Raadsvoorstel Startnotitie Masterplan Mobiliteit

gemeente Eindhoven Inboeknummer 23bst00194 Dossiernummer 23.07.551 B&W beslisdatum 14 februari 2023

Raadsvoorstel Startnotitie masterplan mobiliteit

Inleiding “Mobiliteit zou minder om techniek of data moeten draaien en meer de mens centraal moeten stellen”. Dit vraagt om een ander perspectief, een perspectief dat verbindt met wonen, werken en een inclusieve samenleving. Een perspectief waarin de mens en de reizigers centraal staan. Mobiliteit faciliteert immers alle (sociale) ontmoetingen van inwoners en reizigers. Centraal staat dan ook de vraag; “Hoe zouden wij ons willen bewegen en ons verplaatsen in 2050 en wat zouden wij daar nu voor moeten doen?” dus ook “Hoe faciliteren wij de beweging naar banen, scholen, ziekenhuizen en sociale ontmoetingen?” In het bestuursakkoord 2022-2026, “Samen morgen mooier maken” is opgenomen dat er op basis van een gedegen netwerkanalyse een masterplan ontwikkeld wordt. Dit is nodig om de mobiliteitstransitie in de stad vorm te geven en de verkeerscirculatie in de komende jaren in goede banen te leiden. Met het ontwikkelperspectief centrum en de actualisatie Eindhoven op Weg (2022) zijn integrale kaders weggezet op het gebied van mobiliteit. Voor gezonde verstedelijking is ander gebruik van de openbare ruimte en een mobiliteitstransitie noodzakelijk. Naast de visie op mobiliteit in 2050 bestaat het masterplan ook uit een concrete actieagenda, waarin de benodigde stappen voor de komende 3 á 4 jaar worden beschreven en op hoofdlijnen de stappen voor de verdere toekomst.

 Wettelijke taak  Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college Op basis van een gedegen netwerkanalyse, ontwikkelen we een masterplan om de mobiliteitstransitie in de stad vorm te geven en de verkeerscirculatie in de komende jaren in goede banen te leiden. Dit doen we door het perspectief van de inwoner en de reiziger centraal te stellen. Een parkeerstrategie maakt onderdeel uit van dit plan. We gebruiken als input de visie ‘Actualisatie Eindhoven op weg 2022’ en het ‘Ontwikkelplan Centrum’.

 Onvermijdelijk

Inboeknummer

23bst00194

Doelstelling Het masterplan mobiliteit 2050 (inclusief actieagenda) heeft als doel om samen met de stad een gezamenlijk beeld op mobiliteit te vormen en te komen tot richting en concrete stappen die de toekomstvoorstelling helpen te realiseren. Het masterplan wordt samen met de stad vormgegeven. Voorstel 1. De startnotitie Masterplan Mobiliteit vast te stellen, en daarmee:

D.

A.

De doelstelling Het Masterplan mobiliteit 2050 (inclusief actieagenda) heeft als doel om samen met de stad een gezamenlijk beeld op mobiliteit te vormen en te komen tot richting en concrete stappen die de toekomstvoorstelling helpen te realiseren. Het masterplan wordt samen met de stad vormgegeven.

B.

De kaders • Voor en door de reiziger • Veilig • Duurzaam (schoon) • Vlot • Slim

C.

De inhoudelijke thema’s • Duurzaamheid en zero emissie • Verkeerscirculatie • Lopen en fietsen • Openbaar Vervoer • Autoluwe binnenstad • Deelmobiliteit en hubs • Verkeersveiligheid / Motie 30 • Parkeren • Gedrag

Proces • Inzet op een participatieve aanpak met inwoners, reizigers en andere doelgroepen. Het proces wordt zo ingericht dat jongeren specifiek inbreng kunnen leveren.

Argumenten 1.1 Vanuit de verstedelijkings- en verduurzamingsopgave is een masterplan mobiliteit noodzakelijk Door economisch succes groeit Eindhoven sterk. Deze groei zorgt voor een forse toename van bewegingen en het faciliteren hiervan brengt grote uitdagingen met zich mee. Er is minder ruimte beschikbaar voor mobiliteit, terwijl meer mensen ook meer

2

Inboeknummer

23bst00194

bewegingen betekent. Daarom is voor gezonde verstedelijking ander gebruik van de openbare ruimte noodzakelijk. Om te voorkomen dat Eindhoven dichtslibt en in te zetten op gezonde verstedelijking is een andere visie op mobiliteit nodig. Een visie dat het perspectief van de mens centraal stelt en mobiliteit ziet als middel om (sociale) ontmoetingen te faciliteren. We zetten hierbij in op vlotte, veilige, schone en slimme mobiliteit. Dit landt in een masterplan dat bestaat uit een visie op mobiliteit in 2050 en uit een concrete actieagenda, waarin de benodigde stappen voor de komende 3 á 4 jaar worden beschreven en op hoofdlijnen de stappen voor de verdere toekomst. In het masterplan willen we antwoorden vinden op vragen als; hoe verplaatsen inwoners van Eindhoven zich in 2050 en hoe kunnen we (sociale) ontmoetingen via mobiliteit faciliteren? Hoe verhoudt dit zich tot de noodzakelijk transitie van ons reisgedrag? Op welke manier organiseren we dit in de beschikbare ruimte o.a. in relatie tot andere ambities (klimaat, groen, vestigingsklimaat, leefbaarheid)? 1.2 Niet alleen denken vanuit systemen en data, maar de mens centraal stellen We willen mobiliteit niet alleen benaderen vanuit systemen en data, maar zien als middel om (sociale) ontmoetingen te faciliteren. De focus in dit traject ligt dan ook op de mens.

Wel is er al veel bekend uit bestaande en lopende onderzoeken, programma’s en projecten, wat wij meenemen als onderlegger en input voor het proces met inwoners en reizigers. De huidige onderzoeken en inzichten confronteren en inspireren wij met de opgehaalde inzichten uit de participatie met inwoners, reizigers en andere doelgroepen. Het is een adaptief participatieproces. Stap voor stap geven we de visie en actieagenda komend jaar vorm. Tijdens het Dromenlab op 26 januari is daarmee een goede aftrap gegeven die ook mede de basis vormt voor de thema’s die verder uitgewerkt gaan worden. Tegelijkertijd staat zowel het proces als de uitkomst nog niet vast en zoeken we gaandeweg naar het uitwerkingsniveau dat aansluit bij inwoners, reizigers en andere doelgroepen. We nodigen iedereen uit om vanuit andere invalshoeken mee te denken, zodat wij optimaal de inbreng van de stad mee kunnen nemen en tot één gezamenlijke visie op mobiliteit in 2050 komen. Dit doen wij door verschillende activiteiten te organiseren, zoals dromen- en kennislabs om te inspireren en het gesprek te voeren, daarnaast kennislabs om te verdiepen op thema’s én experimenten én experimenten, acties en challenges in de stad om inwoners en reizigers te betrekken.

1.3 Met de actieagenda in het masterplan mobiliteit leggen we de verbinding tussen diverse mobiliteitsuitwerkingen en toezeggingen Binnen de gemeente Eindhoven wordt er gewerkt aan verschillende visie, programma’s en projecten op het thema mobiliteit. Met het masterplan beogen we de verschillende separate trajecten met elkaar te verbinden (zoals de Agenda Fiets, Fietsparkeerstrategie, Ruimte voor Lopen, Agenda Deelmobiliteit, laadinfrastructuur, verkeerscirculatie, CO2-doorrekening stedelijke mobiliteit (incl. quick wins)). Ook nemen we de toezegging mee om te onderzoeken of gratis OV voor iedereen bijdraagt aan de mobiliteitstransitie (en mensen bijvoorbeeld de auto laten staan).

3

Inboeknummer

23bst00194

Kanttekeningen 1.1 Omgevingsvisie is het kader en we leggen de verbinding met huidige visies, programma’s en projecten Dit jaar lopen er een aantal participatietrajecten parallel. Zo wordt de Omgevingsvisie geactualiseerd waar mobiliteit ook in wordt opgenomen. Na vaststelling kan het actieagenda gezien worden als een programma van de omgevingsvisie. Omdat de scope van de omgevingsvisie (2040) afwijkt van het masterplan (2050) kunnen er verschillen bestaan. Tegelijkertijd zullen de richtinggevende keuzes in dezelfde lijn moeten liggen. Naast de omgevingsvisie spelen er ook diverse andere trajecten waarbij de stad om input wordt gevraagd. Zo wordt er gewerkt aan de Stadsvisie en Ontwikkelperspectief Eindhoven. Het samenvallen van deze trajecten zorgt ervoor dat we dit jaar veel in gesprek zijn met de stad, en dat de verbinding tussen de verschillende trajecten op een goede manier geborgd kan worden. Er vindt nauwe afstemming plaats met lopende trajecten en gesprekken met de stad worden daar waar mogelijk gezamenlijk gevoerd. Financiële consequenties De totale kosten worden geschat op € 380.000,-, afhankelijk van het aantal bijeenkomsten en het proces dat we doorlopen in het traject. De kosten bestaan onder andere uit het versterken van de inhoud en een participatietraject. Dit omvat eventuele externe onderzoekskosten, het organiseren van bijeenkomsten en acties in de stad.

Gedurende het traject wordt het budget gemonitord en vindt eventueel bijsturing plaats. De dekking van de middelen komen voort uit beschikbare middelen uit het bestuursakkoord waar dit een directe uitwerking van is. Communicatie Tijdens het traject betrekken wij de kennis, perspectieven en beelden van inwoners, reizigers, ondernemers en deskundigen. Om tot een gezamenlijke visie te komen organiseren wij bijeenkomsten, experimenten en challenges, waar de inhoud geconfronteerd en geïnspireerd wordt met de perspectieven en beelden van inwoners, reizigers, ondernemers en deskundigen. Ten behoeve van de uitwerking van de actieagenda worden betrokkenen en deskundigen gericht uitgenodigd voor verdieping op thema’s, bijvoorbeeld tijdens kennislabs. De Raad is van harte uitgenodigd om deel te nemen aan het participatietraject. Planning en uitvoering In het eerste deel van het proces wordt, samen met inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden, een visie opgesteld. Het traject is reeds in Q4 2022 gestart; drie wetenschappers en deskundigen hebben een essay geschreven voor de toekomst van mobiliteit in Eindhoven en er is intern gestart met de deskresearch. Tevens is er op 26 januari een eerste dromenlab georganiseerd, waar betrokken organisaties, inwoners, ondernemers en raadsleden zijn uitgedaagd om mee te denken en dromen over mobiliteit in 2050.

In het eerste en tweede kwartaal van 2023 worden meerdere bijeenkomsten en activiteiten in de stad georganiseerd. Het is een adaptief proces en

4

Inboeknummer

23bst00194

daarom zal per fase gekeken worden wat er nodig is voor de volgende stap. Wij halen ideeën en perspectieven op en gaan in gesprek in bijeenkomsten, experimenten en verschillende challenges. We organiseren in ieder geval een aantal dromenlabs waar de stad, en dus ook de raad, voor wordt uitgenodigd. Het dromenlab op 26 januari is daar een start van geweest. Een challenge kan zijn om met onderwijsinstellingen in de stad jongeren te laten meedenken op creatieve manieren aan mobiliteitsoplossingen. Door experimenten ook op straat zichtbaar te maken, wordt inzichtelijk wat voor- en nadelen zijn van keuzes. Dat leidt tot inzichten waarvan we kunnen leren, ook als ze mislukken. Vanaf het begin zal op de achtergrond ook de benodigde inhoudelijke stappen en onderzoeken worden genomen. In het tweede deel zal vanaf april 2023 de visie uitgewerkt worden in een concrete actieagenda. Met deskundigen van binnen en buiten de gemeente worden verschillende kennislabs georganiseerd om te verdiepen op thema’s. Vanaf het begin zal op de achtergrond ook de inhoudelijke stappen worden genomen om te komen tot de concrete actieagenda. Mogelijke uitwerkingsstappen zijn afhankelijk van visie die in het eerste deel wordt uitgewerkt. We bieden het masterplan (visie en actie agenda) eind 2023 ter besluitvorming aan de raad.

Evaluatie Het proces wordt zowel tussentijds als na afloop geëvalueerd. Bijlage(n) Als bijlage(n) bij dit voorstel behoren: • Startnotitie Masterplan Mobiliteit Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

, secretaris.

5

Inboeknummer

23bst00194

Ontwerp Raadsbesluit

De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van ;

besluit: 1.

D.

De startnotitie Masterplan Mobiliteit vast te stellen, en daarmee: A.

De doelstelling Het Masterplan mobiliteit 2050 (inclusief actieagenda) heeft als doel om samen met de stad een gezamenlijk beeld op mobiliteit te vormen en te komen tot richting en concrete stappen die de toekomstvoorstelling helpen te realiseren. Het masterplan wordt samen met de stad vormgegeven.

B.

De kaders • Voor en door de reiziger • Veilig • Duurzaam (schoon) • Vlot • Slim

C.

De inhoudelijke thema’s • Duurzaamheid en zero emissie • Verkeerscirculatie • Lopen en fietsen • Openbaar Vervoer • Autoluwe binnenstad • Deelmobiliteit en hubs • Verkeersveiligheid / Motie 30 • Parkeren • Gedrag

Proces • Inzet op een participatieve aanpak met inwoners, reizigers en andere doelgroepen. Het proces wordt zo ingericht dat jongeren specifiek inbreng kunnen leveren.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van

, griffier

6