Raadsvoorstel Studio040 aanwijzen als lokale publieke omroep voor Eindhoven, Geldrop-Mierlo en Waalre

gemeente Eindhoven Inboeknummer 23bst01364 Dossiernummer 23.39.451 B&W beslisdatum 26 september 2023

Raadsvoorstel Studio040 aanwijzen als lokale publieke omroep voor Eindhoven, Geldrop-Mierlo en Waalre

Inleiding De gemeenteraad is bij brief van het Commissariaat voor de Media (zie bijlage 1) verzocht advies uit te brengen over Stichting Omroep Eindhoven en omgeving (hierna Studio040) om in aanmerking te komen voor aanwijzing als lokale publieke media-instelling voor de gemeenten Eindhoven, Geldrop-Mierlo en Waalre. Voordat het Commissariaat een beslissing neemt over deze aanvraag, dienen de desbetreffende gemeenteraden op grond van artikel 2.61, derde lid, van de Mediawet 2008 het Commissariaat van de Media te adviseren over de vraag of Studio040 voldoet aan de eisen die deze wet stelt. Het Commissariaat voor de Media vraagt een gemotiveerd advies aan de gemeenteraad over de aanvraag van Studio040 om net zoals de afgelopen periode lokale omroep voor Eindhoven, Geldrop-Mierlo en Waalre te blijven voor de periode van 18 december 2023 tot 18 december 2028 (zie bijlage 1). De volgende vragen moeten met “ja” beantwoord kunnen worden: -

Is de aanvrager een rechtspersoon naar Nederlands recht met volledige rechtsbevoegdheid? Met andere woorden: is het een stichting of een vereniging?

-

Stelt de aanvrager zich ten doel op regionaal niveau de publieke mediaopdracht uit te voeren door media-aanbod te verzorgen dat is gericht op de bevrediging van maatschappelijke behoeften die in de gemeente leven?

-

Heeft de aanvrager volgens de statuten een orgaan dat het beleid voor het mediaaanbod bepaalt?

Inboeknummer 23bst01364 -

Is dit programmabeleidbepalend orgaan (hierna: PBO) representatief samengesteld voor de in uw gemeente belangrijkste voorkomende maatschappelijke, culturele, geestelijke en godsdienstige stromingen?

Omdat het om een gezamenlijk advies gaat voor meerdere gemeenten (Eindhoven, Geldrop-Mierlo en Waalre) moet ook aan de volgende voorwaarden zijn voldaan: -

De betrokken gemeenteraden verwoorden in hun adviezen dat zij in aanmerking hebben genomen dat het een aanwijzingsaanvraag betreft voor meerdere gemeenten;

-

De adviezen van de gemeenteraden hebben betrekking op een PBO met dezelfde samenstelling;

-

De adviezen dienen eensluidend te zijn.

Wettelijke taak Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college Onvermijdelijk Zendmachtiging Studio040 loopt af op 18 december 2023. Doelstelling Van 18 december 2023 tot 18 december 2028 Studio040 als lokale omroep in Eindhoven, Waalre en Geldrop-Mierlo aan te wijzen. Voorstel Een positief advies uitbrengen aan het Commissariaat voor de Media, middels bijgevoegde ontwerpbrief (bijlage 6), over de aanvraag van Studio040 om lokale omroep voor Eindhoven, Geldrop-Mierlo en Waalre te blijven in de periode 18 december 2023 tot 18 december 2028. Argumenten 1.1. Stichting Omroep Eindhoven en Omgeving is een rechtspersoon naar Nederlands recht. Zie hiervoor de statuten, artikel 1 van bijlage 4. Het gaat hierbij om een stichting. 1.2. Stichting Omroep Eindhoven en Omgeving voert de publieke mediaopdracht op regionaal niveau uit dat door media-aanbod te verzorgen is gericht op de bevrediging van maatschappelijke behoeften die in de gemeente leven. Studio040 heeft de laatste jaren laten zien dat het media-aanbod gericht is op wat er in Eindhoven leeft. Studio040 maakt dagelijks een nieuwsbulletin en maakt meer dan het aantal nieuwsminuten dat aan de subsidie gekoppeld is.

2

Inboeknummer 23bst01364 Ook uit de statuten van Studio040 blijkt waar zij voor staan. In artikel 3, lid 1 onder a van de statuten staat dat de stichting tot doel heeft “het verzorgen van media-aanbod bestemd voor de gemeente Eindhoven en omliggende gemeenten die onderdeel zijn van de agglomeratie Eindhoven”. Daarbij sluit de stichting aan bij de voorgestelde grote streekomroepen van de NLPO (Stichting Nederlandse Lokale Publieke Omroepen). In artikel 3 lid 1 onder b van de statuten staat dat de stichting gericht is “op het lokaal niveau uitvoeren van de publieke mediaopdracht door het verzorgen van media-aanbod dat gericht is op de bevrediging van maatschappelijke behoeften die in de gemeente waarop de instelling zich richt leven, en het verrichten van alle activiteiten die nodig zijn om daarmee een publieke taak te vervullen.”

1.3. De Streekomroep Eindhoven en Omgeving heeft een orgaan dat het beleid voor het media-aanbod bepaalt. In de statuten van de stichting (bijlage 4) staat bij artikel 2 de definitie van het PBO genoemd. Artikel 10, 11, 12 en 13 gaan over alles wat het PBO aangaat.

1.4. Het PBO (zie bijlage 2) is representatief. Studio040 stelt in haar statuten dat het PBO zodanig is samengesteld dat in de gemeente(n) voorkomende maatschappelijke, culturele, godsdienstige en geestelijke stromingen representatief zijn vertegenwoordigd. Daarnaast is minstens een vertegenwoordiger uit de stroming ‘etnische en culturele minderheden” in het PBO opgenomen. Op basis van deze criteria is het PBO representatief. Wel plaatsen we enkele kanttekening bij de representativiteit, zie kanttekening 1.1. Kanttekeningen 1.1 De representativiteit van het PBO kan verhoogd worden. Het PBO kan wat betreft diversiteit representatiever worden samengesteld. Er komen de komende jaren kansen om dat te bewerkstellingen. PBO leden mogen volgens de statuten maximaal 6 jaar (2 termijnen van 3 jaar) lid zijn. Om het PBO in de toekomst representatiever te laten worden, adviseren wij om nieuwe leden niet automatisch te werven uit de stroming van het lid dat ermee stopt en daarnaast vooral vertegenwoordigers van organisaties te zoeken die in actief zijn in zowel Eindhoven, Geldrop-Mierlo als Waalre, om ook te streven naar een PBO dat een nog betere afspiegeling is van de samenleving.

1.2 We weten nog niet of de adviezen in Waalre, Geldrop-Mierlo en Eindhoven eensluidend zijn (zie de derde voorwaarden op pagina 2 die het Commissariaat van de Media stelt) In Eindhoven en Waalre is Studio040, in tegenstelling tot in Geldrop-Mierlo, de enige kandidaat voor de rol van publieke lokale omroep. Als in een gemeente zich meerdere

3

Inboeknummer 23bst01364 kandidaten melden om lokale publieke omroep te worden, dan heeft de gemeente de taak om deze kandidaten te stimuleren om te gaan samenwerken. Als dat niet lukt, dan zal de gemeenteraad van Geldrop-Mierlo één van de twee kandidaten voordragen bij het Commissariaat voor de Media om de rol van publieke lokale omroep in Geldrop-Mierlo te vervullen. Dat wordt pas later in het jaar bekend. Aan het Commissariaat voor de Media is gevraagd wat dit betekent voor de toetsing van de gemeenteraad van Eindhoven op de representativiteit van het PBO. Het Commissariaat voor de Media geeft aan dat het van belang is dat de gemeenteraad van Eindhoven wettelijk advies uitbrengt over de aanvraag van Studio040, ongeacht wat voor advies de gemeente Geldrop-Mierlo uitbrengt. In het kader van de representativiteit van het PBO betekent dit dat de gemeenteraad dient te beoordelen of het PBO representatief is samengesteld voor de in de gemeente Eindhoven belangrijkste voorkomende maatschappelijke, culturele, geestelijke en godsdienstige stromingen, met in het achterhoofd dat de aanvraag is gebaseerd op de gemeenten Eindhoven, Waalre en Geldrop-Mierlo.

1.3 Eindhoven investeert méér dan Waalre en Geldrop-Mierlo per huishouden In 2009 heeft de gemeenteraad van Eindhoven zich uitgesproken voor het belang van een sterke lokale publieke omroep in Eindhoven en besloten om daar ook echt in te investeren. Eindhoven investeert nu circa € 3,65 per huishouden (structureel in de gemeentebegroting opgenomen) in Studio040, waarvan dus circa € 189.000 vergoed wordt via het Gemeentefonds en circa € 263.000 uit eigen middelen wordt gefinancierd. De gemeenten Waalre en Geldrop-Mierlo investeren conform de bekostigingsplicht in Studio040 en stellen daar vooralsnog geen eisen tegenover op het vlak van te maken nieuwsminuten.

1.4 Lokale Publieke Omroepen staan aan de vooravond van grote veranderingen. Waarschijnlijk gaat vóór 18 december 2028 het lokale publieke omroep landschap ingrijpend veranderen. Het kabinet wil de lokale journalistiek namelijk beter in staat stellen zijn werk te doen en heeft de ambitie om de lokale publieke omroep te professionaliseren. Lokale publieke omroepen moeten hun informerende, controlerende, democratische en agenderende functies goed kunnen uitoefenen. Daarvoor zijn financiële stabiliteit en voldoende professionele journalisten randvoorwaardelijk. OLON (Organisatie van Lokale Publieke Omroepen) en de VNG gaan de lokale publieke omroepen vernieuwen. Dat doen ze omdat de onafhankelijke lokale nieuwsvoorziening van veel publieke lokale omroepen in het geding is, Veel publieke lokale omroepen maken weinig en kwalitatief matige programma’s en hebben een laag bereik. OLON en de VNG hebben daarom de handen ineengeslagen en de NLPO (Stichting Nederlandse Lokale Publieke Omroepen) opgericht om o.a. te bewerkstellingen dat met een aanpassing van de organisatorische, journalistieke en technische infrastructuur aan deze trend een halt wordt toegeroepen.

4

Inboeknummer 23bst01364 Samenwerking op streekniveau tussen lokale omroepen leidt volgens hen tot verhoging van de kwaliteit en de maatschappelijke waarde van het media-aanbod en tot verlaging van de productiekosten. De NLPO deelt ons land op in Streekomroepen. Streek ‘Eindhoven en Omgeving’ is één van de streekomroepen waarin waarschijnlijk naast Eindhoven, Geldrop-Mierlo en Waalre ook de gemeenten Best, Son en Breugel, Nuenen, Gerwen en Nederwetten deel gaan uitmaken. Streek De Kempen (met daarin bijvoorbeeld Veldhoven) en Streek De Peel (met daarin bijvoorbeeld Helmond) zijn andere streekomroepen in de omgeving. NLPO streeft vanaf 2025/2026 naar ongeveer 80 Streekomroepen in Nederland, nu telt ons land 240 lokale omroeporganisaties. De financiering van publieke lokale omroepen gaat dan niet meer via het Gemeentefonds, maar rechtstreeks van het Ministerie van OC&W naar de lokale publieke omroepen. Vooralsnog wordt gedacht aan een subsidiebedrag van 250k op jaarbasis per streekomroep. Studio040 maakt kwalitatief goede programma’s, toch geeft de Inwonersenquête aan dat het bereik dalend is. Het gegeven dat Studio040 kwalitatief goede programma’s kan maken ligt aan het feit dat de gemeente Eindhoven Studio040 haar lokale publieke omroep subsidieert met een bedrag dat circa 2,4 maal zo hoog ligt als het bedrag dat via het Gemeentefonds wordt verstrekt aan de gemeente.

Personele consequenties Er zijn geen personele consequenties. Financiële consequenties Aan dit voorstel zijn geen kosten verbonden. Communicatie Er is overleg geweest met de directeur van Studio040, Mike Weerts, over dit raadsvoorstel. Op ambtelijk niveau is er afstemming geweest met de gemeenten GeldropMierlo en Waalre. Zij zijn op de hoogte van de in dit dossier genoemde kanttekeningen en begrijpen deze ook. Na besluitvorming zal het Commissariaat voor de Media via de bijgevoegde ontwerpbrief (zie bijlage 6) geïnformeerd worden. Planning en uitvoering De gemeenteraad brengt vóór 18 december 2023 een advies uit aan het Commissariaat voor de Media en stuurt het commissariaat het raadsvoorstel en de notulen van de raadsvergadering op 28 november over dit onderwerp toe. In de gemeenteraad van Waalre wordt dit onderwerp in november behandeld en in Geldrop-Mierlo pas in december. De verwachting is dat Waalre ermee instemt. Onduidelijk is wat het advies van de gemeenteraad in Geldrop-Mierlo zal zijn,

Evaluatie

5

Inboeknummer 23bst01364 Met Studio040 is afgesproken dat zij ons informeren over personele wisselingen in het PBO. Ook Studio040 streeft naar een PBO met een meer diverse samenstelling (zie toelichting in bijlage 3). Bijlage(n) Als bijlage(n) bij dit voorstel behoren: • • Bijlage 1: Adviesbrief Commissariaat voor de Media • • Bijlage 2: Aanvraagformulier Stichting Omroep Eindhoven e.o. • • Bijlage 3: Toelichting PBO • * Bijlage 4 : Statuten Stichting Streekomroep Eindhoven en Omgeving • * Bijlage 5: Beleidsplan Stichting Omroep Eindhoven e.o. • • Bijlage 6: Ontwerpbrief Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

, secretaris.

6

Inboeknummer 23bst01364

Ontwerp Raadsbesluit De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van ;

besluit:

Een positief advies uitbrengen aan het Commissariaat voor de Media, middels bijgevoegde ontwerpbrief (bijlage 6), over de aanvraag van Studio040 om lokale omroep voor Eindhoven, Geldrop-Mierlo en Waalre te blijven in de periode 18 december 2023 tot 18 december 2028.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van

, griffier.

7