Raadsvoorstel Gedragscodes en Procesafspraken 2026

Gemeente Eindhoven Inboeknummer Dossiernummer B&W beslisdatum

Raadsvoorstel Gedragscodes raadsleden, wethouders en burgemeester Gemeente Eindhoven en Procesafspraken handhaving van de integriteit van het gemeentebestuur Eindhoven Inleiding Je bent gekozen om de inwoners van Eindhoven te vertegenwoordigen. Als gemeenteraadslid bepaal je mee aan de koers van de stad, controleer je het college en bewaak je het algemeen belang. Dit is een eervolle taak die vraagt om zorgvuldigheid, openheid en respect. Dat geldt ook voor afspraken over ons handelen. Daarom is elke gemeente wettelijk verplicht een gedragscode vast te stellen. De gemeenteraad stelt deze vast, en de burgemeester is als hoeder van de bestuurlijke integriteit (artikel 170 Gemeentewet) verantwoordelijk voor het bewaken ervan. De gedragscodes en procesafspraken bieden hiervoor een belangrijk handvat. Werking van de code in de gemeente Eindhoven Eindhoven is een stad van innovatie, samenwerking en ambitie. Juist daarom is betrouwbaar, transparant en integer bestuur essentieel. Inwoners moeten erop kunnen vertrouwen dat we doen wat we zeggen, ook als het moeilijk wordt. De gedragscodes helpen je bewust stil te staan bij je rol. Het zijn geen regels op zichzelf, maar een leidraad voor professionele en ethische keuzes en een steun bij de dialoog over integriteit. Zo versterken we samen het vertrouwen in het bestuur.

Aanvullend zijn er procesafspraken die duidelijk maken wat te doen bij twijfel over het eigen handelen of dat van een ander. Ze zorgen voor een zorgvuldige procedure en ondersteunen de burgemeester in zijn rol als hoeder van de integriteit. Dit draagt bij aan een open, eerlijke en veilige bestuurlijke omgeving. De gedragscodes en procesafspraken worden eens in de vier jaar, voorafgaand aan een nieuwe bestuursperiode, geactualiseerd en vastgesteld. Daarbij zijn ook de wensen en bedenkingen van wethouders en burgemeester meegenomen, zodat de documenten toepasbaar en handzaam blijven en een veilige dialoog stimuleren. Samen zorgen we zo voor een betrouwbaar en integer bestuur van Eindhoven.

Inboeknummer Voorstel 1. met ingang van 1 april 2026: a. de navolgende gedragscodes in te trekken: i. Gedragscode voor raads- en commissieleden van Eindhoven 2020; ii. Gedragscode voor de burgemeester van Eindhoven 2020; b. de procesafspraken over de handhaving van de integriteit van het gemeentebestuur Eindhoven 2020 in te trekken; c. de navolgende gedragscodes vast te stellen: i. Gedragscode voor raads- en commissieleden van Eindhoven 2026; ii. Gedragscode voor de burgemeester van Eindhoven 2026; d. de procesafspraken over de handhaving van de integriteit van het gemeentebestuur Eindhoven 2026 vast te stellen. 2. met ingang van de benoeming van de nieuwe wethouders na de gemeenteraadsverkiezingen van 2026, zoals bedoeld in artikelen 37 en 38 van de Gemeentewet: a. de navolgende gedragscode in te trekken: i. Gedragscode voor de wethouders van Eindhoven 2020; b. de navolgende gedragscode vast te stellen i. Gedragscode voor de wethouders van Eindhoven 2026; Argumenten 1. De huidige Gedragscodes en Procesafspraken zijn voor het laatst op 15 december 2020 vastgesteld, waar dit conform het beleid één keer per bestuursperiode geactualiseerd dient te worden. Op 15 december 2020 zijn de gedragscodes voor de wethouders, raads- en commissieleden en de burgemeester en procesafspraken vastgesteld.

Hierin is afgesproken dat de afspraken eens in de 4 jaar worden vernieuwd, in ieder geval vooraf aan de nieuwe bestuursperiode. Dit is belangrijk, zeker met het oog op een nieuw bestuur, zodat iedereen vanaf de start volgens de juiste standaarden kan werken. 2. Er zijn verschillende (wettelijke) wijzigingen geweest waardoor de Gemeente Eindhoven met de nieuwe Gedragscodes en Procesafspraken weer voldoen aan de actualiteit. De wijzigingen hebben betrekking op de volgende onderdelen: • Wetswijzigingen • Lering uit casuïstiek • De toekomstige inrichting van Bureau EVI (Ethiek, Veilig Werken en Integriteit) • Voorgestelde aangescherpte richtlijnen ter voorkoming van de zogenaamde draaideurconstructie, (schijn van) belangenverstrengeling, giftenregeling en gebruik van AI- tooling.

Belangrijkste wijzigingen Voor wethouders en burgemeester: • In deze code is een regel ter voorkoming van draaideurconstructies opgenomen (artikel 1): Met deze wijziging bieden we meer richting en duidelijkheid om belangenverstrengeling te voorkomen. Zo ontstaat een duidelijk en voorspelbaar kader. Dit beschermt politieke

2

Inboeknummer ambtsdragers en de organisatie tegen risico’s en misverstanden en helpt om zorgvuldig en transparant te kunnen blijven werken. Voor raadsleden, wethouders en burgemeester: • Deze code draagt politieke ambtsdragers op hun financiële belangen bekend te maken (artikel 1). In eerdere Gedragscodes was opgenomen dat substantiële belangen gemeld dienen te worden. Om verwarring en verschillende interpretaties te voorkomen wordt voorgesteld om dit te wijzigen naar alle financiële belangen, ook ter bevordering van juiste en eenduidige afwegingen; • Het aannemen van geschenken (artikel 2): - Een verhoging van 50 naar 65 euro vanwege inflatiecorrectie; • In deze code is een regel opgenomen over het gebruik van AI-Tooling (artikel 3.4). Het gebruik van AI mag nooit leiden tot schending van vertrouwelijkheid, belangenverstrengeling of het wekken van de schijn van onbehoorlijk bestuur. In deze code worden hier richtlijnen voor gegeven (AI-Gedragscode-DT).

• In deze code is een aanscherping opgenomen om politiek ambtsdragers beter te bescherming tegen de (schijn) van belangenverstrengeling (artikel 1): - Waar nu is opgenomen dat raadsleden, wethouders en de burgemeester niet meedoen aan beraadslaging en stemming over onderwerpen waar ze direct of indirect bij betrokken zijn, wordt voorgesteld dit uit te breiden naar: ‘niet aanwezig’ bij beraadslaging en stemming en het actief melden van persoonlijke belangen wanneer een wethouder ziet dat er onderwerpen zijn op de agenda die tot de (schijn van) belangenverstrengeling kunnen leiden. Het is de verantwoordelijkheid van de politieke ambtsdrager om alert te zijn op beïnvloeding, belangenverstrengeling en/of de schijn hiervan en dit daarom vooraf te melden en bespreekbaar te maken, ook bij twijfel.

•

Bureau EVI en de adviseur integriteit De Adviseur Integriteit is de specialist die op een onafhankelijke en objectieve wijze de verantwoordelijk bestuurder kan ondersteunen bij integriteitskwesties. Zowel in preventieve zin als bij vermoedens van schendingen. Om het bestuur te ondersteunen en om (nog) objectiever en onafhankelijker te adviseren over dilemma's en (potentiële) integriteit issues, wordt voorgesteld om de Adviseur Integriteit een prominentere rol te geven wanneer ambtenaren, raadsleden, wethouders of de burgemeester advies zoeken of vermoedens hebben van (schijn van) belangenverstrengeling. Deze rol is expliciet opgenomen in de procesafspraken.

In 2026 wordt Bureau EVI geïmplementeerd. De rol van Bureau EVI bij de toepassing en advisering zijn beschreven in de Procesafspraken (onder ‘samenvatting taken en rollen’). Op dit moment is zowel in de Gedragscodes als de Procesafspraken de tekst ‘Adviseur Integriteit’ opgenomen omdat Bureau EVI nog niet formeel is geïmplementeerd. Wij verzoeken om akkoord te gaan met een aanpassing van de tekst ‘Adviseur Integriteit’ naar ‘Adviseur Integriteit van Bureau EVI in de Gedragscodes en Procesafspraken na implementatie van Bureau EVI zodat er

3

Inboeknummer geen nieuwe vaststelling hoeft plaats te vinden van de Gedragscodes en Procesafspraken aangezien dit enkel een tekstuele wijziging betreft. Kanttekeningen In het college van B&W van 10 februari zijn de wensen en bedenkingen geïnventariseerd en verwerkt in de nu voorliggende documenten. Een belangrijke aanvulling betreft artikel 1.10 (draaideurconstructie). Daarbij is benadrukt dat er een duidelijke balans nodig is tussen enerzijds het toepassen van regels om (de schijn van) belangenverstrengeling te voorkomen en ambtsdragers te beschermen, en anderzijds het bieden van voldoende ruimte voor maatwerkafspraken zodat een passende functie na afloop van de ambtstermijn mogelijk blijft. Personele consequenties N.v.t. Financiële consequenties N.v.t. Communicatie Na vaststelling ontvangen alle politieke ambtsdragers een kopie van de nieuwe gedragscode, inclusief de procesafspraken voor de handhaving van de integriteit van het gemeentebestuur Eindhoven. De gedragscodes en procesafspraken worden gepubliceerd op overheid.nl. Planning en uitvoering De gedragscodes en de procesafspraken zullen na vaststelling en bekendmaking onderdeel uitmaken van het formele kader dat van toepassing is voor politieke ambtsdragers en ingaan bij benoeming van het nieuwe bestuur zodat de nieuwe ambtsdragers een actuele Gedragscode en Procesafspraken hebben.

Evaluatie In de nieuwe Gedagscodes is opgenomen dat er minimaal één keer per bestuursperiode evaluatie plaatsvindt zodat er iedere bestuursperiode actuele Gedragscodes en Procesafspraken zijn die geldend zijn voor de nieuwe bestuursperiode. Bijlage(n) Als bijlage(n) bij dit voorstel behoren • Gedragscode voor de raads- en commissieleden Eindhoven 2026 • Gedragscode voor de burgemeester van Eindhoven 2026 • Gedragscode voor de wethouders van Eindhoven 2026 • Procesafspraken over de handhaving van de integriteit van het gemeentebestuur Eindhoven 2026. Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Agendacommissie

4

Inboeknummer Ontwerp Raadsbesluit De raad van de gemeente Eindhoven; Gelet op artikel 15, derde lid, artikel 41c, tweede lid en artikel 69, tweede lid van de Gemeentewet; gezien het voorstel van de agendacommissie;

besluit: 1. met ingang van 1 april 2026: a. de navolgende gedragscodes in te trekken: i. Gedragscode voor raads- en commissieleden van Eindhoven 2020; ii. Gedragscode voor de burgemeester van Eindhoven 2020; b. de procesafspraken over de handhaving van de integriteit van het gemeentebestuur Eindhoven 2020 in te trekken; c. de navolgende gedragscodes vast te stellen: i. Gedragscode voor raads- en commissieleden van Eindhoven 2026; ii. Gedragscode voor de burgemeester van Eindhoven 2026; d. de procesafspraken over de handhaving van de integriteit van het gemeentebestuur Eindhoven 2026 vast te stellen. 2. met ingang van de benoeming van de nieuwe wethouders na de gemeenteraadsverkiezingen van 2026, zoals bedoeld in artikelen 37 en 38 van de Gemeentewet: a. de navolgende gedragscode in te trekken: i. Gedragscode voor de wethouders van Eindhoven 2020; b. de navolgende gedragscode vast te stellen i. Gedragscode voor de wethouders van Eindhoven 2026;

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 10 maart 2026.

J. Jongbloed, griffier.

5