Raadsvoorstel Definitief vaststellen VO Stationsplein en Stationsweg

gemeente Eindhoven Inboeknummer 24bst01324 Dossiernummer 24.45.351 B&W beslisdatum 05 november 2024

Raadsvoorstel Definitief vaststellen Voorlopig Ontwerp Stationsplein en Stationsweg Inleiding Aan de zuidzijde van het Stationsgebied gaat, naast de realisatie van Edge, Lightyards, District E, de ondergrondse fietsenstalling het Stationsplein en de Stationsweg opnieuw ingericht worden. Het ontwerp van het Stationsplein en de Stationsweg maakt integraal deel uit van de ontwikkeling Stationsgebied Zuid, welke onderdeel uitmaakt van het programma Eindhoven Internationale Knoop XL wat de gehele herontwikkeling van het stationsgebied betreft. Op 1 februari 2022 heeft het College het voorlopig ontwerp (VO) van het Stationsplein Zuid en het inrichtingsplan van de Stationsweg voorlopig vastgesteld met de opdracht het ontwerp te optimaliseren en te komen tot een financiële dekking. Uw Raad is hierover geïnformeerd met de RIB d.d. 2 februari 2022. Beide ontwerpen (Stationsplein en Stationsweg) zijn nu samengevoegd tot één integraal VO. Voor dit integrale ontwerp is één integraal dekkingsvoorstel uitgewerkt. Het vaststellen van een VO is een bevoegdheid van het college. Omwille van de locatie (prominente plek voor alle Eindhovenaren) en het voortraject over meerdere bestuursperiodes, hecht het college er in dit specifieke geval waarde aan om de Raad om wensen en bedenkingen op dit VO te vragen.

De vaststelling van het VO, op dit moment, is van belang om duidelijkheid en zekerheid over de inrichting van de openbare ruimte te verschaffen aan de ontwikkelingen Edge, Lightyards en District E. Daarnaast kan met een definitief VO een aannemer worden gezocht die met de juiste expertise samen met de gemeente het ontwerptechnisch verder kan uitwerken en op de juiste moment werkzaamheden kan uitvoeren (ook als planningen mochten wijzigen). Alhoewel realisatie pas over een aantal jaar is voorzien is helder dat de doorlooptijd t/m realisatie verlangt om de aanbesteding vanaf 2025 op te starten. 

Wettelijke taak



Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college



Onvermijdelijk

Inboeknummer 24bst01324 Doelstelling De Raad informeren over het voorlopig ontwerp van het Stationsplein en Stationsweg en hen de kans bieden om wensen en bedenkingen aan te dragen. Voorstel 1. Ten aanzien van het Voorlopig Ontwerp van het Stationsplein en de Stationsweg met daarin de uitgangspunten: - uitgangspunt 1: een prettige en veilige Openbare ruimte met een forse vergroening; - uitgangspunt 2: het bovengronds brengen van de Gender; - uitgangspunt 3: een toegankelijk en bereikbaar gebied voor iedereen; - uitgangspunt 4: een autoluw Stationsgebied waarbij de voetganger meer ruimte krijgt; - uitgangspunt 5: openbare ruimte die aansluit op de 4 ontwikkelingen (Edge, Lightyards, District E en de ondergrondse fietsenstalling); - uitgangspunt 6: de materialisering en gebruik van bomen sluit aan bij de herinrichting van de binnenstad; geen wensen en bedenkingen ter kennis van het college te brengen. Argumenten 1.1 Met de herinrichting van de openbare ruimte zetten wij een belangrijke stap in de ontwikkeling van de eerste deelopgave Knoop XL; Stationsgebied Zuid. De openbare ruimte krijgt een forse kwaliteitsimpuls die aansluit aan bij de herinrichting van de binnenstad en verschillende functies met elkaar verbindt. In afbeelding 1 en bijlage 1 is het voorlopig ontwerp weergegeven.

Samen met de verschillende projecten vormt dit het visitekaartje voor de stad Eindhoven in de 21e eeuw. Het plein moet als prettig en veilig worden ervaren. De forse vergroening die daarbij hoort draagt bij aan aangename sfeer van de openbare ruimte in het Stationsgebied Zuid.

Afbeelding 1. Voorlopig Ontwerp Stationsplein en –weg, d.d. 15-10-2024. 1.2 De maatregelen voor het beperken van windhinder in de openbare ruimte n.a.v. de torens van District E zijn nu in het VO van het Stationsplein verwerkt Uit het windhinderonderzoek van District E is gebleken dat een aantal maatregelen in de openbare ruimte de windproblematiek in dit gebied verbeteren. Deze maatregelen bestaan

2

Inboeknummer 24bst01324 uit het plaatsen van extra bomen en groenvakken rondom de torens van District E. Deze maatregelen zijn getoetst op (technische) haalbaarheid en verwerkt in het VO van het Stationsplein. 1.3 Het VO spaart de ecologische verbindingszone langs de Dommel De Gender sluit aan op de Dommel. Door aanpassing van de bestaande Dommelbrug hoeft de uitstroom van de Gender in de Dommel niet door de Ecologische Verbindingszone te lopen. 1.4 In het VO zijn maatregelen genomen voor de bereikbaarheid en toegankelijkheid van dit gebied In de definitieve situatie komen in het Stationsgebied Zuid geen autoparkeerplaatsen op maaiveldniveau. Vanzelfsprekend moet het gebied toegankelijk blijven. Daarom is, na overleg met Eindhoven Toegankelijk, een inpassing voorzien in de multifunctionele strook voor drie mindervaliden autoparkeerplaatsen. Ook zijn er twee fietsparkeerplaatsen voor aangepaste fietsen aan de Stationsweg ingepast (na afstemming met Eindhoven Toegankelijk). Dit n.a.v. de motie ‘Toegankelijkheid fietsenstalling stationsplein Zuid voor mindervaliden’ van februari 2022 (21bst01967) en de toezegging aan de Raad bij de behandeling van het bestemmingsplan Stationsplein Zuid (ondergrondse fietsenstalling) in december 2022 (22bst01354).

Daarnaast worden in de openbare ruimte gidslijnen aangebracht om de routes in dit gebied voor mindervaliden en slechtzienden toegankelijk te houden. In het inrichtingsplan zoals voorlopig vastgesteld d.d. 1 februari 2022 was een bufferruimte gereserveerd in de multifunctionele groenstrook voor taxivervoer. De afgelopen periode zijn er meerdere gesprekken gevoerd met de taxibranche. De ontwikkelingen in de taxibranche zijn moeilijk te voorspellen tot in het jaar van aanleg van de Stationsweg en daarom is voor de bufferruimte een ruimtelijke reservering in het VO opgenomen. Mocht t.z.t. overeenstemming zijn over een elders gelegen bufferruimte dan kan opnieuw worden gekeken naar de invulling van deze flexibele strook. Ook willen we het gebruik van deelmobiliteit in dit gebied ondersteunen. We hebben voor het gebruik van deelfietsen en deelscooters ruimte gereserveerd op het Stationsplein. 1.5 In verband met aanpassingen in het definitief ontwerp van District E is een aantal keuzes voor het Stationsplein gewijzigd Aanpassingen in het definitief ontwerp van District E hebben ervoor gezorgd dat een aantal keuzes in het ontwerp van het Stationsplein is gewijzigd. Het betreft de volgende wijzigingen: • In verband met de windhinderproblematiek zijn er in afstemming met de Supervisor wijzigingen doorgevoerd, zowel aan het gebouw als in de openbare ruimte.

• Incidenteel gaat er logistiek verkeer plaatsvinden in de openbare ruimte rondom de torens van District E. De wijzigingen zijn ambtelijk getoetst en er is geconcludeerd dat ze inpasbaar zijn in het VO van het Stationsplein.

3

Inboeknummer 24bst01324

Kanttekeningen 1.1 De bevindingen van de Adviescommissie Omgevingskwaliteit Eindhoven (AOKE) op het VO van de Stationsweg zijn deels verwerkt Het VO is in 2021 en 2023 gepresenteerd aan de voormalige commissie ruimtelijke kwaliteit en in 2024 tweemaal aan de AOKE. Naar aanleiding van deze presentatie zijn een aantal bevindingen die passen binnen kaders, die reeds zijn vastgesteld, aangepast. Bijvoorbeeld het doortrekken van de materialisering van het Stationsplein ter hoogte van de oversteeklocaties, de vormgeving van de bruggen en de materialisering van de kademuur van de Gender. 1.2 In de vervolgfase (definitief ontwerp) wordt de Gender zowel hydraulisch als ecologisch geoptimaliseerd In het VO heeft de Gender een breedte van 5 meter. Bij het uitwerken van het definitief ontwerp wordt verder onderzocht hoe de Gender hydraulisch geen wateroverlast veroorzaakt en ecologisch aan een minimale kwaliteit kan voldoen op de maatlatten van de Europese Kaderrichtlijn Water. Een belangrijk uitgangspunt voor de Gender is dat deze niet droog mag vallen. De gemeente heeft daarom aan het Waterschap De Dommel gevraagd om in periodes van droogte Dommelwater in het watersysteem van de Gender toe te laten. Een definitief antwoord op deze vraag vergt verder onderzoek en overleg met het Waterschap.

In het vervolg van het ontwerpproces worden gevolg en impact nader onderzocht om tot een passende oplossing te komen. 1.3 Start uitvoering laat nog een aantal jaar op zich wachten en is o.a. afhankelijk van de oplevermomenten van de ondergrondse fietsenstalling en District E. In verband met de afhankelijkheden met de omliggende projecten zal de inrichting van de openbare ruimte rondom District E en de fietsenstalling pas starten als de ondergrondse fietsenstalling en District E grotendeels gerealiseerd zijn. De Stationsweg wordt niet eerder ingericht dan dat de bouwactiviteiten grotendeels zijn afgerond. Door dit VO nu vast te stellen staan we echter klaar om tot uitvoering te komen wanneer de andere projecten gereed zijn. 1.4 Onze voorkeur heeft een commissienotitie. Artikel 169 Gemeentewet is in dit geval niet van toepassing. Dit betekent dat uw wensen en bedenkingen niet noodzakelijk via de raad hoeven te worden opgehaald. De gewenste input kan juridisch gezien ook via de commissie - met een commissienotitie - worden opgehaald. Dit heeft onze voorkeur. Omdat e.e.a. nog niet voldoende is uitgekristalliseerd (wanneer via commissie en wanneer via de raad), ligt nu een raadsvoorstel voor. Wij zien noodzaak hier zo spoedig mogelijk met uw raad over in overleg te gaan. Personele consequenties De personele inzet en bemensing van het project zijn in de organisatie geborgd.

De kosten van deze inzet zijn opgenomen in de grondexploitatie Stationsgebied Zuid, die jaarlijks worden geactualiseerd in het MPG.

4

Inboeknummer 24bst01324

Financiële consequenties De kosten voor de herinrichting van de openbare ruimte in het Stationsgebied Zuid zijn in de grondexploitatie Stationsgebied Zuid opgenomen en worden jaarlijks geactualiseerd in het MPG. Het realiseren van een open Gender maakt hiervan onderdeel uit en de dekking hiervoor zal worden meegenomen in de eerstvolgende WKA (2027-2030). Communicatie Bij de voorbereidingen van de herinrichting van de openbare ruimte is met de omgeving en belangenorganisaties (o.a. TGE, SBWE, taxibranche, Henri van Abbe Stichting, etc.) overleg gevoerd. De bevindingen van deze stakeholders zijn, waar mogelijk, verwerkt in het uitwerken van het VO. Ook zijn ontwikkelaars, NS en ProRail bij de planvorming betrokken. Op 14 februari 2023 heeft een integrale informatiebijeenkomst plaatsgevonden over de verschillende ontwikkelingen aan de zuidzijde van het station. Tijdens deze bijeenkomst zijn ook de plannen van het Stationsplein en de Stationsweg gepresenteerd. De belanghebbenden hebben de gelegenheid gekregen om te reageren en input te geven voor de nadere uitwerking van deze plannen. In 2022 heeft het VO positief advies gekregen van onder andere Trefpunt Groen Eindhoven en de supervisor en ook deze optimalisatie van het VO wordt gedragen door de belangrijkste stakeholders.

Planning en uitvoering De planning van de herinrichting van de openbare ruimte Stationsgebied Zuid, zoals hieronder aangegeven, is een momentopname en onlosmakelijk verbonden met de geplande ontwikkelingen. Jaartal 2024 2025 2026

2027 2028 2029

Mijlpalen 2e halfjaar: Besluitvorming VO Stationsplein en Stationsweg* en start selectie Bouwteam 1e halfjaar: Aanbesteding bouwteam 2e halfjaar: Opstellen definitief ontwerp in bouwteam 1e halfjaar: Vertaling definitief ontwerp naar uitvoeringsontwerp in samenwerking met opdrachtnemer 2e halfjaar: Afronding uitvoeringsontwerp en start werkvoorbereiding door opdrachtnemer Schop in de grond door opdrachtnemer (volgend op ondergrondse fietsenstalling en District E) ** Realisatie Oplevering

*

De definitieve vaststelling van het VO heeft vertraging opgelopen door vertraging bij de bouwprojecten in het Stationsgebied. ** Zeer afhankelijk van planningen van de ontwikkelingen District E, ondergrondse fietsenstalling, Lightyards en Edge.

5

Inboeknummer 24bst01324

Evaluatie Voor aanvang van de definitieve ontwerpfase en de verdere inrichting van het Stationsplein en de Stationsweg worden de doorlopen processen en de resultaten ervan geëvalueerd. Dit met name omdat het nog te doorlopen tijdpad van de planvorming naar realisatie nog meerdere jaren bedraagt. Bijlage(n) Als bijlage(n) bij dit voorstel behoren: • Bijlage 1. 2024 10 15 Stationsweg IP-20220402-Kader A0 Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

, secretaris.

6

Inboeknummer 24bst01324

Ontwerp Raadsbesluit De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van ;

besluit:

1. Ten aanzien van het Voorlopig Ontwerp van het Stationsplein en de Stationsweg met daarin de uitgangspunten: - uitgangspunt 1: een prettige en veilige Openbare ruimte met een forse vergroening; - uitgangspunt 2: het bovengronds brengen van de Gender; - uitgangspunt 3: een toegankelijk en bereikbaar gebied voor iedereen; - uitgangspunt 4: een autoluw Stationsgebied waarbij de voetganger meer ruimte krijgt; - uitgangspunt 5: openbare ruimte die aansluit op de 4 ontwikkelingen (Edge, Lightyards, District E en de ondergrondse fietsenstalling); - uitgangspunt 6: de materialisering en gebruik van bomen sluit aan bij de herinrichting van de binnenstad; geen wensen en bedenkingen ter kennis van het college te brengen. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van

, griffier.

7