Raadsvoorstel Actualisatie Begroting en Bekostiging Projectbegeleiding onderwijshuisvesting 2021

gemeente Eindhoven Inboeknummer 21bst00519 Beslisdatum B&W 13 april 2021 Dossiernummer 21.15.551

BLANCO

Actualisatie Begroting & Bekostiging Projectbegeleiding Raadsvoorstel Onderwijshuisvesting 2021 Inleiding Jaarlijks wordt er voor het taakveld onderwijshuisvesting (OHV) een begroting gemaakt. Al jaren is er in de uitvoering een tekort ten opzichte van de begroting. Een van de speerpunten Financiën in het coalitieakkoord is de basis (lees begroting) op orde brengen. Via dit dossier willen we de begroting voor 2021 opschonen en de historisch gegroeide baten en lasten afstemmen op de actuele situatie. We voldoen niet aan onze eigen financiële spelregels als de jaarlijkse lasten niet gedekt zijn door jaarlijkse baten. Voor de Kadernota 2022 zal hiervoor dan ook een claim worden ingediend. Er is ook sprake van lasten die niet middels de begroting OHV worden ingeregeld. Een voorbeeld hiervan zijn de jaarlijks lasten voor ambtelijke projectbegeleiding van onderwijshuisvestingsprojecten. Via een apart collegedossier wordt hiervoor jaarlijks dekking ingeregeld. Voor 2021 dient dit nog plaats te vinden. Vanwege de integraliteit zijn de actualisatie van de begroting OHV 2021 en de bekostiging van de projectbegeleiding OHV nu in één voorstel opgenomen. Omdat de totale begrotingswijziging meer dan € 1 miljoen bedraagt, wordt het voorstel voorgelegd aan de raad. De begroting van OHV omvat de structurele jaarlijkse baten en lasten van OHV.

Dit zijn lasten zoals rente & afschrijving, OZB, verzekering, onderhoud en energie van bruikleenscholen, klokuurvergoeding voor het bewegingsonderwijs, herstel schades, personele inzet, etc. Jaarlijkse baten zijn onder andere huurinkomsten en andere vergoedingen. Jaarlijkse overschotten of tekorten hierin worden verrekend met de Reserve Huisvesting Onderwijs (reserve). Deze reserve is een egalisatiereserve en vangt de de financiële schommelingen binnen het programma OHV op. Al jaren is er een tekort ten opzichte van de begroting dat ontstaan is door met name stijging van de OZB, lasten van bewegingsonderwijs en het aanhouden van wissellocaties. Ook niet jaarlijkse (incidentele) baten & lasten die betrekking hebben op OHV worden verrekend met de reserve. Dit zijn bijvoorbeeld lasten die voortvloeien uit de Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs en de ambtelijke projectbegeleiding van onderwijshuisvestingsprojecten (nieuwbouw, transformatie en uitbreiding van schoolgebouwen). Alhoewel de schoolbesturen in de regel optreden als bouwheer, is er toch sprake van ambtelijke projectleiders. Zij zijn het aanspreekpunt voor de schoolbesturen binnen de gemeente ten behoeve van de ruimtelijke begeleiding.

Inboeknummer 21bst00519

 Wettelijke taak  Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college  Onvermijdelijk Doelstelling Begroting onderwijshuisvesting op orde brengen en projectbegeleiding voor de uitvoering van OHV garanderen. Voorstel 1. Voor het jaar 2021 een budget van € 862.000 ter beschikking stellen voor het tekort op OHV en dit te dekken uit de Reserve Huisvesting Onderwijs. 2. Voor het jaar 2021 een budget van € 575.000 ter beschikking te stellen voor de projectbegeleiding OHV en dit te dekken uit de Reserve Huisvesting Onderwijs. 3. Instemmen met de begrotingswijziging. Argumenten 1.1 De begroting OHV voor 2021 op orde brengen. In het coalitieakkoord is een van de speerpunten Financiën: basis op orde. We schonen de begroting op. Dat betekent dat we op verschillende onderdelen van de begroting de (historisch gegroeide) baten en lasten afstemmen op de actuele situatie. 1.2 Er is sprake van een gezonde en realistische financiële huishouding. De lasten moeten afgedekt worden door externe en interne baten. Begrotingstechnisch zijn met deze maatregelen de begrote lasten in 2021 gedekt door de begrote baten. Met de Turap’s 2021 en Jaarrekening 2020 hoeft dan niet meer gerapporteerd te worden over de structurele afwijkingen. 2.1 Lasten van projectbegeleiding van OHV worden niet geactiveerd maar gedekt vanuit de reserve.

Jaarlijks wordt hiervoor een raming gemaakt van de verwachte projectbegeleidingsuren van de geplande onderwijshuisvestingsprojecten. De vaste formatie OHV valt hier niet onder. Die is wel onderdeel van de begroting OHV. 2.2 Geen dekking voor projectbegeleiding impliceert geen gemeentelijke ondersteuning bij de uitvoering van onderwijshuisvestingsprojecten. Het niet kunnen dekken van de lasten van projectbegeleiding uit de reserve heeft tot gevolg dat er geen uitvoering gegeven kan worden aan met schoolbesturen afgesproken hoogwaardige begeleiding van de IHP-projecten en andere projecten OHV. De uitvoering van deze projecten loopt dan vertraging op en/of de projecten verlopen niet op een adequate wijze, waardoor de wettelijke, gemeentelijke zorgplicht voor OHV in het geding komt. Er zijn geen andere dekkingsmiddelen voorhanden voor deze lasten.

2

Inboeknummer 21bst00519

Kanttekeningen 1.1 Voor 2022 en volgende jaren blijft er een structureel financieel tekort op de begroting van OHV. Als gevolg van de verkoop van (oudere) schoolpanden zal het tekort op OHV de komende jaren minder worden. Waar echter nooit rekening mee is gehouden, zijn de extra lasten van de OZB en verzekeringen van de IHP-projecten. Er resteert een jaarlijks tekort van ca. 8 ton. Zonder structurele dekking, zal het tekort ten laste van de reserve komen en zal deze op termijn onvoldoende zijn en blijven. Dit wordt meegenomen bij de integrale afweging binnen het kadernotaproces van 2022. 1.2 De verkoopopbrengsten van de schoolpanden zijn onzeker. Een belangrijke voedingsstroom voor de reserve zijn de opbrengsten van verkoop van vrijkomende schoollocaties die niet meer nodig zijn voor OHV. De opbrengst is onzeker qua hoogte en qua timing. Bij verkoop van locaties spelen daarnaast diverse gemeentelijke beleidskaders een rol en is niet uitsluitend winstmaximalisatie het doel. De opbrengstpotentie is daarmee onzeker. In 2020 zijn bijvoorbeeld 2 schoolpanden niet verkocht maar ingebracht ten behoeve van het atelierbeleid. Ook het moment waarop de opbrengst gerealiseerd wordt hangt van veel factoren af en is onzeker in tijd. Daardoor is deze belangrijke voedingsstroom van de reserve ook onzeker.

Kosten In onderstaande tabel staan de tekorten en overschotten vermeld: lasten 1 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5

2

baten

saldo

Tekort begroting OHV: OZB Bewegingsonderwijs Wissellocaties Herstel schades Personele inzet

366.000 263.000 443.000 -146.000 173.000

237.000

366.000 263.000 206.000 -146.000 173.000

Totaal tekort begroting OHV

1.099.000

237.000

862.000

237.000

1.437.000

Bekostiging projectbegeleiding TOTAAL

575.000 1.674.000

575.000

Toelichting: 1.1 OZB: in verband met de stijging van de OZB is er in de begroting van 2019 extra budget bijgekomen, maar dit was niet voldoende. 1.2 Bewegingsonderwijs: hieronder vallen de klokuren die de gemeente vergoedt aan scholen en het leerlingenvervoer. Door een toename van leerlingenaantallen zijn de lasten van bewegingsonderwijs toegenomen. 1.3 Wissellocaties: als bij einde onderwijsgebruik het eigendom van schoolgebouwen van schoolbesturen overgaat naar de gemeente, komen de lasten van instandhouding (zoals energie en onderhoud) weer voor rekening van de gemeente. Als deze panden voor tijdelijke huisvesting ingezet worden, dan betalen

3

Inboeknummer 21bst00519

de schoolbesturen/scholen voor de instandhouding aan de gemeente. Door wisselingen hierin, fluctueren de baten en lasten van wissellocaties. 1.4 Herstel schades: de gemeente dient herstel van schades aan scholen te bekostigen. Met de Jaarrekening 2020 is er voor het eerst sinds 2016 een voordeel op het begrote budget “Schades”. Uit (langjarige) analyse blijkt dat dit structureel is en dat de overschrijding van de afgelopen 3 jaar het gevolg was van de 2 schoolbranden in 2017. 1.5 Personele inzet OHV: dit betreft de “vaste” formatie voor onderwijshuisvestingstaken (niet de projectbegeleiding). Al jaren worden er personeelslasten voor OHV gedekt vanuit de reserve. Het idee hierbij was dat de hoeveelheid werkzaamheden na verloop van tijd zou afnemen als er zaken zouden zijn afgerond, zoals bijvoorbeeld de SPIL-contracten. Dit lijkt echter niet het geval. Tot en met 2025 worden er 195 miljoen aan investeringen ten behoeve van OHW gedaan. Daarnaast verwachten we de komende 3 jaren een groot aantal beleidsprojecten om aan (verwachte) wetgeving te kunnen voldoen. Denk hierbij aan het klimaatakkoord waarbij de vraag is hoe we energie neutraliteit bereiken in 2050. Er is een wetvoorstel in afronding waarmee een 16 jarig IHP verplicht wordt. 2. Bekostiging projectbegeleiding: in 2021 is er voor begeleiding van de uitvoering van de IHP-projecten 6.500 uur geraamd.

De personele lasten hiervan bedragen € 455.000. De externe onderzoekkosten, voor onder meer een bestemmingsplanwijziging, bedragen € 120.000. Voor het tekort op OHV en de bekostiging van projectbegeleiding wordt respectievelijk een bedrag van € 862.000 en € 575.000 gedekt uit de Reserve Huisvesting Onderwijs. Deze dekking is conform bestendig beleid. In de reserve is hiervoor voldoende ruimte en de voorgestelde aanwending past binnen het oorspronkelijke doel van de reserve. Communicatie N.v.t. Evaluatie Afwijkingen worden gerapporteerd in de P&C-cyclus.

Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

, secretaris.

4

Inboeknummer 21bst00519

Raadsbesluit De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 13 april 2021; gelet op de behandeling in de meningsvormende vergadering van 25 mei 2021; gelet op de Tijdelijke wet digitale beraadslaging en besluitvorming provincies, gemeenten, waterschappen en openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba; besluit: 1. Voor het jaar 2021 een budget van € 862.000 ter beschikking stellen voor het tekort op OHV en dit te dekken uit de Reserve Huisvesting Onderwijs. 2. Voor het jaar 2021 een budget van € 575.000 ter beschikking te stellen voor de projectbegeleiding OHV en dit te dekken uit de Reserve Huisvesting Onderwijs. 3. Instemmen met de begrotingswijziging. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 1 juni 2021.

J. Verbruggen, griffier.

5