Raadsvoorstel Gevolgen bouwkosten ontwikkeling voor onderwijshuisvesting

gemeente Eindhoven Inboeknummer 22bst00229 Dossiernummer 22.08.551 B&W beslisdatum 22 februari 2022

Gevolgen bouwkosten ontwikkeling voor Raadsvoorstelonderwijshuisvesting Inleiding In de toelichting op de september circulaire (21bst01848) bent u geïnformeerd over de forse prijsstijgingen die zichtbaar zijn bij projecten. In het eerste kwartaal van 2022 zou het beeld hierover scherper zijn, zodat concrete bijsturingsmaatregelen kunnen worden getroffen. Als er tussentijds noodzakelijke besluiten ten aanzien van al eerder geaccordeerde projecten aan de orde zijn, worden middelen ingezet en achteraf verantwoord. Zolang dit binnen een marge van 20% van de oorspronkelijke raming is. Ook bij onderwijshuisvestingsprojecten is er sprake van prijsstijgingen die (gaan) leiden tot overschrijdingen van de bestaande kredieten. Zo hebben we u op 18 januari geïnformeerd over het collegebesluit om het krediet van nieuwbouw SPIL-centrum Eckart (Weegschaalstraat 1) te verhogen (RIB 22bst0038/6571339). In argument 1.5 van de raadsinformatiebrief heeft u kunnen lezen dat onderzocht zou worden wat het effect van de bouwkosten-stijgingen voor andere huidige en toekomstige onderwijshuisvestingsprojecten was. Inmiddels is dit onderzocht en in dit raadvoorstel nemen we u mee in de financiële gevolgen hiervan. Dit raadsvoorstel behelst geen nieuw beleid. Eerdere besluitvorming blijft overeind. Om hier echter uitvoering aan te kunnen geven, zijn financiële aanpassingen nodig.

Dit is ingegeven door de sterke stijging van de bouwkosten. Dit dossier kent een samenhang met 4 college dossiers, waaronder het Programma & Overzicht 2022. De samenhang tussen deze dossiers komt terug in een aantal argumenten.

 Wettelijke taak  Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college  Onvermijdelijk Doelstelling Zonder (verdere) vertraging realiseren van een optimaal voorzieningenaanbod ten behoeve van het primair (en voortgezet) onderwijs, in goed overleg met schoolbesturen en binnen de door de raad vastgestelde beleidsuitgangspunten.

Inboeknummer 22bst00229

Voorstel 1. De normkosten prijspeil 2022 in bijlage 2 vast te stellen, in afwijking van de Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs gemeente Eindhoven 2021. 2. In verband met de bouwkostenstijging in te stemmen met het verhogen van reeds verstrekte kredieten voor nog te realiseren projecten onderwijshuisvesting met een totaal van € 2.428.102 en de bijbehorende kapitaallasten te dekken uit de stelpost kapitaallasten. 3. In te stemmen met: a. een verhoging van de bouwkostennorm voor SPIL-ruimten tot € 2.807/m2 BVO. b. een verlaging van het totale krediet voor SPIL-ruimten met € 554.020 mede omdat de SPIL-meter bij de Klapwiek verlaagd worden. De verlaging van kapitaallasten is budgetneutraal. 4. Voortvloeiend uit het door het college vastgestelde Programma & Overzicht voorzieningen huisvesting onderwijs 2022 en bijbehorende project gerelateerde kosten: a. instemmen met het beschikbaar stellen van een krediet van € 8.635.402 en de daarbij behorende kapitaallasten te dekken uit de stelpost kapitaallasten b. instemmen met dekking van € 309.182 ten laste van de Reserve Huisvesting Onderwijs. 5.

In te stemmen met de toekenning van een gymlokaal en sloop van het bestaande schoolgebouw tbv nieuwbouw voor VSO het Dok op de alternatieve locatie Elegaststraat 1 en daarvoor een krediet van €1.420.000 beschikbaar te stellen en de kapitaallasten te dekken uit de stelpost kapitaallasten. 6. De begrotingswijzigingen vast te stellen. Argumenten 1.1 De bouwkostenstijging is een autonome ontwikkeling die niet te voorzien was. Zoals ook gemeld in de toelichting van de circulaire september 2021 zien we een sterke stijging van de bouwkosten. Dit is zichtbaar bij meerdere PO-projecten. Er is sprake van tegenvallende aanbestedingen en vertraging van aanbestedingen doordat normen te laag blijken Er is op meerdere manieren onderzocht of de budgetoverschrijding te wijten is aan hogere bouwkosten. Behalve dat de normen in de modelverordening erop zijn nageslagen, is gekeken naar kostendatabase www.bouwkostenkompas.nl, en zijn meerdere kostendeskundigen geconsulteerd. In alle gevallen blijken de bouwkosten hoger te zijn dan de huidige kredieten die door strak onderhandelen door de Gemeente Eindhoven zijn vastgesteld. Daarnaast heeft de gemeente overkoepelend over de verschillende sectoren al geconstateerd dat de bouwkosten in sommige gevallen explosief stijgen. De VO-projecten kennen een grotere omvang dan de PO projecten.

Structureel zijn de kosten per vierkante meter voor VO-projecten lager dan voor PO projecten en daarmee is er eerder een schaalvoordeel. Op dit moment zien we nog geen tegenvallende aanbestedingsresultaten voor de VO-scholen. Het Lorenz Casimir Lyceum is op 4 oktober 2021 aanbesteed middels een programma van eisen in een

2

Inboeknummer 22bst00229

zogenaamde bouwteam1. Daarbij wordt een plafondbedrag meegenomen, maar wordt de definitieve prijs vastgesteld aan het eind van de ontwerpfase. De winnende inschrijver heeft gewaarschuwd dat het nu beschikbare budget voldoende maar krap is en de prijsontwikkeling de komende jaren bepalend zal zijn of het budget nog dient te worden opgehoogd. De al eerder aanbestede projecten Novalis (opgeleverd) en Huygens (nog in uitvoering) hadden een gunstig aanbestedingsresultaat. Het Stedelijk College Henegouwenlaan 2 (school is opgeleverd, bouw van de sporthal is nu in uitvoering) is binnen krediet aanbesteed. De conclusie van de gemaakte analyse is dat de huidige normen bij kleinere onderwijshuisvesting projecten niet voldoende zijn door de stijging van de bouwkosten. Met kleinere projecten bedoelen we Primair, Speciaal Basis Onderwijs, (Voortgezet) Speciaal Onderwijs en gymzalen. De normen bij scholen voor Voortgezet Onderwijs blijken wel voldoende, alhoewel we het aanbestedingsrisico hiervoor wel toe zien nemen. 1.2 De gemeente heeft zorgplicht om adequate huisvesting te bieden voor onderwijs De school draagt als bouwheer het juridisch risico en gemeente is financieel eindverantwoordelijk. Adequate normbedragen zijn noodzakelijk.

Door de stijging van de bouwkosten zijn de normen voor PO, SBO, VSO en gymlokalen te laag en is gemeente verplicht de normen op te hogen voor nieuwe projecten. Bij tegenvallende aanbestedingen van beschikte projecten wordt een toets op sober en doelmatigheid gedaan en wordt gekeken of het vierkante meter gebruik efficiënt is. Dat de projecten beschikt zijn geeft al aan dat er geen alternatieve (lange termijn) huisvesting voor handen is waarin kwalitatief onderwijs geboden kan worden. Dit heeft tot gevolg de gemeente de hogere kosten voor haar rekening neemt. De normkosten niet verhogen betekent dat we niet voldoen aan onze zorgplicht en zal het bouwen van nieuwe voorzieningen onmogelijk maken. 1.3 De nieuw normen sluiten aan bij de huidige prijsontwikkeling. De prijsontwikkelingen die we de laatste jaren en 2021 gezien hebben waren groot. De huidige kosten normen voor PO/(V)SO/SBO en gymlokalen van de gemeente Eindhoven liggen onder de normgetallen volgens de modelverordening van de VNG. Overigens zijn ook de normbedragen van de VNG op dit moment lager dan de projectbegrotingen die we hebben ontvangen en laten toetsen. Daarom is ook dat geen redelijk uitgangspunt voor nieuwe normgetallen en gaan we gebruikmaken van de bouwkosten volgens bouwkostenkompas2. Bouwkostenkompas is een kostendatabase waarin onderscheid wordt gemaakt naar gebouwfuncties en de kwaliteit van het gebouw.

Er is gekozen voor de bouwkosten voor een “brede school” met een basiskwaliteit (zie bijlage 1). Een brede school is een andere benaming voor een SPIL-centrum. De “Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Eindhoven 2021” (vanaf nu verordening) maakt voor de bepaling van een krediet gebruik van een startbedrag (de vaste voet) aangevuld met 1

Een bouwteam is een bouwvorm die in een krappe markt veelvuldig gekozen wordt omdat de transactiekosten voor de inschrijver relatief laag zijn en de inschrijver veel invloed heeft op de wijze waarop het gebouw engineerd wordt. 2 Ook de gemeente Helmond maak gebruik van deze systematiek.

3

Inboeknummer 22bst00229

een getal per m2 BVO. Bouwkostenkompas gaat in afwijking van de verordening uit van een vast getal per m2 BVO. Met het hanteren van deze systematiek maken we voor de PO/(V)SO/SBO en uitbreidingen voor het bepalen van het krediet3 geen gebruik meer van een startbedrag in combinatie met een variabele norm. Ook voor gymlokalen maken we gebruik van Bouwkostenkompas omdat de hoogte van de investering dan beter aansluit bij marktprijzen (de norm voor een gymlokaal volgens de modelverordening VNG is te hoog). Omdat we bij de VO-scholen nog geen tegenvallende resultaten hebben gezien, passen we deze norm niet aan. Wel resulteert het ophogen van de gymlokalen tot verhoging bij de VO-scholen waar de realisatie nog niet is begonnen en waar sprake is van gymlokalen. 1.4 BDB-index niet realistisch Elk jaar worden de normbedragen in overeenstemming met de verordening geïndexeerd. Hiervoor wordt de BDB-systematiek4 gebruikt. De methodiek zou dit jaar resulteren in een negatieve index van -3,65%. Dit is tegengesteld met wat we observeren op de bouwmarkt namelijk prijsstijgingen. Daarom worden de VOprojecten voor 2022 niet met -3,65% negatief geïndexeerd maar met 0%. 1.5 De gevolgen van vertraging van SPIL-centrum de Achtbaan zijn groot De nieuwe huisvesting van de 3 basisscholen in de Achtse Barrier zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.

BS De Achtbaan is een fusie van BS Gunterslaer en BS Klimwijs. BS Gunterslaer is nu gehuisvest op de locatie Normandielaan 50. Dit gebouw moet door de basisschool in de loop van 2022 worden verlaten om plaats te maken voor de nieuwbouw van basisschool De Klapwiek (SALTO). Vertraging van BS De Achtbaan resulteert dus in vertraging van beide projecten. De aanbesteding voor BS de Achtbaan had al gestart moeten zijn, toen we geconfronteerd werden met de sterke stijging op de bouwmarkt. Het belang van een integrale afweging van de omgang met bouwkosten acht het college van B&W echter van groot belang. Vandaar dat met spoed een analyse is opgesteld die heeft geleid tot het voorliggende raadsvoorstel. Het college heeft onder voorbehoud van een positief raadsbesluit, besloten dat de aanbesteding alvast gestart kan worden, om verdere vertraging te voorkomen. In de aanbesteding is dit voorbehoud opgenomen. Mocht de raad negatief besluiten zal de aanbesteding worden stopgezet. Als de aanbesteding mislukt zal het project moeten worden uitgewerkt tot een nieuw ontwerp, wat leidt tot aanvullende advieskosten en hogere bouwkosten. Afstel leidt ertoe dat de Achtbaan (een fusie van BS Klimwijs en BS Gunterslaer) in 2 aparte verouderde gebouwen gehuisvest blijft en de nieuwbouw van de Klapwiek niet gerealiseerd kan worden. Een zeer onwenselijke en juridische kwetsbare situatie.

3

Wel blijven we voor het bepalen van de “ruimtebehoefte” gebruik maken van een vaste voet.

4 De systematiek maakt gebruik van een prognosecijfer en trendcijfer, die via een formule worden

gecombineerd (zie verordening voor uitleg). De prognose (3,3%) geeft de stijging van arbeid en materialen weer. Het trendcijfer geeft een beeld bij de marktsituatie.

4

Inboeknummer 22bst00229

Met SKPO en SALTO zijn voor BS de Klapwiek in de “herijking uitvoeringsprogramma 2020 SALTO&SKPO” (docnr.: 5701561 d.d. 20 november 2020) aanvullende afspraken gemaakt. In artikel 10 van de overeenkomst was vastgelegd dat de school eventuele aanbestedingsresultaten mocht aanwenden om de huisvesting te verbeteren. Gezamenlijk zijn we overeengekomen dat artikel 10 van niet meer van toepassing is en dat de inzet van de post onvoorzien alleen aangewend kan worden na goedkeuring door de gemeente. Bij beide projecten zal de school de eigen bijdragen ivm ENG (Energie Neutraal Gebouw) bouwen met 3,3% (zie voetnoot 3) verhogen. 1.6 De verhoging van normkosten heeft niet alleen op bestaande kredieten maar ook op nog te nemen besluiten zoals programma & overzicht 2022 en IHP Gestel. In bijlage 2 zijn de nieuwe normkosten opgenomen in de bekostigingstabel (bijlage verordening). Deze tabel is met de schoolbesturen besproken en akkoord bevonden. Om uw raad een integraal beeld te geven van de gevolgen van de bouwkosten stijging is bijlage 3 toegevoegd. In deze bijlage zijn de financiële gevolgen inzichtelijk gemaakt van de verhoging van de normkosten voor: 1. bestaande projecten die nog niet in uitvoering zijn 2. het programma & overzicht 2022 3. IHP Gestel.

Programma & overzicht 2022 is u eerder in deze raadsvergadering ter besluitvorming voorgelegd onder voorbehoud van een positief besluit over dit voorliggend dossier (beslispunt 4). IHP Gestel ligt nog niet voor ter besluitvorming, de gesprekken met de schoolbesturen verlopen constructief. We verwachten uw raad in Q4 2022 het IHP inclusief het uitvoeringsplan ter besluitvorming voor te leggen. In tabel 1 zijn de gevolgen van de bouwkostenstijging opgenomen per onderdeel. Mocht u akkoord gaan met het 1e besluit, de verhoging van de normkosten, zijn dit dus de financiële gevolgen die voorzien zijn.

Tabel 1 De totale kredieten die worden aangevraagd voor het P&O 2022 zijn uiteraard groter aangezien dat het totale krediet betreft en niet alleen de invloed van de norm/bouwkosten verhoging zoals zichtbaar in tabel 1. Ook voor toekomstige besluitvorming voor IHP Gestel is voldoende ruimte in de stelpost kapitaallasten aanwezig. 1.7 Kwaliteit van schoolgebouwen De stijging van de bouwkosten is een bedreiging voor de kwaliteit van de gebouwen. Een half jaar vertraging kan leiden tot stijging (en onvoldoende) budget. Als eerste zal dan altijd gekeken worden naar wat er bezuinigd kan worden. Het risico bestaat daarom dat esthetische aspecten worden losgelaten om maar aan de financiële

5

Inboeknummer 22bst00229

beperkingen te kunnen voldoen en het risico van prijsstijging het hoofd te kunnen bieden. Terwijl we gebouwen aan het realiseren zijn die ontmoetingsplekken zijn in de wijk. Er is geen vast toetsingskader wat sober en doelmatigheid omschrijft wat als maatstaf gebruikt kan worden. Hiervoor zijn wel tools in ontwikkeling zoals het kwaliteitshandboek van Ruimte-OK5 2.1 De volgende kredieten zijn onderdeel van dit besluit Naast de verhoging van de lopende kredieten (de 2 cursieve posten in tabel 1) worden nog een aantal andere kredieten ter besluitvorming voorgelegd. Deze andere kredieten zijn weergegeven in tabel 2.

besluit 2 Verhoging lopende kredieten besluit 3 Verlaging kredieten SPIL-ruimten besluit 4 Totale ophoging Programma en Overzicht 2022 besluit 5 Ophogen krediet 't Dok (sloop en gymlokaal) Totaal aangevraagde kredieten

€ 2.428.102 -€ 554.040 € 8.944.584 € 1.420.000 € 12.238.646

Tabel 2 In de financiële paragraaf is aangegeven hoe de verschillende posten gedekt gaan worden. 3.1 De huidige kredieten voor de SPIL-centra zijn ook te laag De bouwkosten voor SPIL-ruimten worden bepaald op basis van een prijs per m2 BVO en een ruimtenorm van 120 m2 per ruimte. De stijging van bouwkosten is uiteraard ook van toepassing op deze ruimten. Daarom wordt de prijs per m2 BVO SPIL-ruimte verhoogd conform de normkosten per m2 BO onderwijsfuncties tot € 2.807/m2 BVO. Investeringen in SPIL-ruimten zijn budgetneutraal omdat hier huurinkomsten tegenover staan. 3.2 Het bouwprogramma voor de Klapwiek wordt verlaagd om bouwen voor leegstand tegen te gaan. Zoals te zien is in tabel 2 en bijlage 3 neemt het aantal investeringen in SPILruimten af. Dit wordt veroorzaakt door een afname van het aantal te realiseren SPIL-ruimten bij BS de Klapwiek. Bij BS de Klapwiek is namelijk een afname van leerlingaantallen geconstateerd. Er blijkt onvoldoende herstel in de leerling prognoses. Om niet te bouwen voor leegstand is daarom in overleg met het schoolbestuur besloten dat de ruimtebehoefte naar beneden wordt bijgesteld. Dit heeft tot gevolg dat het totale krediet voor onderwijs- en SPIL-ruimten afneemt, ondanks de verhoging van de kosten per m2 BVO. 4.1 Begrotingswijzigingen en kredieten van meer dan € 1 miljoen euro dienen voorgelegd te worden aan de raad.

In de WPO, WVO en WEC is opgenomen dat het vaststellen van het Programma & Overzicht voorzieningen huisvesting onderwijs een collegebevoegdheid is. Op 18 5

https://www.ruimte-ok.nl/nieuws/nieuwe-versie-kwaliteitskader-huisvesting-online Kenniscentrum RuimteOK is een not-for profit organisatie, opgericht op mede-initiatief van het Waarborgfonds Kinderopvang, de PO-Raad, VO-raad en de VNG. Het is een onafhankelijke, uitvoerende kennisorganisatie voor scholen en gemeenten als het gaat om de financiering en de huisvesting van onderwijs.

6

Inboeknummer 22bst00229

december 2018 heeft de Raad de nota ‘Bevoegdheden vaststellen begrotingswijzigingen’ vastgesteld. Daarin is opgenomen dat begrotingswijzigingen en kredieten van meer dan € 1 miljoen voorgelegd dienen te worden aan de raad. Op 22 februari 2022 heeft het college het Programma & Overzicht voorzieningen huisvesting onderwijs 2021 en projectgebonden kosten vastgesteld (zie bijlage 4). Hiermee is een bedrag gemoeid van in totaal € 9.439.459. Zie “Financiële consequenties” voor de dekking van deze kosten 5.1 Door de gemaakte locatiekeuze voor ’t Dok is er een gymlokaal nodig Voortgezet Speciaal Onderwijs (VSO) school ‘t Dok is een school voor leerlingen tussen 12 en 20 jaar in Eindhoven die onderwijsbelemmeringen ondervinden als gevolg van psychische problemen, een psychiatrische stoornis of om andere redenen zijn vastgelopen in het onderwijs. Sinds 2005 huurt ‘t Dok huisvesting van GGzE in het gebouw aan de Dokter Poletlaan 46. In verband met leerlingengroei en technisch en functioneel verouderde huisvesting was een structurele alternatieve huisvestingsoplossing noodzakelijk. Via het Programma 2021 is vervangende nieuwbouw toegekend. Het is niet gelukt om met de GGzE tot overeenstemming te komen over nieuwbouw op het terrein van de GGzE. Daarom is samen met GGzE en Koraal geconcludeerd dat nieuwbouw niet meer op GGzE terrein wordt gerealiseerd.

Uit een onderzoek naar een alternatieve locatie is de voormalige basisschool aan de Elegaststraat 1 als beste uit de bus gekomen. Op GGzE terrein huurt Het Dok een gymlokaal van de GGzE. Op de Elegaststraat 1 is er geen gymlokaal en zijn er, mede gezien de doelgroep en het benodigd aantal uren bewegingsonderwijs voor 130 leerlingen, onvoldoende structurele mogelijkheden voor medegebruik elders. Derhalve is nieuwbouw van een school en een gymlokaal op de locatie Elegaststraat 1 op basis van de criteria in de Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs gemeente Eindhoven 2021 noodzakelijk. Daarnaast zal het oude pand gesloopt moeten worden om plaats te maken voor de nieuwbouw. Het college heeft op 22 februari 2022 - onder voorbehoud - gekozen voor de alternatieve locatie Elegaststraat 1. Het voorbehoud bestaat eruit dat de financiële gevolgen van deze keuze groter zijn dan € 1 miljoen en dit aan de raad dient te worden voorgelegd. Mocht de raad anders besluiten zal een alternatieve locatie gekozen moeten worden wat zal leiden tot vertraging en meerkosten. Kanttekeningen 1.1 De bijstelling van de normen voorzieningen huisvesting onderwijs prijspeil 2022 wijkt af van de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Eindhoven 2021. In de Verordening is een systematiek opgenomen voor indexering van nieuwbouw en uitbreiding en voor 1e inrichting.

De toepassing van de systematiek voor indexering naar prijspeil 2022 van nieuwbouw en uitbreiding leidt tot te lage bekostiging (zie argument 1.1 en 1.2). Bijstelling van de normen en/of indexering vergt formeel aanpassing van de Verordening. Aanpassing van de Verordening vergt een zorgvuldig en tijdrovend proces in afstemming met de schoolbesturen, waarbij nu snelheid geboden is om projecten voort te kunnen zetten. Daarnaast is de prijsontwikkeling erg ongewis, waardoor het lastig is nu vast te stellen met welke

7

Inboeknummer 22bst00229

systematiek de komende jaren de normering en indexering het beste ingeregeld kunnen worden. Daarom wordt nu gekozen voor eenmalige aanpassing van de normen en indexering naar prijspeil 2022 via dit raadsvoorstel, zonder aanpassing van de Verordening. De aanpassing van de normen en indexering is besproken met schoolbesturen en er is overeenstemming over. Er is draagvlak voor deze bijstelling. In 2022 wordt beoordeeld of blijvende aanpassing van de verordening nodig is. 1.2 De marktontwikkelingen blijven moeilijk in te schatten Met het verhogen van de normen verkleinen we de kans op een tegenvallende aanbesteding, alhoewel het risico niet geheel is uit te sluiten. Bij alle projecten wordt vooruitlopend op de aanbesteding een toets op sober en doelmatigheid gedaan en efficiënt metergebruik gedaan. Ook bij aanbestede projecten zien we een toename van meerwerkclaims onder het dreigement van vertragingen. Bij een aantal projecten zie we een samenhang die hiervoor een aanvullend risico oplevert. Een voorbeeld is het gebruik van de Von Flotowlaan 1 door het Huygens Lyceum en navolgend het Van Maerlantlyceum. Dit vraagt intensieve monitoring. We houden de leegstaande VO school aan de Strausslaan vrij om dit risico te kunnen opvangen. 4.1 Verzenden beschikkingen later dan de termijn gesteld in de Verordening.

Formeel moet het college na vaststelling van het Programma & Overzicht binnen drie weken beschikkingen verzenden. Vanwege goedkeuring door de raad van de begrotingswijziging zit daar circa zeven weken tussen. Omdat ook wijziging van een aantal normbedragen en indexering naar prijspeil 2022 afwijken van de wijze zoals vastgelegd in de Verordening, wordt het via een raadsvoorstel aan u voorgelegd. Met de schoolbesturen is daarom afgesproken dat dit programmajaar de tijd tussen collegebesluit over het Programma & Overzicht 2022 en het verzenden van de beschikkingen langer is dan drie weken. De beschikkingen worden vervolgens verstuurd binnen een termijn van twee weken na dit raadsbesluit en het raadsbesluit over aanpassing normbedragen en indexering naar prijspeil 2022. Financiële consequenties Voorstel 2 en 3: In de onderstaande tabel zijn de financiële gevolgen voor het aanpassen van de normen per school opgenomen. De kosten zijn onderverdeeld naar onderwijshuisvesting en SPIL-ruimten.

OHV SPIL TOTAAL

Achtbaan De TOTAAL Strijp Dorp Klapwiek (Klimwijs) Regenboog 2.428.102 196.448 -515.945 681.430 124.155 -554.040 76.080 -744.240 114.120 1.874.062 272.528 -1.260.185 795.550 124.155

Sint Van Joris/Plein Het Dok Maerlant Helder 741.991 360.007 480.009 741.991

360.007

480.009

Lorentz Casimir 360.007 360.007

Bij BS de Klapwiek is zichtbaar dat het totale krediet (onderwijs- en SPIL-ruimten) afneemt. Door de afname van leerlingaantallen wordt BS de Klapwiek verkleint om te voorkomen dat we bouwen voor leegstand. In totaal is er voor de SPIL-ruimten een afname van het totaal benodigde krediet. Dit is budget neutraal omdat ook minder huurinkomsten worden gegeneerd.

8

Inboeknummer 22bst00229

Voorstel 4: In de onderstaande tabel is de dekking voor de kosten voor zowel het Programma & Overzicht 2022 als voor de project gerelateerde kosten in relatie tot reeds toegekende voorzieningen opgenomen.

Voor twee toegekende aanvragen is bekostiging deels al eerder ingeregeld (kolom bouwvoorbereidingskrediet beschikt met Programma 2021). Dit betreft de bouwvoorbereidingskosten van de SBO Petraschool en BS De Vijfkamp. Zoals zichtbaar in de tabel (cursief gedrukt) is voor het totaal aan kosten ter hoogte van € 8.944.584 reeds € 494.875 aan dekking beschikbaar. Daarvan wordt € 8.635.402 gedekt door aanvullende kredieten. € 309.182 zijn kosten die niet geactiveerd mogen worden. Deze worden rechtstreeks ten laste van de exploitatie Onderwijshuisvesting gebracht en gedekt uit de Reserve Huisvesting Onderwijs. De voorgestelde aanwending past binnen het oorspronkelijke doel van de Reserve Huisvesting Onderwijs. Voorstel 5: De kosten van een gymlokaal voor Het Dok bedragen € 1.220.000. De kosten van sloop van het oude pand aan de Elegaststraat 1 bedragen ca. € 200.000. Hiervoor is een aanvullend krediet nodig van € 1.420.000. De kapitaallasten worden gedekt uit de stelpost kapitaallasten. Samenvattend: In onderstaande tabel zijn alle kosten van voorstel 2 t/m 5 samengevat:

9

Inboeknummer 22bst00229

De verhoging van de kredieten vertaalt zich in een verhoging van de kapitaallasten. In de volgende tabel zijn de kapitaalasten inzichtelijk gemaakt per voorstel:

De kapitaallasten voor onderwijshuisvesting worden gedekt uit de stelpost kapitaallasten. Voor de SPIL-ruimten worden de lasten gedekt uit de huuropbrengsten. Bij SPIL is de investering dus budgetneutraal. De gemeente stelt de investering beschikbaar maar ontvangt in ruil hiervoor huuropbrengsten. Het totaal van de kapitaallasten voor SPILruimten wordt in dit geval door de afname bij de Klapwiek lager. Dat betekent overigens ook dat er minder huuropbrengsten voor de Klapwiek worden ontvangen. Voor het Programma & Overzicht 2022 wordt ook nog een bedrag van € 309.182 gedekt uit de Reserve Huisvesting Onderwijs. Communicatie De nieuwe normkostentabel en de consequenties voor de betrokken projecten en het programma & overzicht 2022 zijn met de schoolbesturen gedeeld en besproken en hier is draagvlak voor. Na het raadsbesluit wordt dit met de schoolbesturen teruggekoppeld. Planning en uitvoering In mei worden de benodigde beschikkingen opgesteld. Ook wordt voor de bestaande projecten een brief worden opgesteld waarin de verhoging van de normbedragen en de daarbij behorende voorwaarden worden opgenomen. Evaluatie De bouwkostenontwikkeling blijft onvoorspelbaar. Ook bij aanbestede projecten zien we een toename van het risico op meerwerkkosten die het normale risico overstijgt. Dit blijft om een grondige monitoring in 2022 en 2023 vragen.

Bijlage(n) Als bijlage(n) bij dit voorstel behoren: • Bijlage 1 Uitdraai bouwkostenkompas: “brede school”, basiskwaliteit • Bijlage 2 Bekostigingstabel

10

Inboeknummer 22bst00229

• •

Bijlage 3 Financiële gevolgen overzicht bestaande en nieuwe projecten Bijlage 4 Bijlage Programma & overzicht 2022

Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

, secretaris.

11

Inboeknummer 22bst00229

Raadsbesluit De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 22 februari 2022; gelet op de behandeling in de meningsvormende vergadering van 12 april 2022; gelet op de nadere toelichting met herzien ontwerp raadsbesluit van 15 april 2022; besluit: 1. De normkosten prijspeil 2022 in bijlage 2 vast te stellen, in afwijking van de Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs gemeente Eindhoven 2021. 2. In verband met de bouwkostenstijging in te stemmen met het verhogen van reeds verstrekte kredieten voor nog te realiseren projecten onderwijshuisvesting met een totaal van € 2.944.047 en de bijbehorende kapitaallasten te dekken uit de stelpost kapitaallasten. 3. In te stemmen met: a. een verhoging van de bouwkostennorm voor SPIL-ruimten tot € 2.807/m2 BVO. b. een verhoging van het totale krediet voor SPIL-ruimten met € 190.200. De behorende kapitaallasten worden gedekt door huuropbrengsten SPIL-ruimten. 4. Voortvloeiend uit het door het college vastgestelde Programma & Overzicht voorzieningen huisvesting onderwijs 2022 en bijbehorende project gerelateerde kosten: a. instemmen met het beschikbaar stellen van een krediet van € 8.635.402 en de daarbij behorende kapitaallasten te dekken uit de stelpost kapitaallasten b. instemmen met dekking van € 309.182 ten laste van de Reserve Huisvesting Onderwijs. 5.

In te stemmen met de toekenning van een gymlokaal en sloop van het bestaande schoolgebouw tbv nieuwbouw voor VSO het Dok op de alternatieve locatie Elegaststraat 1 en daarvoor een krediet van €1.420.000 beschikbaar te stellen en de kapitaallasten te dekken uit de stelpost kapitaallasten. 6. De begrotingswijzigingen vast te stellen.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 19 april 2022.

M. van Dam, griffier.

12