Raadsvoorstel Strategie Groots

gemeente Eindhoven Inboeknummer: Dossiernummer B&W beslisdatum

21bst00667 21.20.652 18 mei 2021

Strategie Groots! Een hoogwaardig en toegankelijk Raadsvoorstel voorzieningenaanbod in het Stedelijk Gebied Eindhoven Inleiding Eind 2017 is in de Samenwerkingsagenda 2018-2025 Stedelijk Gebied Eindhoven het actieprogramma Voorzieningen & Evenementen opgenomen. Hierin is door alle gemeenteraden in het Stedelijk Gebied Eindhoven (SGE) de intentie uitgesproken om te komen tot een gezamenlijke strategie: Het Stedelijk Gebied Eindhoven (SGE) wenst te kunnen beschikken over een gezamenlijke toekomststrategie voor het creëren van een blijvend en kwalitatief hoogstaand niveau van regionale voorzieningen & evenementen op het gebied van sport, cultuur en recreatie. De opdracht van de raden om toekomstgericht samen te werken op het vlak van Voorzieningen & Evenementen is medio 2020 door de negen portefeuillehouders Voorzieningen & Evenementen met kracht herbevestigd. Het resultaat daarvan is de nu voorliggende strategie die in een turbulente periode tot stand is gekomen. Gemeenten werden al geconfronteerd met teruglopende gemeentebegrotingen, in het bijzonder op het gebied van sport, cultuur en recreatie. Daar komt het verwoestende effect van de Covid-19 pandemie bovenop. Dit maakt het voor de negen gemeenten in het stedelijk gebied juist extra noodzakelijk om nu gezamenlijk vervolgstappen te zetten in de samenwerking.

Met de nu voorliggende toekomststrategie ‘Groots! Een hoogwaardig en toegankelijk voorzieningenaanbod in het Stedelijk Gebied Eindhoven’ geven we hier invulling aan. In dit raadsvoorstel wordt u gevraagd de strategie vast te stellen. 

Wettelijke taak



Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college



Onvermijdelijk

Doelstelling Als ware we één gemeente realiseren we gezamenlijk een blijvend kwalitatief en inclusief hoogstaand regionaal voorzieningen- en evenementenaanbod op het gebied van sport, cultuur en recreatie. Dit ondersteunt zowel onze internationale concurrentie-

Inboeknummer 21bst00667

positie en daarmee ons toekomstig economisch verdienvermogen, als de levenskwaliteit van onze (toekomstige) inwoners. Voorstel Wij stellen u voor: 1. In te stemmen met de gezamenlijke strategie ‘Groots! Een hoogwaardig en toegankelijk voorzieningenaanbod in het Stedelijk Gebied Eindhoven’. Argumenten 1.1. De strategie past binnen de door de raden gestelde kaders van de Samenwerkingsagenda 2018-2025 SGE. In de Samenwerkingsagenda 2018-2025 is het thema Voorzieningen & Evenementen opgenomen als een nieuw thema binnen de samenwerking. Gemeenteraden hebben de afspraak gemaakt om een strategie te maken voor het creëren van een blijvend en kwalitatief hoogstaand niveau van regionale voorzieningen & evenementen op het gebied van sport, cultuur en recreatie. De strategie die nu voorligt past qua o.a. focus binnen afspraken die door de raden in de samenwerkingsagenda zijn gemaakt. 1.2. De strategie draagt bij aan onze regionale ambitie als het gaat om een sterk en concurrerend woon-, werk-, en leefklimaat. Voorzieningen en evenementen zijn op twee onderdelen maatgevend voor het woon-, werk-, leefklimaat van het Stedelijk Gebied Eindhoven. Kwalitatief hoogstaande voorzieningen en evenementen op het gebied van sport, cultuur en recreatie bevorderen de levenskwaliteit (Brede Welvaart) van onze inwoners en dragen tegelijk bij aan een gunstige economische ontwikkeling van onze regio.

Recreatieve, sport- en cultuurvoorzieningen hebben een sterk positief effect op lichamelijke en geestelijke gezondheid en bieden daarmee antwoorden op maatschappelijke uitdagingen op het gebied van vitaliteit (gezonde verstedelijking) en participatie (sociale en arbeidsparticipatie). Ze versterken de binding tussen inwoners, waardoor iedereen het gevoel heeft mee te kunnen doen. Bij een internationale topregio hoort een concurrerend vestigingsklimaat. Een hoogstaand en volwaardig voorzieningenaanbod vergroot de economische ontwikkeling van onze regio en draagt bij aan het thuisgevoel van (internationaal) talent voor bedrijven die het economisch verdienvermogen van de regio dragen. We willen ook in de toekomst onze naam waar maken als een regio die bekend staat om haar ontvangstmentaliteit. Met deze strategie zetten we samen een stap richting een voorzieningen- en evenementenaanbod dat bijdraagt aan sociale samenhang in de regio. De betekenis van voorzieningen en evenementen voor de levenskwaliteit en de gunstige economische ontwikkeling neemt toe wanneer het aanbod ook meer bereikbaar is voor inwoners. Dit gaat om fysieke, maar ook mentale bereikbaarheid. Toegankelijke voorzieningen en evenementen kunnen de brug vormen tussen individuen en groepen in de samenleving.

Voor het Stedelijk Gebied Eindhoven is dat zowel de ambitie van technologische industrie en innovatieve koplopers als de traditie van een groene omgeving en Brabantse gezelligheid.

2

Inboeknummer 21bst00667

1.3. Deze gezamenlijke strategie sluit aan op onze lokale strategie en kan daaraan bijdragen. Op het gebied van voorzieningen geeft ook deze strategie richting aan de verdere ontwikkeling van een kwalitatief hoogwaardig en aantrekkelijk aanbod. Hierbij wordt zeker niet alleen gefocust op internationale studenten, kenniswerkers (en hun familie) en designers. De voorzieningen in de regio zijn ook van en voor de mensen die er nu al wonen. Dus naast topvoorzieningen ook aandacht voor de basis. In de strategie zijn een aantal bovenlokale/regionale voorzieningen genoemd die nu gemist worden in het SGE. In de Brainport Nationale Actieagenda (BNA) wordt ingezet op concrete projecten om het vestigingsklimaat gericht te versterken. In de strategie ‘Groots! Een hoogwaardig en toegankelijk voorzieningenaanbod in het Stedelijk Gebied Eindhoven’ hebben we het over het creëren van een goede regionale basis en voedingsbodem voor bovenlokale en regionale voorzieningen. Daarbij gaat het in de strategie ook over de organisatie en samenwerking tussen SGE- gemeenten en betrokken partijen. Deze strategie onderschrijft de Brainport Nationale Actieagenda en de noodzaak tot een kwalitatief hoogwaardig en aantrekkelijk aanbod.

In de strategie wordt onder meer ingegaan op de bovenlokale en regionale voorzieningen die we missen in het SGE (en waarvan er ook een aantal in de BNA worden genoemd): • Een nationaal designmuseum (waarvoor reeds plannen in voorbereiding zijn) • Een conferentiecentrum passend bij het industriële en creatieve zakelijke profiel (waarvoor reeds plannen in voorbereiding zijn) • Realisatie van een publiek toegankelijke, grootschalige outdoor-eventlocatie Een grootschalige outdoor- eventlocatie ontbreekt in onze gemeente. Een voorziening die wenselijk is maar waarin wij niet in onze gemeente kunnen voorzien, en tegelijkertijd een voorziening die voor de hele regio van toegevoegde waarde is. In de strategie is dit als een van de onderwerpen openomen voor gezamenlijke planvorming. Verder biedt de strategie de kans op een level playing field op het gebied van de toeristenbelasting. De strategie spreekt van het verkennen van de mogelijkheden om de toeristenbelasting stapsgewijs naar een niveau te brengen wat passend is bij het voorzieningenniveau van de SGE-regio. Daarbij bestaat er in de huidige situatie binnen de SGE-regio een grote bandbreedte in het tarief voor toeristenbelasting. Eindhoven en Waalre zitten daarbij aan de bovenkant. Met betrekking tot evenementen blijft de markt leidend waarbij de rol van een gemeente stimulerend en faciliterend (subsidie of vergunning) is.

Hoewel de SGE-gemeenten de mogelijkheden gaan onderzoeken voor een gemeenschappelijk toetsingskader, blijven vooralsnog bij de beoordeling van evenementen de lokale subsidie- en vergunningenregels leidend. De genoemde mogelijke gemeenschappelijke evenementenkalender is in dit kader een hulpmiddel om te voorkomen dat evenementen elkaar onverwacht en/ of ongewenst beconcurreren. Dit is dus niet bedoeld zoals in Eindhoven waar de vastgestelde evenementenkalender als een vergunningsinstrument wordt gehanteerd.

3

Inboeknummer 21bst00667

1.5. Samenwerking op het gebied van voorzieningen & evenementen vergroot zowel de slagkracht van de regio als van individuele gemeenten. Bij bovenlokale en regionale voorzieningen gaat het om een compleet en aantrekkelijk aanbod. Op deze voorzieningen kan de SGE-samenwerking de grootste toegevoegde waarde leveren. Het gaat om het versterken van voorzieningen en evenementen die op één of enkele plekken in het SGE voorkomen en een grotere doelgroep aanspreken dat de inwoners uit een enkele gemeente. Als SGE-gemeenten hebben we hier een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor. Door samenwerking kan er efficiënter gewerkt worden aan het realiseren van dit complete en aantrekkelijke aanbod, kan er gebruik gemaakt worden van subsidiemogelijkheden en fondsen en kan er een doelgerichte inzet voor structurele bijdrage vanuit het rijk plaatsvinden. 1.6. De strategie is vanuit een brede consultatie opgesteld. Vorig jaar rond de zomer is het proces om te komen tot een strategie uitgelijnd en is er een eerste contour van het strategiedocument geschetst. Daarna heeft er een uitgebreide deskresearch plaatsgevonden en is input voor de strategie opgehaald middels diepte-interviews met een groot aantal externe partijen.

Ook zijn de negen gemeenteraden geconsulteerd tijdens de regioconferentie op 30 september 2021 en daarna nog eens middels een enquête onder alle raadsleden van het Stedelijk Gebied Eindhoven. Tenslotte hebben de gemeenteraadsleden op 31 maart 2021 nog uitgebreid de mogelijkheid gekregen om feedback aan te leveren. Naast het meedenken van de raadsleden zijn de portefeuillehouders en ambtenaren van alle gemeenten veelvuldig geconsulteerd en konden zij input aanleveren. Al deze input is gebruikt voor de gezamenlijke toekomststrategie ‘Groots! Een hoogwaardig en toegankelijk voorzieningenaanbod in het SGE’ welke nu ter besluitvorming voorligt. 1.7. De strategie is de nieuwe basis van de samenwerking van de negen SGEgemeenten op het gebied van Voorzieningen & Evenementen. Binnen de samenwerking op Voorzieningen en Evenementen is de strategie een nieuwe mijlpaal en ijkpunt. Het is belangrijk om voortvarend aan de slag te gaan met de realisatie van de strategie. Hierbij houden we oog voor de positie van de gemeenteraden. In de strategie wordt duidelijk onderscheid gemaakt tussen lokale, bovenlokale, regionale en topvoorzieningen & -evenementen. Het geeft een helder kader waar lokaal beleid het regionale beleid raakt. Daarnaast biedt de regionale strategie een duidelijke richting, waar het lokale beleid profijt van heeft. 1.8.

De strategie geeft de ambitie voor de lange termijn, het opstellen van een uitvoeringsprogramma is de volgende stap. De volgende stap in de samenwerking is het maken van een meerjarig uitvoeringsprogramma. Hierin worden afspraken gemaakt hoe we concreet handen en voeten geven aan de strategie en welke prioriteiten we geven. Uiteindelijk zullen er voor diverse onderdelen van de strategie aparte voorstellen worden gemaakt die aan het portefeuillehoudersoverleg Voorzieningen & Evenementen zullen worden voorgelegd.

4

Inboeknummer 21bst00667

1.9 De strategie sluit aan op de Brainport Nationale Actieagenda en ondersteunt onze lobby voor versterking van het vestigingsklimaat We lobbyen in MRE verband voor voorzieningen ter versterking van ons vestigingsklimaat en de Brainport Nationale Actieagenda is daarbij het leidend document waarop Rijk en regio samenwerken. In de Brainport Nationale Actieagenda (BNA) wordt ingezet op concrete projecten om het vestigingsklimaat gericht te versterken. In de strategie ‘Groots! Een hoogwaardig en toegankelijk voorzieningenaanbod in het Stedelijk Gebied Eindhoven’ hebben we het over het creëren van een goede regionale basis en voedingsbodem voor bovenlokale en regionale voorzieningen. Daarbij gaat het in de strategie ook over de organisatie en samenwerking tussen SGE- gemeenten en betrokken partijen. Deze strategie onderschrijft de Brainport Nationale Actieagenda en de noodzaak tot een kwalitatief hoogwaardig en aantrekkelijk aanbod. Kanttekeningen 1.1. De strategie is er één van de lange termijn en vergt inzet van alle negen gemeenten. Om de ambities van een blijvend en kwalitatief hoogwaardig voorzieningen- en evenementenaanbod op gebied van sport, cultuur en recreatie te kunnen waarmaken, zijn er volgens de strategie verschillende interventies nodig. Eén van die interventies die de strategie benoemt, betreft het werken aan gezamenlijke financiële kaders en financiering.

In dat kader wordt er onder meer gesproken over de bovenlokale bundeling en inzet van ontvangen middelen uit het gemeentefonds. Zo spreekt de strategie van het verkennen van de mogelijkheid om een bepaald percentage van het cluster ‘cultuur en ontspanning’ (uit gemeentefonds) regionaal in te zetten. In deze verkenning betrekken we ook de financiële inzet die gemeenten nu reeds doen voor ‘cultuur en ontspanning’ met een regionaal karakter. Deze verdere verkenning zal transparant maken dat Eindhoven al veel investeert in bovenlokale voorzieningen en evenementen en dat Eindhoven ook betrokken is bij het samenwerkingsverband BrabantStad cultuur. De verkenning zal dan ook inzichtelijk maken dat de strategie daarmee wat vraagt van alle SGE-gemeenten. De Eindhovense cultuurmiddelen gaan voor vier jaar naar Stichting Cultuur Eindhoven (SCE). U heeft voor de periode 2021-2024 het cultuurbudget bij (SCE) belegd. De verkenningen zullen mogelijk tot voorstellen leiden waarover nog nadere besluitvorming over moet plaatsvinden. Wanneer dit leidt tot financiële consequenties op lokaal niveau, zal uiteraard op lokaal niveau (individuele gemeenten) hierover besluitvorming plaatsvinden. 1.2. De kosten van de uitvoering van de strategie zijn nu nog niet bekend. Een strategie krijgt waarde als ook de uitvoering is geborgd.

Dat gaat over het organiseren van de uitvoering, de wijze van uitvoering en de mogelijke financiële inzet die dat met zich meebrengt en hoe deze inzet kan worden bekostigd. Het op te stellen meerjarig uitvoeringsprogramma moet inzicht geven in de te ondernemen activiteiten, inzet en aanwending van middelen. Daarbij hoeft de inzet van middelen zich niet te beperken tot financiële inzet, maar kan het ook een inzet in capaciteit zijn.

5

Inboeknummer 21bst00667

1.3 In de uit te voeren verkenningen wordt recente lokale besluitvorming betrokken. De strategie spreekt van diverse uit te voeren verkenningen. Bij deze verkenningen wordt recente lokale besluitvorming uiteraard betrokken. Zo spreekt de strategie bijvoorbeeld over het verkennen van de invoering van en opschaling van slimme gezamenlijke inwoners/bezoekerspas. Gelet op de recente lokale besluitvorming over dit onderwerp zal Eindhoven dit niet initiëren. Kosten De waarde van een goede strategie komt pas echt tot uitdrukking als ook de uitvoering is geborgd. Voor de uitvoering zijn financiële middelen nodig. Op basis van het uitvoeringsplan maken we binnen het Stedelijk Gebied Eindhoven nadere afspraken met elkaar over de benodigde omvang, inzet en aanwending van middelen. Een jaarlijks gezamenlijk uitvoeringsbudget zorgt dat de benodigde expertise ingehuurd kan worden en dat meer tempo en ook grotere stappen gemaakt kunnen worden. Daarbij hoeft de inzet van middelen zich niet te beperken tot financiële inzet, maar kan het ook een inzet in capaciteit zijn. Het meerjarig uitvoeringsplan moet duidelijk maken of er aanvullende middelen vanuit de negen SGE-gemeenten nodig zijn. Communicatie Na vaststelling door alle negen gemeenteraden zal middels o.a. een persbericht en plaatsing op de website van het Stedelijk Gebied Eindhoven gezamenlijk gecommuniceerd worden over de strategie.

Tevens communiceert iedere gemeente op de lokaal gebruikelijke manier met partners, instellingen en inwoners over de strategie. De gemeenteraad wordt door het college geïnformeerd over het uitvoeringsprogramma. Evaluatie De gemeenteraad wordt door het college geïnformeerd over het uitvoeringsprogramma en periodiek over de voortgang van uitvoering van de strategie. Bijlage(n) Als bijlage(n) bij dit voorstel behoren: Bijlage 1:

 

Strategie ‘Groots! Een hoogwaardig en toegankelijk voorzieningenaanbod in het Stedelijk Gebied Eindhoven’

De bijlage wordt meegestuurd De bijlagen liggen ter inzage in de leeskamer

Een ontwerp-raadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Burgemeester en wethouders van Eindhoven, , secretaris.

6

Inboeknummer 21bst00667

Raadsbesluit De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 18 mei 2021; gelet op de behandeling in de meningsvormende vergadering van 15 juni 2021; gelet op de Tijdelijke wet digitale beraadslaging en besluitvorming provincies, gemeenten, waterschappen en openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba; besluit: 1.

In te stemmen met de gezamenlijke strategie ‘Groots! Een hoogwaardig en toegankelijk voorzieningenaanbod in het Stedelijk Gebied Eindhoven’’.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 22 juni 2021.

J. Verbruggen, griffier.

7