Raadsvoorstel Kadernota 2022
Tekst van het document
gemeente Eindhoven Inboeknummer 21bst00906 Dossiernummer 21.23.203 B&W beslisdatum 08 juni 2021
Raadsvoorstel Kadernota 2022 Inleiding ‘Evenwicht en Energie’ is de basis van ons coalitieakkoord. En ondanks corona zijn we met volle overtuiging aan ‘Evenwicht en Energie’ blijven werken. Niet alleen hebben we naar ons beste vermogen de stad door de coronacrisis geleid. We hebben ook de opgaven en ambities die we bij de start van onze periode voor ogen hadden inmiddels grotendeels gerealiseerd. Doordat wij stevig hebben doorgepakt zijn wij nu in de positie om te doen wat nodig is tijdens de corona crisis, en daarnaast in te zetten op de energiekant van ons coalitieakkoord.
Wettelijke taak Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college Onvermijdelijk Doelstelling De kadernota geeft de inhoudelijke richting en de financiële ruimte aan voor de komende begroting. Met de vaststelling van de kadernota geeft de raad het college de opdracht om de beleidsaanpassingen nader uit te werken in de begroting. Voorstel 1. De Kadernota 2022 vast te stellen als richtinggevend document voor het uitwerken van de Begroting 2022 2. Een bedrag van € 15 miljoen overhevelen van de reserve Eigen Kapitaal naar de Saldireserve specifiek en deze toe te voegen aan de bestaande corona-middelen 3a. Instellen van de Saldireserve actuele ontwikkelingen - het doel en de functie van de reserve: Adequaat inspelen op actuele ontwikkelingen - voeding van de reserve: Weerstandsvermogen, incidentele voordelen gedurende het jaar - criteria voor onttrekkingen: uitvoeringskracht op onderwerpen waarvan het gewenst is dat deze direct ter hand worden genomen - soort reserve: bestemmingsreserve met bestedingsfunctie - mandaat: college van B&W tot € 250.000, daarboven raad - maximum hoogte van de reserve: € 1,5 miljoen - minimum hoogte van de reserve: € 0 - looptijd van de reserve: 31-12-2022 3b. Een bedrag van € 1,5 miljoen overhevelen van de reserve Eigen Kapitaal naar de Saldireserve actuele ontwikkelingen 4. De begrotingswijziging vaststellen
Inboeknummer 21bst00906
Argumenten 1. Deze Kadernota staat vooral in het teken van grote stappen in ons coalitieakkoord en het leggen van een solide fundament voor een volgende coalitieperiode. Nog los van corona zijn de opgaven van onze groeiende stad groot. Deels komen die voort uit ambities, maar voor een belangrijk deel zijn ze het gevolg van het feit dat de schaalsprong waarover we al langer spreken nu echt zichtbaar wordt door de ontwikkeling van de stad naar een ander, grootstedelijker niveau in de volle breedte. Direct gevolg van meer mensen en meer woningen in de stad zijn vraagstukken op het gebied van bereikbaarheid, duurzaamheid en leefbaarheid in de breedste zin van het woord. Dit komt bij uitstek samen in de ontwikkeling van de KnoopXL. Het gaat hier niet sec om het realiseren van (veel) woningen, het borgen van bereikbaarheid en dit alles op een klimaatneutrale en duurzame manier. We bouwen hier in feite een nieuw stuk stad. We vinden het cruciaal dat investeren in de ‘nieuwe stad’ niet ten koste kan en mag gaan van investeren in de bestaande stad en samenleving en het niveau van gemeentelijke diensten en publieke voorzieningen. Deze opgaven moeten hand in hand en in goede onderlinge samenhang ontwikkeld worden. Te grote verschillen in de stad zijn niet wenselijk en is ook niet Eindhovens. Het realiseren van een toekomstbestendig sociaal domein was en is een belangrijke prioriteit.
En randvoorwaardelijk om bovengenoemde ontwikkelingen tot een succes te maken. Waar we in het begin van de collegeperiode noodgedwongen de focus hebben gelegd op beheersen van de financiën, ontstaat er nu weer meer ruimte om te ontwikkelen en verdere stappen te zetten in de transformatie naar een toekomstvast sociaal domein. Ook als het gaat om de klimaatopgave maken we nu aanvullende keuzes. In de afgelopen jaren hebben we al een aantal stappen gezet. De vergroeningsopgave behoort samen met de klimaatopgave en de omschakeling naar een circulaire stad tot de grote maatschappelijke opgaven voor Eindhoven. De in de klimaatverordening vastgelegde transitie is omvangrijk en complex niet alleen voor de nieuw te ontwikkelen delen van de stad, maar vooral ook voor de meer dan 100.000 woningen in de bestaande stad, de vele bedrijfspanden en de leefomgeving daar omheen. Maar we constateren de investeringen groot zijn en dat er meer nodig is. Dat kunnen we niet alleen. We willen een voorloper zijn en niet wachten totdat het rijk zijn verantwoordelijkheid richting gemeenten pakt. We zien in de afgelopen jaren niet alleen dat de stad groeit, maar ook dat de complexiteit en de veelheid van de vraagstukken flink toegenomen is.
Er is naast nieuwe wet- en regelgeving, zoals de AVG, Omgevingswet en de wet Open Overheid, ook een steeds groter beroep op de dienstverlening van de gemeente, bijvoorbeeld op het gebied van leerlingenvervoer, afvalverwerking, belastingheffing, informatie- en documentverstrekkingen, vergunningen, contactmomenten en bezwaren. Het omgaan met deze schaalsprong vraagt steeds meer van de organisatie: kwantitatief en vooral ook kwalitatief. In de afgelopen jaren hebben we de druk flink zien toenemen. 2. De corona-middelen moeten worden aangevuld In 2020 hebben we een bedrag van € 15 miljoen gereserveerd voor de financiele effecten van corona in de stad en de organisatie. Inmiddels zijn deze middelen (medio 2021) geheel ingezet. Voor 2021 gaan we er vanuit dat het Rijk de gemeenten op vergelijkbare wijze
2
Inboeknummer 21bst00906
financieel tegemoet gaat komen. Op basis hiervan zullen we opnieuw € 15 miljoen reserveren uit het rekeningresultaat 2020. Op deze manier zijn we wederom in staat de financiele effecten van corona voor de periode tot eind 2022 op te vangen, waarbij we ook specifieke voorstellen zullen uitwerken voor de ‘herstelfase’. Als separate bijlage is een overzicht bijgevoegd van de actuele stand van de corona-middelen in de Saldireserve specifiek. 3. Met de Saldireserve actuele ontwikkelingen creëren we slagkracht Tot 2012 werd bij de gemeente Eindhoven gewerkt met een Saldireserve algemeen. Gedurende het jaar werden in deze reserve kleinere voor- en nadelen geëgaliseerd. Het jaar 2012 markeerde de start van een grootscheepse ombuigingsoperatie, waarbij de Saldireserve algemeen buiten werking werd gesteld. Ook in de jaren daarna, die gekenmerkt werden door tekorten in het sociaal domein, was herintroductie niet aan de orde. Inmiddels is de financiele situatie op orde, de rekeningresultaten zijn weer positief en het weerstandsvermogen is boven de norm. Tegelijkertijd ziet de wereld er nu anders uit. De maatregelen om corona te beteugelen leggen een zware druk op de stad en de organisatie. Ontwikkelingen volgen elkaar in een snel tempo op. Juist in deze tijd is het belangrijk snel te kunnen handelen.
Daarom introduceren we opnieuw deze systematiek onder de naam ‘Saldireserve actuele ontwikkelingen’. Kosten Met deze Kadernota hebben we de balans gezocht om in de breedte te investeren in de toekomst van de stad en om accenten te zetten op onderwerpen die daarvoor randvoorwaardelijk zijn. Onder andere doen we dit door het structureel maken van een flink deel van onze intensiveringen in de afgelopen jaren. We hebben daarnaast de gevolgen van eerder genomen besluiten verwerkt, we maken ruimte om onvoorziene en onvermijdelijke zaken goed op te vangen. Ook maken we net als vorig jaar ruimte om coronaondersteuningsmaatregelen waar nodig door te kunnen laten lopen en om herstelmaatregelen in gang te kunnen zetten. De volgende structurele effecten krijgen een plaats in de Kadernota 2022: x €1 miljoen
2022
2023
2024
2025
Gemeentefonds
18,2
Lokale lasten
4,6
17,7 4,6
15,5 4,6
12,9 4,6
Indexatie
-11,0
-11,0
-11,0
-11,0
Actuele ontwikkelingen
-5,2
-5,5
-6,3
-6,4
Extra intensiveringen coalitieakkoord
-2,6
-2,6
-2,6
-2,6
Structurele voordelen
0,2
0,2
0,2
0,4
Tussentelling Kadernota 2022
4,2
3,4
0,3
-2,0
Naast de structurele effecten op de gemeentelijke begroting zien we ook een aantal incidentele ontwikkelingen waar we op inspelen. Aangezien het weerstandsvermogen op peil is, kan het vrij besteedbare rekeningresultaat geheel worden ingezet. Daarnaast zijn er nog incidentele voordelen vanuit rente leningen en de vrijgekomen middelen wegenbeheerplan. In totaal is €51,6 miljoen beschikbaar, die we als volgt inzetten:
3
Inboeknummer 21bst00906
x €1 miljoen
2022
2023
Corona
-15,0
Harde verplichtingen
-3,3
-2,3
Gevolgen van eerdere keuzes
-2,1
-1,7
Incidentele intensiveringen coalitieakkoord
-4,0
Noodzaak wegens mogelijke gevolgen
-4,1
-3,9
Sociaal domein
-4,1
-4,1
Saldireserve actuele ontwikkelingen
-1,5
Aanvulling reserve strategische investeringen
-3,6
Inzet incidentele middelen
-37,6
-11,9
2024
2025
-1,0
-1,0
-1,0
-1,0
De meerjarenbegroting is in de eerste 3 jaren structureel sluitend. In 2025 is op basis van de huidige inzichten sprake van een tekort van €2 miljoen. Gezien de landelijke discussies ten aanzien van ‘de koek moet groter’ en de eerste uitkomsten van de herijking gemeentefonds achten wij dit saldo voor de opzet van deze kadernota acceptabel. Voor de begrotingsbehandeling volgen immers nog de mei- en septembercirculaire en hierin staan naar verwachting nieuwe standpunten van het Rijk. Daarnaast blijft de financiele positie nog dagelijks in ontwikkeling. Nieuwe inzichten nemen we mee in de Begroting 2022. x €1 miljoen
2022
2023
2024
2025
Tussentelling Kadernota 2022
4,2
3,4
0,3
-2,0
Rekeningresultaat, rente, wegenbeheerplan
44,0
Inzet incidentele middelen
-37,6
-11,9
-1,0
-1,0
Spreiding inzet rekeningresultaat 2020
-10,5
8,5
1,0
1,0
0,0
0,0
0,3
-2,0
Saldo Kadernota 2022
Planning en uitvoering 22 juni Indienen technische vragen door fracties (uiterlijk 14:00 uur) 30 juni Schriftelijke beantwoording technische vragen (uiterlijk 18:00 uur) 6 juli Meningsvorming 13 juli Raadsvergadering Bijlage(n) Kadernota 2022 Begrotingswijzing Kadernota 2022 Bijlage financiele update 1 corona 2021 Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Burgemeester en wethouders van Eindhoven,
, secretaris.
4
Inboeknummer 21bst00906
Raadsbesluit De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 8 juni 2021; gelet op de behandeling in de meningsvormende vergadering van 6 juli 2021; gelet op de nadere toelichting van 9 juli 2021; gelet op de Tijdelijke wet digitale beraadslaging en besluitvorming provincies, gemeenten, waterschappen en openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba; besluit: 1. De Kadernota 2022 vast te stellen als richtinggevend document voor het uitwerken van de Begroting 2022 2. Een bedrag van € 15 miljoen overhevelen van de reserve Eigen Kapitaal naar de Saldireserve specifiek en deze toe te voegen aan de bestaande corona-middelen 3. Instellen van de Saldireserve actuele ontwikkelingen - het doel en de functie van de reserve: Adequaat inspelen op actuele ontwikkelingen - voeding van de reserve: Weerstandsvermogen, incidentele voordelen gedurende het jaar - criteria voor onttrekkingen: uitvoeringskracht op onderwerpen waarvan het gewenst is dat deze direct ter hand worden genomen - soort reserve: bestemmingsreserve met bestedingsfunctie - mandaat: college van B&W tot € 250.000, daarboven raad - maximum hoogte van de reserve: € 1,5 miljoen - minimum hoogte van de reserve: € 0 - looptijd van de reserve: 31-12-2022 4. De begrotingswijziging vaststellen
Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 13 juli 2021.
J. Verbruggen, griffier.
5