Raadsvoorstel B5 Natuurnetwerk Brabant

gemeente Eindhoven Inboeknummer 23bst01438 Dossiernummer 23.44.251 B&W beslisdatum 31 oktober 2023

Raadsvoorstel Bod B5 Natuurnetwerk Brabant Inleiding De biodiversiteit loopt geleidelijk aan achteruit, ook in Eindhoven. Het vraagt forse inspanningen om het tij te keren. Biodiversiteit, alle vormen van leven op aarde en de ecosystemen waarin ook wij zelf leven, is geen modewoord. We hebben biodiversiteit nodig om te kunnen bestaan. Zonder een gevarieerde sterke natuur komt onze gezondheid in gevaar. Eindhoven heeft dit thema daarom als één van de speerpunten benoemd binnen het groenbeleid en bestuursakkoord, waar we al jaren op allerlei manieren op inzetten. Biodiversiteit ontwikkelt zich het best in natuurgebieden. Daarom heeft Eindhoven zich samen met de andere B5-gemeenten (Helmond, 's-Hertogenbosch, Breda en Tilburg) in 2016 in het bidbook Brabantse B5-gemeenten (bijlage 1) gecommitteerd aan het realiseren van extra ecologische hoofdstructuur en ecologische verbindingszone, om zo bij te dragen aan een versterking van het Natuurnetwerk Brabant (NNB1,). Eindhoven streeft via dit B5-bod naar het toevoegen van 130 hectare ecologische hoofdstructuur en 20 km ecologische verbindingszone. In het bidbook is ook de inspanningsverplichting opgenomen om in 2027 als B5-steden gezamenlijk 500 hectare aan nieuwe natuur te ontwikkelen.

Het bod van de gemeente draagt bij aan de bouwstenen om biodiversiteit (tegengaan van versnippering, verdroging en verlies leefgebieden) te vergroten, een ambitie zoals ook verwoord in het plan van aanpak biodiversiteit (2023). B5-gemeenten, provincie, Groenontwikkelfonds Brabant (GOB) en manifestpartners (o.a. Staatsbosbeheer en Waterschap) werken samen aan de realisatie van de afgesproken doelen. Het realiseren van nieuwe natuur is in de meeste gevallen een uitgebreid en complex proces dat op verschillende vlakken inzet vraagt. De afgelopen jaren heeft Eindhoven dan ook stevig moeten werken om de in het bidbook aangegeven agrarische percelen gereed te maken voor natuur. Het GOB helpt met subsidie voor de inrichtingskosten en kosten voor functiewijziging. Maar niet voor de project-, beheer- en grondaankoopkosten. Die zijn noodzakelijk voor het daadwerkelijk realiseren van de nieuwe natuur, maar moeten dus door de gemeente zelf ingebracht worden. Met goedkeuring van dit voorstel worden deze kosten gedekt uit eerder beschikbaar gestelde middelen voor grondaankoop, klimaat en plattelandsontwikkeling, waarmee in ieder geval 84 hectare nieuwe natuur (bijlage 2) kan worden toegevoegd.

Mits het GOB ook de volgende subsidieaanvraag honoreert, heeft dit raadsvoorstel de financiële randvoorwaarde aan de gemeentelijke zijde gecreëerd om ook het restant van de beoogde 130 hectare nieuwe natuur en de 20 km ecologische verbindingszone t/m 2027 te realiseren. 1

Het Natuurnetwerk Brabant bestaat uit aaneengesloten Brabantse Natuurgebieden. Het is een netwerk van deels bestaande en deels nieuwe natuurgebieden die door natuur- en ecologische verbindingszones met elkaar verbonden zijn. Hierdoor kunnen dieren zich makkelijker verplaatsen tussen verschillende natuurgebieden. Zo wordt de biodiversiteit (het totaal aan planten en dieren) bevorderd.

Inboeknummer 23bst01438  Wettelijke taak  Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college  Onvermijdelijk Doelstelling Dit voorstel draagt bij aan het realiseren van een kwalitatief hoogwaardige groenstructuur met de daarin passende gebruiks- en natuurfuncties door het toevoegen van nieuwe natuur aan het Natuurnetwerk Brabant. Biodiversiteit wordt hiermee versterkt en geeft mede invulling aan de klimaatdoelen van Eindhoven. Voorstel 1. Instemmen met het toekennen van een krediet vanaf 2023, van € 1,2 mln., dat structureel gedekt wordt uit de stelpost kapitaallasten, voor een bedrag van € 12.000 uit het programma ‘Openbaar groen en (openlucht)recreatie’ voor de grondaankoopkosten van ca. 10 ha landbouwgronden; 2. De project- en beheerkosten ‘nieuwe natuur’ gedurende het project 2023 t/m 2027, uit het programma ‘Openbaar groen en (openlucht)recreatie’ te dekken uit: - de stelpost 'kapitaallasten' in 2024 voor €62.000; vanaf 2025 t/m 2027 voor € 93.000, - de stelpost ' CDOKE-klimaatgelden' in 2024 t/m 2026 voor € 170.000 - de stelpost 'regionale plattelandsontwikkeling' in 2026 voor €31.000 en in 2027 voor €102.000; 3. De jaarlijkse beheerkosten met ingang van 2028 structureel te dekken uit: - de stelpost 'kapitaallasten' voor €93.000 (prijspeil 2023) - de stelpost 'plattelandsontwikkeling' voor de rest van de beheerkosten €94.000 (prijspeil 2023). 4.

De begrotingswijziging dienovereenkomstig vast te stellen. Argumenten 1.1 Door het toekennen van dit krediet kunnen we de Eindhovense ambitie (en vastgelegde commitment) Bod B5 én doelen uit het bestuursakkoord en het groenbeleid realiseren. Aangezien biodiversiteit zich het best laat ontwikkelen in natuurgebieden, is het voor een grote stad met veel inwoners een grote meerwaarde goed bereikbare natuur dicht bij huis te hebben. Investeren in natuur, dicht bij huis is bewezen gezond voor de bewoners. De economische baten van natuur voor gezondheid zijn groot. De aanleg van natuur laat zich goed combineren met de klimaatopgaven. Zowel het bergen van water in natte periodes als het slim vasthouden van water in droge periodes. 1.2 Aankoop 10 ha agrarische gronden. Om 130 hectare nieuw natuur toe te voegen aan het Natuurnetwerk, zal circa 10 ha agrarische grond aangekocht worden. De overige gronden, van de beoogde 130 ha, zijn reeds in bezit van de gemeente. 2.1 De inzet van stelpost klimaatgelden; regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE). Voor de financiering van de uitvoeringskosten van het Klimaatakkoord heeft het rijk de tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE)

2

Inboeknummer 23bst01438 in het leven geroepen (zie raadsvoorstel 23bst01260). Het doel van de tijdelijke regeling CDOKE is het vergroten van de capaciteit bij decentrale overheden. De middelen zijn bestemd voor het vergroten van de ambtelijke capaciteit ten behoeve van de uitvoering van het klimaat- en energiebeleid, waaronder de versterking van natuur, en wordt met voorliggend dossier ingezet voor de personele projectkosten van dit project. 2.2 Dit voorstel draagt rechtstreeks bij aan de realisatie van doelen uit het programma “Openbaar groen en (openlucht)recreatie”. Het GOB geeft geen subsidie voor de project-, beheer- en grondaankoopkosten. Gezien de verschillende taakvelden die dit voorstel dient, waaronder de realisatie van het programma 'Openbaar groen en (openlucht)recreatie', is het gerechtvaardigd en logisch de resterende projectkosten en beheerskosten structureel uit deze stelposten te dekken. 2.3 De afwaardering van de agrarische gronden naar natuur is gedekt Het GOB verstrekt inrichtings- en afwaarderingssubsidie voor inrichting van de percelen en afwaardering van gronden naar natuur. De subsidie voor inrichting wordt gebruikt voor de uitvoering van de inrichting. De subsidie voor de waardedaling zal ter hoogte van de werkelijke waardedaling worden gebruikt om de boekwaarde van de grond af te kopen.

Kanttekeningen 1.1 Verwerving landbouwgrond is afhankelijk van externe factoren Het proces om natuurgronden te verwerven is afhankelijk van beschikbaarheid en marktontwikkeling. Wij werken nauw samen met partners van het Bod B5 en schakelen met elkaar en het GOB voor grondruil en verwerving. Echter, er bestaat hierdoor nog steeds een risico dat het krediet niet volledig kan worden ingezet voor de aanschaf van grond binnen de gestelde termijn. 2.2 Cofinanciering van het GOB is onderhevig aan politieke besluitvorming De subsidiebijdrage van het Groenontwikkelfonds is afhankelijk van de continuïteit van de provinciale subsidieregels van het NNB. De subsidieregelingen worden jaarlijks aangepast en kunnen onder invloed van politieke besluitvorming door de Provincie worden gewijzigd. Momenteel ligt er een toezegging voor 84 hectare. Mocht er onverhoopt voor de overige hectares geen subsidie worden toegekend, zijn er geen financiële risico’s. Het project wordt dan beperkt tot 84 hectare en eventuele resterende middelen blijven in de stelpost. Personele consequenties Er zijn geen personele consequenties. Werkzaamheden voor dit project kunnen binnen de bestaande personele capaciteit worden opgevangen. Middels beslispunt 2, worden alle personeelskosten gedurende het project gedekt.

Financiële consequenties Een raadsbesluit is nodig omdat de stelposten die eerder door uw Raad zijn vastgesteld voor aankoop gronden en plattelandsontwikkeling met dit besluit deels worden ingezet om gedurende de looptijd van het project en daarna structureel, het beheer te dekken van de te realiseren natuur, waarmee de begroting voor het project sluitend is. Door in te stemmen met dit dossier worden de te verwachten kosten, zoals aankoop gronden, (resterende) projectkosten en het beheer van de natuurgronden van het Bod B5 gedekt uit beschikbare middelen. De financiële consequenties zijn hieronder in kaart gebracht. 3

Inboeknummer 23bst01438 Structurele lasten

2024 170 12 62 244

2025 170 12 93 275

2026 170 12 124 306

2027 40 12 155 207

2028 2029 en verder

2024 170

2025 170

2026 170

2027

2028 2029 en verder

Stelpost klimaatgelden 2023 Stelpost kapitaallasten aankoop gronden en beheer

74

105

105

105

105

105

Stelpost plattelandsontwikkeling (dekking beheerkosten) Totale structurele middelen

244

275

31 306

102 207

94 199

94 199

Bedragen x €1000

Projectkosten Aankoop gronden Beheerkosten Totale structurele middelen

12 187 199

12 187 199

Incidentele en structurele dekking Bedragen x €1000

Communicatie Betrokken partners, (o.a. Staatsbosbeheer en Waterschap) wordt periodiek geïnformeerd. Voor uitvoering van de inrichtingsmaatregelen (2024) en bij het bereiken van goed zichtbare mijlpalen wordt publiciteit gezocht, hiervoor is o.a. een film gemaakt ..\Dossier Ban\B5 Bod Natuurnetwerk Brabant.mp4. Deze wordt op de gemeentelijke website geplaatst. Planning en uitvoering Het 1e deel van het Bod B5 is uitvoeringsgereed. De inrichtingsmaatregelen (bijlage 3). worden in 2024 en 2025 uitgevoerd. Hierbij wordt 84 ha agrarische grond omgezet in natuur. In dezelfde periode wordt de subsidieaanvraag afgerond voor de 20 km verbindingszone en de overige hectaren (inclusief aankoop circa 10 ha landbouwgrond). Bij akkoord (door de Provincie) op de subsidieaanvraag wordt het resterende deel van het Bod B-5, uiterlijk 2027 gerealiseerd. Evaluatie Evaluatie van het project zal plaatsvinden na afronding van het project in 2027. Bijlage(n) Als bijlage(n) bij dit voorstel behoren: • Bijlage 1: Bidbook Brabantse B5-gemeenten • Bijlage 2: Kaart overzicht toevoeging Natuurnetwerk Brabant • Bijlage 3: Inrichtingsmaatregelen • Bijlage 4: Begrotingswijziging

4

Inboeknummer 23bst01438

Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan.

Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

, secretaris.

5

Inboeknummer 23bst01438

Ontwerp Raadsbesluit De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van ;

besluit: 1. Instemmen met het toekennen van een krediet vanaf 2023, van € 1,2 mln., dat structureel gedekt wordt uit de stelpost kapitaallasten, voor een bedrag van € 12.000 uit het programma ‘Openbaar groen en (openlucht)recreatie’ voor de grondaankoopkosten van ca. 10 ha landbouwgronden; 2. De project- en beheerkosten ‘nieuwe natuur’ gedurende het project 2023 t/m 2027, uit het programma ‘Openbaar groen en (openlucht)recreatie’ te dekken uit: - de stelpost 'kapitaallasten' in 2024 voor €62.000; vanaf 2025 t/m 2027 voor € 93.000, - de stelpost ' CDOKE-klimaatgelden' in 2024 t/m 2026 voor € 170.000 - de stelpost 'regionale plattelandsontwikkeling' in 2026 voor €31.000 en in 2027 voor €102.000; 3. De jaarlijkse beheerkosten met ingang van 2028 structureel te dekken uit: - de stelpost 'kapitaallasten' voor €93.000 (prijspeil 2023) - de stelpost 'plattelandsontwikkeling' voor de rest van de beheerkosten €94.000 (prijspeil 2023). 4. De begrotingswijziging dienovereenkomstig vast te stellen.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van

, griffier.

6