Raadsvoorstel Museumpark VONK

gemeente Eindhoven Inboeknummer 7832388_02 Dossiernummer 24.51.651 B&W beslisdatum 17 december 2024

Raadsvoorstel museumpark VONK

Inleiding Eindhoven Museum (EM) breidt uit op de huidige locatie van het preHistorisch Dorp met een nieuwe museumformule, waarbij het bestaande openluchtmuseum integraal onderdeel wordt van Museumpark Vonk. In Museumpark Vonk maken bezoekers een reis door de tijd op zoek naar het verhaal en de kracht van Brainport Eindhoven. Voorts verbeeldt het museum samen met bezoekers, makers, het onderwijs en bedrijfsleven de belangrijkste historische gebeurtenissen door grote wonderlijke bouwsels, oftewel ‘vonken’ te bouwen in de Werkplaats. Op deze laagdrempelige en inclusieve manier wordt letterlijk en figuurlijk invulling gegeven aan het leidmotief ‘samen geschiedenis mee-maken’. Museumpark Vonk is daarom zowel een uniek innovatief museumconcept als een vernieuwende museale werkwijze die uitdrukking geeft aan het unieke DNA van Brainport Eindhoven. In het museumpark beleven bezoekers vervolgens hoe de bouwsels, de historische huizen en hun bewoners de geschiedenis tot leven brengen. De bouwkosten zijn tijdens de ontwerpfase sterk gestegen door inflatie. De stijging in bouwkosten kwam overeen met de inflatie volgens het CBS. Daarnaast waren de bouwkosten passend bij een museum in de regio, en daardoor marktconform. De stijging van de bouwkosten leidt tot een hoger totaal projectbudget voor het museum dan oorspronkelijk begroot.

Na aanbesteding zijn Eindhoven Museum en de BAM in onderhandeling getreden om tot een lagere opdrachtsom te komen door besparingen op het gebouw (niet op de landschapsinrichting). De beoogde opdrachtsom is € 8.000.000. Ook met deze lagere opdrachtsom is er een tekort in het projectbudget van Eindhoven Museum. Zonder eenmalige extra middelen in de bouwkosten is het niet mogelijk om tot een opdracht over te gaan. Met een bijdrage van € 2.800.000 vanuit de gemeente, onder voorbehoud van uw besluit, wordt het tekort gedicht en is opdrachtverstrekking door Eindhoven Museum aan de

Inboeknummer 7832388_02 BAM mogelijk. Door in 2024 nog opdracht te verstrekken stelt het museum fondsen van de Regiodeal (7 miljoen) en andere partijen veilig.

 Wettelijke taak  Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college Kunst en cultuurbeleid  Onvermijdelijk

Doelstelling Versterking van ons culturele voorzieningenaanbod met de realisatie van het museumpark VONK.

Voorstel 1. In 2025 een budget van maximaal €2,8 miljoen beschikbaar stellen voor een eenmalige bijdrage aan stichting VONK voor de realisatie van het museumpark Vonk en deze kosten te dekken door een onttrekking van €2,8 miljoen aan de reserve strategische investeringen; 2. Bijgevoegde begrotingswijziging vast te stellen.

Argumenten 1.1 Een bijdrage van de gemeente Eindhoven heeft meerdere positieve effecten: 1. Opschaling voorzieningenaanbod. Eindhoven groeit en ons voorzieningenaanbod groeit mee. De opschaling van het Eindhoven Museum is een belangrijke versterking van ons cultureel aanbod voor een breed publiek. 2. De in 2024 vastgestelde Waarde van Cultuur laat zien dat Eindhoven als 5e stad van Nederland qua culturele voorzieningen achter Tilburg en Den Bosch staat. Met de komst van VONK verbeteren we het aanbod. Zie Samenvatting - Waarde van Cultuur voor meer informatie. 3. Culturele impuls voor Brainport Eindhoven Museumpark Vonk vult het ontbrekende verhaal van de regio aan door de historische basis van Brainport’s innovatie toegankelijk en zichtbaar te maken voor een breed publiek. Museumpark Vonk versterkt daarmee het voorzieningenniveau, in het bijzonder de culturele infrastructuur, en draagt daarmee bij aan het laagdrempelig aantrekkelijk houden en maken van de Brainport regio voor bewoners, talent en bezoekers.

2

Inboeknummer 7832388_02 4. Unieke inhoudelijke waarde Het museum verbindt 15.000 jaar geschiedenis van Eindhoven met interactieve en participatieve ervaringen, waarbij bezoekers samen geschiedenis maken. Deze innovatieve co-creatieve werkwijze maakt het een uniek concept binnen de museumwereld. 5. Maatschappelijke cohesie Door bezoekers samen te laten bouwen aan geschiedenis, versterkt het museum sociale verbindingen en inclusiviteit. Het wordt een ontmoetingsplek, die toegankelijk is voor alle lagen van de bevolking, en verbinding tussen nieuwkomers met bestaande bewoners stimuleert. 6. Financiële duurzaamheid De realisatie wordt gedragen door financiering van een breed aantal partijen, variërend van de Regiodeal, overheden, bedrijfsleven en culturele fondsen, met een sterk toekomstgericht exploitatiemodel. Horeca, verhuur, educatieve programma’s en publieksactiviteiten zorgen voor een structureel gezonde financiële exploitatie mét een groter publieksbereik en maatschappelijk impact én gelijkblijvende gemeentelijke exploitatiesubsidie. Een eenmalige bijdrage voorkomt het risico van verlies van de bijdrage van de regiodeal ad € 7 miljoen alsook andere fondsen die zich terugtrekken omdat het te lang duurt. 7.

Brainport Traditie De co-financiering wordt in Brainport traditie opgebracht door partners van overheden (EU, rijk, provincie, gemeente), het bedrijfsleven, de culturele sector en het museum zelf. 8. Duurzaam ontwerp en ecologische waarde Het biobased gebouw en de integratie in Genneper Parken verhogen de ecologische en landschappelijke waarde van het gebied. Het ontwerp sluit aan bij moderne duurzaamheidsdoelen en maakt het museum toekomstbestendig. 9. Besparingen programma van eisen Tijdens de ontwerpfase is het programma van eisen reeds flink gereduceerd uit oogpunt van financiële haalbaarheid (gebouw vervallen en groot deel kantoorfuncties). Dit is voorafgaand aan de aanbesteding ook getoetst door een extern bureau. Verdere aanpassing zou het ontwerp zodanig beïnvloeden dat een nieuwe aanbesteding noodzakelijk kan worden, en heeft consequenties voor de verleende vergunning en het tijdpad, mede in relatie tot de (verantwoording) Regiodeal. Andere manieren van financiering zijn reeds eerder al ingezet vanuit regiodeal en sponsoring

1.2 De bijdrage is getoetst op staatssteun. De bijdrage valt onder toegestane staatssteun, want deze valt onder Artikel 53 lid 6 en 7

van de Algemene groepsvrijstellingsverordening.

3

Inboeknummer 7832388_02 Kanttekeningen 1.1 Eindhoven Museum is eindverantwoordelijk voor de realisatie van VONK De verantwoordelijkheid voor de contractvorming met de aannemer, waaronder de definitieve opdrachtsom en contractmanagement tijdens de engineering- en realisatiefase blijft bij de Stichting Eindhoven Museum; 1.2 In verband met de urgentie kan dit voorstel niet wachten op integrale afweging bij de Kadernota 2026. Om de bijdrage uit het Regiofonds in het kader van de Regiodeal en die van de vele partners (zie hieronder bij financiële consequenties) niet in gevaar te brengen is nu een besluit nodig voor de bijdrage aan VONK. We hebben rekening gehouden met een bijdrage in de bouwkosten. Een eerste inschatting was maximaal €2,4 miljoen vanwege gestegen bouwkosten, wat conform de gemiddelde CBS inflatiecijfers was. Uit de aanbesteding is gebleken dat de werkelijke bouwkosten volgens de markt leidt tot een bijdrage van €2,8 miljoen.

Personele consequenties Uitvoering van de subsidieverstrekking aan Eindhoven Museum kan plaatsvinden binnen de reguliere formatie. Financiële consequenties Bijdrage maximaal € 2,8 miljoen. Dekking reserve strategische investeringen € 2,8 miljoen. Dekkingsoverzicht Museumpark Vonk € 14.900.000 totale projectkosten Museumpark Vonk, waarvan: • € 8.000.000 bouwkosten entreegebouw Dekking: € 5.100.000 co-financiering, waarvan: • € 1.500.000 regionale bedrijfsleven • € 1.200.000 culturele fondsen • € 600.000 Vriendenloterij • € 1.160.000 eigen bijdrage Eindhoven Museum • € 400.000 provincie Noord-Brabant • € 240.000 Europa (Interreg) € 7.000.000 Regiodeal € 12.100.000 totaal gerealiseerde dekking € 2.800.000 tekort op € 14.900.000 € 2.800.000 incidentele bijdrage gemeente Eindhoven € 14.900.000 totaal

4

Inboeknummer 7832388_02

Binnen het totale projectbudget zijn de bouwkosten het hardst gestegen door inflatie. De overige projectkosten zijn in lijn met wat oorspronkelijk is begroot. De bouwkosten zijn in opdracht van de gemeente door een onafhankelijk adviesbureau getoetst. Deze prijsstijgingen komen overeen met de gegevens van het CBS. Het adviesbureau heeft na aanbesteding een eigen bouwkostenraming gemaakt. De bouwkosten van € 8.000.000 zijn lager dan deze raming. De bouwkosten zijn marktconform. Mochten de bouwkosten meevallen, dan wordt de maximale bijdrage navenant lager. Er zijn mogelijk meevallers door de combinatie van een post onvoorzien en het type contract Dit wordt meegenomen in de subsidiebeschikking en dus bij de subsidievaststelling. Na realisatie van de bouw van VONK is het uitgangspunt dat de huidige jaarlijkse subsidie aan Eindhoven Museum via stichting Cultuur Eindhoven (SCE), conform de door uw raad vastgestelde Cultuurbrief 2025-2028, gelijk blijft. Een exploitatie toets is hiervoor uitgevoerd door SCE. Communicatie Alle partijen worden na besluit geïnformeerd. Planning en uitvoering Uitvoering zo snel mogelijk na besluit. Evaluatie Via het subsidieproces. Bijlage(n) Als bijlage(n) bij dit voorstel behoren: - Begrotingswijziging Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

, secretaris.

5

Inboeknummer 7832388_02

Ontwerp Raadsbesluit De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van ;

besluit: 1. In 2025 een budget van maximaal €2,8 miljoen beschikbaar stellen voor een eenmalige bijdrage aan stichting VONK voor de realisatie van het museumpark Vonk en deze kosten te dekken door een onttrekking van €2,8 miljoen aan de reserve strategische investeringen; 2. Bijgevoegde begrotingswijziging vast te stellen. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van

, griffier.

6