Raadsvoorstel Ontwikkelkader Kastelenplein

NI

gemeente Eindhoven Inboeknummer 22bst01644 Dossiernummer 22.51.452 B&W beslisdatum 20 december 2022

Raadsvoorstel Ontwikkelkader Kastelenplein Inleiding Het Kastelenplein is strategisch gelegen aan de toekomstige HOV-as (HOV 4) tussen Eindhoven CS en Veldhoven De Run/MMC/ASML. Deze as moet voorzien in een snelle, robuuste en conflictvrije HOV-as in combinatie met stedelijke verdichting. Het Kastelenplein ligt aan deze as, en leent zich bij uitstek voor een sterke verdichting met woningen in combinatie met een concentratie van voorzieningen. De vernieuwing van het Kastelenplein is zeer wenselijk. Het winkelcentrum functioneert onvoldoende en het openbaargebied is verwaarloosd. Tegelijkertijd is het centrum van grote betekenis voor de wijk. Het kan de fijne plek in de wijk worden waar bewoners elkaar ontmoeten, samen dingen ondernemen, op een toegankelijke manier kunnen werken en ontspannen, met ruimte voor zaken die het dagelijks leven in de wijk aangenamer maken. Het vaststellen van het bijgaande ‘Ontwikkelkader Kastelenplein’ is de basis voor de herontwikkeling van het gebied. Het geeft de eigenaren in het gebied de basis om samen met bewoners en ondernemers gezamenlijk tot een nieuw plan (ontwikkelvisie) te komen voor het gebied, waarbij het duurzaam vernieuwen van het (winkel)centrum, het attractief en klimaatadaptief maken van openbaargebied en het toevoegen van woningen centraal staat.

Een ontwikkelkader is grotendeels nieuw beleid, immers de beoogde ontwikkeling past in het geheel niet in het vigerende bestemmingsplan en beleidsmatig leggen we flink wat kaders op die nu niet van kracht zijn in betreffend gebied. De gewenste ontwikkeling en transformatie van het plein is echter bovenal een politiek maatschappelijke keuze. Het ontwikkelkader is tot stand gekomen met inbreng van bewonersverenigingen, ondernemers en eigenaren. Deze stakeholders zullen ook in het vervolgproces van visieen planvorming betrokken worden.

 Onvermijdelijk Doelstelling Een duurzame herontwikkeling van het Kastelenplein richting een toekomstbestendig multifunctioneel winkel-, werk-, woon- en verblijfsgebied, waarbij de centrumfunctie voor de omliggende buurten wordt vernieuwd, versterkt en woningen en voorzieningen worden toegevoegd.

Inboeknummer 22bst01644

-

Het borgen van de ruimtelijke en programmatische uitgangspunten voor deze ontwikkeling.

Voorstel 1. Het ‘Ontwikkelkader Kastelenplein’ vast te stellen dat richting geeft aan de transformatie en ontwikkeling van het Kastelenplein met daarbij de volgende ambities: a. Ontwikkel een toekomstbestendige en attractieve mix van stedelijke functies in hoge dichtheid: wonen, werken, detailhandel, horeca en leisure; toevoegen van minimaal 800 woningen. b. Kies een krachtige maar ook inclusieve ontwikkeling; gemeentelijke (parkeer) grond is onderdeel van de ontwikkeling. c. Verbeter de verkeerscirculatie en de aanhaking van het langzame verkeer op de omgeving; de auto wordt minder dominant. d. Maak een aantrekkelijke en gezonde openbare ruimte met (veel) groen en water en ruimte voor de voetganger; e. Ontwikkel volgens het principe van “the natural step”; f. Ontwikkeling in dialoog met de omgeving onder regie van de gemeente. Argumenten 1a. Het ontwikkelkader geeft inspiratie en richting voor de toekomstige ontwikkeling van het Kastelenplein tot een gemengd stedelijk milieu We streven naar een ontwikkeling van een gemengd stedelijk milieu en hanteren daarbij een aantal ambities en randvoorwaarden waar rekening mee moet worden gehouden. Vanuit stedenbouwkundige-, ruimtelijke en economische optiek wordt ingezet op een hoogstedelijke ontwikkeling, gericht op een mix van stedelijke functies met wonen, werken, detailhandel, horeca en leisure.

Het gaat om de combinatie van functies en het bieden van beleving. Door de grootte van de ontwikkeling van het Kastelenplein en de ligging aan de nieuwe HOV-as, is er een unieke kans om met dit project een positieve impact te realiseren op heel Gestel buiten de ring. De herontwikkeling van het Kastelenplein levert een belangrijke bijdrage aan de stedelijke woningbouwopgave. Het voorziet in de toevoeging van minimaal 800 woningen. Daarbij wordt ingezet op een grote mate van betaalbaarheid en doorstroming in de buurt, en biedt de ontwikkeling de mogelijkheid om Kastelenplein groener, duurzamer en klimaatadaptief te maken. 1b. We kiezen voor een krachtige en inclusieve ontwikkeling. Vanuit vastgoed optiek wordt gekozen voor een krachtige organische ontwikkeling. Niet het hele Kastelenplein kan en zal in één keer ontwikkeld kunnen worden. Bij de ontwikkeling hoort een duidelijk groeipad en fasering waarbij de gemeente ook zelf (parkeer)gronden inbrengt en waarbij de gemeente regie voert. Dé krachtige trekker voor deze gewenste gebiedsontwikkeling is een goed functionerend centrum met een signatuur die past bij de nieuwe omgeving. Een gebalanceerd aanbod van voorzieningen, afgestemd op de lokale behoefte, maakt het wonen in de wijk aangenamer. Het winkelcentrum, aangevuld met maatschappelijke functies, kan het kloppend hart van de ontwikkeling worden en van de omliggende wijk.

Het aanbod aan winkels en horeca moet relevant zijn voor het stadsdeel en onderscheidend ten opzichte

2

Inboeknummer 22bst01644

van de concurrerende aanbieders zoals het Frans Leharplein, de Hoogstraat en koopcentrum de Hurk. 1c. De verkeerscirculatie zal worden verbeterd. Het gebied ligt goed ontsloten aan een toekomstige HOV-as, de slowlane (fiets) en een stadsfietsroute. Van noord naar zuid (vice versa) loopt een fietsroute onder de hoofdwegen en onder het flatgebouw op het Kastelenplein door. Dat is weliswaar conflictvrij, maar niet ideaal qua sociale veiligheid. Er moet ondergezocht worden of de fiets- en voetgangerstunnel behouden moet blijven of vervangen door een gelijkvloerse variant. Op het plein zelf wordt de auto veel minder dominant. Auto’s zullen in de toekomst grotendeels in parkeergarages worden geparkeerd. 1d. De openbare ruimte zal veel aantrekkelijker en gezonder worden ingericht. Het Kastelenplein wordt omsloten door groene verkeersboulevards maar is zelf behoorlijk steenig. Het is een hitte eiland waar echt wat aan moet gebeuren om tot een leefbaar gebied te komen. Het eiland zal moeten worden vergroend en klimaatadaptief ingericht. Er ligt een kans om van noord naar zuid en van oost- naar west een groenzone te creëren, mogelijk in combinatie met een centraal voetgangersgebied inclusief pleintjes met terrassen. In een volgende fase zal tevens een groenplan worden gemaakt.

Hierbij gaan we uit van een toevoeging van minimaal 8m2 groen per woning en voor andere functies 10% van het BVO, op basis van het vastgestelde groenbeleid 1e. The Natural Step In het kader van duurzaamheid wil de gemeente ontwikkelingen, programma’s en projecten opstellen volgens de natural step methodiek. De inzet voor Kastelenplein is dat nieuwe gebouwen aardgasloos verwarmd worden en dat de bestaande aardgasverwarming wordt omgezet naar duurzame bronnen, zonder CO2-uitstoot. Voor de noodzakelijke energievoorziening geldt dat eveneens gezocht dient te worden naar duurzame opwekking en schaalvoordelen op gebiedsniveau.’’ 1f. De regie ligt bij de gemeente Het betrekken van de omgeving is essentieel bij het maken van plannen. De vervolgplannen moeten ontwikkeld worden in verbinding met de omgeving c.q. in samenspraak met de buurten. De gemeente faciliteert en ondersteunt via haar netwerk en is aanspreekpunt. De gemeente zal de bewoners actief informeren. Bij het opstellen van dit kader zijn bewoners, ondernemers en eigenaren betrokken. De eigenaar van het winkelcentrum heeft aangegeven het centrum te willen vernieuwen in combinatie met het toevoegen van woningen. Ook andere eigenaren op het Kastelenplein hebben aangeven ontwikkelingsplannen te hebben.

Dit is naast de verdichtsopgave langs de HOV4-lijn de reden geweest om een integraal ontwikkelkader voor het gehele gebied op te stellen. Een groot deel van het vastgoed en de gronden is particulier eigendom. De gemeente heeft ook grondpositie en sleutelpositie met name in de openbare ruimte en op de te bebouwen parkeerterreinen. Een samenwerking met de particuliere partijen ligt voor de hand. Waarbij het opstellen van een ontwikkelvisie de volgende stap is.

3

Inboeknummer 22bst01644

Kanttekeningen Het opstellen van een ontwikkelvisie is één van de manieren om in de nabije toekomst zeker te zijn van voldoende ontwikkelingslocaties voor woningen, werklocaties en voorzieningen in de stad. Door de bevolkingsgroei is de druk op de ruimte groot. In het Verstedelijkingsakkoord juni 2022 hebben we als gemeente toegezegd 20.000 woningen te bouwen voor 2040. Door actief enkele gebieden aan te wijzen voor verdichting kan daar gericht op gecommuniceerd en geparticipeerd worden. In het bestuursakkoord worden naast Knoop XL en het Kastelenplein ook Woensel XL, en de Kanaalzone genoemd. De daadwerkelijke ontwikkeling van Kastelenplein vraagt nog zeker 5 jaar. Personele consequenties Na het vaststellen zal in overleg met de eigenaren in gebied gekozen worden voor de wijze waarop het vervolg op het kader, de ontwikkelvisie, zal worden opgesteld. De gemeente neemt in elk geval een initiërende en toetsende rol op zich. De inzet voor het opstellen is van het kader is grotendeels aan de eigenaren zelf. Kosten Het nu voorliggende besluit heeft geen directe financiële consequenties. De vaststelling van het vervolg op dit kader, de ontwikkelvisie, zal dit wel hebben. Zeker gezien een deel van de grond in eigendom is van de gemeente (parkeervelden). Bij de vaststelling van de toekomstige ontwikkelvisie zal dit inzichtelijk worden gemaakt.

Communicatie Ondernemers, eigenaren en bewonersorganisaties hebben input geleverd op het kader wat voorligt. De directe omgeving zal ook betrokken worden bij het vervolg; het opstellen van de ontwikkelvisie. De raad wordt hierbij betrokken. Tijdens een natuurlijk moment gedurende de visievorming zal de raad worden uitgenodigd. Planning en uitvoering Het verdere verloop is sterk afhankelijk van het tempo en de samenwerking van eigenaren/initiatiefnemers in het gebied. We koersen op verdere planvorming in 2023. Als de ontwikkelvisie gestalte krijgt, volgt vervolgens een voorlopig stedenbouwkundig ontwerp en vervolgens daarop aanpassing van het omgevingsplan/bestemmingsplan. Het vierde kwartaal van 2023 zal de raad via een RIB op de hoogte worden gesteld van de vorderingen. Evaluatie n.v.t. Bijlage(n) Als bijlage(n) bij dit voorstel behoren: • Ontwikkelkader Kastelenplein

 

De bijlagen worden meegestuurd De bijlagen liggen ter inzage in de leeskamer

Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan.

4

Inboeknummer 22bst01644

Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

, secretaris.

5

Inboeknummer 22bst01644

Ontwerp Raadsbesluit De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 20/12/2022; besluit: 1. Het ‘Ontwikkelkader Kastelenplein’ vast te stellen dat richting geeft aan de transformatie en ontwikkeling van het Kastelenplein met daarbij de volgende ambities: a. Ontwikkel een toekomstbestendige en attractieve mix van stedelijke functies in hoge dichtheid: wonen, werken, detailhandel, horeca en leisure; toevoegen van minimaal 800 woningen. b. Kies een krachtige maar ook inclusieve ontwikkeling; gemeentelijke (parkeer) grond is onderdeel van de ontwikkeling. c. Verbeter de verkeerscirculatie en de aanhaking van het langzame verkeer op de omgeving; de auto wordt minder dominant. d. Maak een aantrekkelijke en gezonde openbare ruimte met (veel) groen en water en ruimte voor de voetganger; e. Ontwikkel volgens het principe van “the natural step”; f. Ontwikkeling in dialoog met de omgeving onder regie van de gemeente. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van

, griffier.

6