Raadsvoorstel Instellen egalisatiereserve Transitievisie Warmte

gemeente Eindhoven Inboeknummer Dossiernummer B&W beslisdatum

21bst00057 21.04.752 26 januari 2021

Raadsvoorstel Instellen Egalisatiereserve Transitievisie Warmte Inleiding Eindhoven moet in 2050 aardgasvrij zijn. We voorzien op basis van de Warmtevisie2020 dat de eerste aardgasvrije buurten in Eindhoven, vóór 2030, op basis van warmtenetten zullen zijn. De stad heeft bovendien meerdere gebiedsontwikkelingen waar collectieve warmte-koude-netten nodig zijn. Daarom is duidelijkheid nodig over welke partij(en) deze warmtenetten gaan realiseren. In het raadsvoorstel Eigendom en Sturing van Warmte- en Koudevoorzieningen wordt de raad verzocht om in te stemmen met de visie dat de gemeente in de lokale warmtemarkt een rol vervult als plaatselijk aandeelhouder én als regisseur die financieel, technisch en ruimtelijk regie voert op particuliere, publieke en private keten-partners om betaalbaarheid, rechtvaardigheid en duurzaamheid te borgen. Datzelfde raadsvoorstel bevat het voorstel om voor gemeentelijke (aandelen in) warmtevoorzieningen een overkoepelend financieel beleid te voeren en te sturen op een project overstijgend gemiddeld rendement. We noemen dit portfoliomanagement. Om portfoliomanagement in te voeren, hebben we een Egalisatiereserve nodig. In deze raadsnota is het voorstel voor de Egalisatiereserve uitgewerkt. De raadsnota moet in samenhang gelezen worden met de raadsnota Sturing en Eigendom van Warmte- en Koudevoorzieningen.

De keuze voor twee raadsnota’s met samenhangende besluiten is gemaakt omwille van de leesbaarheid van beide raadsnota’s. ■

Wettelijke taak: vaststellen Transitievisie Warmte

■

Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college: Warmtetransitie

Doelstelling De egalisatiereserve heeft twee doelen voor collectieve warmte- en koudeprojecten: 1.

Het dekken van tijdelijke exploitatietekorten van projecten. Dit maakt het mogelijk om boekhoudkundig om te gaan met wisselende exploitatieresultaten.

2.

Het in de toekomst middelen, oftewel egaliseren, van overschotten en tekorten tussen warmte-en koudeprojecten met lagere en hogere rendementen.

Inboeknummer 21bst00057

Voorstel 1. Instemmen met de aanpassing van reserve “Bio-energiecentrale en warmtenet Meerhoven” naar de reserve “Egalisatiereserve transitievisie warmte” 2. Instemmen met het aanpassen van de reserve “Egalisatiereserve transitievisie warmte” met bijbehorende criteria: a. Doel en functie: Egaliseren van de resultaten van projecten en exploitatie, gerelateerd aan warmte en koude voorzieningen, vanuit de warmtevisie 2020 en transitievisie warmte. b. Voeding: • Positieve resultaten vanuit projecten en exploitatie die gekoppeld zijn aan de transitievisie Warmte; • Incidentele bijdragen t.b.v. de uitvoering van de transitievisie Warmte. c. Criteria voor onttrekking: Negatieve resultaten vanuit projecten en exploitatie die gekoppeld zijn aan de transitievisie Warmte d. Maximumhoogte: € 50.000.000 e. Looptijd van de reserve: De reserve heeft een looptijd t/m 31-12-2050 f. Bevoegd tot het doen van onttrekkingen: college van B&W

Argumenten 1.1 Het instellen van een reserve Transitievisie Warmte ondersteunt portfoliosturing. Het sturen op portfolio maakt betaalbare warmte bereikbaar voor zoveel mogelijk inwoners en bedrijven. De onderbouwing hiervan en voor de voorgestelde egalisatiereserve zijn opgenomen in het raadsvoorstel Eigendom en Sturing Collectieve Warmte en Koudevoorzieningen, wat in samenhang met dit raadsvoorstel in de raad behandeld wordt. 1.2 De positieve resultaten vanuit projecten en exploitatie die gekoppeld zijn aan de transitievisie Warmte kunnen door middel van de “reserve Egalisatiereserve transitievisie warmte” ingezet worden om andere warmte- en koude projecten “op gang te helpen”. De gemeente voert diverse warmte projecten uit in lijn met de Warmtevisie2020 en, in de toekomst, de Transitievisie Warmte. Bij het opstarten van deze energietransitiegerelateerde projecten zien we tekorten die dekking vanuit de begroting vereisen. In de exploitatie worden na verloop van jaren positieve resultaten gerealiseerd. Deze overschotten vloeien normaal gesproken terug in de algemene middelen. Het instellen van één Egalisatiereserve biedt de mogelijkheid om overschotten rechtstreeks in te zetten voor energietransitie-gerelateerde projecten. Dit kan op twee manieren: a. Het dekken van tijdelijke exploitatietekorten.

Een warmte- en koudenet begint met een grote startinvestering in netwerk en bronnen. Daarna komen er klanten die aansluiten op het netwerk. Maar het duurt een aantal jaren voordat de startinvestering is terugverdiend. Over de lange termijn heeft het warmte- en koudenet een positief resultaat. De egalisatiereserve is primair nodig om de tijdelijke tekorten van de eerste jaren boekhoudkundig te dekken. Concreet heeft de gemeente vorig jaar de uitkering aardgasvrije wijken ontvangen. Deze decentralisatie-uitkering biedt de eerste jaren financiële ruimte om andere

2

Inboeknummer 21bst00057

a.

transitievisie warmte-gerelateerde projecten op gang te helpen, door tijdelijke exploitatiekosten te dekken. Het middelen, oftewel egaliseren, van overschotten en tekorten tussen warmte-en koudeprojecten met lagere en hogere rendementen. Bij een rendementseis van 6% (zie raadsvoorstel Eigendom en Sturing van Warmte- en Koudenetten), hebben de meeste warmteprojecten in bestaande bebouwing geen sluitende businesscase. Wanneer er eenmaal voldoende middelen in de Egalisatiereserve aanwezig zijn, door eenmalige stortingen of positieve resultaten van voorgaande warmte- en koudeprojecten, kunnen er middelen uit de reserve bestemd worden om businesscases van warmteprojecten sluitend te maken. Dit maakt het mogelijk om een solidaire warmte- en koudevoorziening op te bouwen, waarbij (bijna) alle gebouwen kunnen aansluiten, ongeacht of het gebouw voor het warmtebedrijf veel of weinig oplevert of zelfs meer kost dan opbrengt. Op dit moment heeft de egalisatiereserve nog onvoldoende middelen om deze functie te vervullen.

1.3 De bestaande reserve “Bio-energiecentrale Meerhoven” wordt omgezet naar de bestemmingsreserve met egalisatiefunctie (realisatie) “ Egalisatiereserve transitievisie warmte” Deze aanpassing van de reserve is noodzakelijk om risico- en portfoliosturing op de uitbreiding van dit gemeentelijke warmtenet mogelijk te maken. Met andere woorden de reserve Bio-energiecentrale Meerhoven wordt qua omvang aangepast en uitgebreid om alle exploitaties en projecten die gerelateerd zijn aan warmte en koude voorziening te laten egaliseren. De voor- en nadelen vanuit de bestaande exploitaties: ’t VenLievendaal en Biomassacentrale Meerhoven, worden al geëgaliseerd met deze reserve. Daarnaast worden voortaan ook nieuwe projecten, gerelateerd aan warmte en koude voorzieningen, geëgaliseerd met deze reserve. Niet nodig is om een extra reserve in te richten, aangezien deze reserve (Meerhoven) al de verschillende exploitaties egaliseert. De aangepaste reserve heeft een zelfde egalisatie functie als de bestaande. Daarnaast heeft de Raad de wens uitgesproken om met minder reserves te gaan werken.

2.1 Ten aanzien van bovenstaande reserve zijn de verschillende criteria vastgelegd Doel, voeding, criteria voor onttrekking en de maximale hoogte van de reserve worden aangepast aangezien nu ook de verschillende exploitaties gerelateerd aan warmte en koude voorzieningen (van het warmtenet) in deze reserve wordt geëgaliseerd. Doel, voeding en criteria voor onttrekking, maximale hoogte en de looptijd van deze reserve is beschreven in het voorstel. Alles in relatie tot transitievisie warmte gerelateerde projecten en exploitatie. 2.2 De hoogte van het maximum van de reserve is gerelateerd aan de aard van de verwachte projecten en exploitatie, een minimum is niet van toepassing. Gezien de aard van de verwachte onttrekkingen (afdekken onrendabele top projecten etc. ) en voeding wordt een maximum van € 50 miljoen genoemd. Niet bekend is of dit saldo op de langere termijn voldoende zal zijn. Naast voeding van bijvoorbeeld ’t Ven is de verwachting dat op termijn nog andere voeding vanuit het rijk komt.

3

Inboeknummer 21bst00057

Kanttekeningen 1.1 De Egalisatiereserve biedt zonder aanvullende middelen nog geen oplossing voor de betaalbaarheid van de warmtetransitie De Egalisatiereserve kan in de toekomst een boekhoudkundig hulpmiddel zijn om de rendementen tussen meer en minder rendabele projecten te middelen. Om deze functie mogelijk te maken, moeten eerst middelen in de reserve opgebouwd worden. Dit kan door het in portefeuille nemen van (nieuwbouw)projecten met hogere rendementen of door een eenmalige bijdrage vanuit Rijk, Europa of gemeente zelf in de reserve. Kosten Om de resultaten van projecten en exploitatie, gerelateerd aan warmte en koude voorzieningen, vanuit de transitievisie warmte te kunnen egaliseren wordt een bestaande reserve aangepast naar deze reserve. Deze aanpassing heeft verder geen financiële consequenties. Communicatie Niet van toepassing Planning en uitvoering De egalisatiereserve wordt na positief besluit op dit raadsvoorstel in de administratie ingericht. Evaluatie Evaluatie van dit raadsbesluit is gepland voor 2026, gelijktijdig met evaluatie van de raadsnota Sturing en Eigendom van Collectieve Warmte- en Koudevoorzieningen en de nationaal overeengekomen 5-jarige evaluatie van de Transitievisie Warmte, of eerder als de ontwikkelingen in de (lokale) warmtemarkt daar aanleiding toe geven.

Bijlage(n) Als bijlage(n) bij dit voorstel behoren: • Staat verloop aangepaste reserve (samenvoegen reserves) 

De bijlagen worden meegestuurd

Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

, secretaris.

4

Inboeknummer 21bst00057

Raadsbesluit De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 26 januari 2021; Instellen Egalisatiereserve Transitievisie Warmte; gelet op de behandeling in de meningsvormende vergadering van 9 maart 2021; gelet op de Tijdelijke wet digitale beraadslaging en besluitvorming provincies, gemeenten, waterschappen en openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba;

besluit: 1. 2.

Ingestemd met de aanpassing van reserve “Bio-energiecentrale en warmtenet Meerhoven” naar de reserve “Egalisatiereserve transitievisie warmte” Ingestemd met het aanpassen van de reserve “Egalisatiereserve transitievisie warmte” met bijbehorende criteria: a. Doel en functie: Egaliseren van de resultaten van projecten en exploitatie, gerelateerd aan warmte en koude voorzieningen, vanuit de warmtevisie 2020 en transitievisie warmte. b. Voeding: • Positieve resultaten vanuit projecten en exploitatie die gekoppeld zijn aan de transitievisie Warmte; • Incidentele bijdragen t.b.v. de uitvoering van de transitievisie Warmte. c. Criteria voor onttrekking: Negatieve resultaten vanuit projecten en exploitatie die gekoppeld zijn aan de transitievisie Warmte d. Maximumhoogte: € 50.000.000 e. Looptijd van de reserve: De reserve heeft een looptijd t/m 31-12-2050 f. Bevoegd tot het doen van onttrekkingen: college van B&W

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 16 maart 2021.

J. Verbruggen, griffier.

5