Raadsvoorstel Beleidsplan 2025-2028 Van Abbemuseum De tijd vooruit

Gemeente Eindhoven Van Abbemuseum Inboeknummer 24bst00592 Dossiernummer 24.19.654 B&W beslisdatum 07 mei 2024

Raadsvoorstel Beleidsplan 2025-2028 Van Abbemuseum: "De tijd vooruit"

Inleiding Het Van Abbemuseum Eindhoven is in 1936 opgericht als museum voor moderne kunst en heeft zich in bijna 90 jaar doorontwikkeld tot een toonaangevend museum voor moderne en hedendaagse kunst in Europa. Het heeft drie collecties: een kunstcollectie van 3.600 werken, een vakbibliotheek met ruim 140.000 titels en een diverse verzameling archieven. Het Van Abbemuseum is dé plek om kunst te ervaren. Niet alleen door te kijken. Ook door te horen, te ruiken en te voelen. Alle kunstwerken en designobjecten in de collectie vertellen een verhaal uit de samenleving. Soms ongemakkelijk of confronterend, maar vaak hoopvol. Het museum bouwt bruggen tussen verschillende mensen, verrassende of onbekende verhalen en verbindt Eindhoven met allerlei plekken over hele de wereld. De tentoonstellingen zijn verrassend en vooruitstrevend. Samen met het publiek zoekt het museum de grenzen op. Alles om kunst de ruimte te geven. Om tegenstellingen in de samenleving aan het licht te brengen en te verkleinen. Een plek om elkaar te ontmoeten en van elkaar te leren. Een kunstmuseum dat kritisch is op het moderne tijdperk. Dat doet het museum door thema’s als kolonisatie, diversiteit en klimaat te onderzoeken. Dit doen we onder andere door verschillende stemmen een podium te geven.

Daarmee worden de bezoekers – in al hun verschillen – uitgedaagd, geïnspireerd en verbonden met elkaar en met het museum. Iedere vier jaar markeert het museum zijn koers voor de komende periode in een beleidsplan, dat ter vaststelling wordt voorgelegd aan de Raad. Het huidige Beleidsplan 2021-2024 ‘Voor mensen nu en straks’ loopt dit jaar af en wordt in een inhoudelijke en natuurlijke lijn opgevolgd door het Beleidsplan ‘2025-2028 ‘De tijd vooruit’. Dit beleidsplan heeft een looptijd van vier jaar en sluit zo aan bij de cyclus van de Stichting Cultuur Eindhoven. Conform het vorige beleidsplan is er ook voor dit beleidsplan inhoudelijk advies over het beleidsplan gevraagd aan de Stichting Cultuur Eindhoven/de Cultuurraad.

Inboeknummer

24bst00592

Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college Onvermijdelijk

Doelstelling Het realiseren – in de komende vier jaar – van het beleid binnen de kaders zoals verwoord in het Beleidsplan 2025-2028 Van Abbemuseum ‘De tijd vooruit’. Voorstel 1. Vaststellen van het Beleidsplan 2025-2028 Van Abbemuseum ‘De tijd vooruit’ van het gemeentelijk Van Abbemuseum en de inhoudelijke koers die het museum daarin voor de komende vier jaar uitzet. 2. De begrotingswijziging dienovereenkomstig vast te stellen. 3. Het Van Abbemuseum vanaf heden identiek te behandelen als de overige sectoren in de gemeentelijke meerjarenbegrotings- en verantwoordingssystematiek. Argumenten 1.1 Met het Beleidsplan 2025-2028 ‘De tijd vooruit ’wordt de inhoudelijke koers voor de komende vier jaar uitgezet. In deze tijd van polarisatie en individualisering zijn kunst en cultuur belangrijker dan ooit. Kunst stimuleert wederzijds begrip. Het verbindt mensen die elkaar anders niet zouden vinden. Een kunstmuseum is een vrije ruimte waar verschillen mogen bestaan en waar iedereen gelijkwaardig is. En dat is cruciaal in een stad als Eindhoven. Een stad die groeit en waarvan de inwoners steeds diverser, meerstemmiger en internationaler zijn. Het Van Abbemuseum verbindt: het brengt de Eindhovenaren bij elkaar. De collectie van het museum heeft een betekenis in die gesprekken en vertegenwoordigt ons collectief geheugen. Met de collectie bouwen we bruggen.

Het laat zien welke keuzes er zijn gemaakt en wat men in bepaalde periodes van waarde vond en wat niet. Onze maatschappelijke missie is om deze verhalen te vertellen. Het vroegtijdig aankaarten van belangrijke maatschappelijke thema’s als kolonialisme, klimaat en diversiteit is wat ons kenmerkt en ons onderscheidt van andere musea. Maar ook het spotten en programmeren van aankomend lokaal, nationaal en internationaal talent. Dat is onze voortrekkersrol. Dat is de kracht van het Van Abbemuseum. Het museum is de tijd vooruit. Daarbij is ons publiek meer dan alleen een bezoeker. Het zijn ook onze partners; mensen met wie we samenwerken en die ons hun verhaal vertellen. Wij zijn als Van Abbemuseum een constituent museum: vanuit gelijkwaardigheid co-creëren we met individuele bewoners en gemeenschappen uit Eindhoven De komende jaren vergroten we onze toegankelijkheid voor nóg meer inwoners van Eindhoven. Hun interesses en behoeften zijn het vertrekpunt van onze activiteiten. Want het van Abbemuseum is van ons allemaal.

2

Inboeknummer

24bst00592

Dit doen we: -

-

-

-

In 2026 opent de nieuwe multi-zintuiglijke, meerstemmige collectiepresentatie met werktitel Hoe laat is het? waarin ons besef van tijd en de tijdelijkheid van alles centraal staan. Ieder jaar is er een solopresentatie die aansluit bij de actualiteit en bij Eindhoven en waar nieuwe partnerschappen uit ontstaan binnen de stad. Er is jaarlijks een tentoonstelling die het grensgebied tussen kunst en design bevraagt en de rol van het museum daarin. Het museum biedt de komende jaren een eigen museumruimte aan nieuwe gemeenschappen die niet eerder binnen waren en zet in op bezoekers die fysiek niet zelfstandig het museum kunnen bezoeken. Het museum verkent de mogelijkheden voor een gezamenlijk depot voor de collecties van het Van Abbemuseum, Eindhoven Museum en de afdeling archeologie van de gemeente Eindhoven. Het museum werkt aan laagdrempelig taalgebruik met een nieuwe tone of voice en teksten op B1-niveau, zodat deze breed toegankelijk zijn. Het museum zet in op het vergroten van de (online) toegankelijkheid en zichtbaarheid via de website en social media.

Dit resulteert in: -

-

-

-

Een verdere verbreding en verjonging van het museumpubliek, met een speciale focus op Eindhovenaren. Het totale bezoekersaantal stijgt van bijna 89.000 in 2023 naar 111.000 in 2028. Een stijging van het aantal bezoeken van jongeren en scholieren met 10%. Momenteel volgen 10.000 jonge Eindhovenaren één van de educatieprogramma’s van het museum. Het museum richt zich hierbij de komende jaren in het bijzonder op vmbo en mbo. Jaarlijkse eigen inkomsten ten gunste van de exploitatie van rond de 1 miljoen euro en eveneens rond de 1 miljoen euro jaarlijkse inkomsten uit fondsen, subsidies en sponsoring ter ondersteuning van het tentoonstellingsprogramma en het aankopen van kunstwerken; Door meer samenwerking een betere positionering in de regio, landelijk en internationaal.

1.2 Inhoudelijke advisering van de Stichting Cultuur Eindhoven/de Cultuurraad is gevraagd conform toezegging uit het verleden. Bij de behandeling van het Verzelfstandigingsdossier (13 december 2016) is toegezegd de Stichting Cultuur Eindhoven en/of de Cultuurraad een inhoudelijk advies te vragen over het conceptbeleidsplan. In de lijn van die toezegging is ook voor dit beleidsplan aan de Stichting Cultuur Eindhoven om inhoudelijke advisering gevraagd. Het Van Abbemuseum heeft 4 april 2024 het advies ontvangen. Zie hiervoor bijlage 2 ‘Cultuur Eindhoven, Advies Cultuurraad Beleidsplan 2025-2028 Van Abbemuseum’.

3

Inboeknummer

24bst00592

Het museum is de Cultuurraad erkentelijk voor haar adviezen. Men krijgt input over de sterke punten in het beleid en over zaken waar de Cultuurraad nog nadere toelichting zou willen zien. 1.3 De reflectie van het Van Abbemuseum op het advies van de Stichting Cultuur Eindhoven / de Cultuurraad Het museum heeft gekozen om zowel een reflectie te geven op het advies in bijgevoegde notitie als in het beleidsplan een aantal concrete uitwerkingen toe te voegen. De cultuurraad is positief over het beleidsplan, de artistieke uitgangspunten en de positie van het museum regionaal en internationaal. Maar ook over de meerwaarde van het museum in het culturele lokale ecosysteem en de rol die het museum speelt in het onderwijs. De Cultuurraad geeft ook aan dat ze graag meer uitwerking had gezien op een aantal onderwerpen. Dit hebben wij voor zover nu al mogelijk toegevoegd in de versie van het beleidsplan dat nu voorligt. Een aantal concrete of meer gedetailleerde uitwerkingen zijn op dit moment nog moeilijk te maken. Conform de reguliere gemeentelijke planning- en controlcyclus zal de concrete voortgang van de activiteiten van het museum worden gemeld.

2.1 In de begrotingswijziging zijn de benodigde aanpassingen die beschreven zijn in het beleidsplan verwerkt In het Beleidsplan 2025-2028 hebben wij een actuele meerjarenraming op basis van prijspeil 2024 opgenomen die aansluit bij de door u vastgestelde begroting 2024-2027 in november 2023. Ten opzichte van de gemeentelijke begroting, die gebaseerd is op het Beleidsplan 2021-2024, heeft nu een realistische budgettair neutrale herschikking van de kosten en opbrengsten plaatsgevonden n.a.v. het nu vast te stellen Beleidsplan 20252028. 3.1 Het Van Abbemuseum identiek behandelen in de gemeentelijke meerjarenbegrotingsen verantwoordingssystematiek Conform onze financiële richtlijnen en de basisregels uit het Bestuursakkoord ‘Samen Morgen Mooier Maken’ lossen wij mogelijke negatieve resultaten zoveel mogelijk op met positieve resultaten binnen het taakveld/raadsprogramma. Pas als dat niet mogelijk is informeren wij u hierover bij de reguliere verantwoordingsmomenten (turap en jaarrekening).

Door het beslispunt ‘Het Van Abbemuseum vanaf heden identiek te behandelen als de overige sectoren in de gemeentelijke meerjarenbegrotings- en verantwoordingssystematiek’ vast te stellen vervalt binnen het op 26 juni 2012 aangenomen amendement A1 ‘Van Abbemuseum – financiën helder en op orde’ het besluit 1c (tekorten in mindering brengen op de storting van de gemeente in het fonds collectie en tentoonstellingen). In de afgelopen jaren heeft het museum in de bedrijfsvoering transparant en adequaat laten zien, corona-gevolgen en bovenmatige prijsstijgingen uitgezonderd, alle activiteiten binnen de beschikbare budgetten te kunnen realiseren. Wij voldoen daarmee aan de financiële richtlijnen en basisregels.

4

Inboeknummer

24bst00592

Kanttekeningen nvt Personele consequenties nvt Financiële consequenties Het overzicht van kosten en opbrengsten conform de gemeentelijke begrotingssystematiek geeft het volgende beeld (deze tabellen zijn ook in het Beleidsplan 2025-2028 opgenomen) op basis van prijspeil 2024.

Communicatie Het beleidsplan is samen met diverse teams binnen het Van Abbemuseum vormgegeven. Ook het bestuur van de Vrienden van het Van Abbemuseum en het bestuur van de Promotors van het Van Abbemuseum hebben inhoudelijk hun input gegeven op het conceptbeleidsplan. Ook is Stichting Cultuur Eindhoven/de Cultuurraad gevraagd een advies uit te brengen. Het museum heeft gekozen om zowel een reflectie te geven op het advies in bijgevoegde notitie als in het beleidsplan een aantal concrete uitwerkingen toe te voegen. Planning en uitvoering Na een akkoord van de Raad wordt het beleidsplan door het museum intern uitgewerkt. Vanaf 2025 zullen de diverse voorgestelde tentoonstellingen te zien zijn. Vanaf voorjaar 2026 is de nieuwe multi-zintuiglijke en meerstemmige collectiepresentatie te bezoeken.

5

Inboeknummer

24bst00592

Evaluatie Conform de reguliere gemeentelijke planning- en controlcyclus zal de voortgang van de activiteiten van het museum worden gemeld.

Bijlage(n) Als bijlage(n) bij dit voorstel behoren: • 1. Beleidsplan 2025-2028 Van Abbemuseum ‘De tijd vooruit’. • 2. Advies Cultuurraad Stichting Cultuur Eindhoven • 3. Reflectie op advies Cultuurraad Stichting Cultuur Eindhoven • 4. Begrotingswijziging Beleidsplan 2025-2028 Van Abbemuseum ‘De tijd vooruit’.

Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

, secretaris.

6

Inboeknummer

24bst00592

Ontwerp Raadsbesluit De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 7 mei 2024;

besluit: 1. Vaststellen van het Beleidsplan 2025-2028 Van Abbemuseum ‘De tijd vooruit’ van het gemeentelijk Van Abbemuseum en de inhoudelijke koers die het museum daarin voor de komende vier jaar uitzet. 2. De begrotingswijziging dienovereenkomstig vast te stellen. 3. Het Van Abbemuseum vanaf heden identiek te behandelen als de overige sectoren in de gemeentelijke meerjarenbegrotings- en verantwoordingssystematiek.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van

, griffier.

7