Raadsvoorstel Ontwerpbegroting 2027 en Meerjarenbegroting 2028-2030 GRWRE Ergon

gemeente Eindhoven Inboeknummer 8158033_03 Dossiernummer 26.16.651 B&W beslisdatum 14 april 2026

Raadsvoorstel Ontwerpbegroting 2027 en meerjarenbegroting 2028-2030 GRWRE Ergon Inleiding We nemen, naast vier regiogemeenten, deel aan de Gemeenschappelijke Regeling Werkvoorzieningsschap Regio Eindhoven (GRWRE). De uitvoeringsorganisatie hiervan is Ergon. Ergon voert voor de deelnemende gemeenten vormen van gesubsidieerde arbeid uit zodat inwoners betaald kunnen werken. Dit zijn de voormalige Wet sociale werkvoorziening (Wsw) en werken met loonkostensubsidie en beschut werk in het kader van de Participatiewet. Daarnaast worden re-integratietaken in het kader van de Participatiewet uitgevoerd. Het bestuur van de GRWRE heeft, volgens de in de GRWRE vastgelegde procedure, besloten om de Ontwerpbegroting 2027 en de meerjarenbegroting 2028-2030 (zie bijlage 1) voor zienswijze aan de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten voor te leggen. In dit raadsvoorstel wordt ingegaan op deze begroting, de relatie met onze gemeentebegroting en wordt een voorstel aan uw raad voorgelegd over de zienswijze.  Wettelijke taak: uitvoering van Wsw en Participatiewet.  Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college  Onvermijdelijk

Doelstelling De GRWRE hecht eraan dat de raad goed betrokken wordt in de besluitvorming over de Ontwerpbegroting 2027 en de meerjarenbegroting. Met het vaststellen van de Ontwerpbegroting GRWRE kan Ergon ook in 2027 re-integratietaken aan onze inwoners uitvoeren.

Inboeknummer 8158033_03 Voorstel 1. In afwijking van de andere vier gemeenschappelijke regelingen voor het jaar 2027 een indexeringspercentage van 4,8% vast te stellen op basis van het gewogen gemiddelde voor loon- en prijsontwikkeling van verschillende Cao’s die van toepassing zijn voor de verschillende groepen medewerkers bij Ergon. 2. De zienswijzebrief aan het Dagelijks Bestuur van de GRWRE vast te stellen. 3. Vanaf 1-1-2027 de Rijksmiddelen die een-op-een bestemd zijn voor de uitvoering van gesubsidieerde arbeid (Wsw, loonkostensubsidie en beschut werk) en delen van reintegratie die bij Ergon zijn belegd ter beschikking te stellen aan Ergon, voor zover deze specifiek herleidbaar zijn voor deze activiteiten. Argumenten 1.1 De ontwerpbegroting en meerjarenbegroting sluiten aan bij de nieuwe strategische koers 2027 t/m 2032. De ontwerpbegroting van Ergon vormt het startpunt voor een nieuwe fase van de ontwikkeling van Ergon. Ergon gaat de transformatie in van een meer traditioneel, productiegericht sociaal werkbedrijf naar een modern werkontwikkelbedrijf waarbij de focus veel meer wordt gelegd bij het ontwikkelen, begeleiden en plaatsen van inwoners bij reguliere werkgevers. Hierbij wordt dus meer nadruk gelegd op (mens)ontwikkeling en maatwerk in plaats van op productiegericht werken. Van groot belang is hierbij duurzaam werk en passende werkplekken met goede begeleiding.

Ergon zet daarbij ook in op persoonlijke groei en zaken als vak- en werknemersvaardigheden. De begeleiding door Ergon wordt in 2027 verder doorontwikkeld waarbij de ontwikkelcapaciteit op de werkvloer in de komende jaren wordt uitgebreid. De ontwikkelcoach van Ergon gaat daarin een belangrijke rol spelen. Deze rol wordt de komende jaren verder uitgebreid in de werkleerbedrijven van Ergon. Daarnaast investeert Ergon in (de begeleiding van) werknemers op het gebied van onder meer gezondheid, geldzaken en taal- en cultuuraspecten. Daarnaast start Ergon met het maken van portfolioanalyses van een aantal werkbedrijven waaronder de kwekerij omdat de erfpacht afloopt en de wasserij waarbij het operationeel resultaat verbeterd moet worden. Er wordt gekeken of de werkbedrijven bijdragen aan de gewenste ontwikkeling en waar eventueel aanpassingen nodig zijn. 1.2 Met deze begroting kunnen we inwoners aan het werk helpen. We hebben daarover een aantal kpi’s vastgelegd. Ergon heeft in opdracht van de gemeente Eindhoven twee belangrijke taken op het gebied van aan het werk helpen en houden van inwoners: het re-integreren van bijstandsgerechtigden zodat deze vervolgens bemiddeld kunnen worden naar regulier werk door ons Werkcentrum/Werkgelegenheidsteam (sector E&C); het begeleiden van inwoners met een arbeidsbeperking naar en in werk (gesubsidieerd werk).

2

Inboeknummer 8158033_03 Daarnaast voert Ergon taken uit in het kader van de pilots Werk & Geld (in het kader van de Vereenvoudiging Sociaal Domein) door onder meer modules aan te bieden in de ontwikkelperiode voor inwoners die een bijstandsuitkering aanvragen. Er is in de begroting opgenomen dat Ergon in 2027 totaal ruim 1.300 trajecten start voor inwoners. Deze inwoners met een ondersteuningsvraag kunnen een traject volgen bij het Participatiebedrijf van Ergon om de afstand tot de arbeidsmarkt te overbruggen via onder meer trainingen en het opdoen van vaardigheden. Vervolgens kunnen deelnemers bemiddeld worden naar regulier betaald werk in samenspraak met het Werkcentrum/Werkgelegenheidsteam. In de begroting is de ambitie opgenomen om onderstaande fte’s in 2027 te realiseren qua gemiddelde bezetting. Deze aantallen sluiten volledig aan bij de nieuwe strategische koers voor het jaar 2027. Tabel 1: gemiddelde bezetting jaar 2027, gemeente Eindhoven. In dienst van Ergon

Aantal fte

Aantal personen

Wsw dienstbetrekking

663

884

Beschut werk

158

211

Loonkostensubsidie

416

555

In dienst van reguliere, externe werkgever

Aantal fte

Aantal personen

Wsw begeleid werken

56

75

Beschut werk

15

20

Loonkostensubsidie

304

405

Totaal

1.612

2.150

Er worden dan in 2027 ruim 150 inwoners (114 fte) nieuw geplaatst in een vorm van gesubsidieerd werk, via loonkostensubsidie of beschut werk. Daarbij is het doel om deze inwoners zo regulier mogelijk te plaatsen (regulier met inzet van loonkostensubsidie waar mogelijk, anders via detachering, werken op locatie of beschermd werken). Van groot belang is dat de plaatsingen bij Ergon goed passend en duurzaam zijn. Er wordt daarom een meer solide basis via een methodische aanpak gehanteerd die is gericht op persoonlijke ontwikkeling, vakvaardigheden en training etc. Daarvoor wordt voor iedere werknemer een individueel ontwikkelplan opgesteld. Voor extern geplaatste medewerkers wordt begeleiding geboden door werkconsulenten en waar nodig extra begeleiding met jobcoaching. Er zijn afspraken gemaakt over het aantal plaatsingen en trajecten. Daarnaast zijn er prestatieafspraken opgenomen over onder meer het ziekteverzuim. Er komt een speciaal verzuimteam dat de werkleiding gaat ondersteunen. Ook zijn er prestatieafspraken gemaakt over met name het aantal reguliere plaatsingen en plaatsingen in beschut werk. Deze prestatieafspraken sluiten volledig aan op de afspraken uit de strategische koers. Tenslotte wordt er periodiek een medewerkers- en klanttevredenheidsonderzoek uitgevoerd waarbij ook een kpi is opgenomen in de begroting.

3

Inboeknummer 8158033_03

2.1 We willen voor 2027 meegaan met het door Ergon voorgestelde indexeringspercentage en vanaf 2028 komen tot een nieuwe, eenduidige indexeringssystematiek. We zien dat er goed inhoudelijk gestuurd moet worden om de nieuwe koers vorm te geven en de transformatie succesvol te laten verlopen. In de Ontwerpbegroting 2027 van Ergon is voor de indexatie van de gemeentelijke bijdragen een percentage van 4,8% gehanteerd. Dit indexatiepercentage is berekend op basis van het gewogen gemiddelde voor loon- en prijsontwikkeling op basis van onder meer de diverse Cao’s voor de verschillende groepen medewerkers bij Ergon van toepassing zijn. Dit zijn naast de Cao SGO bijvoorbeeld ook de Cao Wsw en de Cao Aan de slag (bij de andere vier gemeenschappelijke regelingen in onze regio hanteren we voor de loonontwikkeling slechts één Cao, te weten de Cao SGO). Voor 2027 stellen we daarom voor om aan te sluiten bij de door Ergon gehanteerde indexeringssystematiek om zo rekening te houden met de kostenstructuur bij Ergon. Deze indexering bij Ergon wijkt voor 2027 2%-punt af van het indexeringspercentage van de andere 4 GR-en (4,8% t.o.v. gemiddeld 2,8%). In de financiële paragraaf gaan we in op de financiële consequenties.

Het is onze inzet om een indexeringssystematiek voor Ergon vanaf 2028 vast te stellen die enerzijds recht doet aan de kostenstructuur van Ergon en anderzijds zo goed mogelijk aansluit bij de systematiek van de vier andere gemeenschappelijke regelingen in onze regio. Het aansluiten bij de vier andere GR-en was ook opgenomen in het Raadsvoorstel Ontwerpbegroting 2026 en Meerjarenbegroting 2027-2029 GRWRE Ergon. Dit was eerder ook onze inzet maar de andere gemeenten in het bestuur van Ergon zijn hierin niet meegegaan. Door een nieuwe indexeringssystematiek vanaf 2028 kunnen we rust en duidelijkheid creëren voor Ergon en kunnen de raden beter regie voeren. Een indexeringssystematiek voor Ergon kan niet enkel door de gemeente Eindhoven bepaald worden. Daarom gaan we in de loop van 2026 met de andere Ergon-gemeenten en met Ergon toewerken naar een nieuwe indexeringssystematiek. Vanwege de Rijksbezuinigingen en het aflopen van de oude koers heeft het bestuur van Ergon een nieuwe Strategische koers vastgesteld. Uw raad heeft hierover een zienswijze ingediend. Met die nieuwe koers zorgen we ervoor dat zo veel mogelijk mensen met een ondersteuningsvraag mee kunnen doen en maken we de beweging van productiegericht werken naar de focus op ontwikkeling, begeleiding en maatwerk. We stimuleren duurzaam werk en passende werkplekken met goede begeleiding, zo mogelijk bij reguliere werkgevers.

Persoonlijke groei en ontwikkeling moeten centraal staan. Daarnaast hebben we flexibiliteit ingebouwd waarmee we een kompas hebben voor toekomstige keuzes waarbij strategische ambities en operationele behoeften leidend zijn. Zo kunnen we goed mee-ademen op ontwikkelingen. Met de nieuwe koers zetten we ook een stevige basis neer met breed gedragen afspraken over volumes, kwaliteit, financiële kaders en doelgroep.

4

Inboeknummer 8158033_03 Deze nieuwe koers betekent voor Ergon een forse cultuur- en organisatieverandering om te komen tot transformatie naar een modern werkontwikkelbedrijf. Dat betekent dat er een forse inhoudelijke en financiële opgave ligt waarop goed gestuurd moet worden. 3.1 We stellen de middelen vanuit het Rijk die voor Ergon bedoeld zijn als standaardwijze beschikbaar. De begroting 2027 en meerjarenbegroting 2028-2030 van Ergon zijn de uitwerking van de vastgestelde Strategische koers 2027-2032. Voor Eindhoven zijn in deze begroting de volgende bedragen opgenomen, zie tabel 1. Tabel 1: overzicht budgetten 2027 Eindhoven t.b.v. Ergon. Budget Wsw subsidie

€ (x milj.) 33,20

Participatiebedrijf

3,85

Loonkostensubsidies

17,31

Begeleidingsvergoeding

14,1

Totaal

68,46

- Het Wsw-deel van de 'Integratie-uitkering Sociaal Domein’ (IUSD) van € 33,2 miljoen wordt zoals gebruikelijk één op één aan het bestuur van de GRWRE ter beschikking gesteld. Bijstelling volgt via de circulaires in 2026 en 2027. - De kosten van het Participatiebedrijf worden vergoed op basis van een open boek systeem (facturatie van de werkelijke kosten). - De loonkostensubsidie wordt op basis van de loonwaarde van de individuele medewerker één-op-één vergoed aan Ergon. - De begeleidingsvergoeding wordt lumpsum uitbetaald waarbij de verdeling van de kosten gebaseerd is op de verwachte ontwikkeling van de aantallen. Vanuit het Rijk zijn de middelen voor de Wsw en de loonkostensubsidie direct herleidbaar (gemeentefonds-uitkering en de BUIG) omdat ze als zodanig zichtbaar zijn. We stellen deze middelen één-op-één beschikbaar aan Ergon. Daarnaast worden de extra Rijksmiddelen beschikbaar gesteld om de transformatie naar een modern werkontwikkelbedrijf vorm te geven en de werkontwikkelbedrijven tegemoet te komen voor de extra kosten. Het gaat dan om onder meer het impulsbudget en het budget infrastructuur extra banen. Totaal is dit een bedrag van € 2,86 miljoen (voor alle 5 Ergon-gemeenten) in 2027 waarover afspraken gemaakt zijn en in de Ergon-begroting zijn opgenomen.

We stellen voor om de Rijksmiddelen die voor Ergon bedoeld zijn vanaf nu jaarlijks zo te verwerken zodat u daar niet jaarlijks een separaat besluit over hoeft te nemen. Financiële consequenties De nieuwe Strategische koers voor Ergon voor de jaren 2027 t/m 2032 is op 20 januari 2026 in de gemeenteraad behandeld voor zienswijze. Inmiddels is deze koers door het bestuur van Ergon vastgesteld. Er is besloten voor variant 3 waarbij we als

5

Inboeknummer 8158033_03 richting/beweging opgenomen hebben om de komende jaren meer bijstandsgerechtigden met behulp van het instrument loonkostensubsidie aan betaald werk te helpen. We stellen jaarlijks via de reguliere begrotingscyclus van Ergon vast welk aantallen inwoners we aan werk willen helpen en welke budgetten daarbij horen. Volgens de vastgestelde koers (zie ook het Raadsvoorstel Strategische koers Ergon 2027-2032) kennen we in onze begroting voor 2027 een tekort van € 4 miljoen, oplopend tot € 8 miljoen in 2032, zie onderstaande tabel 2. Tabel 2: overzicht begroting Eindhoven op basis van Strategische koers, variant 3 (x miljoen €) 2027

2028

2029

2030

2031

2032

Begroting Eindhoven

25,3

25,3

25,3

25,3

25,3

25,3

Claim Ergon

33,6

37,8

41,3

45,0

46,5

48,2

Compensatie LKS

4,4

8,3

10,6

12,9

13,9

15,0

Tekort begroting

4,0

4,1

5,4

6,8

7,3

8,0

Bovenstaand overzicht is nog op basis van prijspeil 2026. Geactualiseerd naar prijspeil 2027 en zonder afgeronde bedragen, komen we tot het volgende overzicht: Tabel 3: overzicht begroting Eindhoven (x miljoen €) 2027

2028

2029

2030

2031

2032

Tekort begroting

3,994

4,120

5,432

6,759

7,318

7,987

Indexering 2,8%

0,479

0,483

0,520

0,557

0,573

0,591

Aanvullende

0,342

0,344

0,371

0,398

0,408

0,422

Tekort

4,815

4,917

6,323

7,714

8,299

9,000

waarvan index

0,821

0,827

0,891

0,955

0,981

1,013

indexering tot 4,8%

Zoals ook in het Raadsvoorstel Strategische Koers was opgenomen, blijven de budgetten in onze meerjarenbegroting op constant niveau, terwijl de rijksbudgetten voor de doelgroep jaarlijks stijgen omdat het rijk rekening houdt dat het aantal plekken loonkostensubsidie/beschut werk ieder jaar stijgen, evenals de prijs per plek (volume- en prijsaanpassingen). De hogere rijksbudgetten zijn echter niet alleen voor Ergon bedoeld. Deze budgetten werden in het verleden niet 1 op 1 doorgezet maar zijn ook ingezet voor andere doelgroepen en als algemeen dekkingsmiddel binnen het Sociaal Domein (integrale afweging). Door het jaarlijks vaststellen van de extra aantallen en budgetten (variant 3), kunnen we mee ademen op ontwikkelingen en operationele behoeften, bijvoorbeeld vanuit de pilots Werk & Geld (Vereenvoudiging Sociaal Domein). In het bestuur van Ergon is verder besloten om een tussentijdse evaluatie uit te voeren om te kijken of er bijstellingen van het Strategisch plan moeten plaatsvinden. Ook is besloten om voor de verlieslatende wasserij (onderdeel van de Ergon-begroting) begin 2028 een

6

Inboeknummer 8158033_03 midterm review uit te voeren die moeten leiden tot concrete scenario’s waar ook de deelnemende gemeenten via het bestuur van Ergon een besluit over nemen. Bij het raadsvoorstel Strategische Koers is opgenomen dat we verwachten dat een groot deel gedekt kan worden door aanvullende Rijksmiddelen en besparingen op de uitkeringen doordat we mensen naar werk helpen. Een exact bedrag is hier echter nu nog niet aan te hangen aangezien begin mei 2026 het nader voorlopig BUIG-budget 2026 volgt en we rond 1 oktober as het definitieve BUIG-budget 2026/voorlopig BUIG-budget 2027 van het Rijk vernemen. Wel verwachten we dat we een deel van de tekorten hieruit kunnen dekken. Dit geschiedt dan door middel van het in de begroting verwerken van het geprognosticeerd overschot BUIG. Het college geeft daarom de opdracht om in beeld te brengen op welke manier de financiële (rest)problematiek opgelost kan worden en de huidige inzet van de BUIGmiddelen daarbij te betrekken. We willen het tekort tussen de benodigde en beschikbare middelen voor Ergon op de Eindhovense begroting als gevolg van de nieuwe Strategische Koers van € 4,0 miljoen zoveel mogelijk dekken vanuit het Sociaal Domein (verwacht overschot BUIG) en het eventuele restant mee te nemen in de integrale afweging bij de begrotingsbehandeling 2027.

Voor de overige meerjarige tekorten boven het tekort van € 4,0 miljoen, inclusief de jaarlijkse actualisatie van de aantallen, willen we primair ook dekking zoeken vanuit het Sociaal Domein (verwacht overschot BUIG) en het restant mee nemen in de integrale afwegingen bij de kadernota 2028 c.q. de begrotingsbehandeling 2028 (in 2027). De reguliere indexering van 2,8% wordt meegenomen in ons reguliere begrotingsproces. De meerkosten van 2%-punt als gevolg van de hogere indexering van 4,8% worden ook zoveel mogelijk gedekt vanuit het Sociaal Domein (verwacht overschot BUIG) en anders meegenomen bij de integrale afweging bij de begrotingsbehandeling 2027. Kanttekeningen 1.1 Eventuele financiële risico’s zijn voor rekening van de gemeenten die onderdeel uitmaken van de GRWRE. Het weerstandsvermogen van Ergon is bedoeld om onverwachte financiële tegenvallers te kunnen opvangen. In 2025 is het weerstandsvermogen bij Ergon opnieuw geëvalueerd. Hieruit blijkt dat de totale risico’s een omvang hebben van € 10,3 miljoen met een streefwaarde van de beschikbare weerstandscapaciteit van € 12,9 miljoen. De algemene reserve per ultimo 2025 bedraagt € 5,5 miljoen na resultaatbestemming gebaseerd op de jaarrekening 2025. De risico’s liggen onder meer in lage instroom waardoor extra personeel ingehuurd moet worden, het naar beneden bijstellen van het budget Wsw, hoger ziekteverzuim en het

7

Inboeknummer 8158033_03 wegvallen van opdrachtgevers. De genoemde risico’s zullen zich normaliter niet allemaal tegelijk en niet in dezelfde mate voordoen. We verwachten dat er geen aanmerkelijke aanspraak op dit weerstandsvermogen in 2027 nodig is. De deelnemende gemeenten blijven risicodrager en moeten garant blijven staan voor de risico’s van Ergon. We nemen dit daarom mee in onze integrale risico-afweging bij onze begroting voor 2027. Communicatie De begroting kan, na bespreking voor zienswijze door de raad en nadat deze door het bestuur is vastgesteld, via de GRWRE aan de pers en derden beschikbaar gesteld worden. Dit raadsvoorstel wordt nog besproken in de vergadering van de cliëntenraad. Het advies van de cliëntenraad en de reactie van het college zal worden nagezonden. Planning en uitvoering De uitvoering zal ter hand genomen worden na vaststelling. In de regeling van de GRWRE is opgenomen dat de begroting en meerjarenbegroting na zienswijze vastgesteld moet worden door het Algemeen Bestuur van de GRWRE. Vervolgens dient het Dagelijks Bestuur vóór 15 september 2026 de begroting en meerjarenbegroting naar Gedeputeerde Staten van de provincie te zenden. Evaluatie Na afloop van het jaar biedt het bestuur van de GRWRE de jaarrekening en het jaarverslag aan.

Tussentijds informeert Ergon het Dagelijks en Algemeen Bestuur van Ergon over de vastgestelde prestatieafspraken en de voortgang van de transformatie in het kader van de nieuwe koers. Bijlage(n) Als bijlage(n) bij dit voorstel behoren: • Ontwerpbegroting 2027 en Meerjarenbegroting 2028-2030 GRWRE. • Brief aan het dagelijks bestuur van de GRWRE met de zienswijze.

Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

, secretaris.

8

Inboeknummer 8158033_03

Ontwerp Raadsbesluit De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 14 april 2026; 1.

2. 3.

In afwijking van de andere vier gemeenschappelijke regelingen voor het jaar 2027 een indexeringspercentage van 4,8% vast te stellen op basis van het gewogen gemiddelde voor loon- en prijsontwikkeling van verschillende Cao’s die van toepassing zijn voor de verschillende groepen medewerkers bij Ergon. De zienswijzebrief aan het Dagelijks Bestuur van de GRWRE vast te stellen. Vanaf 1-1-2027 de Rijksmiddelen die een-op-een bestemd zijn voor de uitvoering van gesubsidieerde arbeid (Wsw, loonkostensubsidie en beschut werk) en delen van reintegratie die bij Ergon zijn belegd ter beschikking te stellen aan Ergon, voor zover deze specifiek herleidbaar zijn voor deze activiteiten.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 16 juni 2026

, griffier.

9