de schoolbesturen PO/(V)SO wordt hier nog een bedrag toegevoegd als eigen bijdrage ENG (€ 51,-- m2 BVO). Het normbedrag nieuwbouw sector VO 2025 is op basis van de actualiteit vastgesteld.
Hierbij is gekeken naar een aantal gerealiseerde nieuwbouwprojecten en een nieuwbouwproject in uitvoering. Deze werkwijze is afgestemd met de VO schoolbesturen en blijven we ook voor de toekomst hanteren. We kijken dan namelijk naar actueel gerealiseerde projecten in plaats van prognoses of schattingen. Vanuit de schoolbesturen VO wordt hier nog een bedrag toegevoegd als eigen bijdrage ENG (€ 115,00 m2 BVO). Het normbedrag nieuwbouw voor gymzalen is conform de VNG norm. Verhoogd met 3,5% indexering en een toeslag voor de ENG. De normbedragen zouden voldoende moeten zijn. We zien de laatste jaren echter grote fluctuaties op de aanbestedingsmarkt. Mochten projecten door autonome externe ontwikkelingen te maken krijgen met prijsstijgingen waardoor projecten niet gerealiseerd kunnen worden, dan kijken we naar mogelijkheden die in het verleden goed hebben gewerkt om alsnog tot realisatie over te gaan (voorbeeld versneld 20% kredietophoging conform raadsbesluit 21bst01848). Wanneer dit raadskaders raakt komen we uiteraard bij u terug. 2.2 Voor het naleven van de ambitie duurzaamheid en gezonde scholen is een extra investering noodzakelijk. Met een toeslag voor ENG (Energie Neutraal Gebouw) wordt een extra stap gezet om te voldoen aan onze Eindhovense klimaatambities en aan de klimaatwet 2050.
6
Inboeknummer 7834216_02 Gezien het feit dat de schoolgebouwen voor circa 50 jaar worden neergezet wordt dit beschouwd als een rendabele investering waarbij de schoolbesturen PO/(V)SO ook een deel van de toeslag ENG voor hun rekening nemen. Voor het VO is geen extra investering vanuit de gemeente nodig. Hiervoor blijft de eerder gemaakte afspraak uit het IHP VO 2019 van kracht om ENG zelf te bekostigen. 3.1 Noodzakelijke verhoging krediet Onderwijshuisvesting Het krediet Onderwijshuisvesting dient verhoogd te worden met € 197,2 miljoen (afgerond) en zal jaarlijks geïndexeerd worden met het gemeentelijke indexeringspercentage. De kapitaallasten hiervan worden gedekt door de stelpost kapitaallasten Onderwijshuisvesting die tevens jaarlijks met het gemeentelijke indexeringspercentage geïndexeerd wordt. 4.1 Aanvullende investering noodzakelijk voor de SPIL - functies Naast het krediet Onderwijshuisvesting dient ook het krediet Onderwijshuisvesting / SPIL verhoogd te worden met € 30,2 miljoen (afgerond). SPIL - ruimten worden gebruikt ten behoeve van ondersteunende functies zoals kinderopvang en naschoolse opvang De huuropbrengsten van SPIL-ruimten vormen dekking voor de kapitaallasten waardoor dit een budget neutrale investering is. De investeringen worden pas gepleegd als er sprake is van huurcontracten met de SPIL partners.
5.1 Renovaties van scholen bestaan nog niet als activa soort in de financiële verordening. Onderdeel van dit IHP is het zodanig renoveren van scholen dat deze weer voor een periode van 50 jaar mee kunnen. Dit soort renovaties van scholen zijn nog niet opgenomen als activa soort in onze financiële verordening. Derhalve is hiervoor in dit raadvoorstel een voorstel opgenomen zodat dit in de financiële verordening van 2025 een plek kan krijgen. 6.1 Conform de BBV dient er versneld afgeschreven te worden. Indien er sprake is van een wijziging van de verwachte toekomstige gebruiksduur van een school, moet de resterende boekwaarde van de school (excl. grond) over de gewijzigde verwachte toekomstige gebruiksduur worden afgeschreven. 7.1 (Deel)Boekwaarde voor de von Flotowlaan 1 wordt onterecht versneld afgeschreven. In het IHP Gestel (inboeknummer 24bst00172) was besloten dat de nieuwbouw voor de Hobbitstee en Tarieq worden gerealiseerd op het terrein van de von Flotowlaan 1 waar nu tijdelijk het St Joris College is gevestigd. Daarom werd een deel van de boekwaarde van dat pand versneld afgeschreven. De nieuwbouw gaat echter gerealiseerd worden op de Strausslaan 1 waarop geen boekwaarde is gevestigd. Daarmee komt de versnelde afschrijving van de boekwaarde ook te vervallen.
7
Inboeknummer 7834216_02 Kanttekeningen 1.1 Plannen met zo een lange termijn brengt (externe) onzekerheden met zich mee. Door de lange doorlooptijd zal er sprake zijn van (externe) onzekerheden die de programmering van de onderwijshuisvesting raken. Hierbij kan gedacht worden aan onder andere (noodzakelijk) ruimtelijke procedures, rentestijgingen, bouwkosten en achterblijvende of juist versnelling in de woningbouwontwikkeling. Op termijn wordt duidelijk of de aannames die gedaan zijn voor het IHP kloppen. Dit kan een mogelijke verschuiving in de uitvoering van de plannen tot gevolg hebben. Dit blijven we de komende jaren constant monitoren om zodoende bij de start van een nieuwbouwproces te kunnen bijstellen als dit nodig blijkt. 1.2 Demografische ontwikkelingen zijn van invloed op de onderwijsbehoefte. Op basis van het nieuwe rekenmodel zijn verschillende scenario’s verkend. Uit de scenario’s is echter gebleken dat: - Het grote aantal appartementen dat gebouwd gaat worden in plaats van eengezinswoningen een risico met zich meebrengt. Het aantal gezinnen met kinderen in appartementen is namelijk minder goed te voorspellen. - Stagnatie of versnelling van de woningbouwproductie invloed heeft op lange termijn planning van de scholen.
Hierdoor ontstaat de noodzaak om met de scenario’s periodiek te verkennen hoe de onderwijsplanning kan worden bijgesteld als deze veranderingen zich daadwerkelijk voor doen. 1.3 Het IHP vraagt om een actualisatie van bestaand beleid. In het IHP zijn de meest actuele inzichten meegenomen. Daarin wordt deels afgeweken van de verordening onderwijshuisvesting. Dit zijn het normbedrag en een aantal processen die in het IHP anders zijn omschreven zoals de omgang met kleine uitbreidingen. De normbedragen zijn ter besluitvorming voorgelegd aan de raad. De procesomschrijvingen zijn in het IHP vastgelegd en akkoord bevonden door de schoolbesturen. Zo wordt in het wetsvoorstel wat op stapel staat en in het IHP renovatie als voorziening opgenomen. Dit dient nog verwerkt te worden in de verordening en staat voor volgend jaar op het programma. 1.4 Er is sprake van een omvangrijk programma. Naast het relatief omvangrijke programma in dit IHP komt de komende jaren ook het IHP Gestel tot uitvoering. Het waarborgen van voldoende personele capaciteit is een risico bij schoolbesturen en gemeente. Om hieraan het hoofd te kunnen bieden is de gemeente in overleg met de schoolbesturen die betrokken zijn bij IHP Gestel programmatisch werken aan het uitwerken.
Dit is een manier van samenwerking, gestimuleerd door het ministerie van OCW, met als doel projecten en processen te standaardiseren om zodoende efficiënter te werken.
8
Inboeknummer 7834216_02 2.1. Reëel perspectief dat ENG een wettelijke eis wordt. Er bestaat een reële kans dat binnen de looptijd van dit IHP de duurzaamheid eis ENG een wettelijke eis wordt voor Maatschappelijk vastgoed. Dit houdt in dat vanaf die datum er geen eigen bijdrage meer gevraagd mag worden aan de schoolbesturen en deze eigen bijdrage als extra kosten voor rekening van de gemeente komt. Dat zou betekenen dat de eigen bijdragen vervallen vanaf het moment van inwerkingtreding van de Wet planmatige aanpak onderwijshuisvesting. In totaal zijn er voor de eerste termijn van dit IHP € 3.211.988 eigen bijdragen voorzien. Deze worden als dan gedekt vanuit de stelpost- en reserve onderwijshuisvesting. 3.1. De begroting kijkt 4 jaar vooruit. Conform besluit Kadernota 2025 is in het budget stelpost kapitaallasten rekening gehouden met de jaarlijks structurele intensivering van € 900.000 vanaf 2029 met de voorwaarde dat de financiële positie van de gemeente hiervoor toereikend moet zijn. Het financieel inregelen in de begroting komt terug in de opbouw van de begroting 2026 – 2029. Personele consequenties Het aantal scholen dat in aanmerking komt voor vernieuwing, renovatie dan wel uitbreiding in de eerste uitvoeringperiode is omvangrijk. Dit heeft consequenties voor de inzet van personeel, zowel aan de kant van de gemeente als aan de kant van de schoolbesturen.
Hoeveel personele capaciteit aan de kant van de gemeente nodig is, is op dit moment nog lastig in te schatten. Een en ander zal mede afhankelijk zijn van het vraagstuk wie bouwheer wordt. Mocht de gemeente bouwheer worden, wordt dat betaald uit het investeringsbudget dat middels dit voorstel beschikbaar wordt gesteld. Financiële consequenties In deze paragraaf worden eerst de financiële consequenties van dit 16 jarig IHP (excl. SPIL) voor de gehele looptijd op hoofdlijn toegelicht (behorend bij voorstel 1). Voor jaar 5 tot en met 16 worden die nog niet hard financieel gecommitteerd. Vervolgens worden de financiële consequenties voor de eerste termijn gecommitteerd en meer in detail toegelicht (behorend bij de voorstellen 2, 4, 6 en 7). SPIL ruimten vallen buiten het (financiële) kader onderwijshuisvesting en zijn daarom niet meegenomen in de financiële doorrekening van het 16 jarig IHP Onderwijshuisvesting als geheel. Wel zijn de financiële consequenties voor SPIL ruimten meegenomen in de nadere uitwerking van de eerste termijn van het IHP. Voor een meer gedetailleerde toelichting wordt verwezen naar bijlage 2. Financiële doorkijk gehele looptijd 16 jarig IHP Onderwijshuisvesting excl.
SPIL (voorstel 1): Voor uitvoering van het 16 jarig IHP onderwijshuisvesting maakt de gemeente conform de financiële verordening onderscheid tussen (1) activeerbare en (2) niet activeerbare kosten. activeerbare kosten:
9
Inboeknummer 7834216_02 Op basis van de 16-jarige financiële doorkijk zijn de activeerbare kosten geraamd op € 452 miljoen (afgerond) en de kapitaallasten die hieruit voortkomen lopen op tot structureel € 12,6 miljoen in 2041. Deze lasten worden gedekt uit het structurele budget op de stelpost kapitaallasten onderwijshuisvesting. niet activeerbare kosten: Op basis van de 16-jarige financiële doorkijk zijn de niet activeerbare kosten geraamd op € 35 miljoen (afgerond), deze kosten worden incidenteel gedekt uit de reserve huisvesting onderwijs. De uitkomst van de 16-jarige doorkijk laat nu een tekort zien in de reserve in de periode 2032 – 2038. Het is de verwachting dat het berekende tekort in de reserve reeds dit jaar is opgelost door een positief exploitatie resultaat. Omdat 2024 nog niet is afgerond kunnen we de definitieve stand echter nog niet berekenen. De 35 miljoen is een optelling van meerdere jaren en in de bijlage 3 niet als totaal bedrag herkenbaar. De kosten zijn verwerkt in het langjarige verloop van de reserve. We blijven het verloop van de reserve monitoren en indien richting 2032 blijkt dat er toch een knelpunt in de reserve gaat ontstaan zal dit t.z.t. worden ingebracht in het kadernota proces.
Financiële consequenties 1e termijn (2025 – 2028) 16 jarig IHP (Onderwijs en SPIL): De totale uitgaven (wel- en niet te activeren) voor de 1e termijn van het 16 jarig IHP onderwijshuisvesting bedragen afgerond € 236 miljoen (incl. SPIL) en worden in de periode 2025 – 2031 gerealiseerd. Op hoofdlijnen zijn deze kosten in onderstaande tabel weergegeven en worden in het vervolg van deze paragraaf nader toegelicht. De bedragen in de tabel worden in volgorde (1 t/m 5) tekstueel toegelicht in de financiële paragraaf. In de titel van de tekstuele toelichting is zichtbaar met welk voorstel de toelichting correspondeert.
Ad 1. Investeringsopgave onderwijshuisvesting en dekking kapitaallasten (voorstel 4):
10
Inboeknummer 7834216_02 De totale investeringsopgave voor onderwijshuisvesting voor de 1e termijn van het 16 jarig IHP komt afgerond op € 197,2 miljoen (excl. SPIL). In onderstaande tabel wordt de investeringsopgave samengevat weergegeven:
Onderwijshuisvesting is een resultante van de normbedragen per m2 voor het totaal aantal m2 / scholen die gerealiseerd worden. Gymzalen het aantal gymzalen keer het normbedrag. De aankoop van mobiele schoolgebouwen staan beschreven in argument 1.7 en betreft de aanschaf van drie verplaatsbare schoolgebouwen t.b.v. het schuifplan. De opbouw van de te realiseren verplichtingen zijn in de onderstaande tabel onderbouwt. € 2,8 miljoen (de bovenste 2 posten in de tabel) zijn toegelicht in argument 1.8. Het restant van € 6,5 miljoen bestaat uit de actualisering van reeds lopende projecten met de nieuwe normbedragen in dit voorstel.
De kapitaallasten die voortvloeien uit bovengenoemde investeringsopgave lopen op tot € 6 miljoen (afgerond) in 2032 en worden gedekt uit de stelpost kapitaallasten onderwijshuisvesting. Conform besluit Kadernota 2025 is in het budget stelpost kapitaallasten rekening gehouden met de jaarlijks structurele intensivering van € 900.000 vanaf 2029 met de voorwaarde dat de financiële positie van de gemeente hiervoor toereikend moet zijn. Het financieel inregelen in de begroting komt terug in de opbouw van
11
Inboeknummer 7834216_02 de begroting 2026 – 2029. Voor de periode 2026 – 2032 is in onderstaande tabel weergegeven wat de kapitaallasten zijn die voortvloeien uit bovengenoemde investeringsopgave en wat het effect van de investeringsopgave is op het budget op de stelpost kapitaallasten onderwijshuisvesting.
Ad 2. Onderwijshuisvesting wijziging van de verwachte toekomstige gebruiksduur (voorstel 6a en 7): Indien er sprake is van een wijziging van de verwachte toekomstige gebruiksduur van een school, heeft de BBV de stellige uitspraak gedaan dat de resterende boekwaarde van de school (excl. grond) over de gewijzigde verwachte toekomstige gebruiksduur moet worden afgeschreven. De hieruit voortkomende hogere kapitaallasten voor de resterende afschrijftermijn worden gedekt uit de reserve huisvesting onderwijs. In onderstaande tabel zijn de extra te dekken kapitaallasten per school en per jaar weergegeven (voorstel 5). Daarnaast is in onderstaande tabel het incidentele voordeel op de kapitaallasten van € 927.000 n.a.v. het terugdraaien van de schattingswijziging van de levensduur van het schoolgebouw aan de Flotowlaan 1 (voorstel 7). Tevens is in bijlage 4 een lijst met de betreffende activa per locatie opgenomen.
Ad 3. Onderwijshuisvesting niet activeerbare bijkomende kosten: Dit gaat om kostenposten zoals asbestsanering en verhuiskosten. De bedragen zijn inschattingen op basis van reeds gerealiseerde projecten. Het totaal van de ingeschatte bedragen is ongeveer € 8 miljoen in de periode 2025 – 2031. Voor een juiste en volledige weergave van de financiële consequenties zijn deze verwachte kosten hier benoemd. Echter, omdat de omvang en timing van deze kosten nog onvoldoende nauwkeurig bepaald kan worden zijn deze kosten geen onderdeel van bijgaande begrotingswijziging. De totale kosten die t.b.v. de eerste termijn gedekt worden uit de Reserve Huisvesting Onderwijs bedragen daarmee afgerond € 9 miljoen. 999k in verband met versnelde afschrijvingen (ad 2) en de hierboven weergegeven 8 miljoen), de financiële ruimte in de
12
Inboeknummer 7834216_02 reserve is hiervoor toereikend. In bijlage 3 is het verloop overzicht van de reserve toegevoegd. Ad. 4 SPIL investeringsopgave en dekking kapitaallasten en overige lasten (voorstel 5): De totale investeringsopgave voor onderwijshuisvesting voor de 1e termijn van het 16 jarig IHP bedraagt € 30.081.000 (afgerond). Uitgaande van het jaar van oplevering zijn de kapitaallasten, de overige exploitatielasten en huren voor de periode 2029 – 2032 als volgt:
Het negatieve (of positieve) saldo wordt jaarlijks verrekend met de exploitatie spil (taakveld Onderwijshuisvesting, deeltaakveld SPILcentra). Ad. 5. SPIL wijziging van de verwachte toekomstige gebruiksduur (voorstel 7b): Voor SPIL activa is het effect hiervan weergegeven in onderstaande tabel:
In het convenant Beethoven is ook een verwijzing naar voorzieningen/onderwijshuisvesting opgenomen. Mochten hier in de toekomst nadere uitkomsten op komen na overleg met het Rijk, dan worden deze uiteraard betrokken bij de uitvoeringsprogramma en het vervolg. Communicatie De schoolbesturen hebben na besluitvorming in het college hun achterban geïnformeerd over de inhoud en de programmering van het IHP waarbij het voorbehoud is gemaakt van besluitvorming door de gemeenteraad. Het is verder aan de individuele scholen om leerkrachten, MR-en ouders en kinderen te (blijven) informeren over het verdere verloop van de vernieuwing- en verduurzamingsopgave.
13
Inboeknummer 7834216_02 In het kader van burgerparticipatie worden buurtbewoners wanneer we richting uitvoeringsfase gaan betrokken bij de nieuwbouwplannen. Planning en uitvoering Na vaststelling van het IHP zullen de volgende beleidstukken worden opgesteld of aangepast. Gemeentelijke besluitvorming Q2 2025 (College) Q2 2025 (College)
Programma en overzicht 2026 Uitvoeringsprogramma 1e termijn IHP Aanpassen SPIL beleid (huisvestingscomponent) Aanpassen verordening Herijking IHP inclusief commitering financiering 2e termijn
Q1 2026 (Raad) Q1 2026 (Raad) 2029 (Raad)
Het SPIL-beleid is toe aan herijking. Onder andere door meer duurzame gebouwen en gestegen bouwkosten. Op onderdelen is het IHP afwijkend van de verordening. Dit is logisch omdat de nieuwste inzichten in het IHP verwerkt zijn. Wel vraagt dit om een aanpassing van de verordening. Evaluatie Bijlage(n) Als bijlage(n) bij dit voorstel behoren: 1. IHP 2025-2040 2. Financiële consequenties uitgebreid 3. Verloop overzicht reserve huisvesting onderwijs 4. Activa schattingswijziging levensduur 5. Begrotingswijziging (4 documenten)
Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Burgemeester en wethouders van Eindhoven,
, secretaris.
14
Inboeknummer 7834216_02
Ontwerp Raadsbesluit De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 17 december 2024; besluit: 1. Het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2025-2040, vast te stellen, waarin: a. uitvoering wordt gegeven aan de ambitie uit het bestuursakkoord ‘Samen morgen mooier maken’; b. het uitgangspunt van het IHP Gestel is gehanteerd, zijnde ‘bouwen voor ambitie’ in plaats van ‘niet bouwen voor leegstand’; c. het uitgangspunt van het IHP Gestel is gehanteerd, om flexibel te bouwen; d. de ambitie van het IHP Gestel is gehanteerd voor het realiseren van Energie Neutrale Gebouwen (ENG); e. laatste ontwikkelingen en laatste op stapel staande wettelijke eisen zijn meegenomen op het terrein van de gemeentelijke klimaatambities en duurzaamheidswetgeving; f. unaniem commitment is bereikt met alle schoolbesturen van het IHP. 2. De volgende normbedragen vast te stellen voor 2025: a. € 3.541/m2 BVO voor de sector PO/(V)SO; b. € 2.935/m2 BVO voor de sector VO; c. € 1.791.210,-- voor een gymzaal. 3. Het krediet Onderwijshuisvesting te verhogen met € 197,2 miljoen (afgerond) en de daarbij behorende kapitaallasten te dekken uit de stelpost kapitaallasten voor de financiering van de achttien scholen die worden opgenomen in het eerste uitvoeringsprogramma 2025-2028; 4.
Het krediet Onderwijshuisvesting / SPIL met € 30,2 miljoen (afgerond) te verhogen en de kapitaallasten en overige lasten te dekken uit de huuropbrengsten van SPILruimten (taakveld Onderwijshuisvesting, deeltaakveld SPIL centra); 5. De nieuwe activasoort ‘renovatie onderwijshuisvesting’ met een afschrijvingstermijn van 50 jaar vast te stellen en deze nieuwe activasoort in 2025 op te nemen in de financiële verordening; 6. Resterende levensduur en financiële consequenties van te vervangen scholen en SPIL locaties vast te stellen: a. De schattingswijziging van de levensduur van de te vervangen scholen leidt tot het versneld afschrijven van een aantal lopende boekwaarden en de hieruit voortkomende hogere kapitaallasten ad € 1,9 miljoen (afgerond) te dekken uit de Reserve Huisvesting Onderwijs; b. De schattingswijziging van de levensduur van de te vervangen SPIL activa leidt tot het versneld afschrijven van een aantal lopende boekwaarden en de hieruit voortkomende hogere kapitaallasten ad € 0,2 miljoen (afgerond) te dekken uit de exploitatie SPIL;
15
Inboeknummer 7834216_02 7. De middels raadsbesluit Vaststellen Integraal Huisvestingplan Onderwijs (IHP) Gestel doorgevoerde schattingswijziging van de levensduur van het schoolgebouw aan de Flotowlaan 1 terug te draaien en het incidentele voordeel op de kapitaallasten van € 0,9 miljoen (afgerond) te verrekenen met de Reserve Huisvesting Onderwijs; 8. De begrotingswijziging vast te stellen conform bijgevoegd ontwerp-besluit. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van , griffier.
16