Raadsvoorstel Jaarstukken 2023
Tekst van het document
gemeente Eindhoven Inboeknummer 24bst00597 Dossiernummer 24.22.751 B&W beslisdatum 28 mei 2024
Raadsvoorstel Jaarstukken 2023
Inleiding Voor u liggen de jaarstukken van de gemeente Eindhoven over het jaar 2023. De jaarstukken zijn op basis van het Besluit Begroting en Verantwoording onderverdeeld in het jaarverslag en de jaarrekening. Het jaar 2023 sluit af met een positief rekeningresultaat van € 21,6 miljoen. In de jaarstukken 2023 wordt nader ingegaan op de behaalde inhoudelijke en financiële prestaties. In lijn met Turap-2 hebben we de verantwoording waar mogelijk korter en bondiger opgesteld. De hoofdlijn (hoofdstuk 1) schetst het algemeen beeld over 2023. Bij de programma’s en taakvelden zijn de behaalde doelstellingen, prestaties en financiële verschillen diepgaander geanalyseerd en toegelicht (hoofdstuk 2). Dit raadsvoorstel verwoordt ook onze reactie op het accountantsverslag en legt u een aantal resultaatbestemmingen voor. Op basis van de gemeentewet is de gemeente verplicht de door de Raad vastgestelde jaarstukken inclusief controleverklaring en accountantsverslag uiterlijk 15 juli te deponeren bij de Gedeputeerde Staten. Doelstelling Met de jaarstukken leggen wij, als college van burgemeester en wethouders, aan de gemeenteraad verantwoording af over het gevoerde beleid in 2023 en wat dit heeft gekost. De jaarstukken zijn een belangrijk controle-instrument van de Raad.
De jaarstukken geven ook inzicht aan burgers, maatschappelijke instellingen en bedrijven in de geleverde prestaties van het afgelopen jaar. Voorstel 1. Het jaarverslag en de jaarrekening 2023 vast te stellen, sluitend met een positief resultaat van afgerond € 21,6 miljoen.
Inboeknummer 24bst00597 2. Akkoord te gaan met het accountantsverslag 2023 en onze reactie op dit verslag. 3. Vast te stellen dat het tekort 2023 van het Van Abbemuseum van € 227.000 binnen het totale resultaat van de jaarrekening 2023 van de gemeente Eindhoven opgevangen wordt, en daarmee het Van Abbemuseum identiek te behandelen als de overige sectoren in de gemeentelijke meerjarenbegrotings- en verantwoordingssystematiek. 4. Ter invulling van het raadsbesluit van 23 januari 2024 inzake “Winstneming en resultaatbestemming grondexploitaties”: a. Vanuit de reserve bovenwijks € 714.000 te storten in de reserve onzekere winsten; b. Vanuit de reserve onderwijshuisvesting € 83.000 te storten in de reserve onzekere winsten; c. Vanuit de taakstelling vastgoed (wat is vrijgevallen in de algemene middelen) € 19.000 naar de reserve onzekere winsten over te hevelen; d. Vanuit de reserve onzekere winsten € 626.000 te storten in de reserve strategische investeringen; e. De begrotingswijziging 2024 vast te stellen waarmee punt 4a t/m 4d verwerkt worden. 5. Het gerealiseerd resultaat 2023 van € 21,6 miljoen als volgt te bestemmen: a. € 207.000 te storten in de saldireserve actuele ontwikkelingen b. € 4.255.000 te storten in de reserve reserveringen 2023 voortkomend uit voordelen op: I. Samen voor Jeugd € 1.925.000; II. Winstneming en resultaatbestemming grondexploitaties € 1.442.000; III.
MO locaties € 419.000; IV. Kinderopvangtoeslagenaffaire € 409.000; V. Gezonde buurten € 60.000. c. € 17.118.000 te storten in de reserve eigen kapitaal. 6. De begrotingswijziging 2024 vast te stellen waarbij de begrote onttrekkingen 2024 aan de reserve reserveringen 2023 in lijn wordt gebracht met de gerealiseerde reserveringen en de inzet van de middelen vermeld onder beslispunt 5b aanvullend worden toegevoegd aan de onttrekkingen 2024. Argumenten 1.1 De hoofdlijn van het resultaat is in de jaarstukken toegelicht; de financiële effecten uit de jaarstukken worden meegenomen in het proces begroting 2025. Het resultaat over 2023 van € 21,6 miljoen positief wordt grotendeels veroorzaakt door een afwijking op de inkomsten vanuit het gemeentefonds (€ 15,6 miljoen) op basis van de decembercirculaire 2023. Daarnaast zien we voordelen op rente- en afschrijvingslasten (€ 4,4 miljoen) door onder andere oplopende rentes en lagere rente- en afschrijvingslasten door minder investeringen als gevolg van langere procedures en leveringstijden. We zien ook voordelen binnen de sociale sectoren op de onderdelen Sociale basis en wijkteams (€ 3,9 miljoen) en Werk en Inkomen (€ 2,1 miljoen) door onder andere een voordeel op de ontvangen rijksmiddelen, lagere subsidievaststellingen over 2022 en lagere aantallen BBZ aanvragen.
2
Inboeknummer 24bst00597
De grote afwijkingen waren veelal bij de tussentijdse rapportages al in beeld. In omvang verschillen de afwijkingen in de jaarrekening op onderdelen ten opzichte van de bij Turap2 afgegeven prognose, door nieuwe inzichten na het opstellen van Turap-2 en omdat het op sommige onderdelen door de complexiteit lastig is een betrouwbare prognose af te geven. Omdat de begroting tussentijds niet wordt aangepast op basis van de prognoses blijven de afwijkingen ten opzichte van de begroting in de jaarrekening te zien. We verwijzen naar de hoofdlijn van de jaarstukken 2023 voor een nadere toelichting op het financieel resultaat en de financiële positie en inzicht in wat hebben we hebben bereikt en gedaan in 2023. Het college van B&W geeft in de jaarrekening 2023 voor het eerst een rechtmatigheidsverantwoording af over de financiële rechtmatigheid van baten, lasten en balansmutaties. De rechtmatigheidsverantwoording heeft betrekking op drie criteria: begroting, voorwaarden en het misbruik en oneigenlijk gebruik. De in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten en de balansmutaties zijn rechtmatig tot stand gekomen binnen de daarvoor gestelde grens. Het voorlopig financieel beeld, dat we op 2 april via de programmaverantwoording toestuurden, hebben we meegenomen als input in de kadernota 2025.
Het definitieve financieel resultaat en de eventuele structurele effecten nemen we mee in het proces van de begroting 2025. De structurele financiële effecten 2024 melden we bij de tussentijdse rapportages, maar worden niet standaard in de begroting 2024 verwerkt. Noodzakelijke wijzigingen leggen we voor op basis van de tussentijdse rapportages met een apart raadsvoorstel. 2.1 Reflectie accountantsverslag De accountant is voornemens een goedkeurende verklaring te verstrekken en is positief over het proces van totstandkoming van de jaarrekening. In het accountantsverslag worden op veel onderdelen positieve conclusies getrokken inclusief de nieuwe rechtmatigheidsverantwoording. Als aandachtspunten wijst de accountant op de voorspellende waarde van de begroting en verdere verbetering van de verslaglegging. Aan deze punten blijven wij werken, maar behoudens de afwijking op het gemeentefonds waar we weinig invloed op hebben, is de afwijking beperkt en blijft de context van het sociaal domein – waar de accountant ook op duidt – complex. Overigens onderschrijven we de daar geschetste problematiek bij Wmo/Jeugd en hebben daar blijvend aandacht voor. Dat geldt ook voor het algemene aandachtspunt van realisme ten aanzien van de ramingen in relatie tot intern beschikbare capaciteit en capaciteit extern in de markt.
De accountant reikt daartoe een aantal aanbevelingen aan die wij daarbij zullen betrekken. Ten aanzien van de IT-omgeving zijn wij positief over de conclusie dat de investering die wij hebben gedaan op het gebied van cybersecurity er toe hebben geleid dat onze gemeente het vereiste niveau heeft en ook op schema ligt ten aanzien van de nieuwe vereisten vanuit de EU-wetgeving. De uitdaging in de IT-omgeving ligt nog op het orde
3
Inboeknummer 24bst00597 krijgen van de ‘general controls’ bij de geautomatiseerde gegevensverwerking; dat is onderhanden. 3.1 Resultaat Van Abbemuseum Conform onze financiële richtlijnen en de basisregels uit het Bestuursakkoord ‘Samen Morgen Mooier Maken’ lossen wij mogelijke negatieve resultaten zoveel mogelijk op met positieve resultaten binnen het taakveld/raadsprogramma. Pas als dat niet mogelijk is informeren wij u hierover bij de reguliere verantwoordingsmomenten (turap en jaarrekening). Op 26 juni 2012 heeft de gemeenteraad het Amendement “Van Abbemuseum, financiën helder en op orde” (Raadsnummer 12.R4846) aangenomen. Hierin is opgenomen dat, indien het van Abbemuseum haar exploitatiebegroting in een kalenderjaar niet haalt, het tekort in mindering gebracht wordt op de storting van de Gemeente in het fonds ”Exploitatie Collectie en Tentoonstellingen”. Gezien dit amendement is het in principe niet mogelijk om een tekort van het Van Abbemuseum te compenseren met het positieve jaarrekeningresultaat. In de afgelopen jaren heeft het museum in de bedrijfsvoering transparant en adequaat laten zien, corona-gevolgen en bovenmatige prijsstijgingen uitgezonderd, alle activiteiten binnen de beschikbare budgetten te kunnen realiseren. Wij voldoen daarmee aan de financiële richtlijnen en basisregels.
In 2023 wordt het Van Abbemuseum geconfronteerd met een dergelijk negatief resultaat. De bovenmatige prijsstijgingen zorgen voor een uitzonderlijke situatie en hebben geleid tot een tekort van € 227.000. 2023 is geen normaal exploitatiejaar, gedurende het jaar heeft het Van Abbemuseum er wel op ingezet het tekort te beperken. We behandelen daarmee het Van Abbemuseum identiek aan de overige sectoren in de gemeentelijke meerjarenbegrotings- en verantwoordingssystematiek. 4.1 Winstneming en resultaatbestemming grondexploitaties Er is op 23 januari 2024 een besluit door de raad genomen (Raadsnummer 23.48.251) om met terugwerkende kracht een reserve in te stellen. En tevens om voor de winstnemingen grondexploitaties al bij de jaarrekening 2023 hier uitvoering aan te geven. De wetgeving staat het niet toe om met terugwerkende kracht een reserve in te stellen, waardoor ook de winstnemingen grondexploitaties niet op de in het raadsvoorstel omschreven werkwijze in de jaarrekening 2023 konden worden verwerkt. Daarom wordt nu voorgesteld om hier alsnog in 2024 uitwerking aan te geven. 5a.1 Bij de kadernota 2022 hebben we de reserve actuele ontwikkelingen ingesteld om slagkracht te creëren, aanvulling is gewenst.
De reserve is ingesteld zodat het college adequaat kan inspelen op actuele ontwikkelingen en uitvoeringskracht heeft op onderwerpen waarvan het gewenst is dat deze direct ter hand worden genomen in deze tijd. De reserve is ingesteld voor een bedrag van € 1,5 miljoen. Eind 2023 bedraagt de reserve nog € 1,3 miljoen. Om de slagkracht te behouden stellen we voor de reserve weer aan te vullen met € 207.000 tot € 1,5 miljoen.
4
Inboeknummer 24bst00597 5b.1 De posten in de resultaatbestemming betreffen projectmatige activiteiten of actuele opgaven die een doorloop van de activiteiten kennen in 2023. Er is scherp gekeken op wat er in de resultaatbestemming wordt opgenomen, dat kan alleen in de volgende situaties: • als er een collegebesluit ligt om een bedrag mee te nemen; • als er sprake is van (regionale) afspraken; • als er sprake is van een project wat niet ‘af’ is en over de jaargrens heen gaat (en niet via het reserveringsdossier is gelopen). Bij het raadsvoorstel reserveringen 2023 waren deze posten nog niet in beeld. Het is wenselijk een bedrag van € 4,2 miljoen te bestemmen voor de volgende onderwerpen: I.
De middelen m.b.t. Samen voor Jeugd zijn voor de gehele regio voor de duur van de overeenkomst, en kunnen niet vrijvallen in het resultaat (€ 1.925.000).
II.
Zie beslispunt 4.1. Op 23 januari 2024 is de reserve onzekere winsten grondexploitaties ingesteld. Door het bestemmen van de winstnemingen grondexploitaties 2023 op dit onderdeel geven we invulling aan het eerder genomen besluit (€ 1.442.000).
III.
Een aantal Maatschappelijke opvang locaties hebben vertraging hebben opgelopen, doordat de benodigde procedures langer doorlopen in 2024. Deze middelen zijn in 2024 nodig voor voortzetting van het project (€ 419.000).
IV.
Jaarlijks ontvangen we van het Rijk een bedrag voor de uitvoeringskosten van de Kinderopvang toeslagaffaire Dit bedrag is bestemd voor de afhandeling van de (potentieel) gedupeerden gedurende de periode t/m 2025 en dient beschikbaar te blijven (€ 409.000).
V.
Het project Gezonde Buurten in “groene long” van Vlokhoven is vertraagd en wordt in 2024 afgerond. Deze middelen zijn in 2024 benodigd voor de verdere uitvoering van het project (€ 60.000).
5c.1 Het nettoresultaat bedraagt afgerond € 17,1 miljoen Het resultaat van afgerond € 17,1 miljoen na resultaatbestemming sluit ongeveer aan op het voorlopige rekeningresultaat dat is verwerkt in de Kadernota, rekening houdend met resultaatbestemming en buffer. 6.1 Bij het reserveringsvoorstel in een inschatting gemaakt, de begroting wijzigingen we nu op basis van de werkelijke cijfers en aanvullende besluiten Met het raadsvoorstel reserveringen 2023 zijn de reserveringsvoorstellen in december 2023 aan de raad voorgelegd. De gereserveerde budgetten voor 2023 zijn bij de jaarrekening in de reserves gestort en het gereserveerde budget wordt in 2024 weer aan de reserves onttrokken en als budget beschikbaar gesteld. Bij het indienen van de
5
Inboeknummer 24bst00597 voorstellen wordt een inschatting gemaakt van het te reserveren bedrag. De reserveringen worden definitief bepaald bij de jaarrekening op basis van realisatie en wijken in een aantal gevallen af van de gemaakte prognoses. De bedragen die in 2024 worden onttrokken zijn op dit moment begroot op basis van de prognose. Deze bedragen passen we met deze begrotingswijziging aan conform de ultimo 2023 gestorte werkelijke restantbedragen. Aanvullend wordt bij positief besluit op beslispunt 5b de onttrekking van deze middelen in 2024 in de begroting opgenomen. Kanttekeningen N.v.t. Personele consequenties N.v.t. Financiële consequenties Door de verdere toename van het aantal SiSa-regelingen en een beperkte afname van regelingen in het kader van het Bereikbaarheidsakkoord is er sprake van meerwerk ten opzichte van de aanbesteding voor uitvoering van de controle van de jaarstukken 2023. Dit is op een eerder moment al met de auditcommissie gedeeld. Dit betekent dat er een aanvullend bedrag in rekening wordt gebracht voor de controle van de jaarstukken 2023. Geschat wordt dat de meerkosten maximaal € 25.000 zullen bedragen. Het definitieve bedrag wordt bepaald na afronden van de controle. Communicatie De jaarstukken worden digitaal ontsloten via de website: https://eindhoven.jaarverslag2023.nl/.
Op de website is de volgende aanvullende informatie ten opzichte van het boekwerk ter beschikking: • In de taakvelden is per indicator de uitleg en achtergrondinformatie gekoppeld en is een doorklikmogelijkheid op beleidsstukken ingericht • Er is een uitleg van de taakvelden opgenomen • De realisatie 2023 is per kostencategorie als doorklikmogelijkheid inzichtelijk gemaakt Planning en uitvoering Wat
Wie
Wanneer
Verstrekken controleverklaring
Deloitte
29-05-2024
Aanbieden jaarstukken 2023 incl. controleverklaring aan de
B&W
30-05-2024
Deloitte, coördinator
04-06-2024
raad Toelichting jaarstukken 2023 aan Raad en auditcommissie
jaarrekening Broodje Jaarrekening 2023
Raad
11-06-2024
Indienen technische (rest)vragen
Raad
12-06-2024
Beantwoording technische vragen verzenden aan Raad
Griffie, Control
21-06-2024
6
Inboeknummer 24bst00597 Meningsvorming jaarstukken 2023 in Raad
Raad
26-06-2024
Vaststellen jaarstukken 2023 in Raad
Raad
02-07-2024
Aanbieden bij Provincie
Control
05-07-2024
Evaluatie Het proces van de jaarrekening wordt jaarlijks geëvalueerd na afronding van de jaarstukken. Op basis van de uitkomsten wordt dit proces waar nodig aangepast. Bijlage(n) Als bijlage(n) bij dit voorstel behoren: • De jaarstukken 2023 • Het accountantsverslag 2023 • Bijlage Rekenkameronderzoeken • Bijlage Sociaal jaarverslag 2023 • De begrotingswijziging Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Burgemeester en wethouders van Eindhoven,
, secretaris.
7
Inboeknummer 24bst00597
Ontwerp Raadsbesluit De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van ; besluit: 1. Het jaarverslag en de jaarrekening 2023 vast te stellen, sluitend met een positief resultaat van afgerond € 21,6 miljoen. 2. Akkoord te gaan met het accountantsverslag 2023 en onze reactie op dit verslag. 3. Vast te stellen dat het tekort 2023 van het Van Abbemuseum van € 227.000 binnen het totale resultaat van de jaarrekening 2023 van de gemeente Eindhoven opgevangen wordt, en daarmee het Van Abbemuseum identiek te behandelen als de overige sectoren in de gemeentelijke meerjarenbegrotings- en verantwoordingssystematiek. 4. Ter invulling van het raadsbesluit van 23 januari 2024 inzake “Winstneming en resultaatbestemming grondexploitaties”: a. Vanuit de reserve bovenwijks € 714.000 te storten in de reserve onzekere winsten; b. Vanuit de reserve onderwijshuisvesting € 83.000 te storten in de reserve onzekere winsten; c. Vanuit de taakstelling vastgoed (wat is vrijgevallen in de algemene middelen) € 19.000 naar de reserve onzekere winsten over te hevelen; d. Vanuit de reserve onzekere winsten € 626.000 te storten in de reserve strategische investeringen; e. De begrotingswijziging 2024 vast te stellen waarmee punt 4a t/m 4d verwerkt worden. 5. Het gerealiseerd resultaat 2023 van € 21,6 miljoen als volgt te bestemmen: a.
€ 207.000 te storten in de saldireserve actuele ontwikkelingen b. € 4.255.000 te storten in de reserve reserveringen 2023 voortkomend uit voordelen op: I. Samen voor Jeugd € 1.925.000; II. Winstneming en resultaatbestemming grondexploitaties € 1.442.000; III. MO locaties € 419.000; IV. Kinderopvangtoeslagenaffaire € 409.000; V. Gezonde buurten € 60.000. c. € 17.118.000 te storten in de reserve eigen kapitaal. 6. De begrotingswijziging 2024 vast te stellen waarbij de begrote onttrekkingen 2024 aan de reserve reserveringen 2023 in lijn wordt gebracht met de gerealiseerde reserveringen en de inzet van de middelen vermeld onder beslispunt 5b aanvullend worden toegevoegd aan de onttrekkingen 2024. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van , griffier.
8