Raadsvoorstel Meicirculaire Gemeentefonds 2021

gemeente Eindhoven Inboeknummer Dossiernummer B&W beslisdatum

21bst00931 21.25.251 22 juni 2021

Raadsvoorstel Meicirculaire Gemeentefonds 2021 Inleiding De meicirculaire 2021 bevat informatie over de omvang en verdeling van de diverse uitkeringen gemeentefonds. Daarnaast bevat de circulaire informatie over andere financiële onderwerpen die voor gemeenten van belang zijn. De circulaire heeft effect op de financiële ruimte voor de meerjarenbegroting. Dat aspect wordt meegenomen in het proces van de begrotingsvoorbereiding. De Meicirculaire resulteert in onderstaande financiële ruimte voor de Meerjarenbegroting 2022-2025. Het financieel beeld uit de meicirculaire zal bij de septembercirculaire worden geactualiseerd. Wij zullen telkens het meest actuele financiële beeld in onze begrotingsvoorbereiding betrekken. (Bedragen x 1 mln) Financiele ruimte Meerjarenbegroting 2022-2025

2022 18,5

2023 18,2

2024 16,1

2025 14,5

De bestemmingsvoorstellen in verband met taakwijzigingen en decentralisatieuitkeringen worden ter besluitvorming aan uw raad voorgelegd, omdat deze gezamenlijk groter zijn dan € 1 miljoen. De benodigde “technische” begrotingswijziging betreft € 9 miljoen in 2021 en € 5,3 miljoen voor 2022 en volgende jaren en dient dan door de raad te worden vastgesteld.

 Wettelijke taak De meicirculaire bevat mededelingen over de hoogte van de gemeentefondsuitkering van het Rijk aan gemeenten  Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college  Onvermijdelijk

Voorstel 1. Budgetten toe te kennen voor: a. Huisvestingscomponent jeugdzorgplus b. Jeugdzorg c. Rijksvaccinatieprogramma d. Prenataal huisbezoek jeugdgezondheidszorg e. Kinderopvang toezicht en handhaving f. Handhaving energielabel C kantoren g. Wet Open Overheid h. Versterking gemeentelijke anti-discriminatievoorziening

Inboeknummer 21bst00931

2.

i. Bommenregeling j. Inburgering uitvoeringskosten k. Maatschappelijke begeleiding l. Bodembescherming m. Voogdij 18+ - woonplaatsbeginsel n. Vrouwenopvang o. Heroriëntatie zelfstandigen p. Jeugd aan Zet q. Aanpak discriminatie en bevorderen samenleven r. Armoedebestrijding kinderen - aanpassing s. WSW - GRWRE De bijbehorende begrotingswijziging 2021 – 2024 vast te stellen.

Argumenten 1 Bestedingsvoorstellen Jaarlijks worden voor een aantal taakwijzigingen en decentralisatie-uitkeringen extra middelen ontvangen. De bestemmingsvoorstellen worden nu ter besluitvorming aan uw raad voorgelegd, omdat deze gezamenlijk groter zijn dan € 1 miljoen. De benodigde “technische” begrotingswijziging dient dan door de raad te worden vastgesteld. 1a Huisvestingscomponent jeugdzorgplus 2021 2022 2023 2024 2025 241.000 241.000 241.000 241.000 241.000 Bij de meicirculaire 2016 is voor 2021 en volgende jaren € 241.000 toegevoegd aan het gemeentefonds voor kapitaallasten gesloten jeugdzorg (invoering Normatieve Huisvestingscomponent NHC). Bij de meicirculaire 2016 is dit bedrag niet - een op een doorgegeven aan de sector als uitgavenbudget, omdat dit bedrag buiten de scope van de meerjarenbegroting viel (meerjarenbegroting 2017 – 2020). Nu het jaar van invoering 2021 aan de orde is, wordt voorgesteld hiervoor budget beschikbaar te stellen. 1b Jeugdzorg Jeugdzorg - aanpak problematiek jeugdzorg - POH, jeugd GGZ - wachttijden, specialistische jeugdzorg

2021 3.017.442 132.422 3.346.708

2022

2023

2024

2025

Voor 2021 is € 613 miljoen extra beschikbaar gesteld voor acute problematiek in de jeugdzorg (bovenop de eerder toegekende € 300 miljoen). Daarvan is € 438 miljoen toegekend via de algemene uitkering bij de meicirculaire, circa € 55 miljoen volgt bij de septembercirculaire. Dat hebben we nu al ingecalculeerd bij de meicirculaire met behulp van een stelpost. Dit resulteert in een bedrag voor Eindhoven van afgerond € 6,5 miljoen. De overige € 120 miljoen wordt verdeeld via specifieke uitkeringen (spuks) of op een andere gerichte wijze. Deze middelen zullen aan een beperkt aantal gemeenten of jeugdzorgregio’s uitgekeerd worden. Rondom de € 613 miljoen zijn bestuurlijke afspraken gemaakt tussen het Rijk en VNG. Dit betreft de Afspraken aanpak problematiek jeugdzorg van 22 april 2021. De € 493 miljoen via het gemeentefonds kent drie delen.

2

Inboeknummer 21bst00931

Een deel van € 228 miljoen is bedoeld om de consultatiefuntie ggz vorm te geven, wachtlijsten bij lichtere jeugdhulpproblematiek tegen te gaan en om verdringing van andere uitgaven bij gemeenten tegen te gaan. Een deel van € 10 miljoen is bedoeld om het aantal Praktijk Ondersteuners Huisartsenzorg (POH) voor de jeugd uit te breiden. Een deel van € 255 miljoen is bedoeld om extra inzet en regie te kunnen voeren op het voorkomen en aanpakken van wachttijden van (regionaal) ingekochte specialistische jeugdzorg op basis van goede data. Komende periode vindt tussen de VNG en het Rijk overleg plaats om een klein deel van de € 255 miljoen in te zetten voor regionale coördinatie en landelijke informatievoorziening door de VNG ten aanzien van de wachtlijsten specialistische jeugdzorg. Om die reden is bij de meicirculaire nog niet het volledige bedrag van € 255 miljoen, maar € 200 miljoen verwerkt. Eindhoven heeft er bij de meicirculaire – via een stelpost – rekening mee gehouden, dat van die € 55 miljoen uiteindelijk € 53 miljoen zal worden uitgekeerd. Dat bedrag zit begrepen in het bedrag voor Eindhoven van € 6,5 miljoen. 1c Rijksvaccinatieprogramma Rijksvaccinatieprogramma 2021 2022 2023 2024 2025 - meningokokken 44.796 46.271 46.951 47.632 47.632 - informed consent 8.024 Per 1 januari 2021 wordt de uitvoering van de vaccinatie tegen meningokokken overgedragen aan de gemeenten.

Voor de uitvoering van het rijksvaccinatieprogramma zijn al eerder middelen overgeheveld naar gemeenten. Daarnaast is in 2021 eenmalig geld toegevoegd voor de uitvoering van de ‘informed consent procedure RVP’. Deze procedure richt zich op het inbouwen van de toestemmingsverklaring in de registratie van het RVP, waarmee ouders (en kinderen vanaf 12 jaar) om toestemming gevraagd wordt voor het delen van vaccinatiegegevens met het RIVM. 1d Prenataal huisbezoek jeugdgezondheidszorg 2021 2022 2023 2024 2025 75.071 75.118 75.117 75.118 Naar verwachting treedt op 1 januari 2022 het wetsvoorstel ‘Prenataal huisbezoek door de jeugdgezondheidszorg’ (PHB JGZ) in werking. Met dit wetsvoorstel krijgen gemeenten de taak een prenataal huisbezoek aan te bieden aan zwangere vrouwen en/of hun gezinnen in een kwetsbare situatie in hun gemeente. De gemeente moet deze taak op grond van de wet opdragen aan dezelfde organisatie die voor de gemeente de JGZ uitvoert. 1e Kinderopvang toezicht en handhaving 2021 2022 2023 2024 2025 5.564 5.568 5.569 5.568 Voor het ondersteunen van gemeenten bij hun handhavingstaak in de kinderopvang stelt het Rijk jaarlijks extra middelen beschikbaar.

De toevoeging komt in de plaats van een subsidie die de VNG tot en met 31 december 2021 vanuit het Rijk ontving en waarmee zij gemeenten ondersteunde via training, kennisontwikkeling, beleidsadvisering en innovatie op het terrein van handhaving kinderopvang.

3

Inboeknummer 21bst00931

1f Handhaving energielabel C kantoren 2021 2022 2023 21.560 22.002 22.002

2024 22.002

2025 22.002

2026 4.583

In het Bouwbesluit is vastgelegd, dat per 1 januari 2023 een kantoor energielabel C of beter moet hebben om nog als kantoor gebruikt te mogen worden. De gemeente is het bevoegd gezag en handhaaft de wetgeving. De gemeenten ontvangen compensatie voor de uitvoeringslasten. Voor 2021 tot en met 2025 € 1,72 miljoen per jaar. Voor 2026 tot en met 2029 € 0,38 miljoen per jaar. Naar verwachting is handhaving na 2029 niet meer aan de orde omdat de kantoren dan voldoen aan de energieprestatie-eisen. 1g Wet Open Overheid WOO 2021 2022 -struct 149.058 -incid 176.002

2023 186.232 176.002

2024 223.304 176.002

2025 260.217 176.002

2026 292.889 176.002

2027 292.889 0

Naar verwachting zal de Wet open overheid (Woo) in het eerste kwartaal van 2022 in werking treden. De huidige wet openbaarheid van bestuur (Wob) wordt dan ingetrokken. Het wetsvoorstel gaat over de actieve en passieve openbaarmaking van overheidsinformatie. De incidentele middelen zijn bestemd voor het verbeteren van systemen, het opleiden van medewerkers en het aanpassen van processen en de organisatie. De structurele middelen zijn bedoeld voor de actieve openbaarmaking van de informatiecategorieën zoals genoemd in de Woo, het aanwijzen van een contactfunctionaris en het beheer en onderhoud van systemen. 1h Versterking gemeentelijke anti-discriminatievoorziening 2021 2022 2023 2024 2025 94.803 97.122 97.122 97.123 97.122 In 2009 is de Wet gemeentelijke anti-discriminatievoorzieningen (Wga) in werking getreden. Alle gemeenten zijn verplicht te voorzien in een anti-discriminatievoorziening (ADV). De huidige financiering voor de uitvoering van de Wga-taken leidt al enige jaren tot knelpunten. Om die reden worden extra middelen aan het gemeentefonds toegevoegd, zodat de ADV’s ruimere budgetten kunnen krijgen. De financiering van de organisatie van en het toezicht op de ADV’s zal, als onderdeel van de aangekondigde versterking van de aanpak van discriminatie, het komende jaar onderzocht worden. De uitkomsten van het onderzoek kunnen mogelijk leiden tot wijzigingen.

1i Bommenregeling 2021 2022 2023 2024 2025 363.680 Gemeenten kunnen in aanmerking komen voor een vergoeding van 68% van de gemaakte kosten voor het opsporen en ruimen van conventionele explosieven uit de Tweede Wereldoorlog. Eindhoven krijgt op basis van de ingediende aanvraag een suppletie-uitkering bommenregeling voor 2021.

4

Inboeknummer 21bst00931

1j Inburgering uitvoeringskosten Inburgering 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 -ondertussen 95.037 60.431 37.944 19.336 7.258 2.182 0 groep -uitvoeringskosten -415.884 -compensatie 221.567 84.897 41.082 31.858 12.940 3.514 0 uitstel De inwerkingtreding van de nieuwe inburgeringswet is met een half jaar uitgesteld naar 1 januari 2022. De eerder voor 2021 toegevoegde middelen voor de uitvoeringskosten van deze wet worden teruggedraaid. De ondertussen-groep (inburgeraars die nog inburgeringsplichtig zijn onder de Wet inburgering 2013) wordt groter. Voor de begeleiding van deze groep worden extra middelen beschikbaar gesteld. Verder krijgen gemeenten extra compensatie vanwege de hogere huisvestingstaakstelling van statushouders in 2021, om de nieuwe instroom vanaf 1 juli 2021 zo veel als mogelijk in de geest van de nieuwe wet op te pakken en compensatie voor de extra implementatiekosten door het uitstel van de nieuwe wet. Voor de ELIP-groep (inburgeraars met een lening) zullen later dit jaar afspraken worden gemaakt en middelen beschikbaar gesteld. 1k Maatschappelijke begeleiding 2021 2022 2023 2024 2025 329.430 Conform artikel 18 van de Wet Inburgering voorziet het college in de maatschappelijke begeleiding van inburgeringsplichtige asielmigranten en hun gezinsleden. Bij de meicirculaire zijn hiervoor in 2021 middelen beschikbaar gesteld.

1l Bodembescherming 2021 2022 2023 2024 2025 721.628 In het Bestuurlijk Overleg Bodem zijn op 23 september 2020 afspraken gemaakt over doelen en financiering van bodemopgaven in het jaar 2021. Het jaar 2021 is een overbruggingsjaar naar nieuwe bestuurlijke afspraken over de bodemopgaven vanaf 2022, als vervolg op het Convenant Bodem en Ondergrond 2016-2020. Het doel is de gevallen van ernstige bodemverontreiniging met onaanvaardbare humane of ecologische risico’s of verspreidingsrisico’s (spoedlocaties) te saneren of de risico’s te beheersen. Voor 2021 zijn onder meer afspraken gemaakt over een apparaatskostenvergoeding en de afronding van spoedsaneringen. 1m Voogdij 18+ - woonplaatsbeginsel 2021 2022 2023 2024 2025 3.858.819 3.858.819 3.858.819 3.858.819 De middelen voor Voogdij/18+ zijn vanaf 2022 verdeeld op basis van het nieuwe woonplaatsbeginsel dat per 1 januari 2022 wordt ingevoerd. Hiermee verschuift de verantwoordelijkheid voor de zorg van naar schatting zo’n 20.000 kinderen naar een andere gemeente. In verband met de nieuwe verdeelwijze zijn twee compensatieregelingen in het leven geroepen. De compensatieregelingen ‘onderbreking financieringssystematiek voogdij/18+ (T-2 systematiek)’ en ‘woonplaats onbekend (2023

5

Inboeknummer 21bst00931

en 2024)’. Meer informatie over beide regelingen is te vinden op de website van de VNG. Gemeenten moeten – indien van toepassing – zelf een beroep doen op deze regelingen. 1n Vrouwenopvang Vrouwenopvang 2021 2022 2023 2024 2025 -stijging aantal slachtoffers met 91.268 91.268 91.268 91.268 91.268 contact CSG -ondersteuning gemeenten ihkv 159.320 schadelijke praktijken -uitname ivm financiering -5.417 Landelijk Knooppunt Huwelijksdwang en Achterlating Voor de kosten die voortkomen uit de stijging van het aantal slachtoffers dat contact legt met het Centrum Seksueel Geweld (CSG’s) worden structureel extra middelen aan het gemeentefonds toegevoegd. Voor 2021 is sprake van een verhoging ter ondersteuning van gemeenten in het kader van schadelijke praktijken, waaronder eergerelateerd geweld en gedwongen huwelijken. Ten slotte dragen de centrumgemeenten in 2021 middels een uitname uit het gemeentefonds bij aan de financiering van het Landelijk Knooppunt Huwelijksdwang en Achterlating. 1o Heroriëntatie zelfstandigen 2021 2022 2023 2024 2025 67.752 Bij het tweede steun- en herstelpakket is aangegeven dat gemeenten vanaf 1 januari 2021 ondersteuning bieden aan zelfstandig ondernemers die zich willen heroriënteren. Dit kan grotendeels vanuit de extra impulsen en extra budgetten voor crisisdienstverlening worden betaald.

Voor aanvullend maatwerk voor zelfstandig ondernemers is in 2021 een incidenteel bedrag aan het gemeentefonds toegevoegd. 1p Jeugd aan Zet 2021 10.000

2022

2023

2024

2025

Het gemeentelijk programma Jeugd aan Zet in Crisistijd is, na de zomereditie, verlengd met een wintereditie. Het programma beoogt jongeren te ondersteunen die geraakt worden door de effecten van de coronacrisis. Het programma is gelieerd aan het programma Maatschappelijke Diensttijd (MDT) (uitgevoerd door de ministeries van VWS, SZW en OCW). Per gemeente is € 10.000 beschikbaar gesteld. Hiermee kunnen gemeenten in deze coronatijd jongeren ondersteunen en tegelijkertijd kunnen jongeren een maatschappelijke bijdrage leveren waar deze nu nodig is. 1q Aanpak discriminatie en bevorderen samenleven 2021 2022 2023 20.661

2024

2025

Gemeenten ontvangen op aanvraag een decentralisatie-uitkering met als doel het stimuleren van maatschappelijk initiatief ter voorkoming van discriminatie op grond van religie, levensovertuiging en ras en het bevorderen van het samenleven. Het gaat per gemeente om eenmalig € 25.000. Het bedrag is iets lager vanwege de noodzakelijke afdracht van de btw-component aan het BTW-compensatiefonds.

6

Inboeknummer 21bst00931

1r Armoedebestrijding kinderen – aanpassing 2021 2022 2023 -15.343 -15.343

2024 -15.343

2025 -15.343

Jaarlijks vindt in de meicirculaire actualisatie plaats van de verdeling van de middelen voor armoedebestrijding kinderen. De middelen worden verdeeld op basis van CBSgegevens over kinderen met een kans op armoede. Dit levert een aanpassing van de eerder beschikbaar gestelde middelen op. 1s WSW – GRWRE 2021 478.474

2022 427.219

2023 424.942

2024 397.035

2025 -663.250

Uw raad heeft eerder besloten om de door het Rijk toegekende middelen uit de integratie-uitkering Participatie 2020 voor de uitvoering van de WSW ter beschikking te stellen aan het bestuur van de GRWRE. De WSW-middelen zijn veranderd door compensatie voor LPO (Loon- en Prijsontwikkelingen) en actualisering van de verdeelmaatstaven. Het negatieve bedrag in het laatste jaar heeft te maken met de jaarovergang 2024 – 2025. De reeks IU Participatie is namelijk een over de jaren aflopende reeks. Kosten Hiervoor wordt verwezen naar de eerdere informatie in dit raadsvoorstel. Communicatie De informatie uit dit raadsvoorstel is gecommuniceerd naar de betrokken sectoren.. Planning en uitvoering Dit raadsvoorstel bevat beslispunten voor het lopende begrotingsjaar. Met een standpunt hierover bieden we snel duidelijkheid, zodat er nog voldoende tijd is voor uitvoering van toegekende budgetten of het opvangen van kortingen. Bijlage(n) Als bijlage(n) bij dit voorstel behoren: • Begrotingswijziging • Meicirculaire gemeentefonds 2021 | Circulaire | Rijksoverheid.nl  

De bijlagen worden meegestuurd De bijlagen liggen ter inzage in de leeskamer

Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan.

Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

, secretaris.

7

Inboeknummer 21bst00931

Raadsbesluit De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 22 juni 2021; gelet op de behandeling in de meningsvormende vergadering van 6 juli 2021; gelet op de Tijdelijke wet digitale beraadslaging en besluitvorming provincies, gemeenten, waterschappen en openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba;

besluit: 1

Budgetten toe te kennen voor: a. Huisvestingscomponent jeugdzorgplus b. Jeugdzorg c. Rijksvaccinatieprogramma d. Prenataal huisbezoek jeugdgezondheidszorg e. Kinderopvang toezicht en handhaving f. Handhaving energielabel C kantoren g. Wet Open Overheid h. Versterking gemeentelijke anti-discriminatievoorziening i. Bommenregeling j. Inburgering uitvoeringskosten k. Maatschappelijke begeleiding l. Bodembescherming m. Voogdij 18+ - woonplaatsbeginsel n. Vrouwenopvang o. Heroriëntatie zelfstandigen p. Jeugd aan Zet q. Aanpak discriminatie en bevorderen samenleven r. Armoedebestrijding kinderen - aanpassing s. WSW - GRWRE 2. De bijbehorende begrotingswijziging 2021 – 2024 vast te stellen.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 13 juli 2021.

J. Verbruggen, griffier.

8