Raadsvoorstel Subsidierelatie Bibliotheek

gemeente Eindhoven Inboeknummer 24bst00020 Dossiernummer 24.03.651 B&W beslisdatum 16 januari 2024

Raadsvoorstel Subsidierelatie Bibliotheek Inleiding De Bibliotheek Eindhoven (BE) ontvangt op dit moment naast de subsidie vanuit Stichting Cultuur Eindhoven (SCE) meerdere subsidies vanuit Sociaal Maatschappelijk Beleid (SMB) van de gemeente. Met bijgevoegd onderzoek (bijlage 1) wordt in beeld gebracht hoe de subsidierelatie met de BE het beste vorm kan worden gegeven in de toekomst. Daarmee wordt invulling gegeven aan het onderzoek dat gevraagd is naar aanleiding van het raadvoorstel bij de Cultuurbrief 2025-2028. In de Cultuurbrief 2025-2028 heeft SCE geadviseerd de subsidierelatie met de BE voortaan integraal via de gemeente (sector SMB) te laten verlopen. Aanleiding is enerzijds de focus van de BE op in ieder geval laaggeletterdheid en eenzaamheid, en anderzijds het nauwe verband dat de BE heeft met onderwijs en gebiedsgericht werken.1 Echter, voordat dit besluit genomen kon worden was het verzoek vanuit het college om met verschillende betrokkenen binnen de gemeente een onderzoek te starten om een mogelijke beslissing goed te onderbouwen. Doelstelling is om de subsidierelatie van de gemeente met de BE zo te beheren dat een betere integrale aansturing op de prestaties en inhoudelijke ambities mogelijk wordt. In de huidige situatie zijn er verschillende prestatieafspraken vanuit verschillende subsidierelaties tussen de BE, gemeente en SCE.

Dit onderzoek maakt inzichtelijk welke scenario’s mogelijk zijn voor de aanpassing van de subsidierelatie, hoe dit vorm kan worden gegeven en wat de verschillende voor- en nadelen zijn. Daarmee kan onderzocht worden of de gemeentelijke subsidierelatie met de BE efficiënter en transparanter georganiseerd kan worden. In de afgelopen periode heeft dit onderzoek plaatsgevonden. Er zijn verschillende scenario’s denkbaar om de subsidierelatie met de BE vorm te geven. Het gaat hierbij om: A: Volledige subsidie vanuit SCE B: Volledige subsidie vanuit SMB C: Mix van subsidies vanuit SCE en SMB 1 Concept Cultuurbrief 2025-2028, p.29.

Inboeknummer: 24bst00020

De twee scenario’s die als beste naar voren komen zijn scenario A “Volledige subsidie vanuit SCE” en B “Volledige subsidie vanuit SMB”. Ze zorgen beide voor meer transparantie, hebben een positief effect op de administratieve lasten voor de BE en een duidelijke opdracht formulering en aansturing. Het verschil zit in de aansturing passend bij toekomstige ontwikkelingen en in goede samenhang met de verschillende onderwerpen/beleidsterreinen. Hierbij scoort scenario B beter dan scenario A en daarom is scenario B het voorkeursscenario. Om dit mogelijk te maken moet de Subsidieverordening Cultuur Eindhoven 2025-2028 aangepast worden. Dat wil zeggen dat de BE volledig verwijderd uit de subsidieverordening.

  Wettelijke taak  Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college   Onvermijdelijk

Doelstelling De doelstelling is om de subsidierelatie van de gemeente met de BE zo te beheren dat een betere integrale aansturing op de prestaties en inhoudelijke ambities mogelijk wordt. Voorstel 1. In te stemmen met de bijgevoegde begrotingswijziging waarmee het bijbehorende budgetniveau van € 3.907.000 uit de begrotingssubsidie SCE wordt gehaald; 2. In te stemmen met de wijziging van de Subsidieverordening Cultuur Eindhoven 20252028 conform bijgevoegd ontwerp raadsbesluit waarmee de juridische grondslag voor subsidiëring van de Bibliotheek Eindhoven niet meer op basis van deze verordening plaats vindt. Argumenten 1.1 Toekomstige ontwikkelingen liggen met name op sociaal maatschappelijke en educatief vlak. Op dit moment zijn er veel ontwikkelingen gaande wat betreft de bibliotheek. Vanuit het Rijk is er veel aandacht voor bibliotheken. In het bestuursakkoord wordt gesproken over ‘toekomstgerichte bibliotheekvoorzieningen’. Een andere ontwikkeling vanuit het Rijk is meer geld om het lezen op scholen te bevorderen. Om te zorgen dat meer leerlingen gaan lezen komt er extra geld voor de Bibliotheek op School. De Bibliotheek op School wil kinderen helpen om plezier te ontdekken in lezen, zowel op school als thuis. Maar ook om beter te lezen, nieuwe woorden te leren, en kritisch en bewust met media om te gaan.

2

Inboeknummer: 24bst00020 De ontwikkelingen zijn veel breder dan de culturele doelstellingen in de Cultuurbrief. En passen daarom het best bij de gemeente en specifiek bij de sector SMB. 1.2 SCE moet als stichting zich onafhankelijk vanuit de eigen rollen kunnen positioneren. SCE heeft verschillende rollen voor de culturele sector, zoals de rol van expert/adviseur, subsidieverlener en netwerkbouwer. Het levert een rolvervuiling op als SCE budgetten moet gaan beheren die niet voor cultuur zijn bedoeld maar voor onderwijs en sociaal maatschappelijk doeleinden. Dit is niet wenselijk en past niet bij de doelstellingen in de Cultuurbrief. Ten tweede worden er oneigenlijke taken neergelegd bij SCE waarbij SCE als onafhankelijk adviseur advies moet gaan inwinnen bij de gemeente voor de educatieve en sociaal maatschappelijke doelstellingen. 1.3 De sector SMB kan beter toezien op de samenhang van de vele doelstellingen en dus zorgen voor betere afstemming en meer synergie. Eenduidige sturing vanuit de sector SMB past bij de steeds grotere focus van de BE op de maatschappelijke vraagstukken en doelen zoals laaggeletterdheid en eenzaamheid. Ook past dit bij het feit dat de BE hierbij samenwerkt en/of zich verhoudt tot het onderwijs, sociaal domein en wijkgericht werken.

De inschatting is dat de sector SMB het beste in staat is om aansluiting op en samenhang met verschillende beleidsterreinen te bewaken. Dit vanwege de actieve sturing op deze domeinen met andere doelstellingen en daaraan gerelateerde budgetten/subsidies, sterke netwerken en reguliere overleggen met deze domeinen. SCE heeft geen reguliere contacten met en zicht op ontwikkelingen in het onderwijs en inspanningen vanuit Sociaal Maatschappelijk Beleid en kan dus niet actief sturen op samenhang van activiteiten. Hierbij wordt benadrukt dat het geen nadelige gevolgen heeft voor de huidige subsidies vanuit SMB. Het blijft inzichtelijk welke middelen waarvoor worden ingezet en wat dit oplevert. 1.4 De BE heeft aangegeven dit voorstel te steunen en past bij het advies van SCE. De BE heeft middels brieven aan raad en college op 26 september 2023 en 23 oktober 2023 aangegeven dit voorstel te steunen. Zij geven aan dat ze verwachten dat met deze aanpassing de diverse budgetten en verantwoordingen efficiënter worden georganiseerd en dat nieuwe ontwikkelingen beter door de BE in partnerschap met de gemeente kunnen worden vormgegeven, zowel op het gebied van de sociaal maatschappelijke en educatieve als de culturele waarde die de bibliotheek heeft in onze stad. Daarbij sluit het aan bij het advies wat SCE heeft gegeven in de Cultuurbrief 2025-2028.

1.5 De advisering door de Cultuurraad voor het culturele deel van de subsidie blijft behouden. De Cultuurraad blijft betrokken voor het culturele deel van de subsidie. Zo wordt de Cultuurraad om advies gevraagd over de subsidieaanvraag van de BE. Hiermee wordt geborgd dat het cultureel inhoudelijke deel van de subsidie onafhankelijk en met kennis wordt bekeken. Iets soortgelijks gebeurt ook bij het Van Abbemuseum die geen subsidie ontvangt via SCE maar wel onderdeel zijn van de culturele sector.

3

Inboeknummer: 24bst00020

2.1 Door de subsidieverordening vóór 1 april 2024 te wijzigen ontstaat er al vanaf 2025 de mogelijkheid om een integraal plan van de Bibliotheek te vragen. 1 april tot en met 31 mei 2024 is de periode dat BE de subsidie aan kan vragen onder de subsidieverordening van SCE. Wijzigingen in de subsidierelatie zijn daarom wenselijk om door te voeren vóór 1 april 2024. Om scenario B middels een begrotingssubsidie mogelijk te maken moet de subsidieverordening worden aangepast. De bevoegdheid om de verordening aan te passen ligt bij de gemeenteraad. Kanttekeningen 1.1 Het risico op precedentwerking voor andere instellingen is gering vanwege de bijzondere positie van de BE. De BE is niet te vergelijken met andere cultuurinstellingen omdat voor de BE de focus steeds meer komt te liggen op de educatieve en sociaal maatschappelijke doelstellingen. Waardoor het aandeel van de culturele doelstellingen in de laatste jaren aanzienlijk kleiner is geworden ten opzichte van de andere doelstellingen. Daarom wordt de raad voorgesteld om voor de BE een uitzondering te maken. Personele consequenties De capaciteit voor de subsidieverlening kan worden opgevangen binnen de beschikbare capaciteit. Financiële consequenties Beschikbare subsidiebudgetten kunst, cultuur en design 2025-2028 t.b.v.

SCE (bedragen x €1.000,-) 2025 2026 2027 2028 Herpositioneren bibliotheek bij gemeente -3.907 -3.907 -3.907 -3.907 (peil 2023 +5,2% voor 2024 en verder) Genoemd budget van €3.907.000,- (prijspeil 2024) is jaarlijks beschikbaar ten behoeve van SCE. Dit bedrag wordt dan uit de subsidieverlening aan het SCE gehaald en ondergebracht bij de gemeente. Middels deze constructie wijzigt in hoofdzaak niets aan de losse onderlinge subsidieverleningen op de verschillende onderwerpen. Communicatie De input van BE is meegenomen in het onderzoek middels brieven van BE aan de raad. Wanneer wordt ingestemd met dit raadsvoorstel wordt de BE en SCE op de hoogte gebracht van het verdere proces.

Planning en uitvoering Nadat de subsidieverordening Cultuur Eindhoven 2025-2028 is aangepast heeft BE tot 1 oktober 2024 de tijd om subsidieaanvraag voor 2025 in te dienen.

4

Inboeknummer: 24bst00020 Evaluatie In de eerste helft van 2024 wordt een opzet gemaakt voor de evaluatie. Wanneer hier meer over bekend is zal dit worden gecommuniceerd naar de raad. Bijlage(n) Als bijlage(n) bij dit voorstel behoren: • Concernbegrotingswijziging • Toelichting concernbegrotingswijziging • Bijlage dossierstuk begrotingswijziging sector • Was-wordt-tabel voorstel tot wijziging van de Subsidieverordening Cultuur Eindhoven 2025-2028 • Onderzoek subsidierelatie Bibliotheek Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

, secretaris.

5

Inboeknummer: 24bst00020

Ontwerp Raadsbesluit De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van ; gelet op titel 4.2 van de Algemene wet bestuursrecht en artikel 149 van de Gemeentewet; besluit: - In te stemmen met de bijgevoegde begrotingswijziging waarmee het bijbehorende budgetniveau van € 3.907.000 uit de begrotingssubsidie SCE wordt gehaald; - In te stemmen met het als volgt wijzigen van de Subsidieverordening Cultuur Eindhoven 2025-2028: Artikel I De Subsidieverordening Cultuur Eindhoven 2025-2028 wordt als volgt gewijzigd: A In artikel 25, eerste lid, vervalt onderdeel b, onder verlettering van de onderdelen c tot en met h tot b tot en met g. B Artikel 26 wordt als volgt gewijzigd: 1. Het derde lid vervalt, onder vernummering van het vierde tot en met zesde lid tot derde tot en met vijfde lid. 2. In het derde lid (nieuw) wordt “artikel 25, eerste lid, onder c, d, f of g,” vervangen door “artikel 25, eerste lid, onder b, c, e of f,”. 3. In het vierde lid (nieuw) wordt “artikel 25, eerste lid, onder e,” vervangen door “artikel 25, eerste lid, onder d,”. 4. In het vijfde lid (nieuw) wordt “artikel 25, eerste lid, onder h,” vervangen door “artikel 25, eerste lid, onder g,”.

C In artikel 29 wordt “artikel 26 eerste lid onder f, g, h en i, en tweede, derde, vierde, vijfde en zesde lid” vervangen door “artikel 26, eerste lid, onder f, g, h en i, en tweede, derde, vierde en vijfde lid”. Artikel II Deze verordening treedt in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van het Gemeenteblad waarin zij wordt geplaatst.

6

Inboeknummer: 24bst00020

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van

, griffier.

7