Raadsvoorstel SPIL VVE 2023-2026
Tekst van het document
gemeente Eindhoven Inboeknummer 22bst00748 Dossiernummer 22.21.551 B&W beslisdatum 24 mei 2022
Raadsvoorstel Begroting SPIL/VVE 2023-2026 Inleiding Met Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) en het Eindhovense concept Spelen, Integreren en Leren (SPIL) voorkomen we onderwijsachterstanden en zorgen we dat Eindhovense kinderen in de leeftijd 0-13 jaar zich beter ontwikkelen. Vanaf 2023 is er een nieuwe vierjarige periode Gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid (GOAB) inclusief bijbehorende rijksmiddelen. De voorliggende begroting 2023-2026 sluit aan bij deze periode en betreft een voortzetting van de huidige activiteiten, met uitzondering van subsidiering van regie voor- en vroegschoolse educatie, welke vanaf 2023 niet meer gesubsidieerd gaat worden. Met deze begroting geven we uitvoering aan de door de gemeenteraad vastgestelde uitgangspunten (2010) en kaders (2012) en aan het door het college van burgemeester en wethouders vastgestelde document Toekomst SPIL (2016).
Wettelijke taak Algemene wet bestuursrecht; Wet Onderwijskansen door Kwaliteit en Educatie; Wet op het primair onderwijs Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college
Onvermijdelijk
Doelstelling Invulling geven aan de uitvoering en doorontwikkeling van SPIL/VVE, in lijn met de door de gemeenteraad hiertoe vastgestelde richtinggevende uitgangspunten en kaders. Met het SPIL/VVE beleid voorkomen we onderwijsachterstanden en zorgen we ervoor dat Eindhovense kinderen in de leeftijd 0-13 jaar zich beter ontwikkelen. Voorstel 1
In te stemmen met de begroting SPIL/VVE 2023-2026.
2
In te stemmen met het verlengen van de looptijd van de egalisatiereserve 2314 VVE t/m 2026 en dientengevolge de beschrijving van het doel van de reserve te wijzigen in ‘dekking van VVE begroting 2020 tot en met 2026’.
3
De begroting SPIL/VVE 2023 t/m 2026 te dekken uit de ontvangen OAB rijksmiddelen (verwachting is dat deze gelijk is aan de afgelopen vier jaar ca. € 8.238.000 per jaar), decentralisatie middelen Voorschoolse voorziening (á € 382.000
Inboeknummer 22bst00748
per jaar) en de gemeentelijke middelen ter hoogte van € 1.261.000 in 2023 en € 1.306.000 voor de jaren 2024 t/m 2026 en hierbij jaarlijks een indexatie toe te passen conform indexatie kadernota. 4
In te stemmen met de begrotingswijziging.
5
Kennis te nemen van de SPILmonitor 2021.
Argumenten 1.1 Dit voorstel betreft een begrotingswijziging boven € 1 miljoen en wordt daarom aan de raad ter instemming voorgelegd. De begroting SPIL/VVE 2023-2026 sluit aan bij de nieuwe landelijke GOABperiode 2023-2026 (inclusief borging rijksmiddelen voor vier jaar). In 2020 heeft de raad de SPIL/VVE begroting 2021-2022 vastgesteld. Door nu een begroting voor vier jaar vast te stellen, weten SPILpartners nog beter waar ze aan toe zijn en kunnen ze daarop anticiperen. Bij mee- of tegenvallers in de komende vier jaar wordt een aangepaste begroting en/of voorstellen aan het college voorgelegd, passend binnen de financiële kaders, zoals in dit voorstel aan de raad voorgelegd. De raad wordt hierover middels een raadsinformatiebrief geïnformeerd. 1.2 De huidige activiteiten worden gecontinueerd met uitzondering van subsidiering van regie voor- en vroegschoolse educatie. Regie- en coördinatiemiddelen zijn bedoeld om het onderwijs te stimuleren een pedagogisch didactische doorgaande lijn tussen voor- en vroegschool te realiseren en een SPILbrede ondersteuning te bieden die wordt gekenmerkt door één kind, één plan, één regisseur.
Bij de start van het concept SPIL, zo’n 10 jaar geleden, was het belangrijk om die afstemming tussen school en kinderopvang goed van de grond te krijgen en de schooldirecteur hier verantwoordelijk voor te maken en middelen hiervoor beschikbaar te stellen (€ 12.000 per jaar per SPILcentrum, ca. € 650.000 in totaal). De functie van de schooldirecteur in een kindcentrum is inmiddels doorontwikkeld, waarbij regievoering en afstemming inherent zijn aan de functie en deze niet meer middels subsidie gestimuleerd hoeft te worden (Eindhoven was hierin ook uniek). Voor de coördinatie (ca. € 10.400 per SPIL) blijven middelen beschikbaar. Het merendeel van het beschikbare bedrag (€ 7 miljoen) wordt besteed aan voorschoolse educatie (peuterwerk). Gemeenten zijn wettelijk verplicht voldoende plekken beschikbaar te hebben voor peuters met (risico’s) op taal/ontwikkelingsachterstanden in de leeftijd van 2,5 tot 4 jaar, zodat zij zonder/met minder achterstanden instromen in het onderwijs. In Eindhoven mogen alle peuters vanaf 2¼ jaar 8 uur naar de voorschool. Kinderen met een VE-indicatie, afgegeven door het consultatiebureau, 16 uur; deze 16 uur is wettelijk bepaald. 31% van de peuters heeft een indicatie in Eindhoven. Voor de eerste 8 uur geldt een inkomensafhankelijke ouderbijdrage, de tweede 8 uur is kosteloos voor ouders.
2
Inboeknummer 22bst00748
-
-
-
-
-
Een extra pedagogisch medewerker (pm’er) in de voorschool is een enorm goede aanvulling gebleken in 2021 en 2022 en heeft duidelijk zijn meerwaarde bewezen en wordt daarom gecontinueerd. Deze pm’er werkt in kleine groepjes van ca. 4 peuters met een VE-indicatie, 2x in de week 2 uur extra aan taal, waardoor in totaal ca. 1000 peuters met een VE-indicatie van de 16 uur VE per week, dus 4 uur intensief en op een speelse manier begeleid worden. Door al op zeer jonge leeftijd kinderen een warm taalbad en intensieve begeleiding te geven, stromen kinderen zonder/met nog minder achterstand in, in het basisonderwijs. De verwachting is, dat de effecten van deze extra pm’er zichtbaar worden in de jaarlijkse SPILmonitor - waar de ontwikkeling van kinderen met en zonder indicatie wordt gevolgd op het gebied van taal en rekenen. Ook de zomerschool is succesvol en er is veel animo voor. De zomerschool heeft de afgelopen jaren een flinke groei doorgemaakt (zie ook collegebrief ‘Terugblik zomerschool 2021 en vooruitblik zomerschool 2022’, 22bst00362). Het aantal deelnemers is gestegen van ca. 300 deelnemers in de beginjaren, naar ca. 850 deelnemers in 2021. De komende jaren willen we de Ontdekfabriek opdracht geven om de uitvoering van dit succesvolle programma te continueren. Vanuit de ontwikkellijn ‘multi-helix samenwerking’ participeren in de zomerschool al maatschappelijke organisaties.
Er is echter nog geen samenwerking met het bedrijfsleven, daar gaan we de komende jaren meer op inzetten. Speelinlopen dragen - als laagdrempelige voorziening voor kinderen in de leeftijd 0 tot 2 jaar en 3 maanden, met hun ouders – bij aan de doelstelling om alle kinderen met een taalachterstand te laten deelnemen aan een voorschoolse peutervoorziening. In coronatijd hebben de speelinlopen geen doorgang gevonden. In 2022 zijn een aantal weer opgestart. Helaas nog niet op alle locaties, vanwege personeelstekorten/uitval door ziekte. Leerlingen uit groep 1 t/m 6 die vanwege een grote taalachterstand onder hun eigenlijke niveau presteren, worden in een schakelklas extra en intensief begeleid, waardoor de taalachterstand verkleind of opgeheven wordt. Na deelname aan de schakelklas mag worden verwacht dat deze leerlingen met minder tot geen achterstand aan het regulier onderwijs kunnen deelnemen. Voor subsidie komen die scholen in aanmerking, die de hoogste schoolweging hebben. De subsidie bedraagt ca.€ 60.000 per schakelklas, 17 klassen in totaal. Tot slot ontvangt Playing for Success Eindhoven (PfSE) in 2023 en 2024 opnieuw een bijdrage vanuit de SPIL/VVE begroting in de kosten, middels een subsidie, voor hun activiteiten.
Er wordt naar toegewerkt dat zij vanaf 2025 een subsidieaanvraag kunnen doen via de subsidieregeling Versterken Sociale Basis of via een mogelijke nieuwe subsidieregeling. In de begroting wordt voor de hele GOAB periode wel alvast een bedrag gereserveerd voor dit (na)schoolse programma. In een uitdagende leeromgeving met een WOWfactor (het Philips Stadion en het Parktheater), biedt PfSE een programma dat talentontwikkeling, zelfvertrouwen, welbevinden en (leer)motivatie bevordert, waarbij aandacht is voor taal, rekenen en ICT. Dit draagt bij aan het vergroten
3
Inboeknummer 22bst00748
van kansengelijkheid, het verminderen van onderpresteren, het verkleinen van onderwijsachterstanden en nemen de startkwalificaties van kinderen en jongeren in het onderwijs aanzienlijk toe.
2.1. De reserve SPIL/VVE is voor de periode 2023 t/m 2026 nodig om aan het eind van ieder jaar de te verwachten tekorten te dichten. De raad heeft in 2018 de reserve VVE 2020-2022 ingesteld (18bst00983), omdat toen de verwachting was dat Eindhoven in die periode minder rijksmiddelen zou krijgen als gevolg van een nieuwe landelijke verdeelsleutel en nieuwe indicatoren. Tegen de verwachting in heeft Eindhoven in de periode 2019-2022 niet minder, maar juist meer rijksmiddelen ontvangen, waardoor de reserve nog steeds fors is. De afgelopen jaren zijn er middelen aan onttrokken voor initiatieven en zijn er middelen gestort. De jaarlijkse begrote uitgaven bedragen ca. € 10.200.000, de jaarlijkse begrote inkomsten bedragen ca. € 9.900.000. Dat betekent een jaarlijks tekort van ca. € 300.000. De reservestand eind 2022 bedraagt ca. € 1.600.000. Door elk jaar op basis van realisatie het te kort te dekken uit de bestemmingsreserve SPIL/VVE kunnen de huidige activiteiten de komende vier jaar worden gecontinueerd ter voorkoming van onderwijsachterstanden en bevorderen van kansengelijkheid; een thema dat door corona nog belangrijker is geworden. 2.2 Gedurende de looptijd van SPIL/VVE 2023-2026 wordt voortdurend de noodzakelijke hoogte van de egalisatiereserve beoordeeld.
Gedurende de looptijd van de nieuwe GOAB-periode worden alleen díe middelen aangehouden die nodig zijn om het programma SPIL/VVE te kunnen uitvoeren (binnen de kaders). De overige middelen worden teruggestort naar de algemene middelen voor een integrale afweging. 5.1 De jaarlijkse SPILmonitor laat zien dat het SPILbeleid succesvol is. Het SPILbeleid willen we continueren en daarom middelen hiervoor beschikbaar stellen in de SPIL/VVE begroting 2023-2026. Van de peuters met een VE-indicatie (doelgroeppeuters) gaat in 2021 91% naar de voorschool, een stijging van 2% t.o.v. 2020. Gemeenten zijn verplicht de resultaten van voor- en vroegschoolse educatie te meten: van iets meer doelgroeppeuters en -kleuters dan in 2020 is de spraaktaalontwikkeling (boven)gemiddeld t.o.v. landelijk (55% tegenover 53% in 2020). Dat geldt ook voor het niveau van technisch lezen in groep 3: De ambitie dat 70% van de doelgroepleerlingen eind groep 3 (boven)gemiddeld scoort wordt bijna gehaald. Deze bedraagt 69%, een stijging van 3% t.o.v. 2020 en ligt in lijn met de niet-doelgroeppeuters (71% van hen scoort (boven)gemiddeld). De geletterdheid van de doelgroeppeuters en -kleuters is met 4% gedaald: 69% van de doelgroeppeuters scoort (boven)gemiddeld, tegenover 73% in 2020 en 75% van de doelgroepkleuters scoort (boven)gemiddeld, tegenover 78% in 2020.
In de niet-doelgroep stijgen voor taal bijna alle ontwikkelresultaten licht.
4
Inboeknummer 22bst00748
-
-
-
-
-
90% van de peuters die binnen een SPILcentrum doorstromen naar school worden warm overgedragen, een hoog percentage, maar wel een daling van 7% t.o.v. 2020, bij 9% van de kinderen is sprake geweest van een digitale/papieren overdracht. Bij 78% van de peuters die van buiten het SPILcentrum instromen naar school is sprake van een (warme) overdracht, een daling van 9% t.o.v. 2020. Belangrijkste redenen die genoemd zijn door SPILcentra waarom bij 22% van deze peuters geen overdracht heeft plaatsgevonden: kinderen zijn niet naar voorschool/opvang geweest; er is weinig of geen contact met andere voorscholen, omdat de kinderen van veel diverse voorschoolse opvang komen; kinderen stromen rechtstreeks in vanuit het buitenland. De afstemming tussen voor- en vroegschool over het educatief handelen, het aanbod en het terugkoppelen van resultaten is wat minder sterk dan 2020, maar gebeurt nog altijd bij zo’n 70% à 80% van de SPIlcentra. De afstemming over het pedagogisch klimaat is juist verbeterd. Binnen 84% van de SPILcentra vindt hierover afstemming plaats in 2021, tegenover 79% in 2020. Geen van de SPILcentra noemt de afstemming nog als noodzakelijk verbeterpunt. Op meer SPILcentra (59% in 2021 tegenover 55% in 2020) zijn ouders betrokken bij het maken van ouderbeleid. Op 70% van de SPILcentra maken voor- en vroegschool samen het ouderbeleid, tegenover 78% in 2020.
Mogelijk heeft deze daling te maken met beperkingen door corona of andere prioriteiten. 71% van de SPILcentra geeft zichzelf minimaal een voldoende voor de mate waarin zij een SPIL in de wijk zijn. Bij de mogelijkheid om een toelichting hierop te geven, geven zeven SPILcentra aan dat ze de wijkfunctie willen vergroten of doorontwikkelen. Zes SPILcentra benoemen dat er door corona minder activiteiten zijn geweest.
Kanttekeningen 1.1 De komende jaren wordt een fundamentele herziening van de kinderopvangtoeslag doorgevoerd, waarvan de (financiële) impact op de subsidie voorschoolse educatie nu nog niet te bezien is. In stappen verhoogt de regering de vergoeding van de kinderopvang tot 95% voor werkende ouders. De toeslag wordt daarnaast direct uitgekeerd aan kinderopvanginstellingen zodat ouders niet meer worden geconfronteerd met hoge terugvorderingen. Ouders betalen alleen nog een kleine eigen bijdrage. Ook wordt gesproken over een toegangsrecht voor kinderopvang. Mogelijk gaan meer ouders door deze ontwikkelingen gebruik maken van kinderopvang/voorschoolse educatie, dit terwijl er al grote personeelstekorten in de kinderopvang zijn. 1.2 De voorlopige beschikking voor de onderwijsachterstandenmiddelen 2023 van het Rijk is nog niet ontvangen. De jaarlijkse beschikking voor de onderwijsachterstandenmiddelen van het Rijk is nog niet ontvangen. Het jaarbedrag van 2023 is pas beschikbaar in september/oktober. Het bedrag in de begroting is gebaseerd op het bedrag van 2022. Het uiteindelijke bedrag kan daarmee nog afwijken en wordt - zo ver van toepassing - ter besluitvorming voorgelegd.
5
Inboeknummer 22bst00748
-
Er verander niets aan de bekostigingssystematiek; de regeling op basis waarvan de bekostiging wordt uitgevoerd, heeft geen einddatum. Het eerste tijdvak van vier jaar loopt af en er start automatisch een nieuwe periode.
1.3 De exacte subsidieplafonds Schakelklassen en Coördinatie VVE zijn nog niet bekend. Deze twee plafonds zijn exclusief de index subsidie, die jaarlijks door de raad bij de meerjarenbegroting wordt vastgesteld. Financiële consequenties De jaarlijkse begrote uitgave is 10 miljoen euro. Hiervoor ontvangt gemeente Eindhoven naar verwachting van het Rijk € 8,238 miljoen aan specifieke uitkering per jaar. Daarnaast wordt er jaarlijks gemeentelijke middelen (2023: € 1,261 miljoen en 2024 en verder: € 1,306 miljoen) en decentralisatie middelen Voorschoolse Educatie ad € 382.000 per jaar ingezet. Het te kort wordt gefinancierd vanuit de egalisatie reserve VVE/SPIL. Lasten
2023 (€)
2024 (€)
2025 (€)
2026 (€)
Voorschoolse educatie (ouderbijdrage)
6.800.000
6.850.000
6.900.000
6.950.000
Pedagogische beleidsmedewerker in de voorschool Extra pedagogisch medewerker in de voorschool
400.000
400.000
400.000
400.000
555.000
555.000
555.000
555.000
Speelinloop
165.000
165.000
165.000
165.000
Indiceren en toeleiden peuters naar de voorschool (GGD) Coördinatie VVE (52 SPILcentra, € 10.404 per locatie) Schakelklas (17 klassen ca € 61.000 per klas)
94.000
94.000
94.000
94.000
541.000
541.000
541.000
541.000
1.037.000
1.037.000
1.037.000
1.037.000
VE-monitor (applicatie)
30.000
30.000
30.000
30.000
Onderzoek Communicatie
30.000
30.000
30.000
30.000
3.000
3.000
3.000
3.000
Playing for success
76.000
76.000
76.000
76.000
Zomerschool Totaal
375.000
375.000
375.000
375.000
10.106.000
10.156.000
10.206.000
10.256.000
2023 (€)
2024 (€)
2025 (€)
2026 (€)
Gemeentelijke middelen Decentralisatie uitkering Voorschoolse Voorziening peuters
1.261.000
1.306.000
1.306.000
1.306.000
382.000
382.000
382.000
382.000
Specifieke uitkering (cfm 2022)
8.238.000
8.238.000
8.238.000
8.238.000
Budget
9.881.000
9.926.000
9.926.000
9.926.000
Jaarbudget minus lasten
-225.000
-230.000
-280.000
-330.000
Baten
6
Inboeknummer 22bst00748
Reserve Spil/VVE stand eind 2022 (€)
€ 1.597.000
onttrekking 2023
-225.000
onttrekking 2024
-230.000
onttrekking 2025
-280.000
onttrekking 2026
-330.000
reserve stand:
532.000
Communicatie De ontwerpbegroting SPIL/VVE is besproken met het onderwijs en de kinderopvangpartners. De LEA leden worden separaat geïnformeerd over de SPIL begroting op 13 juni 2022. Planning en uitvoering Juli 2022: Publicatie subsidieregelingen en subsidie(deel)plafonds in het Gemeenteblad (onder voorbehoud van vaststelling gemeentebegroting 2023 door de gemeenteraad) Juli – september 2022: Subsidieaanvragen voorbereiden en indienen door partners (uiterlijk voor 1 oktober 2022). November t/m december 2022: Beoordelen en beschikken subsidieaanvragen. Evaluatie Middels de SPILmonitor wordt jaarlijks de kwaliteit van SPIL in beeld gebracht. Verder is SPIL een thema binnen de LEA en blijven we in gesprek met partners over de voortgang. Bijlage(n) Als bijlage(n) bij dit voorstel behoren: -
Begrotingswijziging Begroting SPIL/VVE 2023-2026 (3 bijlagen) SPILmonitor 2021
Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Burgemeester en wethouders van Eindhoven,
, secretaris.
7
Inboeknummer 22bst00748
Raadsbesluit De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 24 mei 2022; besluit:
1
In te stemmen met de begroting SPIL/VVE 2023-2026.
2
In te stemmen met het verlengen van de looptijd van de egalisatiereserve 2314 VVE t/m 2026 en dientengevolge de beschrijving van het doel van de reserve te wijzigen in ‘dekking van VVE begroting 2020 tot en met 2026’.
3
De begroting SPIL/VVE 2023 t/m 2026 te dekken uit de ontvangen OAB rijksmiddelen (verwachting is dat deze gelijk is aan de afgelopen vier jaar ca. € 8.238.000 per jaar), decentralisatie middelen Voorschoolse voorziening (á € 382.000 per jaar) en de gemeentelijke middelen ter hoogte van € 1.261.000 in 2023 en € 1.306.000 voor de jaren 2024 t/m 2026 en hierbij jaarlijks een indexatie toe te passen conform indexatie kadernota.
4
In te stemmen met de begrotingswijziging.
5
Kennis te nemen van de SPILmonitor 2021.
Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 19 juli 2022.
J. Jongbloed, griffier.
8