Raadsvoorstel Deelname stichting Design Development Eindhoven

gemeente Eindhoven Inboeknummer 8061895_03 Dossiernummer 25.44.651 B&W beslisdatum 28 oktober 2025

Raadsvoorstel deelname stichting Design Development Eindhoven Inleiding De stad en regio Eindhoven heeft een unieke positie in de wereld. Er zijn maar weinig plekken in de wereld waar de combinatie van internationaal onderscheidende toptechnologie en internationale top op design / creatief gebied voorkomt. Een plek waar we niet alleen bijzondere dingen kunnen bedenken, maar ook kunnen maken. Dat maakt ons een unieke en onderscheidende creatieve innovatiehub. We koesteren de combinatie van Technologie, Design en Kennis, omdat het niet alleen zorgt voor banen en welvaart, maar daarmee hebben we ook alle kennis en kunde in huis om de grote opgaven voor onze stad aan te pakken. Grote opgaven op het gebied van klimaat en stedelijke groei, maar ook nabije opgaven zoals de sociale samenhang in de stad en een fijne woon- en leefomgeving. Verbeeldingskracht en knowhow als sleutel voor succes. De discussie rondom het mogelijke vertrek van de Design Academy Eindhoven was voor ons een ‘wake up-call’ dat het vasthouden van deze winnende combinatie niet vanzelfsprekend is. We zien dat de afgelopen jaren het high tech-ecosysteem stormachtig gegroeid is. Tegelijkertijd kan het volle potentieel van ons design ecosysteem nog beter worden ontwikkeld en benut. We zijn ervan overtuigd dat we moeten blijven investeren in de kracht van design.

Om die reden zijn bij de begroting 2025 middelen vrijgemaakt om te investeren in de versterking van het design ecosysteem. In de toelichtende collegebrief1 hebben wij aangeven dat wij voornemens zijn om: 1. een multiple-helix samengestelde ‘board’ van bepalende stakeholders in het design ecosysteem in te richten; 2. eenmalig €1,5 miljoen beschikbaar te stellen ter versterking van het design ecosysteem op basis van een meerjarige agenda, waarbij we ervan uit gaan dat andere partners (publiek en privaat) hier ook aan gaan bijdragen en dat we een plus op onze inzet realiseren; 1 Collegebrief aan de raad over Versterking design ecosysteem, 4 oktober 2024

Inboeknummer 8061895_03

3. een werkorganisatie / ‘loopvermogen’ in te richten om de gezamenlijke agenda te realiseren en aan te jagen. In de afgelopen maanden hebben we de nodige stappen genomen om uitvoering te geven aan de strategie om het design ecosysteem te versterken. We hebben u op 3 juni 2025 geïnformeerd over de toen actuele stand van zaken2. Het projectplan voor de opzet van een multi-helix werkorganisatie was als bijlage bij deze collegebrief gevoegd. Op basis van het projectplan hebben wij een subsidie te verlenen aan Dutch Design Foundation €200.000 voor de periode 2025 om daarmee de nieuwe rechtspersoon op te richten en om een start te maken met de uitvoering van het werkprogramma. Na oprichting van de nieuwe entiteit wordt een begrotingssubsidie voor deze nieuwe rechtspersoon voor de jaren 2026-2029 vormgegeven. Dekking wordt gevonden in de bij de begroting 2025 hiervoor gereserveerde middelen, waarbij ook de DDF volgens afspraak een financiële bijdrage levert ter hoogte van de helft van de niet langer verschuldigde licentiefee in3. Op basis van dit projectplan is de afgelopen periode verder gewerkt aan de concrete vormgeving van de werkorganisatie en aan de ontwikkeling van het eerste conceptStrategisch Actieprogramma 2025-2030. Dit laatste in overleg met veel stakeholders uit het designecosysteem: ontwerpers, onderwijsinstellingen, bedrijfsleven en overheden.

Inmiddels is brede overeenstemming over de noodzakelijke acties en de wenselijkheid om een werkorganisatie op te richten die samen met alle partners in het ecosysteem de komende jaren uitvoering gaat geven aan het Strategisch Actieprogramma 2025-2030. Daarom is het nu tijd voor de volgende stap. Als college zijn we voornemens om als gemeente deel te nemen aan de stichting Design Development Eindhoven (de eerder genoemde multi-helix werkorganisatie). In lijn met artikel 160, lid 2 van de Gemeentewet stellen wij u graag in de gelegenheid om eventuele wensen en bedenkingen tegen het door ons voorgenomen besluit tot deelname aan de stichting in te brengen.

Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college Versterken van het Design Ecosysteem is noodzakelijk om de kracht van Eindhoven op creatief gebied duurzaam te borgen en te versterken. Dit doen we volgens de bewezen formule van gezamenlijk optrekken in multihelix-verband: bedrijfsleven, kennisinstellingen, ontwerpers en overheid.

2 3

Collegebrief Stand van zaken versterking design ecosysteem, 3 juni 2025 Raadsinformatiebrief Beëindiging licentieovereenkomst DDW en DDA, 11 december 2024

2

Inboeknummer 8061895_03

Doelstelling Duurzaam versterken van het design ecosysteem in (de regio) Eindhoven. Voorstel 1. Op basis van de concept akte van oprichting en concept Strategisch Actieprogramma 2025-2030 geen wensen en bedenkingen te hebben op het voorgenomen collegebesluit tot deelname aan de stichting Design Development Eindhoven. Argumenten 1.1 Deelname aan de stichting is in lijn met de ingeslagen richting van het afgelopen jaar om te komen tot een multi-helix samengesteld bestuur en een werkorganisatie met loopvermogen. In de collegebrief van 4 oktober 2024 hebben we de route geschetst om het design ecosysteem te versterken. Dit raadsvoorstel geeft nadere invulling aan deze route. We spraken toen over het inrichten van een multihelix samengestelde board met bepalende stakeholders in het design ecosysteem en het inrichten van een werkorganisatie met loopvermogen om een gezamenlijke agenda te realiseren en aan te jagen. Dit hebben we in de afgelopen periode vormgegeven door de voorgenomen oprichting van de stichting Design Development Eindhoven met een multihelix samengesteld bestuur. De stichting is tevens de werkorganisatie die op basis van de bij dit raadsvoorstel gevoegde conceptStrategisch Actieprogramma 2025-2030 samen met de partners in het ecosysteem aan de slag gaat. In de statuten van de stichting is de samenstelling van het bestuur geregeld.

De concept Akte van oprichting met daarin de statuten vindt u als bijlage bij dit raadsvoorstel. Het bestuur bestaat uit 4 of meer personen die tot de volgende geledingen behoren: A. designers (ontwerpers) en (bestuursleden van) rechtspersonen die zich bezighouden met design (ontwerp); B. (personen verbonden aan of in dienst van) publieke instellingen; C. (personen verbonden aan of in dienst van) educatieve instellingen; en D. ondernemers uit het bedrijfsleven, Een dergelijke afspiegeling van het ecosysteem is vergelijkbaar met bijvoorbeeld de stichting Brainport waarin een evenredige vertegenwoordiging is van overheid, bedrijfsleven en kennisinstellingen. Inmiddels hebben verschillende bestuurders en ondernemers uit de verschillende geledingen de bereidheid uitgesproken om in het bestuur van de stichting plaats te nemen. Daarnaast heeft de stichting – zoals gebruikelijk – ook een onafhankelijke Raad van Toezicht van drie personen. De raad van toezicht heeft tot taak het toezicht houden op het beleid van het bestuur, de financiën en op de algemene gang van zaken in de stichting alsmede het uitoefenen van die taken en bevoegdheden die in deze statuten aan de raad van toezicht zijn opgedragen of toegekend. De raad van toezicht geeft gevraagd en

3

Inboeknummer 8061895_03

ongevraagd advies aan het bestuur. De raad van toezicht vervult ook de formele werkgeversrol voor de programmadirecteur die de dagelijkse leiding heeft van de stichting. 1.2 Het breed gedragen Strategisch Actieprogramma 2025-2030 is een goede basis waar de stichting de komende jaren mee aan de slag kan. Om te komen tot het als bijlage bij dit raadsvoorstel gevoegde concept- Strategisch Actieprogramma 2025-2030 hebben de kwartiermakers van Dutch Design Foundation (DDF) breed gesprekken gevoerd met een veelheid van betrokkenen bij het design ecosysteem in Eindhoven. Op basis van deze gesprekken in combinatie met een analyse van de huidige situatie en met kennis uit de wetenschappelijke literatuur over de werking van regionale ecosystemen zijn een aantal programmatische lijnen geïdentificeerd. Hier wordt de komende jaren vol op ingezet en we verwachten dat die leiden tot versterking van het design ecosysteem met meer economische, maatschappelijke en intrinsieke waarde van design. Het gaat daarbij om de volgende programmalijnen: 1. Creatieve Ruimte: we zien op dit moment dat het aanbod aan ruimte voor creatieve makers onder druk staat. Daarnaast is er een groeiende vraag naar ruimte. Dit vraagt om een gestructureerde aanpak om letterlijk meer ruimte te maken voor de creatieve sector.

Onder andere door vraag en aanbod beter bij elkaar te brengen, kansen in gebiedsontwikkelingen beter te benutten en als stip op de horizon de mogelijkheid verkennen van een entiteit die in eigen beheer ruimte gaat ontwikkelen en exploiteren voor deze sector. Doel is om niet alleen vierkante meters te vinden, maar om het veiligstellen van basisvoorzieningen voor een goed functionerend ecosysteem. Met deze programmalijn kan Eindhoven bouwen aan een toekomstbestendig model dat talent behoudt, huidige en nieuwe generaties makers ruimte geeft en de stad leefbaar en onderscheidend houdt. Wij verwachten dat hier veel potentie inzit. 2. Professionaliseren design ecosysteem: de designsector is breed en zeer divers. Er zijn veel soorten ontwerpers en het is voor de buitenwacht niet altijd duidelijk waarvoor je waar moet zijn. Deze programmalijn zet in op het versterken van de professionaliteit van het ecosysteem om meer impact te kunnen maken. Onder andere gaat het dan om de aansluiting van onderwijs op de arbeidsmarkt en leven lang ontwikkelen, een gedeeld beeld en taal over de waarde/ omvang van de designsector en inzicht in de effecten van investeringen in design bij opdrachtgevers. Ook ondersteuning van startups en scale-ups op designgebied (inclusief financieringsbehoeften) hoort hierbij.

We willen ook nieuwe partijen aantrekken die bij voorkeur complementariteit toevoegen aan het ecosysteem. 3. Werken met maatschappelijke vraagstukken: uit de huidige groei van de stad en regio komen uitdagende vraagstukken voort waar ontwerpers een grote meerwaarde kunnen leveren. De maatschappelijke opgaven in het kader van de schaalsprong zijn mogelijk geschikte ‘missies’ om regionale (kennis- en ontwikkel) programma’s op te formuleren met meerdere kennisinstituten, bedrijven en organisaties (tech/niet tech) met ontwerpers. DDE wil de coalitievorming voor dit soort programma’s ondersteunen. Dit

4

Inboeknummer 8061895_03

kan ook interessant zijn voor meer meerdere gemeenten in de regio. Daarbij wordt ook gebruik maakt van de ervaringen met het PONT-programma4 dat onder aansturing van DDF in de afgelopen jaren is uitgevoerd. Daarmee kan de hefboom van de ontwerpsector voor het oplossen van actuele maatschappelijke vraagstukken verder versterkt worden. 4. Monitoring en profilering: In de komende jaren worden veel activiteiten ingezet om het ecosysteem te versterken. Doel van deze programmalijn is om deze activiteiten te monitoren op impact, zodat we kunnen vaststellen of er daadwerkelijk duurzame verbindingen ontstaan die het ecosysteem versterken en of de verwachte maatschappelijke en economische meerwaarde daadwerkelijk gecreëerd wordt. Daarnaast bevat deze actielijn het opzetten en afstemmen van acties om informatie over publieke activiteiten in het ecosysteem naar buiten (lokaal, regionaal, landelijk en internationaal) te brengen en zo de stad en regio nog sterker te profileren als unieke hotspot van tech en design.

1.3 Het bestuur van de stichting vertegenwoordigd een breed scala aan stakeholders in het lokale en regionale design ecosysteem waardoor impact en slagvaardigheid geborgd is. Inmiddels hebben bestuurders van onderwijsinstellingen, bedrijfsleven en ontwerpers toegezegd om toe te treden tot het bestuur. Daarmee zitten belangrijke stakeholders van het design ecosysteem regelmatig met elkaar aan tafel en geven ze gezamenlijk richting aan de activiteiten op basis van het gedeelde Strategisch Actieprogramma 2025-2030. Gezamenlijk werken vanuit een gedeelde agenda is op een aantal gebieden een succesformule voor deze regio gebleken. Het stelt ons in staat om slagkracht te ontwikkelen en met één verhaal naar buiten te gaan. 1.4 Het bestuur van DDE stelt het Strategisch Actieprogramma 2025-2030 vast. Tijdens de laatste vergadering in december stelt het bestuur van Stichting DDE het Strategisch Actieprogramma vast. De gemeente is één van de partners in dit bestuur, vandaar dat besluitvorming over het Actieprogramma niet als voorstel in dit dossier is meegenomen. In de collegebrief van 4 oktober hebben wij aangegeven dat wij voornemens zijn de raad gelegenheid te geven om de wethouder input mee te geven die zij vervolgens kan inbrengen in het bestuur van de stichting. Wij nodigen u daarom uit om te reflecteren op het actieprogramma bij de behandeling van dit raadsvoorstel.

Kanttekeningen Niet van toepassing.

4 Zie https://www.depubliekeontwerppraktijk.nl/

5

Inboeknummer 8061895_03

Personele consequenties De benodigde ambtelijke en bestuurlijke inzet voor deze stichting moet nog nader uitkristalliseren omdat het een nieuwe stichting betreft. Daarnaast kan een impuls aan het design ecosysteem tot extra inzet van de ambtelijke organisatie leiden.

Financiële consequenties In de begroting 2025-2028 heeft u onder andere het besluit genomen om met ingang van 2025 voor 5 jaar (2025-2029) € 200.000 per jaar in te zetten om daarmee het loopvermogen van de nieuwe stichting ter versterking van het design ecosysteem vorm te geven. Voor 2025 is deze subsidie verstrekt aan DDF als kwartiermaker voor DDE. Wij hebben u hierover geïnformeerd. Voor 2026 e.v. zal de subsidie aan de nieuwe stichting DDE verstrekt worden. Bij de begroting 2025 heeft u ook besloten om €1,5 miljoen vrij te maken als eenmalige impuls ter (co)financiering van het nog vast te stellen meerjarige actieprogramma. Zowel de middelen voor subsidiëring van de DDE zijn beschikbaar en toereikend voor de volgende stap. Daarbij wel de kanttekening dat de inzet van €1,5 miljoen voor het Strategisch Actieprogramma 2025-2030 nog onder voorbehoud is van uw goedkeuring op het reserveringsdossier, omdat de €1,5 miljoen voor 2025 in de begroting was opgenomen, maar het Strategisch Actieprogramma pas eind 2025 vastgesteld wordt door het bestuur van de stichting. Daardoor zijn de middelen pas in 2026 nodig. Communicatie Op 22 oktober jl was de publieke lancering van Design Development Eindhoven. Daarbij was u als raad ook uitgenodigd.

De DDW was een logisch podium om toe te lichten hoe de partners in het ecosysteem stappen aan het zetten zijn om het design ecosysteem de komende jaren verder te versterken. Na positieve besluitvorming zal de gemeente hiervan ook deel uitmaken. Planning en uitvoering Bij positieve besluitvorming over dit voorstel, kan de gemeente Eindhoven toetreden tot de stichting en kunnen onze bestuurders toetreden tot het bestuur van de stichting. Het stichtingsbestuur kan vervolgens het Strategisch Actieprogramma 2025-2030 goedkeuren op basis waarvan de organisatie aan de slag gaat. Met de oprichting van de stichting en het vaststellen van het Strategisch Actieprogramma 2025-2030 eindigt de door DDF ingevulde kwartiermakersfase. Evaluatie Er zijn voor een beperkte periode middelen (€200.000 per jaar gedurende 5 jaar) beschikbaar gesteld voor de financiering van de multi-helix designorganisatie DDE. De verwachting is dat deze inzet bij succes een structureel karakter zal hebben. Er zal tijdig een evaluatie uitgevoerd worden op de resultaten van deze inzet. Als daadwerkelijk blijkt dat hier een structurele inzet aan de orde is, komen wij op dat moment met concrete voorstellen.

6

Inboeknummer 8061895_03

Bijlage(n) Als bijlage(n) bij dit voorstel behoren: • Concept Akte van oprichting, d.d. 16 oktober 2025 • Concept Strategisch Actieprogramma 2025-2030, oktober 2025 Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

, secretaris.

7

Inboeknummer 8061895_03

Ontwerp Raadsbesluit De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 28 oktober 2025;

besluit: 1 Op basis van de concept akte van oprichting en concept Strategisch Actieprogramma 2025-2030 geen wensen en bedenkingen te hebben op de voorgenomen deelname aan de stichting Design Development Eindhoven

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 16 december 2025.

, griffier.

8