Raadsvoorstel Concept RES 1.0 Metropoolregio Eindhoven
Tekst van het document
gemeente Eindhoven Inboeknummer 21bst00549 Beslisdatum B&W 13 april 2021 Dossiernummer 21.15.751
Raadsvoorstel Zienswijze Concept RES 1.0 Metropoolregio Eindhoven Inleiding Het Nationaal Programma RES vraagt de RES regio’s om vóór 1 juli 2021 een door de besturen en volksvertegenwoordigers vastgestelde RES 1.0 in te dienen. Op 8 september 2020 is de Concept RES voorgelegd aan de raadscommissie. De reactie van de commissie op de Concept RES is samen met de reactie van het college naar de RES Stuurgroep gestuurd en op 1 oktober 2020 is de Concept RES met de reacties van de gemeenten gedeeld met het Nationaal Programma RES (NP RES). Na oktober hebben het RES Programmateam en de werkgroepen verder gewerkt aan een RES 1.0 en is gestart met het PlanMER proces. De PlanMER zal in de tweede helft van 2021 worden afgerond. Het regionale Portefeuillehoudersoverleg Energietransitie heeft op 17 maart 2021 ervoor gekozen de gemeenteraden dit voorjaar - via de colleges - een zienswijze te vragen op een ‘Concept RES 1.0’. Deze Concept RES 1.0 is dus een tussenstap, tussen Concept RES en RES 1.0. Met deze zienswijze geeft de raad aandachtspunten aan Stuurgroep en Programmateam die zij meenemen in de voltooiing van de PlanMER en de RES 1.0.
Wettelijke taak Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college Coalitieakkoord: samen met bewoners en bedrijven geven we uitvoering aan een ambitieus klimaat- en energieplan om als Eindhoven bij te dragen aan de klimaatdoelstellingen van Parijs.
Onvermijdelijk Met de RES geven de gemeenten in de Metropoolregio Eindhoven invulling aan de afspraken uit het Klimaatakkoord voor Elektriciteit en Gebouwde omgeving. Doelstelling In het Klimaatakkoord is afgesproken om 35 TWh duurzame elektriciteit op land op te wekken en de warmtevoorziening in de gebouwde omgeving te verduurzamen. Voorstel 1. In te stemmen met de zienswijze op de Concept RES 1.0 Metropoolregio Eindhoven. 2. De zienswijze te verzenden aan de MRE.
Inboeknummer 21bst00549
Argumenten 1.1 De Concept RES 1.0 is in grote mate in lijn met de kaders uit de Startnotitie RES en de reactie van gemeente Eindhoven op de Concept RES. De Concept RES 1.0 is een verdere concretisering van de regionale strategie voor de energietransitie. De Concept RES 1.0 bouwt verder op de hoofdlijnen van de Concept RES zoals voorgelegd aan de raadscommissie op 8 september 2020. De punten van de raad bij de Concept RES zijn op de volgende wijze meegenomen in de Concept RES 1.0, dit raadsvoorstel en de concept zienswijze: 1. Dat deze concreter moet worden: Concept RES 1.0
-
-
-
-
2.
Raadsvoorstel
Voor het onderdeel Besparing wordt een regionale basisinfrastructuur voorgesteld met modules waarmee gemeenten kunnen samenwerken. Voor het onderdeel Warmte wordt als doelstelling voorgesteld om bovenlokale bronnen optimaal te benutten, desinvesteringen te voorkomen en maatschappelijke kosten laag te houden. De zonneladder voor opwekking met zonnepanelen is aangepast. Zonopwekking in Natura 2000 en Natuurnetwerk Brabant zijn uitgesloten, alleen uitzondering langs infrastructuur zijn mogelijk. De resultaten van de eerste drie stappen van de PlanMER procedure zijn opgenomen.
Zienswijze 1.1
De koppeling van een financiële vertaling gekoppeld aan de RES 1.0: Concept RES 1.0
Raadsvoorstel
Zienswijze
Zie kanttekening 1.3
3.
De participatie van JongRES: Concept RES 1.0
4.
Raadsvoorstel
Zienswijze
Zie kanttekening 1.2
1.2, 3.2
Raadsvoorstel
Zienswijze
De rol van de raad: Concept RES 1.0
Zie inleiding
5.
Te bekijken of aangehaakt kan worden bij HyWay27: Concept RES 1.0
Raadsvoorstel
Zienswijze
Zie inleiding
4.3.7
2
Inboeknummer 21bst00549
1.2 De voornemens in de Concept RES 1.0 passen binnen het huidige duurzaamheidsbeleid van de Gemeente Eindhoven. De RES wordt goed afgestemd met Eindhovens beleid, o.a. in de Transitievisie Warmte (TVW), en uitvoering van het door de raad vastgestelde beleid Zonneparken en Windturbines in Eindhoven (2020), het Klimaatplan 2021-2025 (2020) en de aanpak Slim Verduurzamen Vastgoed (SVV). 1.3 De tussenresultaten van de PlanMER passen binnen de kaders van het door de raad vastgestelde beleid Zonneparken en Windturbines en Eindhoven (2020) en het Klimaatplan 2021-2026. Onze RES-regio is één van de landelijke pilots waarin het PlanMER instrument wordt ingezet in de Regionale Energie Strategie. De PlanMER is niet wettelijk verplicht voor de RES, maar stelt de regio in staat om milieu-effecten vroegtijdig en op een voor alle MREgemeenten gelijke wijze mee te nemen in het bepalen van zoekgebieden. In de eerste drie stappen van het PlanMER proces zijn de zoekgebieden uit de Concept RES nader afgebakend en op milieu-effecten beoordeeld. De tussenresultaten uit de PlanMER laten zien het bod van 2 TWh duurzame energie in 2030 uit de Concept RES goed mogelijk is. Op het grondgebied van Eindhoven zijn twee zoekgebieden aangewezen, zoals te zien is in de kaarten op pagina’s 46 en 56.
Beide zoekgebieden zijn opgenomen in het beleid Zonneparken en windturbines, waarbij de ruimtelijke effecten zijn meegewogen. Uit het Klimaatplan 2021-2026 is op te maken dat beiden nodig zijn om de doelstelling uit de Klimaatverordening (2016) te halen. 1.4.1 De Regionale Energie Strategie draagt bij aan de stedelijke opgaven ‘werken aan de energietransitie” en “werken aan gezonde groei” van de Omgevingsvisie. In de Omgevingsvisie 1.0 (2020) is de stedelijke opgave werken aan de energietransitie opgenomen. In de omgevingsvisie staat dat er in 2050 geen aardgas meer gebruikt wordt in de stad. Alternatieve, duurzame energiebronnen zijn dus hard nodig en voor veel van deze bronnen zijn we (deels) afhankelijk van initiatieven en afspraken die gemeentegrens-overschrijdend zijn. De Regionale Energie Strategie bevat regionale ambities en uitgangspunten en draagt zo bij aan de energietransitie. Ook worden er regionale zoekgebieden aangewezen voor grootschalige opwek van duurzame energie. Deze zoekgebieden dragen bij aan een gezonde groei van zowel Eindhoven als de regio. 1.4.2 De Regionale Energie Strategie draagt bij aan de instrumenten van de Omgevingswet en werkt door naar de nieuwe Omgevingsvisie 2.0. Onder de nieuwe Omgevingswet heeft de Regionale Energie Strategie een werking op strategisch niveau voor hele stad/regio. Dit moet door de raad worden vastgesteld.
De definitief vastgestelde Regionale Energie Strategie wordt als input meegenomen bij de nieuw op te stellen Omgevingsvisie 2.0. De strategische onderdelen van de RES krijgen in de Omgevingsvisie 2.0 daarin een plek, alsmede evt. aangewezen zoekgebieden voor de opwek van duurzame energie. Kanttekeningen
3
Inboeknummer 21bst00549
1.1 De inspraakprocedure op de PlanMER moet nog starten. Om nog in 2021 een RES 1.0 met een definitieve selectie van zoekgebieden vast te kunnen stellen, is een planning voor de PlanMER gemaakt waarin de inspraak start in mei 2021. Bij de behandeling van dit raadsvoorstel moet de inspraakprocedure op de PlanMER dus nog starten. Dit is afgestemd met de Commissie m.e.r. en Provincie Noord-Brabant. Pas bij vaststelling van de RES 1.0 (vierde kwartaal 2021) kunnen de raden de inspraak van inwoners meewegen in hun besluitvorming. De reacties uit de inspraakprocedure wordt natuurlijk wel meegenomen in het proces richting de RES 1.0 en de verdere selectie en detaillering van de zoekgebieden voor grootschalige opwek. 1.2 Participatie van inwoners in de RES is nog niet breed ontwikkeld. De raad vroeg in haar reactie op de Concept RES aandacht voor draagvlak en participatie van inwoners (zie bijlage 4 van het B&W besluit 701. Concept Regionale Energie Strategie). Inwoners hebben in een digitale inloopbijeenkomst op 11 februari 2021 vragen kunnen stellen en via een internetconsultatie van oktober tot december 2020 hun mening over verschillende aspecten van de energietransitie kunnen geven. De resultaten zijn te lezen in bijlage 1.1 van de Concept RES 1.0 Verschillende maatschappelijke groepen zijn betrokken bij het RES proces. Één van de belangenorganisaties in de adviesgroep is JongRES.
Op 14 december hebben we met JongRES middels een spelvorm dertig jongeren kennis laten maken met de RESopgave. JongRES is ook aangesloten bij het Eindhovense Klimaatnetwerk040. De samenwerkingsovereenkomst die in maart jl. is getekend met The New Block biedt de kans om de RES tijdens een debatavond voor te leggen aan het Klimaatnetwerk040 en inwoners van de stad. Samen met Pon Telos start ook een Research Community, waarin 80 respondenten van de RES internetconsultatie uitgenodigd worden om een aantal RES-onderwerpen uit de enquete verder te verdiepen. 1.3 De Concept RES 1.0 is nog niet concreet over de uitvoering en de financiële implicaties daarvan voor de gemeenten. Er is nog geen sprake van een uitvoeringsprogramma voor de verschillende onderdelen van de RES. Uitgangspunt is dat besluiten over veel aspecten van de RES lokaal worden genomen. Gemeenten zijn dus zelf aan zet, waarbij de mogelijkheden en kansen en fasering per gemeente kunnen verschillen. In het najaar van 2020 is een nieuwe werkgroep in de RES gestart met een verkenning naar de uitvoering. Adviesbureau BMC is in januari jl. gestart met een inventarisatie onder bestuurders, gemeentesecretarissen, de RES-ambtenaren en hun leidinggevenden naar de behoeften aan bovengemeentelijke samenwerking op de vele onderwerpen in de RES. De rapportage wordt verwacht in juni 2021.
Kosten De kosten voor de inzet van de gemeente voor de RES zijn vooralsnog gedekt via de reserve Stimuleren Energietransitie. Van de kosten van de verdere uitvoering is vooralsnog geen beeld. Bij incidentele kosten voor inzet worden deze eventueel gedekt
4
Inboeknummer 21bst00549
uit de reserve Intensiveringsmiddelen duurzaamheid die in de begroting 2021 door de raad zijn vastgesteld. Na 2022 zijn structurele middelen nodig voor continuering en uitbreiding van de rol binnen de Regionale Energie Strategie. Op dit moment lopen er echter gesprekken tussen het Rijk en de gemeenten over de vraag hoe gemeenten in staat worden gesteld om, financieel gezien, hun deel in het nakomen van het Klimaatakkoord in te vullen. Zodra deze gesprekken afgerond zijn kan definitief vastgesteld worden of en in welke mate de gemeente Eindhoven financiële middelen ter beschikking kan stellen. Communicatie In een digitale inloopbijeenkomst op 11 februari 2021 hebben inwoners en volksvertegenwoordigers informatie gekregen en vragen kunnen stellen over de lijn van de Concept RES 1.0. In het najaar van 2020 is een adviesgroep van belangenorganisaties geformeerd die betrokken wordt bij het RES proces. Deze adviesgroep is in februari jl. gevraagd een reactie te geven op een voorlopige versie van de Concept RES 1.0. De reacties zijn verzameld in een bijlage bij de Concept RES 1.0 opgenomen. De adviesgroep zal ook betrokken worden bij de verdere selectie en detaillering van de zoekgebieden in de RES 1.0. In mei 2021 zal de inspraakprocedure op de PlanMER starten. Inwoners en belanghebbenden kunnen dan reageren op de PlanMER resultaten.
Hiervoor zullen subregionale bijeenkomsten georganiseerd worden in mei. Planning en uitvoering April-juni 2021: De concept RES 1.0 wordt met een raadsvoorstel ter zienswijze voorgelegd aan de raad. Uiterlijk 1 juli 2021: De concept RES 1.0 wordt aangeboden aan het NP RES. Vierde kwartaal 2021: De RES 1.0 wordt ter vaststelling voorgelegd aan de raad. Evaluatie Na de RES 1.0 gaat het proces ook door. Elke twee jaar moeten we onze RES actualiseren en verdiepen en opnieuw vaststellen. Bijlage(n) Als bijlage(n) bij dit voorstel behoren: • Concept Regionale Energie Strategie 1.0 Metropoolregio Eindhoven met bijlagen • concept zienswijze Concept Regionale Energie Strategie 1.0 Metropoolregio Eindhoven • aanbiedingsbrief zienswijze Concept Regionale Energie Strategie 1.0 Metropoolregio Eindhoven
5
Inboeknummer 21bst00549
De bijlagen worden meegestuurd
Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Burgemeester en wethouders van Eindhoven,
, secretaris.
6
Inboeknummer 21bst00549
Raadsbesluit De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 13 april 2021; gelet op de behandeling in de meningsvormende vergadering van 18 mei 2021; gelet op de behandeling in de meningsvormende vergadering van 25 mei 2021; gelet op het aangenomen amendement A2 “Klimaatrechtvaardigheid: schone energie voor iedereen”; gelet op de Tijdelijke wet digitale beraadslaging en besluitvorming provincies, gemeenten, waterschappen en openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba;
besluit: 1.
2.
In te stemmen met de zienswijze op de Concept RES 1.0 Metropoolregio Eindhoven met dien verstande dat in de Zienswijze van de gemeente Eindhoven op de Concept RES 1.0. in de reactie bij punt 1.2 de eerste zin “De raad onderschrijft de RES opgave en het afwegingskader van NP RES.” wordt gewijzigd in: “De raad onderschrijft de RES opgave en het afwegingskader van NP RES maar wil hier “klimaatrechtvaardigheid” aan toevoegen als prominent uitgangspunt. Hieronder verstaan wij dat de vervuiler betaalt en dat duurzame oplossingen voor iedereen (financieel) bereikbaar zijn.” (A2) De zienswijze te verzenden aan de MRE
Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 1 juni 2021.
J. Verbruggen, griffier.
7