Raadsvoorstel Jaarstukken 2024

gemeente Eindhoven Inboeknummer 7936719_03 Dossiernummer 25.22.751 B&W beslisdatum 27 mei 2025

Raadsvoorstel Jaarstukken 2024 Inleiding Voor u liggen de jaarstukken van de gemeente Eindhoven over het jaar 2024. De jaarstukken zijn op basis van het Besluit Begroting en Verantwoording onderverdeeld in het jaarverslag en de jaarrekening. Het jaar 2024 sluit af met een positief rekeningresultaat van € 20,6 miljoen. In de jaarstukken 2024 wordt nader ingegaan op de behaalde inhoudelijke en financiële prestaties. De hoofdlijn (hoofdstuk 1) schetst het algemeen beeld over 2024. Bij de programma’s en taakvelden zijn de behaalde doelstellingen, prestaties en financiële verschillen diepgaander geanalyseerd en toegelicht (hoofdstuk 2). Dit raadsvoorstel verwoord ook onze reactie op het accountantsverslag en legt u een technische resultaatbestemming voor. Wettelijke taak Op basis van de gemeentewet is de gemeente verplicht de door de Raad vastgestelde jaarstukken inclusief controleverklaring en accountantsverslag uiterlijk 15 juli te deponeren bij de Gedeputeerde Staten. Doelstelling Met de jaarstukken leggen wij, als college van burgemeester en wethouders, aan de gemeenteraad verantwoording af over het gevoerde beleid in 2024 en wat dit heeft gekost. De jaarstukken zijn een belangrijk controle-instrument van de Raad. De jaarstukken geven ook inzicht aan burgers, maatschappelijke instellingen en bedrijven in de geleverde prestaties van het afgelopen jaar. Voorstel 1.

Het jaarverslag en de jaarrekening 2024 vast te stellen, sluitend met een positief resultaat van afgerond € 20,6 miljoen. 2. Het gerealiseerd resultaat 2024 ad € 20,6 miljoen als volgt te bestemmen: a. € 895.000 te storten in de saldireserve actuele ontwikkelingen; b. € 418.896 te storten in de reserve opvang ontheemden Oekraïne; c. € 372.000 te storten in de reserve reserveringen 2024 voortkomend uit het voordeel op het project kinderopvangtoeslagenaffaire; d. € 18,9 miljoen te storten in de reserve eigen kapitaal. 3. De begrotingswijziging vast te stellen.

Inboeknummer

7936719_03

Argumenten 1.1 De hoofdlijn van het resultaat is in de jaarstukken toegelicht; de financiële effecten uit de jaarstukken worden meegenomen in het proces begroting 2026. Het resultaat over 2024 bedraagt € 20,6 miljoen positief. Dit is een positieve afwijking van € 11,7 miljoen ten opzichte van de bijgestelde begroting, grotendeels veroorzaakt door de hogere inkomsten vanuit het gemeentefonds (€ 14,1 miljoen) en een overschot op de thema’s sociale basis en wijkteams (€ 7,1 miljoen), werk en inkomen (€ 6,0 miljoen), belastingen (€ 3,3 miljoen) en rente (€ 2,7 miljoen). Op de thema’s Klimaat en weer (programma 1), Jeugd (programma 2c) en Woningbouw en fijne wijken (programma 3a) laten we echter een overschrijding zien van meer dan 10% ten opzichte van de begroting. Deze afwijkingen zijn hier onder kort toegelicht. Klimaat en weer (- € 3,1 miljoen) De afwijking wordt grotendeels veroorzaakt door de vele sinkholes. Door de extreem langdurige neerslag is het grondwater sterk gestegen, wat een veel grotere druk op het riool opleverde. Op diverse plekken is het riool hierdoor beschadigd, waardoor met spoed reparaties zijn uitgevoerd. We hebben deze afwijking ook in turap 2 al bij u gemeld. Jeugd (- € 13,0 miljoen) De verslechtering van het resultaat op de deeltaakvelden gerelateerd aan Jeugd ten opzichte van de begroting heeft verschillende oorzaken.

In zijn algemeenheid is het landelijke beeld in lijn met het beeld van de gemeente Eindhoven. Uit onder andere het advies van de Deskundigencommissie van Ark in het kader van de Hervormingsagenda blijkt dat tekorten op het jeugdhulpbudget in veel gemeenten voorkomen. In dit advies wordt aangehaald dat op landelijk niveau het verschil tussen uitgaven aan maatwerkvoorzieningen en meerkosten voorliggend veld, en het beschikbare budget vanuit het Gemeentefonds in 2024 een tekort is ontstaan van € 828 miljoen. Het kabinet heeft de financiële opvolging van Ark al deels in voorjaarsnota opgenomen. Vanuit inhoudelijk perspectief zien we in de afgelopen jaren dat de zorg die ingezet wordt zwaarder is en langer duurt. Dit duidt op een toenemende complexiteit van zorgvragen. Daarnaast zien we dat meer jeugdigen een beroep doen op jeugdhulp. De Deskundigencommissie onderstreept dat de oorzaken hiervan breed zijn. Denk hierbij aan gezinsproblematiek (zoals armoede, woonomstandigheden, GGZ-problematiek bij ouders en complexe scheidingen), maatschappelijke ontwikkelingen (prestatiedruk, maakbaarheid) en sociale media. In de Hervormingsagenda zijn maatregelen opgenomen die het besparingsverlies op zou moeten vangen. Deze beheersmaatregelen leveren Eindhoven per saldo echter geen besparing op. Daarnaast is een stijging van de tarieven, waaronder maatwerktarieven, waarneembaar.

De toegepaste indexatie compenseert niet de volledige stijging van loon- en prijsontwikkelingen.

2

Inboeknummer

7936719_03

Woningbouw en fijne wijken (- € 6,3 miljoen) We zien op programma 3a, waar alle uren van projecten worden verantwoord, dat er minder uren van onder andere inhuur doorbelast konden worden aan de projecten. Er zijn minder uren geschreven op de projecten dan was geraamd. Aangezien de dekking van deze uren gerealiseerd moet worden door deze doorbelasting, zien we hierdoor een tekort. We voeren een nadere analyse uit om te bepalen wat er nodig is om dergelijke afwijkingen in de toekomst zoveel mogelijk te voorkomen. We verwijzen verder naar de hoofdlijn van de jaarstukken 2024 voor een nadere toelichting op het financieel resultaat en de financiële positie en inzicht in wat hebben we hebben bereikt en gedaan in 2024. Het college van B&W geeft in de jaarrekening 2024 een rechtmatigheidsverantwoording af over de financiële rechtmatigheid van baten, lasten en balansmutaties. De rechtmatigheidsverantwoording heeft betrekking op drie criteria: begroting, voorwaarden en het misbruik en oneigenlijk gebruik. De in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten en de balansmutaties zijn rechtmatig tot stand gekomen binnen de daarvoor gestelde grens. We hebben een aantal punten geconstateerd, de bevindingen overschrijden de verantwoordingsgrens van € 13,9 miljoen niet.

We verwijzen voor een analyse van de bevindingen op begrotingsrechtmatigheid naar hoofdstuk 4.3.4 van de jaarstukken, waar een analyse is opgenomen. Daarnaast zijn enkele onrechtmatigheden in het kader van het voorwaardencriterium geconstateerd. Doordat het mogelijke financiële effect van deze onrechtmatigheden gezamenlijk maximaal € 0,2 miljoen is, is deze in het kader van de rechtmatigheid als acceptabel aangemerkt. Het voorlopig financieel beeld, dat we op 1 april via de programmaverantwoording toestuurden, hebben we meegenomen als input in de kadernota 2026. Het definitieve financieel resultaat en de eventuele structurele effecten nemen we mee in het proces van de begroting 2026. De structurele financiële effecten 2025 melden we bij de tussentijdse rapportages, maar worden niet standaard in de begroting 2025 verwerkt. Noodzakelijke wijzigingen leggen we voor op basis van de tussentijdse rapportages met een apart raadsvoorstel. 1.2 Reflectie accountantsverslag Proces jaarafgrenzing + doorlooptijd controle Ondanks de implementatie van het nieuwe financieel systeem per 1 januari 2025 is het proces van opstellen en controleren van de jaarstukken grotendeels conform planning verlopen. Het overall beeld is dat de jaarrekeningcontrole goed is doorlopen en dat de gemeente in control is.

Wel is er met name op het onderwerp ‘jaarafgrenzing van de facturen’ extra ureninzet nodig gebleken. Tijdens de controle kwam namelijk naar boven dat een deel van de facturen door ons in het verkeerde boekjaar is verantwoord. Dit heeft gezorgd voor uitbreiding van steekproeven en voor meerwerk bij Deloitte. Als gevolg van dit meerwerk tijdens het controletraject wordt de controleverklaring uiterlijk 10 juni aangeboden. Het accountantsverslag wordt wel gewoon bij de jaarstukken aangeboden

3

Inboeknummer

7936719_03

op 3 juni. Het verslag is nog in concept tot de controle is afgerond. In dit verslag zal Deloitte opnemen dat ze voornemens is een goedkeurende controleverklaring te verstrekken. Deze fout is voornamelijk ontstaan door de implementatie van het nieuwe financiële systeem (waardoor we minder goed hebben kunnen monitoren) en de wisseling van medewerkers. In de evaluatie zullen we hier nadrukkelijk aandacht aan besteden en deze vertalen naar noodzakelijk acties voor het proces jaarrekening 2025, onder andere door het bieden van extra opleiding op dit onderwerp en aanscherping van het proces. Deze fout is boekhoudkundig en heeft niet geleid tot bijvoorbeeld het later betalen van facturen aan leveranciers of uitkeringen aan inwoners. De fouten die vanuit de steekproef naar voren zijn gekomen, zijn door ons gecorrigeerd. Omdat niet de volledige massa wordt gecontroleerd, worden de werkelijke fouten geëxtrapoleerd tot een “geprojecteerde fout”, die kunnen we niet corrigeren. Het bedrag van de geprojecteerde fout wordt door Deloitte op dit moment geschat op € 7 miljoen, waarvan € 0,8 miljoen resultaat (exploitatie) en € 6,2 miljoen op de balans (alleen verschuiving, geen resultaateffect). Bij de controle op de SiSa-regelingen zijn eveneens fouten geconstateerd gerelateerd aan de jaarafgrenzing, voor een bedrag van € 0,7 miljoen.

Omdat het bedrag van de fout binnen de materialiteitsgrens van € 13,9 miljoen valt, heeft dit geen effect op de strekking van de controleverklaring. Wel zien we de fout terugkomen in het accountantsverslag bij de niet-gecorrigeerde controleverschillen. De controleverklaring en het definitieve accountantsverslag zullen uiterlijk 10 juni op RIS geplaatst worden als bijlage bij de jaarstukken. Daarnaast wordt de controleverklaring op hetzelfde moment via de website eindhoven.jaarverslag-2024.nl gedeeld. Hiermee voldoen we aan de wettelijk verplichte termijn (Gemeentewet, artikel 197, derde lid) om de stukken uiterlijk 2 weken voor beraadslagen openbaar te hebben gemaakt. Realiteitsgehalte begroting Het college heeft continue aandacht voor dit onderwerp. Wat betreft de investeringen is een 213a onderzoek uitgevoerd over de realisatiekracht inzake (ruimtelijke) projecten. We informeren de auditcommissie over de uitkomsten van dit onderzoek en de hieruit voortvloeiende aanpak. Kwaliteit van de jaarverslaggeving We blijven werken aan het beter duiden van de oorzaken van afwijkingen versus het benoemen van een verschil tussen begroting en resultaat. Grondexploitatie Bij een stad die groeit en inzet op realisatie van woningen past de toename van activiteiten in de grondexploitaties.

Deloitte constateert dat hiermee ook het belang van een adequate inschatting van de parameters waarmee de grex wordt geactualiseerd van belang is. We hebben hier oog voor richting de herijking van MPG 2026 en nemen daarbij

4

Inboeknummer

7936719_03

het advies van Deloitte om de parameters extern te laten verifiëren mee. Ook hebben we aandacht voor de ontwikkelingen op de markt en de markconformiteit van de grondprijs. Jeugd en Wmo Zoals de accountant schrijft hebben we goede stappen gezet in de prognoses, maar blijft het tegelijkertijd lastig een goede inschatting te maken. Toekenningen vinden vaak nog met terugwerkende kracht plaats en komen laat in beeld en de prognose blijft complex vanwege de omvang van het aantal zorgaanbieders. De landelijke trend van toenemende kosten op jeugdzorg door een stijgende zorgvraag en toenemende zorgzwaarte is ook bij ons zichtbaar en de middelen die het rijk hiervoor ter beschikking stelt zijn onvoldoende. De commissie van Ark bevestigd dit beeld voor jeugd. In de kadernota 2026 hebben we dan ook geduid dat we werken aan de financiële meerjarenstrategie sociaal domein waarbij we het transformatiefonds gebruiken om anders te werken en te doen. Daarbij is de Koers Sociaal (2)040 ons kompas in het onzeker Rijksbeleid. 2a.1 Bij de kadernota 2022 hebben we de reserve actuele ontwikkelingen ingesteld om slagkracht te creëren, aanvulling is gewenst. De reserve is ingesteld zodat het college adequaat kan inspelen op actuele ontwikkelingen en uitvoeringskracht heeft op onderwerpen waarvan het gewenst is dat deze direct ter hand worden genomen in deze tijd.

De reserve is ingesteld voor een bedrag van € 1,5 miljoen en vullen we jaarlijks aan tot dit bedrag. Eind 2024 bedraagt de reserve nog € 605.000. Om de slagkracht te behouden stellen we voor de reserve ook dit jaar weer aan te vullen tot € 1,5 miljoen. Dit betekent een benodigde storting van € 895.000 miljoen. 2b.1 Het maximum van de reserve opvang ontheemden Oekraïne is met de storting aan het eind van 2024 overschreden, aanvulling is gewenst. Omdat het bedrag boven het maximum, dat nu is vrijgevallen in het resultaat, in de toekomst wel benodigd is, wordt voorgesteld het bedrag alsnog te storten. Inmiddels hebben er onttrekkingen plaatsgevonden uit de reserve, waardoor er ruimte is om alsnog het volledige overschot van 2024 te storten in de reserve. 2c.1 Jaarlijks ontvangen we van het Rijk een bedrag voor de uitvoeringskosten van de Kinderopvang toeslagaffaire. Dit bedrag is bestemd voor de afhandeling van de (potentieel) gedupeerden gedurende de periode t/m 2027 en dient beschikbaar te blijven. Het bedrag van € 372.000 wordt in de reserve reserveringen 2024 gestort en door middel van een begrotingswijziging ingezet op het project kinderopvangtoeslagenaffaire in 2026. 3.1 Door het vaststellen van de begrotingswijziging worden de middelen onttrokken in het jaar waar inzet benodigd is.

De middelen uit beslispunt 2c worden onttrokken aan de reserve reserveringen 2024 voor inzet op het project kinderopvangtoeslagenaffaire in 2026.

5

Inboeknummer

7936719_03

Kanttekeningen N.v.t. Personele consequenties N.v.t. Financiële consequenties Met name door extra benodigde ureninzet op het onderdeel voortgezette controle heeft Deloitte te kennen gegeven dat er sprake is van meerwerk ten opzichte van de aanbesteding voor uitvoering van de controle van de jaarstukken 2024. Daarnaast is er sprake van meer specifieke uitkeringen dan in het contract was opgenomen waardoor de controle-omvang groter is geworden. Ook daar is meerwerk aan verbonden. Dit betekent dat er een aanvullend bedrag in rekening wordt gebracht voor de controle van de jaarstukken 2024. De meerkosten zullen worden bepaald na afronden van de controle. Deloitte bespreekt dit met de griffie als opdrachtgever. Communicatie De jaarstukken worden digitaal ontsloten via de website: https://eindhoven.jaarverslag-2024.nl/ Op de website is de volgende aanvullende informatie ten opzichte van het boekwerk ter beschikking: • In de taakvelden is per indicator de uitleg en achtergrondinformatie gekoppeld en is • een doorklikmogelijkheid op beleidsstukken ingericht • Er is een uitleg van de taakvelden opgenomen • De realisatie 2024 is per kostencategorie als doorklikmogelijkheid inzichtelijk gemaakt Planning en uitvoering In hoofdlijn is de planning voor de jaarrekening de komende weken als volgt: Wat

Wie

Wanneer

Aanbieden jaarstukken inclusief

B&W

3-6-2025

Deloitte- coördinator jaarrekening

3-6-2025

rechtmatigheidsverantwoording door B&W en accountantsverslag aan de Raad en auditcommissie Toelichting op jaarrekening aan raad en auditcommissie Verstrekken controleverklaring

Deloitte

6-6-2025

Broodje jaarrekening 2024

Raad

10-6-2025

Indienen technische (rest)vragen

Raad

11-6-2025

Beantwoorden technische vragen

Griffie

18-6-2025

Meningsvorming Raad

Raad

24-6-2025

Vaststellen Raad

Raad

1-7-2025

Deponeren bij provincie

CTRL-Concernfinanciën

4-7-2025

6

Inboeknummer

7936719_03

Evaluatie Het proces van de jaarrekening wordt jaarlijks geëvalueerd na afronding van de jaarstukken. Op basis van de uitkomsten wordt dit proces waar nodig aangepast. We hebben extra aandacht in de evaluatie voor de omissies die dit jaar zijn geconstateerd rondom de jaarafgrenzing van de facturen. Bijlage(n) Als bijlage(n) bij dit voorstel behoren: • De jaarstukken 2024 • Bijlage Rekenkameronderzoeken • Bijlage Sociaal jaarverslag 2024 • De begrotingswijziging • Het accountantsverslag 2024 • De controleverklaring 2024 (later toegevoegd) Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

, secretaris.

7

Inboeknummer

7936719_03

Ontwerp Raadsbesluit De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van ;

besluit: 1. Het jaarverslag en de jaarrekening 2024 vast te stellen, sluitend met een positief resultaat van afgerond € 20,6 miljoen. 2. Het gerealiseerd resultaat 2024 ad € 20,6 miljoen als volgt te bestemmen: a. € 895.000 te storten in de saldireserve actuele ontwikkelingen; b. € 418.896 te storten in de reserve opvang ontheemden Oekraïne; c. € 372.000 te storten in de reserve reserveringen 2024 voortkomend uit het voordeel op het project kinderopvangtoeslagenaffaire; d. € 18,9 miljoen te storten in de reserve eigen kapitaal. 3. De begrotingswijziging vast te stellen.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van

, griffier.

8