Raadsvoorstel Vaststellen Begroting 2026

gemeente Eindhoven Inboeknummer 8038078_02 Dossiernummer 25.40.751 B&W beslisdatum 30 september 2025

Raadsvoorstel Vaststellen Begroting 2026 Inleiding In het voorjaar hebben wij in de kadernota onze belangrijkste prioriteiten geschetst voor de komende jaren. De begroting is een vervolg op die kadernota. Het verschil tussen kadernota en begroting is dit jaar groter dan gebruikelijk. Dit is een landelijk beeld, met een meevaller in het gemeentefonds als grootste oorzaak. In deze begroting investeren we extra aan de hand van de genoemde prioriteiten in de kadernota, het oplossen van knelpunten, het verlagen van risico’s en het sparen voor de strategische investeringen. Wettelijke taak Conform het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) stelt de raad de begroting voorafgaand aan het begrotingsjaar vast. Conform de gemeentewet wordt de begroting voor 15 november bij gedeputeerde staten gedeponeerd. Doelstelling In de begroting vertalen we de maatschappelijke effecten die we willen bereiken in doelen en prestaties. Hierbij worden de wensen en middelen zodanig op elkaar afgestemd dat er sprake is van een structureel sluitende meerjarenbegroting. Voorstel 1. De Begroting 2026 met een totale omvang van 1,36 miljard vast te stellen, waarbij de lasten als volgt verdeeld zijn over de programma’s: 1. Klimaat en weer 116 mln 2a. Ondernemende stad 27 mln 2b. Onderwijs 63 mln 2c. Sociale stad 614 mln 3a. Woningbouw en fijne wijken 113 mln 3b. Bereikbaarheid 70 mln 4.

Veilige wijken 48 mln 5. Levendige stad 102 mln 6. Organisatie 162 mln Storting reserves 49 mln

Inboeknummer 8038078_02

2a. De bruto investeringskredieten voor alle jaarschijven te autoriseren conform de staat van investeringen in paragraaf 3i Investeringen 2b. In te stemmen met de onttrekking van 17 mln uit de Reserve Strategische Investeringen het college te mandateren om de bijbehorende begrotingswijzigingen vast te stellen 3a. Instemmen met de ontwikkeling van het Eindhovense beleidshuis als basis voor een uniforme beleidscyclus 3b. Instemmen met de volgende ontwerpprincipes: • we werken in een uniforme beleidscyclus, waarin we o.a. bestaand beleid evalueren op pragmatische wijze (stoppen/ herijken/ doorgaan) • we sluiten aan op de begrotingscyclus • we sluiten aan op het proces rondom de Omgevingswet • we kennen 1 functie toe aan een beleidsproduct (b.v. visie, beleidsprogramma, etc.) • we standaardiseren definities incl. vaste templates • we toetsen in college, op basis van advies directieraad, of nieuw beleid nodig is en we formuleren nieuw beleid SMART (beoogde effecten, doelen, te bereiken resultaten). Argumenten 1.1. Het jaar 2026 is van het vasthouden van focus, en een jaar van actie en uitvoering. De afgelopen jaren hebben we stevige fundamenten gelegd voor de lijnen naar de toekomst. Sparen en investeren gaat hand in hand om tot een evenwichtige ontwikkeling van de stad te komen.

In deze begroting kijken we vooruit en investeren we in een toekomstbestendige en gebalanceerde ontwikkeling van de stad via de lange lijnen. We hebben gelukkig meer financiële ruimte dan we dachten bij de Kadernota. We zetten deze extra middelen prudent in gezien onze grote opgaven: we lossen knelpunten op, verlagen onze risico’s en zetten in op de prioriteiten die aangegeven zijn in de Kadernota. Daarnaast sparen we extra voor onze strategische investeringen. We zetten dit in volgens de richtingen die uw raad heeft aangegeven: mobiliteit, onderhoudsniveau van het groen, de brede opgave in het sociaal domein en voorzieningen (waaronder cultuur, parken en speelplekken). 1.2. Het weerstandsvermogen dekt de risico’s De norm voor het weerstandsvermogen (10% van het begrotingstotaal exclusief mutaties reserves) is een terugkerend thema in de raad. Conform toezegging is dit opnieuw in de auditcommissie besproken. Enerzijds willen we geen middelen onnodig op de plank laten liggen en anderzijds willen we dat de buffer wel robuust genoeg is (d.w.z. dat er niet meteen bezuinigd hoeft te worden als er risico’s optreden). In de Begroting 2025 is de norm gemaximeerd op 110 mln. De risico’s zijn geactualiseerd en hieruit blijkt dat het weerstandsvermogen in alle jaren dekkend is voor de risico’s. Voor de Begroting 2026 handhaven we daarom de norm op 110 mln.

2

Inboeknummer 8038078_02 Voor de komende jaren is de algemene verwachting dat een stijging van het investeringsvolume leidt tot een stijging van de risico’s. In paragraaf 3b van de begroting wordt in dit kader het begrip ‘weerstandsratio’ nader toegelicht. Als de risico’s in de komende jaren daadwerkelijk toenemen kan overwogen worden om een ratio van minimaal 1,0 als criterium toe te voegen aan de jaarlijkse beoordeling van het risicoprofiel in de begroting en de jaarrekening. Als de ratio onder 1,0 komt (of dreigt te komen) dan vervalt het ingestelde maximum en is aanvulling van het weerstandsvermogen (bijvoorbeeld uit het rekeningresultaat) de eerste prioriteit. In de bijlage bij dit raadsvoorstel werken we ter illustratie enkele rekenvoorbeelden uit. 2. De raad stelt bij de begroting de kredieten voor investeringen vast In de financiële verordening zijn onder meer de spelregels omtrent kredieten en investeringen vastgelegd. Met het vaststellen van de begroting autoriseert de raad de bruto kredieten voor investeringen en dus voor de uitgaven die we doen. In paragraaf 3i van de begroting worden de kredieten, investeringen en onttrekkingen aan RSI nader toegelicht. Een deel van de investeringen wordt gedekt door bijdragen van derden waardoor het netto krediet - waarvan we de kapitaallasten moeten dekken - lager is.

De staat van investeringen geeft integraal inzicht in de betreffende investeringskredieten. Voor 2026 is het investeringsvolume in totaal netto 224 mln (bruto 251 mln minus 27 mln bijdragen van derden), voor 2027 en verdere jaren gaat het netto om 561 mln (bruto 743 mln minus 182 mln bijdrage derden). De bijbehorende kapitaallasten zijn in de begroting verwerkt. De raad autoriseert met de begroting ook de onttrekking uit de reserve Strategische investeringen (RSI). Via deze reserve kunnen we adequaat inspelen op verschillende plannen. Door het college te mandateren om de begrotingswijziging vast te stellen kunnen we - in lijn met de werkwijze in de Begroting 2025 - de uitvoeringskracht doorzetten. 3. Met dit voorstel maken we een stap in de uitvoering van het amendement “Meer helderheid over de indicatoren” (Kadernota 2025) Met dit amendement droeg u het college op om met een voorstel te komen om de beleidscyclus te uniformeren. De aanpak van de gemeente Utrecht dient hierbij als referentie. Het voorstel is op 14 april 2025 gepresenteerd aan de auditcommissie. Op basis van de genoemde ontwerpprincipes gaan we de beleidsdocumenten standaardiseren (inclusief verplichte prestatie-indicatoren) en wordt een eenduidige beleidscyclus ontworpen, inclusief evaluatie.

Financiële consequenties De keuzes in de kadernota komen samen met de aanvullende keuzes in de begroting in onderstaande tabel terug. In hoofdstuk 4 van de begroting lichten we de aanvullende keuzes ten opzichte van de kadernota toe. In totaal worden de middelen als volgt over de programma’s verdeeld:

3

Inboeknummer 8038078_02 Programma 1. Klimaat en weer 2a. Ondernemende stad 2b. Onderwijs 2c. Sociale stad 3a. Woningbouw en fijne wijken 3b. Bereikbaarheid 4. Veilige wijken 5. Levendige stad 6. Organisatie Overig Totaal

Kadernota 2026 Inc. Str. 1,2 1,6 0,6 -0,4 0,0 0,0 -0,1 2,9 0,9 0,4 0,0 6,0 1,0 2,1 1,1 2,0 5,1 2,7 6,9 0,1 16,8 17,3

Begroting 2026 Inc. Str. 2,2 2,1 1,3 1,5 0,0 2,4 2,8 1,0 0,7 22,2 2,1 0,0 1,0 0,0 2,8 1,2 4,8 4,7 2,0 1,5 36,6 19,6

Totaal Inc. Str. 3,3 3,8 2,1 0,9 2,4 0,0 0,9 5,7 23,1 1,1 0,0 8,1 1,0 3,1 2,3 4,8 9,8 7,5 8,4 2,1 53,4 37,0

Kanttekeningen De financiële positie van de gemeente blijft in beweging. Het effect van de septembercirculaire gemeentefonds en het voorlopig BUIG budget volgt later en nemen we niet mee in de begroting. Zoals gebruikelijk informeren we u richting de begrotingsbehandeling hierover. Bij een significante afwijking volgt een nadere toelichting met een gewijzigd raadsbesluit. Communicatie De Begroting 2026 wordt digitaal ter beschikking gesteld via de website https://eindhoven.begroting-2026.nl/ Planning en uitvoering Bijeenkomst technische vragen (Broodje Begroting)

7 oktober 2025

Indienen onbeantwoorde technische vragen

8 oktober 2025

Beantwoording technische vragen

21 oktober 2025

Meningsvorming begroting

28 oktober 2025

Raad begroting

4 november 2025

Bijlage(n) Als bijlage(n) bij dit voorstel behoren: • Begroting 2026 • Rekenvoorbeelden weerstandsvermogen Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

, secretaris

4

Inboeknummer 8038078_02

Ontwerp Raadsbesluit De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van ; besluit: Voorstel 1. De Begroting 2026 met een totale omvang van 1,36 miljard vast te stellen, waarbij de lasten als volgt verdeeld zijn over de programma’s: 1. Klimaat en weer 116 mln 2a. Ondernemende stad 27 mln 2b. Onderwijs 63 mln 2c. Sociale stad 614 mln 3a. Woningbouw en fijne wijken 113 mln 3b. Bereikbaarheid 70 mln 4. Veilige wijken 48 mln 5. Levendige stad 102 mln 6. Organisatie 162 mln Storting reserves 49 mln 2a. De bruto investeringskredieten voor alle jaarschijven te autoriseren conform de staat van investeringen in paragraaf 3i Investeringen 2b. In te stemmen met de onttrekking van 17 mln uit de Reserve Strategische Investeringen het college te mandateren om de bijbehorende begrotingswijzigingen vast te stellen 3a. Instemmen met de ontwikkeling van het Eindhovense beleidshuis als basis voor een uniforme beleidscyclus 3b. Instemmen met de volgende ontwerpprincipes: • we werken in een uniforme beleidscyclus, waarin we o.a. bestaand beleid evalueren op pragmatische wijze (stoppen/ herijken/ doorgaan) • we sluiten aan op de begrotingscyclus • we sluiten aan op het proces rondom de Omgevingswet • we kennen 1 functie toe aan een beleidsproduct (b.v. visie, beleidsprogramma, etc.) • we standaardiseren definities incl.

vaste templates • we toetsen in college, op basis van advies directieraad, of nieuw beleid nodig is en we formuleren nieuw beleid SMART (beoogde effecten, doelen, te bereiken resultaten). Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van

, griffier.

5