Raadsvoorstel Het Eindhoven van de Toekomst

gemeente Eindhoven Inboeknummer 8061890_02 Dossiernummer 25.45.151 B&W beslisdatum 04 november 2025

Raadsvoorstel Het Eindhoven van de toekomst Inleiding Op 2 juli 2024 gaf u akkoord op het plan van aanpak Het Eindhoven van de Toekomst (24bst00175). Met dit traject denken we samen met de stad na over de toekomst van de stad. Een eerste update over dit traject ontving u op 28 februari 2025 (7883402_2.1.1) en een tweede update met daarin de Top 040 ontving u op 3 juli 2025 (7962210_2.1.1). Inmiddels zijn we al ruim een jaar actief in de stad. Tijdens bijna 100 activiteiten, die grotendeels door organisaties in de stad zelf zijn georganiseerd, deden meer dan 9.000 inwoners en meer dan 100 (maatschappelijke) organisaties, bedrijven en kennisinstellingen mee. Zij gingen in gesprek over de volgende drie vragen: wat willen we behouden voor de toekomst? Wat zou beter kunnen en willen we graag versterken? En wat zouden we toe willen voegen aan de stad, om hier over een jaar of 20 nog steeds fijn te kunnen leven? Het leverde vele waardevolle gesprekken en inzichten op. Deze hebben geleid tot 6 stadsdoelen (voorheen ontwikkeldoelen genoemd), gevormd door de stad. Bijzonder aan dit traject is de lange horizon waarmee we samen met de stad echt ver vooruitkijken naar de toekomst. Daarnaast is het bijzonder vanwege de grote gezamenlijkheid met de stad. Het Eindhoven van de Toekomst gaat namelijk niet alleen over gemeentelijke plannen maar om doelen waar we allemaal aan kunnen bijdragen.

Met dit raadsvoorstel leveren we het volgende aan u op, zoals besproken op 2 juli 2024: 1. De stadsdoelen. 2. Een verslag van het proces wat tot nu toe is gevolgd met daarbij inzicht in hoe is omgegaan met de input uit de stad. 3. Een voorstel voor het vervolgen van het traject vanaf 2026. In bijlage 1 vindt u de stadsdoelen. In dit raadsvoorstel wordt een voorstel gedaan over het vervolg van het traject Het Eindhoven van de Toekomst. We hopen dat de stadsdoelen inspireren. En dat ze richtinggevend zijn voor de lange termijn; voor een brede coalitie in de stad en de raad. We horen graag wat deze opbrengst betekent voor u

Inboeknummer 8061890_02

en welke rol u ziet voor de gemeenteraad in dit traject. Graag leggen wij dit ter bespreking en besluitvorming aan u voor. Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college Invulling van de toezegging om in gesprek te gaan met de stad over onze gezamenlijke toekomst en daarbij tot stadsdoelen te komen. Het traject Visie op de stad is opgenomen in de termijnkalender van het uitvoeringsprogramma van het Bestuursakkoord. Doelstelling Met dit raadsvoorstel presenteren we u het resultaat van het traject Het Eindhoven van de Toekomst en doen we u een voorstel voor vervolg. Voorstel 1. Accepteren van de stadsdoelen als uitkomst van de gevoerde stadsgesprekken over Het Eindhoven van de Toekomst. Te weten: In het Eindhoven van de Toekomst: - zien we elkaar en voelen we ons thuis - is het leefbaar en veilig - kan je van jong tot oud een passende woning vinden - is het groen - is de stad goed bereikbaar - is van technologie, innovatie en design. 2. Vaststellen van het vervolgproces van Het Eindhoven van de Toekomst, waarbij: - samen met de stad gewerkt wordt aan de uitvoering van de stadsdoelen, - er activiteiten georganiseerd worden door en voor de stad, om samen in gesprek te blijven over de toekomst van de stad, - er een structureel gesprek plaatsvindt in de raad over de stadsdoelen. Argumenten 1.1.

De stadsdoelen zijn het resultaat van vele gesprekken en activiteiten in de stad, en volledig gevormd door de ideeën van de stad. Dit traject is gericht op de stad: dat zijn inwoners, jong en oud, uit verschillende wijken; hier geboren of ooit aangekomen. De stad, dat zijn studenten en scholieren en hun kennisinstellingen. Het zijn ondernemers; mensen die werken bij culturele instellingen of maatschappelijke organisaties die bij inwoners achter de voordeur komen of medewerkers die werken binnen de Brainport bedrijven. De stad zijn ook inwoners zonder betaalde baan; inwoners actief in de wijk, vrijwilligers, mantelzorgers. De stad is kortom iedereen die in Eindhoven woont, werkt en verblijft, of voor de stad en haar inwoners zorgt. Als gemeente vragen we de stad regelmatig om mee te denken met actuele vraagstukken. Maar niet vaak hebben we zó veel verschillende mensen bereikt, die zó een centrale rol hadden in het proces. We spreken in dit traject dan ook niet van

2

Inboeknummer 8061890_02

participatie, maar van co-creatie. Nadat bekend werd dat Het Eindhoven van de Toekomst van start ging, wisten vele organisaties de gemeente te vinden. Niet alleen om hun mening te geven, maar juist ook omdat ze mee willen organiseren en hun eigen netwerk eraan willen verbinden. Zo werden de eerste innovatiecafés over de Eindhovense toekomst gehouden, wat vele inwoners trok uit de creatieve sector. Dialogen kwamen op gang in het buurthuis, het restaurant van het verzorgingstehuis, het jongerencentrum, het café en andere plekken. Scholen en studieverenigingen meldden zich omdat zij ook graag aan de toekomst van de stad willen werken. Er ontstond een steeds groter netwerk van organisaties die vanuit een positieve gedachte mee wil denken over de toekomst van de stad. Op een laagdrempelige wijze werden allerlei mensen betrokken. Velen voerde gesprekken, of gingen juist op creatieve wijze aan de slag door de tekenen, dichten, knutselen, bouwen, en zelfs met de technologie augmented reality. Dit allemaal tijdens een bestaande netwerkbijeenkomst, de vaste koffieochtend, geplande pizza-avond, yogales, een schoolopdracht of op een festival. Allemaal activiteiten waar mensen toch al naar toe wilde gaan, maar nu ingevuld werden met de vragen over de toekomst van Eindhoven. Zo hoefden zij geen extra avond vrij te maken om op uitnodiging van de gemeente naar een inwonersavond te komen.

En konden zij in hun eigen omgeving meedenken over de toekomst van de stad. Van alle activiteiten die plaats hebben gevonden, zijn er ook enkele door de gemeente zelf georganiseerd. Zo hebben we bijvoorbeeld professionals van verschillende maatschappelijke organisaties uitgenodigd om met elkaar het gesprek aan te gaan. Ook nodigden we zelf leden van religieuze en andere levensbeschouwelijke organisaties uit om samen te komen. Los van de input die we daar hebben op kunnen halen voor de stadsdoelen, leidde dit tot mooie gesprekken en nieuwe onderlinge verbindingen. De Top 040 (de 40 meest waardevolle ideeën voor de stad) is volledig samengesteld door de stad, door de mensen die inmiddels aan het netwerk van Het Eindhoven van de Toekomst verbonden waren. In de laatste fase is de Top 040 voorgelegd aan de gehele stad, waarbij iedereen van zich kon laten horen. Op fysieke plekken in de stad(sdelen), en online via de socials en het digipanel. Gedurende het hele traject is de stad zelf in lead geweest van de inhoud, de gemeente enkel (deels) van het proces. Dit heeft geleid tot de 6 stadsdoelen, voor de toekomst van Eindhoven. Ons voorstel aan u is om de stadsdoelen te accepteren als uitkomst van de gevoerde stadsgesprekken. Om met de stad samen te werken aan deze doelen, en om met de stad en de raad in gesprek te blijven over onze gezamenlijke toekomst.

3

Inboeknummer 8061890_02

De doelen zijn uitgewerkt in bijlage 1 ‘Het Eindhoven van de Toekomst’. Daarin is ook te zien welke activiteiten hebben plaatsgevonden om hiertoe te komen. In bijlage 2 ‘Van ideeën tot stadsdoelen: methodologisch verslag’ is te lezen welke methoden zijn gebruikt, een reflectie op de aanpak en op hoe de input van deelnemers is verwerkt. 2.1.

De stadsdoelen zijn voor en door de stad; het is aan de gemeente én de stad deze samen tot uitvoering te brengen. De stadsdoelen zijn gevormd door de stad zelf. Deze de stadsdoelen dienen als inspiratie en kunnen doorvertaald worden naar opgaven waar we als raad, college en ambtelijke organisatie samen met de stad aan werken. Daarom gaan we ook samen met verschillende partijen in de stad aan de slag met de uitvoering hiervan. Daarbij zien we voor de gemeente de rol als aanjager van het proces. Daarnaast zullen we aan de uitvoering van de stadsdoelen ons gemeentelijk deel bijdragen. Als gemeente werken we nu ook al aan onderdelen van de stadsdoelen. Waar mogelijk leggen we daarom verbinding met onze plannen en kijken hoe we dit samen met partners in de stad kunnen versterken of aanvullen. Andersom kunnen organisaties kijken wat zij al doen op deze doelen en hoe wij hen daarin kunnen versterken of aanvullen.

2.2.

We blijven het gesprek over de toekomst van de stad aanjagen en waar nodig faciliteren, om blijvend ideeën uit te kunnen wisselen, en om te blijven horen wat de stad belangrijk vindt. Zoals vastgesteld bij de start van het traject, is Het Eindhoven van de toekomst geen ‘eenmalig eindproduct’. Maar een interactief en continu traject met de stad, waarbij niet de eindstip, maar de reis en alles wat we onderweg daarnaartoe leren centraal staat. De gesprekken van het afgelopen jaar hebben geleid tot stadsdoelen, waar we mee aan de slag gaan. Maar het gesprek blijft gaande, want zo blijven we met elkaar in contact over onze toekomst. We creëren een blijvende beweging in de stad. Hierbij hoort het voeren van gesprekken, een dialoog of een debat.

2.3.

We blijven als gemeente zelf ook in gesprek over Het Eindhoven van de Toekomst Tijdens de bespreking van het Procesvoorstel Brainport Balans Check (23bst01222) in oktober 2023 heeft u ingestemd met het procesvoorstel om aan de hand van drie termijnen meer grip te krijgen op de schaalsprong. Op lange termijn betreft dit het werken met ontwikkeldoelen (inmiddels stadsdoelen genoemd); op de middellange termijn is dit het jaarlijkse gesprek in Q1 tussen raad en college over (de manier van) groei en ontwikkeling van de stad – de Brainport Balans Check; en op de korte termijn via afzonderlijke dossiers en beslismomenten. De stadsdoelen in Bijlage 1 zijn richtinggevend voor de lange termijn. Daarbij zullen we jaarlijks het gesprek met u voeren over de groei en ontwikkeling van de

4

Inboeknummer 8061890_02

stad en over onze bijdrage aan de stadsdoelen, gekoppeld aan de Brainport Balans Check. Kanttekeningen 1.1. De gemeente is niet als enige aan zet bij de uitvoering van de stadsdoelen. Als aanjager en bijdrager van Het Eindhoven van de Toekomst werkt de gemeente mee aan de stadsdoelen. We hebben in dit traject al laten zien hoe we hierin met de stad samenwerken. Het vervolg van dit traject zal ook in samenwerking met de stad plaatsvinden. 2.1.

Het Eindhoven van de Toekomst beslaat meerdere raadsperiodes De stadsdoelen richten zich op een termijn van 15 tot 20 jaar en beslaan daarmee 5 raadsperiodes. Het is aan opeenvolgende gemeenteraden om de stadsdoelen met breed gedeelde ambities van en voor de stad te vertalen naar concrete doelen, investeringen of beleidsinitiatieven.

2.2.

De concrete uitvoering van de stadsdoelen vragen om nadere uitwerking. Vanwege de scope en lange termijn van het traject is het dus niet zo dat als we hier nu mee aan de slag gaan, de doelen binnen enkele jaren bereikt zijn. De komende periode gaan we dan ook verkennen hoe we de doelen goed kunnen monitoren, hoe we het kunnen integreren in verantwoording die al richting de raad gaat, welke indicatoren daarbij kunnen helpen, en welke ambities we daarbij nastreven.

Personele consequenties Het vervolgen van Het Eindhoven van de Toekomst maakt onderdeel uit van de reguliere werkzaamheden van de sector S&O, in nauwe samenwerking met collega’s binnen, en partijen buiten de gemeentelijke organisatie. Komend jaar zal de inzet zich met name richten op het samen met de stad plannen maken voor de uitvoering van de stadsdoelen en het vormgeven van het permanente gesprek met inwoners over de toekomst van de stad. Financiële consequenties Voor 2026 tot en met 2029 is voor de continuering van het proces € 100.000 per jaar opgenomen in de begroting 2025. In 2028 wordt met de nieuwe raad gesproken over het vervolg van het proces. De beschikbaar gestelde middelen zijn toereikend om het proces van Het Eindhoven van de Toekomst te bekostigen tot en met 2029. Door het aansluiten bij activiteiten van partners, ‘maken we met werk werk’. Veel activiteiten zouden zonder ons ook al plaatsvinden, alleen werken we mee aan de inhoud. Dit zorgt ervoor dat de uitvoeringskosten laag blijven. Communicatie

5

Inboeknummer 8061890_02

Door actieve communicatie is het gelukt om vele partijen in de stad te verbinden aan het traject, daar blijven we op inzetten. Via de website www.toekomst040.nl is actuele informatie te vinden over het traject. Interessante nieuwtjes worden daarnaast ook gedeeld via Instagram en LinkedIn van het traject zelf, en via het netwerk. Planning en uitvoering De stadsdoelen hebben een scope van 15 tot 20 jaar. In 2026 gaan we samen met de stad in gesprek hoe de stadsdoelen tot uitvoering kunnen worden gebracht en welke ambities daar onder liggen. In de tweede helft van 2026 verwachten we daarmee van start te gaan, in afstemming op de planning van de betrokken partijen. Tegelijk blijven we in gesprek met de stad door het faciliteren van verschillende gespreksvormen. En voeren we het gesprek tussen de raad en het college over het verloop van de stadsdoelen en onze rol daarbij. Evaluatie In 2028 zal er een tussenevaluatie plaatsvinden van het traject Het Eindhoven van de Toekomst. Het doel van deze tussenevaluatie is in kaart brengen hoe we ons verhouden ten opzichte van de stadsdoelen en hoe het gesprek met de stad verloopt; met inzicht in hoe we het traject zouden kunnen vervolgen. De uitkomsten van de tussenevaluatie zullen met de raad worden gedeeld. Bijlage(n) Als bijlage(n) bij dit voorstel behoren: • Bijlage 1.

Het Eindhoven van de Toekomst, met daarin de omschrijving van de 6 stadsdoelen en het bijhorende reisverslag over hoe daartoe is gekomen. • Bijlage 2. Van ideeën tot stadsdoelen: methodologisch verslag. Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

, secretaris.

6

Inboeknummer 8061890_02

Ontwerp Raadsbesluit De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van;

besluit: de stadsdoelen als uitkomst van de gevoerde stadsgesprekken over Het Eindhoven van de Toekomst te accepteren. Te weten: In het Eindhoven van de Toekomst: - zien we elkaar en voelen we ons thuis - is het leefbaar en veilig - kan je van jong tot oud een passende woning vinden - is het groen - is de stad goed bereikbaar - is van technologie, innovatie en design. Het vervolgproces van Het Eindhoven van de Toekomst vast te stellen, waarbij: - samen met de stad gewerkt wordt aan de uitvoering van de stadsdoelen, - er activiteiten georganiseerd worden door en voor de stad, om samen in gesprek te blijven over de toekomst van de stad, - er een structureel gesprek plaatsvindt in de raad over de stadsdoelen.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van

, griffier.

7