Raadsvoorstel Additionele subsidie WIJeindhoven

gemeente Eindhoven Inboeknummer 8104203_04 Dossiernummer 26.04.601 B&W beslisdatum 20 januari 2026

Raadsvoorstel Additionele subsidiering Stichting WIJeindhoven in het licht van de transformatie Sociaal Domein Inleiding Met de vaststelling van de Koers Sociaal (2)040 en het Transformatieprogramma is de inhoudelijke richting voor de doorontwikkeling van het sociaal domein bepaald. Daarbij is ook duidelijk dat deze doorontwikkeling alleen met de partners in de stad gemaakt kan worden – immers, daar ligt een belangrijk deel van de uitvoering. Een bijzondere systeempartner in dat kader is Stichting WIJeindhoven omdat ze feitelijk een verlengde uitvoering van gemeentelijke taken ter hand neemt. De financiering van WIJeindhoven loopt via een jaarlijkse begrotingssubsidie gekoppeld aan prestatieafspraken die worden vastgelegd in een uitvoeringsovereenkomst. De subsidieaanvraag voor 2026 is voor wat betreft het gemeentelijk begrote deel al toegekend. Echter, de subsidie aanvraag 2026 van WIJeindhoven overstijgt onze beschikbare gemeentelijke middelen met € 5,8 miljoen. Jaarlijks wordt er gesproken over: • • • • •

De onderbouwing van de hoogte van de benodigde subsidie De afbakening van de taken en de caseload De bijdrage die WIJeindhoven (al) levert in lijn met de Koers, de transformatie en de vereenvoudiging sociaal domein Incidentele subsidies Prestaties en verantwoording

Voor de extra benodigde middelen van € 5,8 miljoen worden op hoofdlijn de volgende redenen genoemd in de subsidie aanvraag: -

-

Meer en steeds complexer wordende casuïstiek, hoge werkdruk en mede daardoor hoog ziekteverzuim maakt dat WIJeindhoven moet inzetten op een meer passende caseload. Gemaakte afspraken in lopende CAO over arbeidsmarkttoeslag en extra uitloopschalen leiden autonoom tot een kostenstijging Voor de nieuwe CAO 2026 leiden afspraken over indexering en werkgeverslasten niet beïnvloedbaar tot een kostenstijging. Incidentele middelen zoals Deltaplan en ESF die ingezet werden voor personeel vallen weg.

Inboeknummer 8104203_04 In overleg met WIJeindhoven is ook gebleken dat er mogelijkheden zijn om in de processen en bedrijfsvoering efficiencyslagen te maken. Wat is nodig? •

• •

Een gezamenlijke opdracht (met kaderstelling en beslissingsbevoegdheid bij de gemeente) om taken en positionering van WIJeindhoven te verbeteren en binnen de (financiële) kaders te brengen. (Financiële) Rust om het huidige gekwalificeerde personeel (bijvoorbeeld SKJregistratie) te kunnen behouden. (Financiële) Stabiliteit om WIJeindhoven de inhoudelijke slag te laten maken naar dienstverlening die maximaal aansluit op de Koers, de transformatie en de vereenvoudiging sociaal domein.

Dit vraagt om een balans tussen een kritische blik op de bedrijfs- en procesvoering enerzijds, en het bieden van (deels) financiële rust anderzijds. Dat laatste kan alleen met een additionele subsidie, zoals nu voorgelegd wordt in dit dossier. Met dit raadsvoorstel onderbouwen we de additionele subsidie voor de komende twee jaar. De subsidie in 2026 en 2027 is bedoeld om in ieder geval vast personeel in essentiële functies te behouden. Dit moet gebeuren in combinatie met efficiencymaatregelen en inzet van financiële middelen vanuit WIJeindhoven. Voor deze periode verwachten we mede-eigenaarschap op het realiseren van de transformatie en maken we gerichte afspraken over de focus van de basisdienstverlening in lijn met de Koers sociaal (2)040. Deze bereidheid is inmiddels ook al uitgesproken. Wettelijke taak WIJeindhoven voert in opdracht van de gemeente de ondersteuning aan inwoners op het gebied van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning, de Jeugdwet, de Participatiewet en de Wet op Schulddienstverlening uit. Doelstelling De doelstelling is tweeledig: a. Subsidieverlening aan WIJeindhoven voor de komende twee jaar, waarmee de continuïteit van dienstverlening voor inwoners zo veel als mogelijk wordt geborgd en verlies van vast, gekwalificeerd personeel wordt voorkomen. b.

Een heroriëntatie op WIJeindhoven om hun dienstverlening maximaal aan te laten sluiten op de Koers, de transformatie en de vereenvoudiging, binnen een sluitende begroting. Voorstel 1. Vaststellen van het onttrekken van 2 x € 2,5 miljoen aan incidentele middelen uit de algemene reserve ten behoeve van een additionele subsidie aan WIJeindhoven, voor 2026 en 2027 om continuïteit in de dienstverlening aan de inwoners te kunnen waarborgen.

2

Inboeknummer 8104203_04 2. Vaststellen van het onttrekken van eenmalig € 0,5 miljoen aan incidentele middelen uit de reserve transformatie sociaal domein voor uitvoerings- en onderzoekskosten om WIJeindhoven toekomstbestendig te maken in lijn met de Koers sociaal (2)040, het transformatieprogramma en de vereenvoudiging sociaal domein. 3. Vaststellen van bijgevoegde begrotingswijziging. Argumenten 1.1 Additionele subsidie is nodig voor 2026 en 2027 met het oog op borging van continuïteit in dienstverlening en behoud van vast personeel in essentiële functies. Geen additionele subsidie verlenen buiten de basissubsidie voor WIJeindhoven is onwenselijk omdat het gehele tekort niet gedekt kan worden vanuit het weerstandsvermogen in combinatie met efficiënte sturing. De begroting van WIJeindhoven bestaat bovendien voor 90% uit personeelskosten en daarmee zou geen additionele subsidie direct impact hebben op de medewerkers en dus op de directe dienstverlening aan inwoners. Een reorganisatie zal dan onvermijdelijk zijn en leiden tot gedwongen ontslagen. Hierbij zal naar verwachting onrust optreden, het ziekteverzuim verder stijgen en daarmee de (kwaliteit van) de dienstverlening rechtstreeks negatief beïnvloed worden. 1.2 Een deel van de kostenstijging bij WIJeindhoven is autonoom en ligt buiten hun beïnvloedingssfeer WIJeindhoven valt onder de CAO Sociaal Werk.

Eind 2025 is een akkoord bereikt over de nieuwe CAO. De autonome effecten van de CAO, indexering en werkgeverslasten tellen op tot een bedrag ad € 2,5 miljoen per jaar (zie bijlage 1). WIJeindhoven voert wettelijke taken uit voor de gemeente en is de enige partij die deze taken namens de gemeente uitvoert. Een dergelijke CAO-stijging zou binnen de gemeente ook doorgevoerd worden in de begroting. WIJeindhoven is een strategische uitvoeringsorganisatie waar we niet zonder kunnen en die de transformatiebeweging samen met ons in gang moet zetten.

De bedragen worden voor zowel 2026 als 2027 toegekend om daarmee een goede balans tussen rust en urgentie te creëren. 1.3 Een deel van het verschil kan voor rekening en risico van WIJeindhoven zijn door efficiencymaatregelen en inzet van het eigen weerstandsvermogen. WIJeindhoven heeft € 5,8 miljoen extra gevraagd maar voor een deel kan dit zelf gedragen worden. Er zijn mogelijkheden om via efficiency-maatregelen beter te sturen op efficiënte en gerichte inzet van mensen en middelen (zowel aan WIJeindhoven-kant als aan de gemeentelijke kant). Daarnaast kan hun weerstandsvermogen dergelijke nadelen (deels) opvangen.

3

Inboeknummer 8104203_04 2.1 WIJeindhoven dient haar dienstverlening in lijn te brengen met de vastgestelde Koers, transformatie en de vereenvoudiging sociaal domein. Daartoe is een heroriëntatie nodig die zich richt op een dienstverlening in lijn met die Koers en transformatie (beweging van 2e naar 1e naar 0e-lijnszorg) en de vereenvoudiging (bijvoorbeeld in relatie tot teams werk & geld) . Onderdeel van deze heroriëntatie zijn minimaal de aspecten: geld, organisatie, tijd, informatie en kwaliteit. Ook is een benchmarkvergelijking Nederlandse gemeenten met vergelijkbare opgaven en omvang van belang. Het onderzoek geeft duidelijkheid op fundamentele aspecten als de rol, positie, governance en taken met bijbehorende wijze van financiering. Dat brengt met zich mee dat bezien wordt in hoeverre ook de gemeentelijke kant van de dienstverlening aangepast moet worden. Immers, in de dienstverleningsketen sluit dit op elkaar aan. Daarmee kan meerjarige duidelijkheid tussen gemeente en WIJeindhoven komen. 2.2 Onttrekking van de € 0,5 miljoen uit de Transformatiereserve is logisch gezien de beoogde effecten van de heroriëntatie. Voor de heroriëntatie is budget nodig voor de uitvoering van een onderzoek en dient capaciteit te worden vrijgespeeld. Daarnaast moet WIJeindhoven de ruimte krijgen om nieuwe werkwijzen te ontwikkelen en medewerkers daarin te trainen.

Dit moet naast de bestaande dienstverlening plaatsvinden. Ook moeten er mogelijkheden zijn aan WIJeindhoven en gemeentelijke kant om zaken uit te werken, te implementeren en processen aan te passen, etc. In bijlage 3 is via de Theory of Change expliciet gemaakt welke heroriëntatie er waarom gemaakt moet worden. WIJeindhoven is een belangrijke strategisch partner. De kennis en expertise in hun organisatie is van groot belang om samen met de gemeente de transformatie sociaal domein in te gaan zetten en in hun organisatie ook een deel van die transformatie te laten plaatsvinden en landen. In het licht van deze beweging is het legitiem om een bedrag ad € 0,5 miljoen uit de transformatiereserve te onttrekken. Kanttekeningen 1. Subsidieaanvraag 2026 en 2027 overstijgt het beschikbare budget voor WIJeindhoven in onze gemeentebegroting en is tijdelijk. Het toekennen van deze additionele middelen is afhankelijk van het raadsbesluit om akkoord te gaan met een begrotingswijziging waarmee middelen onttrokken worden aan de transformatiereserve SD en het weerstandvermogen van de gemeente Eindhoven. Deze toekenning is tijdelijk en afhankelijk van de heroriëntatie op taken en stelselkeuzes, waarin het noodzakelijk is dat WIJeindhoven zich samen met de gemeente heroriënteert op haar visie en dienstverlening.

Het hoge ziekteverzuim en (dreigende) wachtlijstproblematiek maakt dat continue afstemming en gezamenlijke prioritering nodig is. 2. Andere maatschappelijke organisaties in de stad krijgen loon- en prijsstijgingen gecompenseerd tot het niveau van de gemeentelijke index Binnen Eindhoven worden veel maatschappelijke organisaties gesubsidieerd om onze ambities te realiseren. Ook zij ondervinden last van hoge loon- en prijsstijgingen die maar

4

Inboeknummer 8104203_04 deels worden gecompenseerd door de gemeente. Dit is vooral het geval bij begroting subsidies en meerjarig toegekende subsidies. Waarom moet WIJeindhoven dan meer gecompenseerd worden? Dat is te verantwoorden door de bijzondere positie die WIJeindhoven inneemt. Zij voert wettelijke taken namens de gemeente uit en is een essentiële systeempartner: er is geen andere partij in Eindhoven die deze taken uitvoert of op de korte termijn kan uitvoeren. WIJeindhoven is een strategische uitvoeringsorganisatie waar we niet zonder kunnen en die de transformatiebeweging samen met ons in gang moet zetten. 3. Hard ingrijpen in de bedrijfsvoering WIJeindhoven is niet wenselijk. Duidelijk is dat gemeente en WIJeindhoven elkaar nodig hebben in de transformatie. Daarom wordt de behoefte aan interne rust bij WIJeindhoven ook aan gemeentelijke kant gevoeld. We willen dat alle aandacht uitgaat naar de benodigde transformatie. Personele consequenties Het toekennen van de additionele financiële middelen maakt het mogelijk dat vast personeel in essentiële functies in 2026 en 2027 wordt behouden bij WIJeindhoven en de basisdienstverlening aan de inwoners op orde kan blijven in afwachting van de herdefiniëring van taken, rollen en financieringssystematiek met ingang van 2028 (of zoveel eerder als mogelijk).

Voor de gemeente heeft dit besluit vooralsnog geen personele consequenties, mogelijk dat het heroriëntatie onderzoek nog een factor van invloed kan zijn. Financiële consequenties WIJeindhoven heeft een subsidie aangevraagd die de beschikbare financiële kaders voor 2026 en 2027 overschrijdt. Om te voorkomen dat er nu hard en direct moet worden ingegrepen op de bedrijfsvoering en dienstverlening van WIJeindhoven wordt in dit dossier een overbrugging voorgesteld. WIJeindhoven heeft gecalculeerd dat ze haar basistaken kan uitvoeren met een formatie van 378 fte. Met de huidige middelen in de begroting kan 343 fte gefinancierd worden. Een verschil van 35 fte. De gemiddelde kosten per fte voor de WIJeindhoven zijn vastgesteld op € 100.000 per jaar. • De extra benodigde middelen voor het huidige personeelsbestand bedragen hierdoor € 3,5 miljoen per jaar. • De gemeente ondersteunt hierbij voor € 2,5 miljoen per jaar. • Dit betekent een resterend tekort voor WIJeindhoven van € 1,0 miljoen per jaar. • Daarbovenop heeft WIJeindhoven nog € 2,3 miljoen per jaar aangevraagd ten behoeve van andere taken (bijvoorbeeld Deltaplan Jeugd – incidentele middelen). Echter, hierbij zijn de opdrachten komen te vervallen.

• Beide bedragen, ad in totaal € 3,3 miljoen per jaar worden niet gehonoreerd en dienen opgelost te worden door WIJeindhoven (bijvoorbeeld via efficiëncymaatregelen en/of inzet eigen weerstandsvermogen).

5

Inboeknummer 8104203_04 Aanvullend is er € 0,5 miljoen nodig voor uitvoering- en onderzoekskosten voor het uitvoeren van de heroriëntatie en het mogelijk maken van de transformatiebeweging bij WIJeindhoven. De dekking komt daarmee logischerwijs uit de transformatiereserve. Het verloop van de reserve is hieronder weergegeven:

Samenvattend zal de subsidie aan WIJeindhoven 2026 en 2027 als volgt zijn opgebouwd:

Omdat de indexering aan gemeentelijke kant, alsmede de CAO-indexering vanaf half 2027 aan WIJeindhoven-kant nog onbekend is, zijn de bedragen voor beide jaren gelijk. Het huidige weerstandsvermogen biedt in 2026 voldoende ruimte om deze onttrekking uit te voeren. Echter, gezien de reeds geplande onttrekkingen in latere jaren zal het weerstandsvermogen in 2029 zakken tot onder de vastgestelde norm (10% van het begrotingstotaal met een maximum van 110 mln). Dit blijkt uit de geactualiseerde opstelling van de Begroting 2026 (zie onderstaande tabel). Voor die tijd is dus aanvulling nodig wat bij de resultaatbestemming de hoogste prioriteit zal krijgen. Eerst vanuit het domein zelf, en als dat niet kan uit algemene middelen. De verwachting is dat op grond van het laatste Turap resultaat 2025 deze aanvulling al kan plaatsvinden.

Weerstandsvermogen

(x € 1 mln)

2026

2027

2028

2029

154

117,9

113,4

111,4

Inzet eerdere begrotingen

-3

-6

-7

Inzet Kadernota/Begroting 2026

-28

4

5

-6

Inzet dossier herijking tarieven Wmo

-2,6

Inzet dossier WIJeindhoven

-2,5

-2,5

Weerstandsvermogen 1 januari

Stand reserve eigen kapitaal 31-12

117,9

113,4

111,4

105,4

Norm

110

110

110

110

Verschil

7,9

3,4

1,4

-4,6

6

Inboeknummer 8104203_04 Communicatie WIJeindhoven vraagt om snelle duidelijkheid, zodat het personeel geïnformeerd kan worden over de plannen. Planning en uitvoering Zo spoedig mogelijk in 2026 starten we met de heroriëntatie om de vernieuwde rol, positie en taken van WIJeindhoven te bepalen gekoppeld aan de Koers, transformatie en de vereenvoudiging sociaal domein. Daarbij hoort ook een uitspraak over de hoogte en vorm van de bijbehorende financiering. In hoofdlijn zien de vervolgstappen er als volgt uit: • • • • •

Q1 2026: formuleren opdracht onderzoek heroriëntatie Eind Q1 / begin Q2 vaststelling onderzoek door het college Q2 2026: start onderzoek heroriëntatie Q4 2026: besluitvorming resultaat heroriëntatie 2027: implementeren resultaten, in verschillende snelheden op basis van een op te stellen plan van aanpak

Evaluatie Gedurende 2026 en 2027 richt WIJeindhoven zich in volgens de lijn vanuit de Koers en de transformatie. Evaluatie van die nieuwe werkwijze zal vanaf 2028 kunnen plaatsvinden. Het fundamenteel verbeteren en vereenvoudigen van de samenwerking tussen de gemeente en WIJeindhoven (bijvoorbeeld meerjarige subsidies of andere vorm van meerjarige financiering zodat financiële rust gecreëerd kan worden en minder inzet nodig is aan zowel de kant van de gemeente als WIJeindhoven) moet het resultaat zijn van het traject van de komende twee jaar. Bijlage(n) Als bijlage(n) bij dit voorstel behoren: • 1a Begrotingswijziging • 1b Toelichting begrotingswijziging • 2 Financiële onderbouwing CAO ontwikkeling WIJeindhoven • 3 Theory of change

Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

, secretaris.

7

Inboeknummer 8104203_04

Ontwerp Raadsbesluit De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van ; besluit: 1. Vaststellen van het onttrekken van € 5 miljoen aan incidentele middelen uit de reserve eigen kapitaal ten behoeve van een additionele subsidie aan WIJeindhoven voor 2026 en 2027 om continuïteit in de dienstverlening aan de inwoners te kunnen waarborgen. 2. Vaststellen van het onttrekken van € 0,5 miljoen aan incidentele middelen uit de reserve transformatie sociaal domein voor uitvoerings- en ondersteuningskosten om WIJeindhoven toekomstbestendig te maken in lijn met de Koers sociaal (2)040 en het transformatieprogramma. 3. Vaststellen van bijgevoegde begrotingswijziging.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van

, griffier.

8