Raadsvoorstel Inrichtingsplan Genneper Parken

gemeente Eindhoven Inboeknummer Beslisdatum B&W Dossiernummer

21bst01269 07 september 2021 21.36.753

Raadsvoorstel Inrichtingsplan Genneper Parken Inleiding In Genneper Parken komen cultuurhistorie, natuur, recreatie, water en (top)sport op een unieke manier samen, midden in de stedelijke omgeving. Het gebied is rijk aan houtsingels en reliëf en wordt daarnaast gekenmerkt door spannende wandelpaadjes, diverse sportfuncties, het beeksysteem en monumenten, waaronder de Gennepermolen en diverse langgevelboerderijen. Met de groei van Eindhoven nam de druk op Genneper Parken toe. Dit uit zich in afname van het areaal natuur, toegenomen bezoekersdruk, afgenomen verkeersveiligheid, bedreiging van de cultuur-historische waarden en het verminderen van het functioneren en zichtbaarheid van het beekdallandschap. Met de gewenste groei van Eindhoven naar 300.000 inwoners neemt die druk verder toe, waarbij de behoefte aan stedelijk groen ook verder toe zal nemen. We willen dat ook de volgende generaties Eindhovenaren kunnen blijven genieten van dit uniek stukje Eindhoven, waarbij het park blijft bijdragen aan de mentale, fysieke en sociale vitaliteit van de stadsbewoners van Brainport Eindhoven. Dit vergt een visie, plan en uitvoeringsprogramma om de kwaliteiten van Genneper Parken (bijvoorbeeld sport/recreatie, groen, water en beleefbaarheid) te beschermen en te ontwikkelen.

Gemeente Eindhoven, Waterschap De Dommel en Provincie Noord-Brabant hebben daarom gezamenlijk besloten om in intensieve samenwerking met een groot aantal gebiedspartners een integraal inrichtingsplan voor het gebied te maken, als uitwerking van de in 2019 vastgestelde Position Paper “Genneper Parken: Bron van vitaliteit” en de reisgids Klimaatrobuuste Beeklandschappen van de Provincie Noord-Brabant. Genneper Parken vormt daarmee het eerste uitwerkingsgebied als onderdeel van een bredere samenwerking vanuit de Gebiedsontwikkeling Beeklandschap Warmbeek-Tongelreep. Het Inrichtingsplan beschrijft de visie en projecten waarmee een brede kwaliteitsimpuls in Genneper Parken gerealiseerd wordt en biedt kaders en randvoorwaarden voor toekomstige ontwikkelingen. Concrete autonome ontwikkelingen zoals VONK en Van der Valk kennen hun eigen separate besluitvorming. Dit Inrichtingsplan levert ongeacht die autonome ontwikkelingen een grote kwaliteitsimpuls aan o.a. klimaatadaptatie, groen, cultuurhistorie en recreatie/sport. De belangrijkste aandachtspunten staan in de oplegnotitie (Deel D). Hoofdstuk 3 bevat de ruimtelijke visie, waarvan paragraaf 3.5 een puntsgewijze samenvatting is.

 Wettelijke taak  Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college ruimtelijke ordening en planvorming is een kerntaak van de gemeente

 Onvermijdelijk

Inboeknummer 21bst01269

Doelstelling Het hoofddoel is het toekomstbestendig maken van Genneper Parken door behoud en verbeteringen op het gebied van cultuurhistorie, natuur, recreatie, water en (top)sport en daarmee een belangrijke bijdrage te leveren aan de fysieke, mentale en sociale vitaliteit van de inwoners van Brainport Eindhoven. Om dat te bereiken heeft het Inrichtingsplan twee subdoelen: 1. Het uitvoeren van maatregelen om Genneper Parken toekomstbestendig te maken 2. Een toetsingskader geven voor toekomstige ontwikkelingen in Genneper Parken Voorstel 1. In te stemmen met de visie Genneper Parken (deel A van het Inrichtingsplan Genneper Parken) 2. Kennis te nemen van de oplegnotitie (deel D) en het (concept) uitvoeringsprogramma Genneper Parken 2021-2027 (deel B), als richtinggevend document voor nader te prioriteren en ambtelijk verder uit te werken projecten. Argumenten 1.1. Het Inrichtingsplan schept de gewenste duidelijkheid over het integrale toekomstbeeld, waarbij belangen afgewogen en in evenwicht zijn gebracht waarbij identiteit en visie wordt aangebracht. De diversiteit is zowel een kracht van het gebied als een risico. Als een heldere visie en plan ontbreekt, leidt dat op termijn tot een te hoge belasting van kwetsbare delen en verslechtering van het Genneper Parken omdat heldere zonering van karakters van het park ontbreekt. Ook blijven de potenties van het gebied dan onderbenut.

Het inrichtingsplan is een doorvertaling van de in 2019 vastgestelde Position Paper (‘Genneper Parken: Bron van vitaliteit”), is in samenwerking met belanghebbenden tot stand gekomen, bevat een evenwichtige afweging van belangen en kent een breed draagvlak. 1.2. Het Inrichtingsplan is met actieve participatie tot stand gebracht en breed gedragen door tal van partners die actief en betrokken zijn in en rondom dit gebied. Er is door de drie opdrachtgevers (Gemeente Eindhoven, Provincie Noord-Brabant en Waterschap de Dommel) gekozen voor een breed en zorgvuldig participatieproces met meerdere sessies en inspraakmomenten. Niet alleen eigenaren in het gebied en ambtelijke vertegenwoordigers, maar ook tal van belangengroepen vanuit buurten, groen en erfgoed zijn betrokken geweest in de planvorming. Diverse partners hebben te kennen gegeven zowel het proces als de inhoud zeer gewaardeerd te hebben, en hebben de indruk dat deze stappen ook een meer gezamenlijk beeld en ambitie tot stand hebben gebracht. 1.3. Het Inrichtingsplan biedt een afwegings- en toetsingskader aan voorgenomen en eventuele onvoorziene ontwikkelingen in Genneper Parken. De unieke kwaliteiten van Genneper Parken kunnen onder druk komen staan als nieuwe ontwikkelingen zonder duidelijke afwegings- en toetsingskader de ruimte krijgen.

Dit Inrichtingsplan vormt daarom ook een soort beschermingsmechanisme om Genneper Parken als totaal te versterken en eventuele onvoorziene ontwikkelingen te kunnen beoordelen op de integrale wenselijkheid en impact, in plaats van alleen het effect van de individuele ontwikkeling. Dit plan geeft daarnaast ook invulling aan de behoefte om

2

Inboeknummer 21bst01269

integraal inzichtelijk te maken hoe het effect en de samenhang van reeds lopende projecten (zoals VONK*, Elysion – Dedicated Conference Center bij Van der Valk en Omvorming Tongelreep) zich verhouden tot het gebied op onderwerpen zoals parkeeren verkeersbewegingen, bezoekersdruk en horeca. 2.1. Met het uitvoeringsprogramma maken we het behouden en verbeteren van de kwaliteiten in Genneper Parken concreet en zetten we actief in op realisatie van het Inrichtingsplan. In dit plan wordt niet alleen een visie geschetst (deel A), maar we vertalen het door naar een concreet uitvoeringsprogramma inclusief beoogde uitvoeringsprojecten én de financiële raming/dekking daarvan voor de periode t/m 2027. Daarmee wordt de gewenste toekomst van Genneper Parken actief dichterbij gehaald. De beoogde dekking komt vanuit gemeente, Provincie Noord-Brabant en/of Waterschap de Dommel. De Raad hoeft over de projecten bij de vaststelling van het Inrichtingsplan geen besluit te nemen. De besluitvorming over de afzonderlijke maatregelen en projecten in het Uitvoeringsprogramma gebeurt na uitwerking via de reguliere besluitvormingstrajecten. Kanttekeningen 1.1. Het Inrichtingsplan heeft geen juridische status en biedt daarmee geen formele bescherming van het gewenste toekomstbeeld.

Ondanks dat het document geen juridische status heeft, is het na vaststelling in de gemeenteraad een belangrijk beleids- en toetsingskader voor initiatieven in het gebied en de daaruit volgende (juridisch bindende) planvormen, zoals bestemmings- c.q. omgevingsplannen. Omgekeerd is het ook niet zo dat het stuk juridisch mogelijkheden schept voor eventuele ontwikkelingen en blijft er (bestuurlijk) ruimte om gemotiveerd af te wijken van het Inrichtingsplan. Dit vergroot de mogelijkheid van maatwerk. 1.2. Het Inrichtingsplan verbeterd de integratie van deelprojecten in het gebied, maar neemt geen besluiten over deze projecten zoals VONK*, Dedicated Conference Center (Van der Valk) en Omvorming Tongelreep. Het Inrichtingsplan geeft kaders mee waar deelprojecten aan moeten voldoen, maar deze projecten kennen ook aparte/aanvullende processen, kaders en besluitvorming. Het Inrichtingsplan biedt een afwegingskader en geeft bescherming tegen willekeurige initiatieven en gebrek aan samenhang en integraliteit. Afstemming vindt daarnaast ook plaats op het niveau van projecten waarbij de initiatiefnemers in de lead zijn. Als het gaat om cumulatieve effecten voor een integrale afweging, dan geldt dat het Inrichtingsplan daar inzicht in geeft, zie ook argument 1.3.

Het Inrichtingsplan geeft geen aanleiding om reeds in gang gezette projecten (met de daarbij horende kaders en randvoorwaarden) op voorhand een halt toe te roepen. Wel zijn er voorstellen en kaders opgenomen om bijvoorbeeld ecologische waarden en verstoringsfactoren inzichtelijk te maken in relatie tot dit inrichtingsplan. 1.3. Niet alle wensen of belangen van individuele betrokkenen zullen voor de volle 100% matchen met de visie uit dit inrichtingsplan. Niet alle stakeholders hebben hetzelfde belang in het Genneper Parken. Voor sommigen is het een park waarin extensivering van gebruik en bezoekers, of ontwikkeling van cultuurhistorische en ecologische waarden voorop moet staan. Voor anderen is het een gebied van ontspanning, sport en dagrecreatie. De verschillende karakters van het park

3

Inboeknummer 21bst01269

zijn aan de ene kant de unieke kwaliteit, maar veroorzaakt ook de uitdaging om alle belangen samen te brengen. Dat hebben we in samenwerking met de stakeholders bij het maken van dit plan gedaan. Ondanks het zorgvuldige proces zijn we ervan bewust dat een dergelijk Inrichtingsplan weliswaar een evenwicht aan belangen beschrijft en verbeeldt, maar nooit aan alle uiteenlopende belangen en wensen volledig tegemoet kan komen. Door heldere keuzes te maken en zonering voor te stellen van de parkkarakters bereiken we dat alle kwaliteiten tot ontwikkeling komen. 2.1. Het is nog onzeker of alle projecten uit het uitvoeringsprogramma gedekt en gerealiseerd kunnen worden. Met de beoogde middelen wordt inzichtelijk dat de dekking voor een groot deel aanwezig is of tot stand kan komen. Op basis van besluitvorming (zowel via dit raadsvoorstel als bij de andere mede-opdrachtgevers) wordt definitieve dekking en prioritering uitgewerkt. De projecten met definitieve dekking worden via de reguliere Programmalijn en mandateringsafspraken tot uitvoering gebracht met een projectverzoek en uitwerking naar Definitief Ontwerp.

Om het risico op niet-financierbare projecten te verkleinen en het scheppen van eerlijke verwachtingen is er in dit proces al een schifting gemaakt tussen (waarschijnlijk) haalbare en niet-haalbare projecten; onderverdeeld in een uitvoeringsprogramma in de periode t/m 2027 en vergezichten die mogelijk toekomstig wel haalbaar worden. Kosten Voor dit Inrichtingsplan is geen financieel besluit nodig omdat de dekking van projecten al is geregeld binnen reeds toegekende middelen of in de toekomst in separate trajecten behandeld gaat worden. Hieronder geven we een toelichting op de mogelijke dekking. Het uitvoeringsprogramma bevat maatregelen die draagvlak hebben en waarvoor financiële dekking aanwezig of kansrijk is. De kostenramingen worden nog door de gemeente getoetst en eventueel aangepast voordat definitieve dekking inzichtelijk is. De dekking kan dan in zijn geheel geregeld worden, mede omdat de dekking nog gevonden moeten worden in toekomstige financiële programma’s (zoals het Gemeentelijk Rioleringsplan 2023-2026) en er nog een financiële verdeling moet worden bereikt tussen waterschap, provincie en gemeente Eindhoven.

De beoogde dekkingsbronnen waarmee een belangrijke bijdrage geleverd kan worden aan het gros van de voorgestelde projecten in het uitvoeringsprogramma zijn: - Gemeentelijk Rioleringsplan 2023-2026 (besluitvorming in 2022) - Exploitatiebudget Genneper Parken - Structurele intensiveringsmiddelen 2022: versterking groene wig Genneper Parken - Incidentele middelen voor vergroeningsopgave P+R (50% van P4 en andere locaties in Genneper Parken) Indien voor de beoogde dekkingsbronnen een raads- of collegebesluit nodig is, dan komt dat via aparte dossiers terug. Naast de gemeentelijke middelen worden dus ook middelen vanuit Provincie Noord-Brabant en Waterschap De Dommel benut om deze projecten van de benodigde dekking te voorzien, waarvan na besluitvorming pas de definitieve verdeling gemaakt kan worden.

4

Inboeknummer 21bst01269

Personele consequenties Vanuit reguliere inzet aangevuld met de financiering vanuit de geraamde budgetten voor de projectuitvoering worden de kosten voor personele inzet gedekt. Een nadere uitwerking zal plaatsvinden na vaststelling van dit Inrichtingsplan. Communicatie In een breed en zorgvuldig participatieproces is het hele traject transparant en in samenspraak doorlopen. Via een specifieke website met alle relevante informatie, via gebiedssessies, inloopbijeenkomsten en bilaterale overleggen hebben alle partners kans gehad hun inbreng en feedback te leveren. Die input is benut om tot de definitieve stukken te komen die nu voorliggen. Na besluitvorming over dit Inrichtingsplan zullen alle stukken ook weer met alle betrokkenen worden gedeeld, en communicatie/participatie zal in de vervolguitwerkingen steeds een belangrijke plek blijven innemen. De mijlpaal van vaststelling van dit plan markeren we met de partners in het gebied met bijvoorbeeld een persmoment of -bericht. Planning en uitvoering Oktober/November 2021: • Toesturen definitief Inrichtingsplan aan belanghebbenden met duiding van de belangrijkste wijzigingen als gevolg van het besluitvormingsproces. Dit gebeurt na besluitvorming bij gemeente, waterschap en provincie.

• Persbericht of persmoment September 2021 - december 2021: • Uitwerken en borgen dekking samen met Provincie Noord-Brabant en Waterschap de Dommel en aanpassen Uitvoeringsprogramma. • Definitief vastleggen trekkende organisatie per project. Januari 2022- december 2027: • Uitvoeren Uitvoeringsprogramma (projectverzoek, uitwerken van factsheets en Schetsontwerp/Voorlopig Ontwerp naar Definitief Ontwerp). De uitvoering van projecten waarvan de gemeente trekker is, gebeurt via de reguliere organisatiestructuur. Per project wordt bepaald welk Programma of gebiedsmanagement trekker wordt. Evaluatie De uitvoering van het Uitvoeringsprogramma wordt jaarlijks met Waterschap de Dommel en Provincie Noord-Brabant geëvalueerd en waar nodig wordt het uitvoeringsprogramma en de daarin opgenomen planning en dekking bijgesteld. Bijlagen Als bijlagen bij dit voorstel behoren het Inrichtingsplan Genneper Parken, bestaande uit de delen: • Visie Genneper Parken (deel A) • (concept) uitvoeringsprogramma Genneper Parken 2021-2027 (deel B) • Oplegnotitie (deel D)

5

Inboeknummer 21bst01269



De bijlagen worden meegestuurd

Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

, secretaris.

6

Inboeknummer 21bst01269

Raadsbesluit De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 7 september 2021; gelet op de behandeling in de meningsvormende vergadering van 5 oktober 2021; gelet op de nadere toelichting van 8 oktober 2021; besluit: 1 2

In te stemmen met de visie Genneper Parken (deel A van het Inrichtingsplan Genneper Parken) Kennis te nemen van de oplegnotitie (deel D) en het (concept) uitvoeringsprogramma Genneper Parken 2021-2027 (deel B), als richtinggevend document voor nader te prioriteren en ambtelijk verder uit te werken projecten.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 12 oktober 2021.

J. Verbruggen, griffier.

7