Raadsvoorstel Regiovisie Beschermd Wonen 2022-2026

gemeente Eindhoven Inboeknummer 21bst02040 Dossiernummer 2.02.351 B&W beslisdatum 11-1-2022

Raadsvoorstel Regiovisie Beschermd Wonen 2022-2026 Inleiding Gemeenten zijn met ingang van 2015 op grond van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning ervoor verantwoordelijk om voorzieningen voor beschermd wonen te bieden aan hun inwoners. Het Rijk en de VNG hebben afgesproken om voorlopig met de zogeheten centrumgemeentefunctie te blijven werken. Hierdoor heeft in onze regio gemeente Eindhoven de regierol gekregen met de bijbehorende financiële middelen. Vanaf 2015 voert de gemeente Eindhoven daarom de inkoop van ‘beschermd wonen’voorzieningen uit voor de regio Eindhoven. Deze regio bestaat uit de volgende gemeenten: Best, Bergeijk, Bladel, Cranendonck, Eersel, Eindhoven, Geldrop-Mierlo, Heeze-Leende, Nuenen c.a., Oirschot, Reusel-De Mierden, Son en Breugel, Valkenswaard, Veldhoven en Waalre. Dit gaat vanaf 1 januari 2023 veranderen. Het Rijk voert gefaseerd over 10 jaar een doordecentralisatie van de middelen voor Beschermd Wonen door. Geleidelijk aan hevelen ze het budget voor inkoop en ondersteuning over van de centrumgemeenten naar alle gemeenten. Het Rijk en de VNG hebben afgesproken dat gemeenten daarvoor gezamenlijk in de regio een Regiovisie vaststellen. De gemeenten in de regio Eindhoven hebben medio 2019 een regionaal plan van aanpak opgesteld.

Kern van dit plan van aanpak was de beweging van ‘Beschermd Wonen’ naar ‘Beschermd Thuis’, waarbij inwoners met een intensieve zorgbehoefte méér in de eigen gemeente en in de wijk worden gehuisvest: zo ‘thuis’ mogelijk. Dit betekent o.a. dat er meer ondersteuning in de reguliere woonomgeving moet worden geleverd en meer woningen voor deze doelgroepen beschikbaar moeten komen. Deze beweging is gebaseerd op het advies van de landelijke Commissie Dannenberg. Sociale inclusie is de kern van dit advies. Ondersteuning, bescherming en begeleiding moet zoveel mogelijk plaatsvinden in de eigen sociale omgeving en gericht zijn op herstel en zelfredzaamheid. Het gaat dus om een gevarieerd aanbod van ondersteuning en zo dicht bij (lokaal) mogelijk. Binnen de maatwerkvoorziening Beschermd wonen is er de afgelopen jaren gewerkt aan de doorontwikkeling van de producten, waardoor het open afschalen van de ondersteuning meer stapsgewijs kan verlopen. De aansluiting met (andere) lokale ondersteuningsvormen in de gehele regio is daarbij nog een belangrijke stap. Dit vraagt om een goede samenwerking met en tussen de verschillende (maatschappelijke) partners en domeinen. De uitgangspunten uit dit plan van aanpak zijn verwerkt in de voorliggende regiovisie.

Deze ‘Regiovisie Doordecentralisatie Beschermd wonen 2022-2026’ bevat de ambities, uitgangspunten en planning voor de inrichting van de regionale samenwerking en inkoop van Beschermd Wonen. De koers die hierin is neergelegd verwoordt het voornemen tot

Inboeknummer 21bst02040

voortzetting van de regionale samenwerking en solidariteit bij inkoop van de maatwerkvoorziening Beschermd wonen.



Wettelijke taak



Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college



Onvermijdelijk Vastgelegd in de norm van opdrachtgeverschap

Doelstelling Er is een dekkend regionaal landschap voor de maatwerkvoorziening Beschermd wonen, waarmee er passende ondersteuning aan onze inwoners kan worden geboden. Voorstel 1. In te stemmen met de Regiovisie Doordecentralisatie Beschermd wonen 20222026, met daarin de volgende punten: - De beweging van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis conform commissie Dannenberg voort te zetten; - De regionale samenwerking voort te zetten op de maatwerkvoorziening Beschermd Wonen. Argumenten 1.1. De regiovisie Doordecentralisatie Beschermd wonen 2022 - 2026 vormt de basis voor het opstellen van nieuwe regionale samenwerkingsafspraken en een inkoopplan. De beweging van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis, conform de visie van Dannenberg, is niet op korte termijn te realiseren en vraagt dus om voortzetting. Met de regiovisie leggen we dit vast en zorgen we voor een gezamenlijke basis voor de invulling van de Doordecentralisatie Beschermd Wonen. De Regiovisie geeft de ambitie, uitgangspunten en het kader weer waarbinnen de verschillende onderdelen worden uitgewerkt. Hiermee geven de betrokken regiogemeenten een eenduidige opdracht voor de verdere uitwerking van een inkoopplan en te ontwikkelen nieuwe regionale samenwerkings- en financieringsafspraken voor een duurzame periode. Door middel van deze Regiovisie leggen we de intentie vast om dit met elkaar te (blijven) doen. 1.2.

Het huidige zorglandschap is verspreid over de regio, wordt door inwoners uit de gehele regio gebruikt en vraagt daarmee om regionale samenwerking. De huidige voorzieningen zijn verspreid over de regio. Dit gaat zowel om de variatie in ondersteuningsvormen als kennis op het gebied van specifieke doelgroepen. Inwoners van Eindhoven maken gebruik van voorzieningen in de regio en vice versa. Vanwege het belang van inzet op zorgcontinuïteit en het belang van een regionaal dekkend netwerk is het daarom noodzakelijk om regionaal afspraken te maken.

2

Inboeknummer 21bst02040

1.3. Het Rijk verplicht regionale samenwerking voor de uitvoering van de maatwerkvoorziening Beschermd Wonen. Het Rijk heeft besloten dat voor de beweging van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis een doordecentralisatie van de middelen nodig is. Het Rijk stelt dat om te zorgen voor een goed functionerend zorglandschap regionale samenwerking vereist is, omdat de schaal van individuele gemeenten niet groot genoeg is om de beschikbaarheid van alle (specialistische) ondersteuningsvormen te garanderen. Hiervoor is een Norm voor Opdrachtgeverschap Beschermd Wonen opgesteld. 1.4. De regiovisie is tot stand gekomen in samenspraak met o.a. professionals, (vertegenwoordigers van) inwoners, ervaringsdeskundigen, ketenpartijen. Er is in september 2021 een bijeenkomst geweest met de CRSD om hen te informeren over de voorliggende notitie. Tevens is er in oktober een algemene bijeenkomst geweest voor alle Wmo/adviesraden uit de regio met het oog op het adviestraject voor de Regiovisie. Van zes Wmo/adviesraden uit de regio hebben wij in oktober 2021 een advies ontvangen. Deze adviezen zijn verwerkt in de voorliggende Regiovisie.

Kanttekeningen 1.1. Er is nog geen volledige duidelijkheid over de effecten van de decentralisatie van de middelen Beschermd Wonen per gemeente. Ten tijde van dit schrijven is er nog geen uitsluitsel over het woonplaatsbeginsel en loopt de consultatieronde nog voor het nieuwe objectieve verdeelmodel. Ondanks deze onduidelijkheid, dienen er nieuwe samenwerkingsafspraken opgesteld te worden en dient het inkoopproces in de loop van 2021 te worden voorbereid. De Regiovisie voorziet in gemeenschappelijke ambities en uitgangspunten waarmee de noodzakelijke vervolgstappen kunnen worden opgestart en verder uitgewerkt. Gezien de onduidelijkheden over de situatie na de doordecentralisatie gelden de ambities en afspraken uit de regiovisie in ieder geval voor de eerste drie jaar na de doordecentralisatie. Ten tijde van deze drie jaar zal verder worden bezien in hoeverre er aanpassingen nodig zijn in de voorliggende visie en afspraken. 1.2. De huidige regionale samenwerkingsafspraken lopen af op 1 januari 2023. Ondertussen wordt gewerkt aan nieuwe samenwerkingsafspraken voor een langere periode. Beoogd wordt deze in het voorjaar van 2022 ter besluitvorming aan alle colleges in de regio voor te leggen. Deze afspraken betreffen tevens de wijze van financiering. Eindhoven ontvangt tot 2029 de historische rijksmiddelen voor Beschermd Wonen.

Deze rijksmiddelen zullen de komende jaren worden afgebouwd. Er is geen zekerheid dat er na 2028 geen 'historische cliënten’ meer in beschermd wonen zitten en dat alle cliënten dan zijn uitgestroomd waarvoor de rijksmiddelen nu voor zijn bedoeld. Dat betekent een financieel risico voor Eindhoven in de toekomst. Momenteel is nog niet goed in te schatten hoe groot dat risico zal zijn en of dat het zich daadwerkelijk voor zal doen.

3

Inboeknummer 21bst02040

Per 2023 ontvangt elke gemeente inclusief Eindhoven in de regio afzonderlijk middelen voor de nieuwe cliënten op basis van het landelijk objectief verdeelmodel, deze middelen zullen in de loop van tien jaar worden opgebouwd. Samen met de regio zal worden bezien hoe de regionale kosten worden verdeeld en hoe de kosten voor zowel de historische als nieuwe cliënten door de regio worden gedragen. Financiële consequenties De gemeente ontvangt op dit moment als centrumgemeente middelen voor de regio. Dit zal in de loop van 10 jaar worden omgezet naar middelen per gemeente. Per saldo zal het beschikbare budget licht groeien. De middelen zullen daarmee voldoende dekkend zijn voor de kosten. Zoals benoemd in de kanttekening 1.2 wordt momenteel gewerkt aan nieuwe samenwerkings- en financieringsafspraken. Als centrumgemeente blijft Eindhoven risicodrager voor de huidige cliënten die na 2028 niet zijn uitgestroomd, dat draagt een financieel risico met zich mee omdat Eindhoven vanaf 2029 geen rijksmiddelen meer voor die cliënten zal ontvangen. In de financiële afspraken met de regio die van 2023-2026 gelden wordt ingezet op een extra innovatiebudget om in te zetten op de verdere uitwerking van de voorliggende regiovisie.

Door de inzet op de uitwerking van de regiovisie – en daarbij het hebben van een stevig voorliggend veld waar ingezet kan worden op het minimaliseren van instroom en het maximaliseren van uitstroom – zou dit risico aanzienlijk kunnen worden verkleind. Communicatie Bij het opstellen van de regiovisie is deze ter inspraak aangeboden aan de lokale Wmo/adviesraden inclusief informatieve regionale bijeenkomst op 6-10-2021. De ontvangen adviezen zijn verwerkt in de regiovisie. Daarnaast is op 13 oktober 2021 een informatieve regionale bijeenkomst gehouden voor de Raadsleden voorafgaand aan dit besluitvormingstraject. Bij het inkoopplan dat gebaseerd is op deze regiovisie zullen de zorgaanbieders worden geïnformeerd middels informatiebijeenkomsten. Voor de cliënten betekent dit geen wezenlijke verandering. Om de continuïteit van ondersteuning en dienstverlening voor onze inwoners te borgen streven we ernaar om uiterlijk 30 juni 2022 de contractering met aanbieders af te ronden. Dit geeft de huidige aanbieders, verwijzers, medewerkers en cliënten in een vroeg stadium duidelijkheid én voldoende ruimte aan de aanbieders en gemeenten om de benodigde voorbereidingen voor 1 januari 2023 te treffen. Planning en uitvoering De Regiovisie Doordecentralisatie Beschermd wonen vormt de basis voor nieuwe regionale samenwerkingsafspraken en een daaruit volgend inkoopplan.

Inmiddels is het Inkoopplan voorgelegd aan het college. De planning voor de inkoop is als volgt: De aanbesteding start naar verwachting per 1 april 2022, zodat de nieuwe contracten gelijktijdig met de nieuwe regionale samenwerkingsafspraken starten op 1 januari 2023. De initiele duur van de samenwerkingsafspraken en inkoop betreft de periode 20232026, met daarbij verlengingsopties. Evaluatie

4

Inboeknummer 21bst02040

Op basis van de komende drie jaar en hoe dit zich verder ontwikkelt in 2025 zal samen met de regio worden bezien of de keuzes en ambities in de regiovisie moeten worden heroverwogen of (al dan niet in gewijzigde vorm) worden voortgezet. Bijlage(n) Als bijlage(n) bij dit voorstel behoren: • De regiovisie Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

, secretaris.

5

Inboeknummer 21bst02040

Raadsbesluit De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 11 januari 2022; gelet op de behandeling in de meningsvormende vergadering van 22 februari 2022;

besluit: 1. -

In te stemmen met de Regiovisie Doordecentralisatie Beschermd wonen 20222026 met daarin de volgende punten: De beweging van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis conform commissie Dannenberg voort te zetten; De regionale samenwerking voort te zetten op de maatwerkvoorziening Beschermd Wonen.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 8 maart 2022.

W. van der Meer, waarnemend griffier.

6