Raadsvoorstel Uitwerking publiek belang gebiedsontwikkeling Fellenoord

gemeente Eindhoven Inboeknummer 22bst00821 Dossiernummer 22.24.451 B&W beslisdatum 14 juni 2022

Raadsvoorstel Uitwerking publiek belang gebiedsontwikkeling Fellenoord Inleiding Dit voorstel kent twee aanleidingen: • Op 5 en 12 april 2022 is uw Raad geïnformeerd over het raadsvoorstel ‘Op weg naar een entiteit Fellenoord’. Hieruit is duidelijk geworden dat er veel vragen/onduidelijkheden bij uw Raad zijn over het raadsvoorstel. • Uw Raad heeft op 24 mei 2022 een besluit genomen over de Leidraad Knoop XL van de rekenkamercommissie. Met dit voorstel willen we een eerste invulling geven aan uw besluit van 24 mei 2022 en recht doen aan de signalen van uw raad bij de bijeenkomsten in april. Dit raadsvoorstel en bijbehorende bijlage geeft uw Raad inzicht in de gezette en nog te zetten stappen voor Knoop XL, zoveel mogelijk aansluitend bij de stappen die de Leidraad benoemt. Dit alles heeft geleid tot voorliggend raadsvoorstel. Het eerdere raadsvoorstel ‘Op weg naar een entiteit Fellenoord’ komt hiermee te vervallen. We realiseren ons dat dit een complex dossier is en dat dit kort na de start van nieuwe Raad en nieuw college voorligt. Dat heeft een reden. Er is noodzaak en urgentie om nú een aantal stappen te zetten voor Knoop XL: de woningbouwopgave schreeuwt om versnelling, er zit enorme druk op ons mobiliteitssysteem, en onze partners Rijk en provincie zijn bereid om hierop nu te acteren, mits wij als gemeente onze rol daarin oppakken.

Knoop XL kent in directe zin een fors woningbouwprogramma (9.000 woningen) en is dé draaischijf voor OV voor stad, regio en Zuid-Nederland. Daarbij is de ontwikkeling Knoop XL randvoorwaarde voor de schaalsprong (wonen, werken, bereikbaarheid) van de gehele Brainport (waaronder 62.000 woningen). Omdat de doorlooptijd van bouwplannen lang is moeten we nu doorpakken om ervoor te zorgen dat er verlichting komt op de woningmarkt. Het Rijk en provincie Noord-Brabant werken met ons samen om deze ontwikkeling mogelijk te maken. Zij stellen financiële middelen in het vooruitzicht die wij nodig hebben voor de aanpassingen aan infrastructuur (Fellenoord) of de realisatie van betaalbare segmenten woningbouw. Naast de 9000 woningen rondom station Eindhoven Centraal wordt hier ook de basis gelegd voor een duurzamer mobiliteitssysteem voor de hele stad en regio. Ook hiervoor zijn aanzienlijke financiële bijdragen van het Rijk nodig. Deze Rijkssubsidies worden in 2022 verdeeld. Om hier maximaal aanspraak op te kunnen maken is het nodig dat wij aantoonbaar en voortvarend aan de slag kunnen gaan met deze ontwikkeling. Dat doen we met KnoopXL.

Inboeknummer 22bst00821

 Wettelijke taak  Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college Gebiedsontwikkeling Fellenoord, als onderdeel van Knoop XL, betreft 6500 woningen, ruimte voor voorzieningen, kantoren etc. De ontwikkeling draagt daarnaast direct bij aan opgaven zoals klimaat, energie, mobiliteit.  Onvermijdelijk Om adequaat invulling te geven aan uw besluit van 24 mei inzake de Leidraad Knoop XL van de rekenkamer, is een nieuw raadsvoorstel noodzakelijk. Doelstelling Met dit voorstel beogen we: • Inzicht te bieden in de gezette en nog te zetten stappen voor Knoop XL en in het bijzonder de deelopgave gebiedsontwikkeling Fellenoord daarbinnen, conform de opzet van de Leidraad en het raadsbesluit hierover van 24 mei jl. Hiermee geven we uitwerking aan de aanbevelingen van de Leidraad voor het ‘waarom’ en het ‘wat’. • De publieke belangen voor de gebiedsontwikkeling Fellenoord te concretiseren. Hiermee sluiten we aan bij het besluit van uw Raad om hierover vóór 1 juli 2022 een voorstel voor te leggen; Na het ‘waarom’ en het ‘wat’ is het ‘hoe’ (met name de organisatievorm en rol Raad/college) het derde blok. Dat komt in een vervolgvoorstel aan de orde en wordt mede bepaald door de aanbevelingen die uw Raad meegeeft naar aanleiding van dit voorstel. Dit voorstel doet derhalve op geen enkele maner uitspraken over hoe uw Raad deze opgave stuurt of monitort. Dat zit in het vervolgdossier.

Voorstel 1. Op basis van de Bijlage Toepassing ‘leidraad omgang Knoop XL’ als uitgangspunt voor het borgen van de publieke belangen voor de gebiedsontwikkeling Fellenoord te hanteren, dat: 1.a het gebied in samenhang dient te worden ontwikkeld tot een aantrekkelijk woon-, werk- en verblijfsgebied met passende voorzieningen. 1.b naast een kwalitatief hoogwaardige, groene openbare ruimte en goede aansluiting op de omliggende wijken, het daarbij gaat om integrale sturing op thema’s als energie, klimaatadaptatie, mobiliteit, natuurontwikkeling en (ondergrondse) infrastructuur. 1.c de integraliteit en samenhang in de ontwikkeling van het gebied duurzaam dient te worden geborgd, met stevige publieke regie. 2. Daarbij borgen dat het gebied Fellenoord conform de vastgestelde ontwikkelprincipes (verwoord in onderstaande 6 hoofdthema’s en 24 onderliggende KPI’s) wordt ontwikkeld en geëxploiteerd: 2.a Ontwikkeling van een gemixt gebied met wonen, werken en voorzieningen, met de volgende uitgangspunten (uitgaande van het ambitiescenario): 2.a.1 Nieuwbouwprogramma van 740.000 m2 bvo met aandacht voor specials en inzet op een verdeling van 70% wonen (ca. 6000-7000 woningen), 15% voorzieningen, 15% werken.

2

Inboeknummer 22bst00821

2.a.2 Woningbouw: 20% sociale huur in m2 bvo (dat is ca. 30% van het totaal aantal woningen), 15% middenhuur laag, 15% middenhuur hoog, 5% dure huur, 20% goedkope koop, 15% middeldure koop, 10% dure koop. 2.a.3 Gemiddeld 7,5% maatschappelijke voorzieningen en specials per cluster. 2.b De rol van TDK (Technologie, Design en Kennis) voor de identiteit van het gebied: 2.b.1 Cross-overs (tussen TDK, markt, onderwijs en overheid) realiseren door als uitgangspunt 5% van het totaalprogramma uit de ‘Eindhovense werkvloer’ te laten bestaan (startups en scale-ups, innovatieve ondernemers en laboratoria/ experimenteerruimte). 2.b.2 Ruimte voor innovatie en nieuwe economie te creëren door in het : gebied ontmoeting tussen mensen te stimuleren door de voorzieningen en hoogwaardige en groene openbare ruimte. Het plintenprogramma en de openbare ruimte krijgen zoveel als mogelijk een TDK-uitstraling. 2.c Actieve en duurzame vormen van mobiliteit en deeloplossingen voor de auto: 2.c.1 Uitgangspunt is inzet op deelmobiliteit en collectieve parkeer-oplossingen (per 20 woningen 1 deelauto en 2 andere deelvoertuigen) met aantrekkelijke alternatieven voor de eigen auto (lopen, fietsen, OV), waarbij het gebruik van de deelauto’s de parkeerbehoefte 20% verder reduceert. 2.c.2 het hanteren van een gemiddelde parkeernorm van 0,35 parkeerplaats per woning en 1 parkeerplaats per 400m2 programma (incl.

dubbelgebruik). 2.c.3 Max. 50% van de parkeerplekken binnen een ontwikkelcluster te realiseren, en minimaal 50% van de parkeerplekken gebiedsgericht op te lossen, bij voorkeur aan de randen van het gebied 2.d Klimaatadaptieve clusters en openbare ruimte met ruim aandacht voor water, groen, hittebestendigheid, circulariteit en biodiversiteit: 2.d.1 Uitgangspunt is 8m2 groen per woning. 2.d.2 Minimaal 10% van het bv0 (m2) van niet-woonfuncties is groen. 2.d.3 Uitgangspunt is 60mm waterberging per m2 verhard oppervlak. 2.d.4 De minimale afstand tot een koele plek bedraagt maximaal 300 meter. 2.d.5 Uitgangspunt is een ruimtelijke inrichting die zorgt voor afname van het hitte-effect of voorkomt dat het effect toeneemt. 2.d.6 Aanleg van een stads- en landschapspark (Dommeldal) voor natuur, sport en recreatie met ecologische verbindingszone (EVZ) van minimaal 50m breed. 2.d.7 Inzetten op het vergroten van het bewustzijn bij ontwikkelaars en gebruikers op dit thema en (innovatieve) oplossingen stimuleren.: 2.e Een zo energieneutraal mogelijk gebied: 2.e.1 Uitgangspunt is een zo laag mogelijk energieverbruik en 100% voeding vanuit duurzame bronnen. 2.e.2 Uitgaan van een collectief warmtenet. 2.e.3 Maximale opwek van duurzame energie in het gebied zelf. 2.e.4 Inzetten op het vergroten van het bewustzijn bij ontwikkelaars en gebruikers en (innovatieve) oplossingen stimuleren.

3

Inboeknummer 22bst00821

2.f

Een sociale en verbonden stad: 2.f.1 Uitgangspunt is goed bereikbare maatschappelijke voorzieningen van 7,5% totale programma, waaronder 1 basisschool en 1 à 2 gezondheidscentra) die bewoners van Knoop XL en omliggende wijken zoals Woensel Zuid bedienen. 2.f.2 Uitgangspunt is in totaal 9 plekken (speelpleinen voor diverse doelgroepen en interessante verblijfsplekken) voor dagelijkse gebruikers van het gebied. 2.f.3 De bestaande noord-zuid verbindingen zoals de Kruisstraat/ Lardinoisstraat worden opgewaardeerd en zorgen voor optimale “doorwaadbaarheid” van het gebied en verbinding met omliggende wijken. 2.f.4 Toevoegen van een loopbrug over het spoor tussen ‘t Eindje en de politiekavel. 2.f.5 Herprofilering van de Fellenoord tot aantrekkelijke stadsboulevard conform de ambitie uit de ontwikkelvisie. 3. Als randvoorwaarde hieraan toevoegen dat de gemeente zorgt dat: 3.a De publieke grondexploitatie wordt geoptimaliseerd en de opbrengst van het kostenverhaal wordt gegarandeerd om het publieke tekort zoveel mogelijk af te dekken 3.b Met deze programmatische, ruimtelijke en financiële spelregels de integraliteit en kwaliteit in het gebied tot in lengte der tijden (duurzaam) wordt gewaarborgd. 4.

Het college verzoeken om op basis van de voorliggende uitwerking en de concretisering van de publieke belangen voor de gebiedsontwikkeling Fellenoord, de organisatievorm en samenwerkingswijze met Provincie (het ‘hoe’) verder uit te werken, waarbij de rol van de Raad stevig zal worden geborgd. Argumenten 1.1 Bijlage Toepassing ‘leidraad omgang Knoop XL’ duidt het ‘waarom’ van Knoop XL. Rijk, regio en provincie werken vanaf 2014 samen aan een toekomstperspectief op de wijze waarop Brainport Eindhoven internationaal kan blijven opereren. Brainport moet een schaalsprong maken, wat stedelijkheid betreft, om toekomstbestendig te blijven en aantrekkelijker te zijn voor talent. Doelen zijn verbetering van de agglomeratiekracht, verbetering van de bereikbaarheid en versterking van het vestigingsklimaat van Brainport Eindhoven als nationale Mainport. Knoop XL is hierbij sinds 2016 als toplocatie van nationale betekenis genoemd. Op basis van dit ‘waarom’ is Knoop XL daarna opgenomen als Brabantse sleutelopgave, benoemd tot één van de nationale grootschalige ontwikkellocatie in relatie tot de NOVI, als cruciale locatie voor de Woondeal die we met rijk en provincie hebben afgesloten. Daarna is er in 2019 een samenwerkingsovereenkomst Knoop XL afgesloten tussen Rijk, provincie en gemeente. Vervolgens is dit uitgewerkt in het ‘wat’.

1.2 De Bijlage Toepassing ‘leidraad omgang Knoop XL’ creëert inzicht in Knoop XL, duidt toekomstvisie en probleemstelling en benoemt de verhouding tot stakeholders en maatschappelijke belangen voor Knoop XL

4

Inboeknummer 22bst00821

Knoop XL is de benaming voor een gebied met drie samenhangende deelopgaven: de gebiedsontwikkeling Fellenoord, de multimodale knoop en de gebiedsontwikkeling Stationsplein-zuid en omgeving. Deze deelopgaven doorlopen ieder een eigen tempo. Voor Stationsplein-zuid en omgeving is dat het verst gevorderd, met projecten (District E, Edge, Lichthoven, Fietsenstalling stationsplein-zuid, herinrichting Stationsplein en stationsweg), die de afgelopen jaren met uw Raad zijn besproken. Voor de multimodale knoop wordt uw Raad de komende jaren meegenomen in de stappen die daarin gezet gaan worden. De deelopgave gebiedsontwikkeling Fellenoord is in de bijlage verder uitgewerkt aan de hand van de leidraad. Wij zien deze gebiedsontwikkeling als een grote en belangrijke opgave voor Eindhoven waarbij door middel van een integrale aanpak alle relevante thema’s moeten worden ingevuld: woningaanbod, (sociale) voorzieningen, energie, groen, infrastructuur, openbare ruimte, klimaatadaptatie, infrastructuur, ruimte voor ondernemers en realistische en beheersbare financiën. 1.3 Borging van het publiek belang vraagt sturing op samenhang, met stevige gemeentelijke regie.

De onder voorstel 1a, 1b en 1c benoemde uitgangspunten zijn gebaseerd op de constatering dat er veel, versnipperd eigendom aanwezig is in het gebied, en dat er een aantal belangrijke maatschappelijke opgaven zijn die integraliteit en samenhang in aansturing vragen. Dit vraagt stevige gemeentelijke regie, waarbij we van mening zijn dat deze regie ook de verbinding tussen de ‘bestaande’ stad en de gebiedsontwikkeling (als ‘nieuwe’ stad) moet borgen op de genoemde thema’s/opgaven. 2.1 De Bijlage Toepassing ‘leidraad omgang Knoop XL’ geeft invulling aan de gebiedsontwikkeling Fellenoord voor de benodigde activiteiten, de rol van private en publieke partijen, kosten en baten en geeft een concrete uitwerking van de publieke belangen in 6 hoofdthema’s en daaronder 24 KPI’s Op basis van door uw Raad vastgestelde ontwikkelvisie en -kader Fellenoord (maart 2021), is in de bijlage (op bladzijde 34 t/m 40) per onderdeel concreet gemaakt welke indicatoren het publiek belang borgen. Hierbij vormt de ontwikkelvisie het vertrekpunt en hebben we dat, waar mogelijk, zoveel mogelijk geconcretiseerd en leggen we uw Raad dat puntsgewijs ter besluitvorming voor. De KPI’s sluiten volledig aan bij de door uw Raad vastgestelde kaders van het raadsbesluit over de Ontwikkelvisie (en het vastgestelde gemeentelijke beleid). Alle genoemde kengetallen zijn terug te vinden in de Ontwikkelvisie.

In de verwoording hebben we gezocht naar een aanscherping, zodat er een set aan indicatoren voorligt waarop zo veel mogelijk meetbaar kan worden vastgesteld of ze worden gerealiseerd. Daarbij geldt dat dit van toepassing is voor de gebiedsontwikkeling Fellenoord als geheel. 3.1 Randvoorwaarde voor de gebiedsontwikkeling is langjarige borging van het publiek belang en een passend financieel handelingskader. Naast de inhoudelijke kaders (zoals benoemd onder voorstel 2), zijn deze twee randvoorwaarden noodzakelijk om het publiek belang te borgen. De randvoorwaarde langjarige borging komt voort uit de notie dat het hier een langjarige ontwikkeling, geen

5

Inboeknummer 22bst00821

kortlopend project. De randvoorwaarde voor financieel handelingskader betekent handelen conform gemeentelijke uitgangspunten bij gebiedsontwikkelingen. 4.1 Met de vastgestelde publieke belangen, beschikken we over een helder handelingskader voor de uitwerking van het ‘hoe’ (organisatievorm e.d.) Er ligt een navolgbaar doorlopende lijn van de eerder door uw Raad vastgestelde ambities en doelstellingen naar een afgebakende set gekwantificeerde en concrete indicatoren die het publiek belang duiden. Hiermee kunnen we op een eenduidige wijze sturing geven aan de gebiedsontwikkeling en ook de best passende organisatievorm en -wijze inrichten. Het ‘hoe’ is geen doel, maar een middel dat ten dienste staat van de geformuleerde publieke belangen. 4.2 Met voorliggende concretisering van publieke belangen kunnen we de komende maanden een voorstel voor organisatievorm en werkwijze voorleggen en de rol van uw Raad duiden. Op basis van de besluitvorming op dit voorstel, zullen we komen tot een uitgewerkte organisatievorm, de rol van de provincie daarbij en de voorgestane werkwijze, inclusief de borging van de rol van uw Raad daarbij. Met behoud van zorgvuldigheid komen we dan dit najaar (uiterlijk 1 november) tot besluitvorming daarover, zodat we op korte termijn tot realisatie kunnen komen van woningbouw.

Zoals in de inleiding geduid is er grote urgentie, waarbij we ons realiseren dat zorgvuldige besluitvorming evenzeer van belang is. Kanttekeningen 1.1/2.1 Niet alle stappen van de leidraad zijn voor alle deelopgaven volledig en gelijkmatig doorlopen Knoop XL is een grote opgave, met verschillende stakeholders, die op onderdelen ook verschillende belangen of posities hebben. Knoop XL kent daarnaast een grote doorlooptijd en is feitelijk al een aantal jaren geleden gestart (bijvoorbeeld met de eerste ontwikkeling van het stationsplein, of de eerste verkennende gesprekken met Rijk en Provincie over Brainport City). Het is daarom logisch dat de uitwerking van de drie onderscheiden deelopgaven in verschillend tempo en met ieder eigen belang, omvang, risico en beheersingsmaatregelen tot stand komen. De bijlage maakt de indeling in en de samenhang tussen de deelopgaven inzichtelijk en brengt in beeld ‘waar we staan’ op de verschillende onderdelen. 2.2 De gebiedsontwikkeling Fellenoord is complex en langjarig. Dat betekent dat de invulling die we nu geven aan publiek belang met een vertaling naar kpi’s, wendbaarheid vraagt om in te spelen op toekomstige ontwikkelingen.

Ondanks dat er zeer veel informatie ligt over de gezette stappen, zijn er onzekerheden die invloed kunnen en zullen hebben op de realisatie van de plannen, Dat is eigen aan dit soort grootschalige, langlopende gebiedsontwikkelingen. Het betreft een complexe, langjarige opgave die vraagt dat we regie houden op de beoogde resultaten en tegelijkertijd adequaat kunnen inspelen op gewenste aanpassingen. In het vervolgdossier (over het ‘hoe’) zullen we aangeven hoe we, daarin wendbaar kunnen blijven en welke rol uw Raad daarin vervult.

6

Inboeknummer 22bst00821

2.3 Wijziging van KPI’s heeft effect op de resultaten van de gebiedsontwikkeling De opgenomen KPI’s zijn overeenkomstig de kaders die uw Raad heeft vastgesteld met de Ontwikkelvisie. Aanpassing van de kpi’s heeft uiteraard consequenties. Dat kunnen inhoudelijke, ruimtelijke en/of financiële consequenties zijn. 2.4 De realisatie van een aantal kpi’s vraagt invulling van (deels buitenplanse) randvoorwaarden Met betrekking tot met name het hoofthema mobiliteit in het gebied (onder 2.c), maar ook de afwaardering van Fellenoord (onder 2.f.5 benoemd), dienen buiten het gebied een aantal maatregelen te worden gerealiseerd om de genoemde kpi’s te realiseren. Dat betreft bijvoorbeeld de aanpassingen aan hoofd- en onderliggend wegennet (randweg, ring, radialen) om de verkeersafwikkelingsfunctie van Fellenoord over te nemen en het maximaal gewenste aantal voertuigen op het Fellenoord te realiseren. Dat geldt ook voor maatregelen binnen of aan de rand van het gebied, zoals parkeeroplossingen. 2.5 Het volledig aansluiten van de kpi’s op de ambities uit het bestuursakkoord “Samen morgen mooier maken” vraagt op een enkel onderdeel nog uitwerking Alle kpi’s zijn gebaseerd op de door uw Raad vorig jaar vastgestelde Ontwikkelvisie en bestaand beleid. Inmiddels is er een nieuw bestuursakkoord. We hebben alle kpi’s getoetst aan het nieuwe bestuursakkoord.

Op alle onderdelen sluit dit volledig aan, alleen voor het woningbouwprogramma vraagt dit in de nadere uitwerking nog aandacht. Overall geldt dat 85% in het betaalbaar segment valt, waarvan circa 30% sociale huur (in aantallen, omgerekend vanuit bvo), en dat is geheel conform de ambities van het bestuursakkoord. Er is relatief iets meer middenhuur en iets minder sociale/middeldure koop voorzien ten opzichte van de genoemde percentages in het bestuursakkoord (waarbij bvo vertaald wordt in aantallen). In de Ontwikkelvisie is aangegeven dat de voorgestelde mix op dit moment het beste recht doet aan het gewenste programma in dit gebied, mede kijkende naar aanliggende gebieden. Dat laatste argument sluit overigens aan bij het bestuursakkoord. Reden dat we ervoor hebben gekozen de verdeling uit de ontwikkelvisie vooralsnog te handhaven. Het bestuursakkoord dient nog een verdere vertaalslag te krijgen. Ook daar zullen we toetsen of de hier gehanteerde kpi’s nog steeds goed aansluiten. In deze verdere uitwerking nemen we uw raad hierin nauwgezet mee. Financiële consequenties Dit voorstel heeft geen financiële consequenties. Wijziging van KPI’s kan consequenties hebben op het financiële resultaat van de gebiedsontwikkeling. De gebiedsontwikkeling kent, op basis van de KPI’s, een verwacht publiek tekort (zie onderdeel 7 uit de Bijlage).

De wijze waarop de beheersing van de financiële risico’s zal worden ingericht maakt daarbij uiteraard ook onderdeel uit van het ‘hoe’. Communicatie Bij vaststelling van de ontwikkelvisie Fellenoord in 2021, heeft uw Raad opgedragen om de samenwerking met de provincie verder uitwerking te geven. De vertaling daarvan komt in het volgende dossier aan de orde. In opmaat daartoe, doorloopt de provincie een

7

Inboeknummer 22bst00821

traject waarin Provinciale Staten worden geïnformeerd over en betrokken bij de ontwikkeling en de mogelijke rol die de provincie vervult. We vinden het voor een goede, gelijkwaardige samenwerking van groot belang dat de bestuurlijke besluitvormings- en informatietrajecten van beide overheden in tijd en in uitwerking op elkaar aansluiten. We realiseren ons dat een langjarige omvangrijke opgave als Knoop XL ook een intensieve verbinding met uw Raad vraagt. De afgelopen jaren is deze verbinding er op onderdelen geweest. We gaan nu een volgende fase in, waar we dit aan de hand van een gestructureerde agenda periodiek kunnen doen. Daarbij is de te vormen raadscommissie van groot belang. Planning en uitvoering De gebiedsontwikkeling Fellenoord is een belangrijk onderdeel van de regionale woningbouwopgave. Zowel Rijk, provincie als wij vinden het van groot belang om hier tempo op te behouden. Tegelijkertijd vraagt de opgave tijd en ruimte voor zorgvuldige besluitvorming, reden dat gekozen is voor een nieuw voorstel met een aangepaste planning. We streven ernaar om dit najaar te komen tot besluitvorming over een passende organisatievorm voor de realisatie van de gebiedsontwikkeling Fellenoord. Dat betekent dat we met uw input en besluit over dit dossier een vervolgdossier opstellen dat ingaat op de (publieke) bevoegdheden, organisatievorm en de randvoorwaarden daarbij (het ‘hoe’).

De exacte planning daarvan stellen we zo snel mogelijk op na besluitvorming op dit dossier. We willen uiterlijk 1 november de laatste besluitvorming hebben doorlopen in verband met de eerde benoemde urgentie. Evaluatie Met uw besluit van 24 mei jl heeft u ook besloten om te komen tot een nieuw in te richten Raadscommissie Knoop XL. We stellen voor om zodra deze is ingericht, te komen tot een voorstel voor periodieke voortgangs- en evaluatiemomenten met commissie en Raad. Bijlage(n) Als bijlage(n) bij dit voorstel behoren: • Bijlage Toepassing ‘leidraad omgang Knoop XL’ Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

, secretaris.

8

Inboeknummer 22bst00821

Raadsbesluit De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 14 juni 2022; gelet op de nadere toelichting van 5 juli 2022; gelet op de nadere toelichting van 19 juli 2022; gelet op de aangenomen amendementen A3 en A4; besluit: 1

2

Op basis van de Bijlage Toepassing ‘leidraad omgang Knoop XL’ als uitgangspunt voor het borgen van de publieke belangen voor de gebiedsontwikkeling Fellenoord te hanteren, dat: 1.a het gebied in samenhang dient te worden ontwikkeld tot een aantrekkelijk woon-, werk- en verblijfsgebied met passende voorzieningen. 1.b naast een kwalitatief hoogwaardige, groene openbare ruimte en goede aansluiting op de omliggende wijken, het daarbij gaat om integrale sturing op thema’s als energie, klimaatadaptatie, mobiliteit, natuurontwikkeling en (ondergrondse) infrastructuur. 1.c de integraliteit en samenhang in de ontwikkeling van het gebied duurzaam dient te worden geborgd, met stevige publieke regie. Daarbij borgen dat het gebied Fellenoord conform de vastgestelde ontwikkelprincipes (verwoord in onderstaande 6 hoofdthema’s en 24 onderliggende KPI’s) wordt ontwikkeld en geëxploiteerd: 2.a Ontwikkeling van een gemixt gebied met wonen, werken en voorzieningen, met de volgende uitgangspunten (uitgaande van het ambitiescenario): 2.a.1 Nieuwbouwprogramma van 740.000 m2 bvo met aandacht voor specials en inzet op een verdeling van 70% wonen (ca. 6000-7000 woningen), 15% voorzieningen, 15% werken. 2.a.2 Woningbouw: 20% sociale huur in m2 bvo (dat is ca.

30% van het totaal aantal woningen), 15% middenhuur laag, 15% middenhuur hoog, 5% dure huur, 20% goedkope koop, 15% middeldure koop, 10% dure koop. 2.a.3 Gemiddeld 7,5% maatschappelijke voorzieningen en specials per cluster. 2.b De rol van TDK (Technologie, Design en Kennis) voor de identiteit van het gebied: 2.b.1 Cross-overs (tussen TDK, markt, onderwijs en overheid) realiseren door als uitgangspunt 5% van het totaalprogramma uit de ‘Eindhovense werkvloer’ te laten bestaan (startups en scale-ups, innovatieve ondernemers en laboratoria/ experimenteerruimte). 2.b.2 Ruimte voor innovatie en nieuwe economie te creëren door in het : gebied ontmoeting tussen mensen te stimuleren door de voorzieningen en hoogwaardige en groene openbare ruimte. Het plintenprogramma en de openbare ruimte krijgen zoveel als mogelijk een TDK-uitstraling. 2.c Actieve en duurzame vormen van mobiliteit en deeloplossingen voor de auto:

9

Inboeknummer 22bst00821

2.c.1 Uitgangspunt is inzet op deelmobiliteit en collectieve parkeer-oplossingen (per 20 woningen 1 deelauto en 2 andere deelvoertuigen) met aantrekkelijke alternatieven voor de eigen auto (lopen, fietsen, OV), waarbij het gebruik van de deelauto’s de parkeerbehoefte 20% verder reduceert. 2.c.2 het hanteren van een gemiddelde parkeernorm van 0,35 parkeerplaats per woning en 1 parkeerplaats per 400m2 programma (incl. dubbelgebruik). 2.c.3 Max. 50% van de parkeerplekken binnen een ontwikkelcluster te realiseren, en minimaal 50% van de parkeerplekken gebiedsgericht op te lossen, bij voorkeur aan de randen van het gebied 2.c4 Maximaal 10.000 – 12.500 motorvoertuigen per etmaal op de Fellenoord te realiseren, afhankelijk van het uitvoeren van alle (BO-MIRT) afspraken aangaande verstedelijking en bereikbaarheid Brainportregio. 2.d Klimaatadaptieve clusters en openbare ruimte met ruim aandacht voor water, groen, hittebestendigheid, circulariteit en biodiversiteit: 2.d.1 Uitgangspunt is 8m2 groen per woning. 2.d.2 Minimaal 10% van het bv0 (m2) van niet-woonfuncties is groen. 2.d.3 Uitgangspunt is 60mm waterberging per m2 verhard oppervlak. 2.d.4 De minimale afstand tot een koele plek bedraagt maximaal 300 meter. 2.d.5 Uitgangspunt is een ruimtelijke inrichting die zorgt voor afname van het hitte-effect of voorkomt dat het effect toeneemt.

2.d.6 Aanleg van een stads- en landschapspark (Dommeldal) voor natuur, sport en recreatie met ecologische verbindingszone (EVZ) van minimaal 50m breed. 2.d.7 Inzetten op het vergroten van het bewustzijn bij ontwikkelaars en gebruikers op dit thema en (innovatieve) oplossingen stimuleren.: 2.e Een zo energieneutraal mogelijk gebied: 2.e.1 Uitgangspunt is een zo laag mogelijk energieverbruik en 100% voeding vanuit duurzame bronnen. 2.e.2 Uitgaan van een collectief warmtenet. 2.e.3 Maximale opwek van duurzame energie in het gebied zelf. 2.e.4 Inzetten op het vergroten van het bewustzijn bij ontwikkelaars en gebruikers en (innovatieve) oplossingen stimuleren. 2.f Een sociale en verbonden stad: 2.f.1 Uitgangspunt is goed bereikbare maatschappelijke voorzieningen van 7,5% totale programma, waaronder 1 basisschool en 1 à 2 gezondheidscentra) die bewoners van Knoop XL en omliggende wijken zoals Woensel Zuid bedienen. 2.f.2 Uitgangspunt is in totaal 9 plekken (speelpleinen voor diverse doelgroepen en interessante verblijfsplekken) voor dagelijkse gebruikers van het gebied. 2.f.3 De bestaande noord-zuid verbindingen zoals de Kruisstraat/ Lardinoisstraat worden opgewaardeerd en zorgen voor optimale “doorwaadbaarheid” van het gebied en verbinding met omliggende wijken.

10

Inboeknummer 22bst00821

3

2.f.4 Toevoegen van een loopbrug over het spoor tussen ‘t Eindje en de politiekavel. 2.f.5 Herprofilering van de Fellenoord tot aantrekkelijke stadsboulevard conform de ambitie uit de ontwikkelvisie. Als randvoorwaarde hieraan toevoegen dat de gemeente zorgt dat: 3.a De publieke grondexploitatie wordt geoptimaliseerd en de opbrengst van het kostenverhaal wordt gegarandeerd om het publieke tekort zoveel mogelijk af te dekken 3.b Met deze programmatische, ruimtelijke en financiële spelregels de integraliteit en kwaliteit in het gebied tot in lengte der tijden (duurzaam) wordt gewaarborgd.

4 4.a Het college verzoeken om op basis van de voorliggende uitwerking en de concretisering van de publieke en maatschappelijke belangen voor de gebiedsontwikkeling Fellenoord, de organisatievorm en samenwerkingswijze met Provincie (het ‘hoe’) verder uit te werken, waarbij de rol van de Raad, kaderstellend en controlerend, maximaal geborgd is. 4b. In deze uitwerking de organisatievormen besloten vennootschap, gemeenschappelijke regeling en ook de mogelijkheid om het binnen de gemeentelijke organisatie te organiseren nadrukkelijk mee te nemen en uitgebreid toe te lichten. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 21 juli 2022.

J. Jongbloed, griffier.

11