Raadsvoorstel Actualisatie begroting Bio Energie Centrale en gemeentelijk warmtenet Meerhoven
Tekst van het document
gemeente Eindhoven Inboeknummer 24bst00619 Dossiernummer 24.21.251 B&W Beslisdatum 21 mei 2024
Raadsvoorstel Actualisatie begroting Bio Energie Centrale en gemeentelijk warmtenet Meerhoven Inleiding Op 7 juli 2009 heeft de raad besloten (dossier 09bst00863) om een Bio Energie Centrale (BEC) te bouwen en gefaseerd een warmtenet aan te leggen ten behoeve van duurzame stadsverwarming in Meerhoven. Hierbij is een begroting vastgesteld. Als gevolg van de ontwikkelingen van de afgelopen jaren is de huidige begroting niet meer actueel. In het belang van een juiste, transparante en rechtmatige begroting en daarmee een basis voor o.a. onze verantwoording aan de toezichthouder (ACM) en subsidieverlener (Rijksdienst voor ondernemend Nederland) moet de begroting voor de periode 2024-2027 worden geactualiseerd. Deze begroting moet worden opgesteld aan de hand van vastgestelde beleidskaders en bijbehorende Meerjaren Onderhoudsplanningen (MJOP’s). Om hieraan te voldoen, worden deze beleidskaders (bijlage 1) en de MJOP’s (bijlage 2 en 3) ter vaststelling aangeboden. Naast de exploitatiebegroting is er sprake van een investeringskrediet ten behoeve van de gefaseerde aanleg van het warmtenet in Meerhoven. Dit investeringsbudget dient eveneens te worden geactualiseerd.
Wettelijke taak Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college Onvermijdelijk Actualisering van de huidige begroting om te kunnen voldoen aan de verantwoordingsverplichting richting de ACM en het Ministerie
Doelstelling Vaststelling van de geactualiseerde begroting (exploitatie en investeringskrediet), de beleidskaders en MJOP’s.
Inboeknummer 24bst00619 Voorstel 1. Het beleidskader onderhoud BEC en warmtenet Meerhoven vaststellen 2. Instemmen met de geactualiseerde meerjaren onderhoudsplanningen (MJOP’S) 3. Instemmen met actualisatie van de meerjaren exploitatiebegroting van de gemeentelijke Bio Energie Centrale en het warmtenet in Meerhoven en de mutatie van de reserve transitievisie warmte, zoals vermeld in de eerste tabel in de paragraaf financiële consequenties. 4. Instemmen met actualisatie van de verwachte uitgaven en inkomsten van het krediet Openbare Ruimte ten behoeve van de uitgevoerde en lopende uitbreidingen van het gemeentelijke warmtenet in Meerhoven, zoals vermeld in de tweede tabel in de paragraaf financiële consequenties en de gevolgen voor de kapitaallasten te verrekenen met de exploitatie van de gemeentelijke Bio Energie Centrale en het warmtenet in Meerhoven. 5. De bijgevoegde begrotingswijziging vaststellen.
Argumenten 1.1 Een beleidskader is opgesteld voor het onderhoud van de BEC en het warmtenet Meerhoven, mede ten behoeven van de MJOP’s. Voor het maken van meerjaren onderhoudsplannen is het voorwaardelijk dat er beleidskaders worden vastgelegd. Op basis hiervan worden de plannen opgesteld. Vanuit beheer- en onderhoudsperspectief is een drietal onderscheidende onderdelen: - Gebouw BEC; - Technische installatie van de BEC; - Technische infrastructuur/installaties waaruit het warmtenet bestaat. Het kader voor het vastgoeddeel is gebaseerd op het eerder vastgestelde vastgoedbeleid (NEN 2767, niveau 2/ basisniveau). De overige kaders zijn gebaseerd op voorwaarden die zijn meegegeven of vastgelegd in bijvoorbeeld de (leverings)vergunning van de ACM en de Omgevingsvergunning. Deze kaders betreffen onder andere milieu- en veiligheidsaspecten. De uitwerking van de beleidskaders is opgenomen in bijlage 1.
1.2 De meerjarige onderhoudsplannen zijn opgesteld op basis van de beleidskaders voor het onderhoud van de BEC en het warmtenet Meerhoven. Het onderhoud zoals in het MJOP voorzien, betreft alleen eenvoudige instandhoudingsmaatregelen. Er worden geen grote of nieuwe investeringen gedaan die uitfasering in de toekomst kunnen belemmeren. De MJOP’s zijn opgenomen in bijlagen 2 en 3.
2
Inboeknummer 24bst00619 3.1 De uitfasering van biomassa is in deze begrotingswijziging niet verwerkt. De begroting dient een getrouwe weergave te zijn van de situatie zoals deze nu is. Er is nog geen beslissing genomen over realisatie van een alternatief. Vanuit het oogpunt van rechtmatigheid kan in de begroting niet vooruit worden gelopen op ontwikkelingen waarover nog geen definitief besluit is genomen. Onlangs is de raad middels een RIB (24bst00293) geïnformeerd over de uitkomsten van het haalbaarheidsonderzoek en het bijbehorende voorkeursscenario voor de uitfasering. Het voorkeursscenario wordt uitgewerkt in een gedetailleerd technisch-economisch ontwerp en businesscase, waarna de gemeenteraad kan besluiten tot realisatie hiervan. Wanneer die beslissing is genomen, moet de begroting hierop worden aangepast.
4.1 Actualisering van het Investeringskrediet Bij het besluit tot aanleg voor het warmtenet in Meerhoven is een investeringskrediet vastgesteld voor de beoogde gefaseerde uitbouw hiervan. De uitgaven en inkomsten op het krediet moeten worden bijgesteld. Dit heeft twee redenen. De eerste reden is dat vanaf 2017 de volledige kostprijs wordt doorbelast aan projectontwikkelaars in plaats van een gedeeltelijke doorbelasting. Dit leidt tot hogere inkomsten. De tweede reden is dat de verwachte uitgaven hoger uitvallen.
Kanttekeningen 1.1 Exploitatiebegroting blijft onzeker als gevolg van de onzekere marktontwikkelingen. De toekomstige meerjarige ontwikkelingen voor wat betreft de baten en lasten zijn in toenemende mate moeilijk te voorspellen. Een belangrijke oorzaak is de toegenomen dynamiek van de prijzen op de energiemarkt en daaraan gerelateerd de prijs voor biomassa. Een andere factor is de schaarste op de arbeidsmarkt, in het bijzonder in de installatietechniek.
1.2 Warmte uit de verbranding van houtige biomassa is geen duurzame warmte. Biomassa wordt in Eindhoven als primaire brandstof uit gefaseerd. In februari 2020 zijn de Uitgangspunten Warmtetransitie vastgesteld (19bst01788). Daarin is vastgelegd dat biomassa geen duurzaam alternatief is voor fossiele brandstoffen, maar een transitie-brandstof, die alleen onder strikte voorwaarden mag worden toegepast. Onlangs is de raad via een RIB (24bst00293) geïnformeerd over de uitkomsten van het haalbaarheidsonderzoek en het bijbehorende voorkeursscenario voor de uitfasering. De (indicatieve) kosten die met de uitfasering gepaard gaan, zijn
3
Inboeknummer 24bst00619 niet meegenomen in deze begrotingswijziging en worden apart aangeboden in het kadernotaproces 2026.
1.3 De uitfasering van biomassa is in deze begrotingswijziging niet verwerkt. Omdat een begroting een getrouwe weergave moet zijn van de te verwachten realisatie, kan niet vooruit worden gelopen op een besluit over uitfasering van biomassa. Het onderzoek naar een duurzamer warmtealternatief is afgerond. Op basis daarvan wordt een voorkeursscenario vastgesteld. Daarna moet dit scenario technisch en financieel worden uitgewerkt, alvorens een definitief uitfaseringsvoorstel kan worden voorgelegd. Pas wanneer dat besluit is genomen, wordt de begroting voor de BEC opnieuw geactualiseerd.
1.4 Er wordt in dit voorstel geen rekening gehouden met de oprichting van een publiek energiebedrijf in Eindhoven. Over de oprichting van een energiebedrijf is nog geen besluit genomen. Vanuit het oogpunt van rechtmatigheid kan in de begroting niet vooruit worden gelopen op ontwikkelingen waarover nog geen definitief besluit is genomen. Het besluit over het oprichten van een energiebedrijf is voorzien in september. In dat besluit zal ook bepaald worden hoe en onder welke voorwaarden bestaande activa, zoals het warmtenet in Meerhoven, worden overgedragen aan het energiebedrijf.
1.5 Voor een sluitende exploitatie van de Bio Energie Centrale is in de begroting 2023 aanvullend budget toegekend. Als gevolg van verschillende ontwikkelingen op de energiemarkt eind 2021, begin 2022 ontstond het zeer aannemelijke risico van een substantieel exploitatietekort, waardoor het risico bestond dat de gemeente haar wettelijke verplichting voor de levering van Warmte niet meer kon nakomen. Hierop anticiperend is bij de begroting 2023 besloten tot een extra bijdrage Deze bijdrage bedraagt in 2024: € 122.000 en vanaf 2025: € 750.000. In de eerste tabel van de paragraaf financiële consequenties is de bestemming van deze middelen uitgewerkt. Het huidige vooruitzicht is dat het saldo in de reserve vanaf 2025 weer gaat groeien. Gezien de blijvende onzekere marktomstandigheden wordt desalniettemin voorgesteld de toegekende middelen vooralsnog volledig beschikbaar te houden. 1.6 De negatieve exploitatie vraagt om voortdurend te blijven zoeken naar optimalisatie van de bedrijfsvoering. Het is de verwachting dat de exploitatie de komende jaren onder druk blijft staan.
4
Inboeknummer 24bst00619 Daarom wordt, los van de keuzes voor het komende jaar, gekeken naar maatregelen om de exploitatie van de BEC en het aangekoppelde warmtenet in Meerhoven voor de periode na 2024 te verbeteren. Hiertoe wordt onder andere gekeken naar mogelijkheden om de kosten voor bedrijfsvoering te verlagen, bijvoorbeeld door technische aanpassingen en naar mogelijkheden de inkomstenpositie te verbeteren.
Personele consequenties Dit dossier kent geen personele consequenties. Financiële consequenties In dit dossier wordt voorgesteld om de begroting van de Bio Energie Centrale te actualiseren. In onderstaande tabel worden in hoofdlijnen de mutaties van de exploitatiebudgetten en de reserve weergegeven.
Meerjarenbegroting + ontwikkeling reserve oud, nieuw en verschil Oud
2024
2025
2026
2027
Lasten
€ 2.559.000
€ 2.559.000
€ 2.559.000
€ 2.559.000
Baten
€ 2.711.000
€ 2.083.000
€ 2.083.000
€ 2.083.000
Exploitatie saldo (Baten -/- Lasten)
€ 152.000
-€ 476.000
-€ 476.000
-€ 476.000
Bijdrage gemeente
€ 122.000
€ 750.000
€ 750.000
€ 750.000
Mutatie reserve
€ 274.000
€ 274.000
€ 274.000
€ 274.000
€ 2.228.000
€ 2.502.000
€ 2.776.000
€ 3.050.000
Saldo reserve (ultimo 2023: € 1.954) Nieuw
2024
2025
2026
2027
Lasten
€ 3.839.000
€ 3.844.000
€ 3.848.000
€ 3.849.000
Baten
€ 3.392.000
€ 3.216.000
€ 3.261.000
€ 3.261.000
Exploitatie saldo (Baten -/- Lasten)
-€ 447.000
-€ 628.000
-€ 587.000
-€ 588.000
Bjjdrage gemeente
€ 122.000
€ 750.000
€ 750.000
€ 750.000
Mutatie resetve
-€ 325.000
€ 122.000
€ 163.000
€ 162.000
Saldo reserve (ultimo 2023: € 1.954 )
€ 1.629.000
€ 1.751.000
€ 1.914.000
€ 2.076.000
2024
2025
2026
2027
Lasten
€ 1.280.000
€ 1.285.000
€ 1.289.000
€ 1.290.000
Baten
€ 681.000
€ 1.133.000
€ 1.178.000
€ 1.178.000
Saldo (Baten -/- Lasten)
-€ 599.000
-€ 152.000
-€ 111.000
-€ 112.000
Mutatie reserve
-€ 599.000
-€ 152.000
-€ 111.000
-€ 112.000
Verschil (nieuw -/- oud)
5
Inboeknummer 24bst00619 In onderstaande tabel zijn de mutaties op het investeringskrediet voor de afrondingsfase van het gemeentelijk warmtenet in Meerhoven, als gevolg van de doorbelasting van de aansluitingen en de stijging van de kosten, weergegeven. Mutaties investeringskrediet Oud
t/m 2023
2024
2025
2026
Totaal
Uitgaven
€ 10.426.847
€ 10.426.847
Inkomsten
€ 7.744.510
€ 7.744.510
Saldo (inkomsten -/- uitgaven)
€ -2.682.337
€ -2.682.337
Nieuw
t/m 2023
2024
2025
2026
Totaal
Uitgaven
€ 10.426.847
€ 326.000
€ 303.000
€ 438.000
€ 11.493.847
Inkomsten
€ 7.744.510
€ 300.000
€ 262.000
€ 380.000
€ 8.686.510
€ -26.000
€ -41.000
€ -58.000
€ -2.807.337
2024
2025
2026
Totaal
Uitgaven
€ 326.000
€ 303.000
€ 438.000
€ 1.067.000
Inkomsten
€ 300.000
€ 262.000
€ 380.000
€ 942.000
Saldo (inkomsten -/- uitgaven)
€ -26.000
€ -41.000
€ -58.000
€ -125.000
Saldo (inkomsten -/- uitgaven) Verschil (nieuw -/- oud)
t/m 2023
Zoals bij kanttekening 1.1 is benoemd zijn de meerjarige ontwikkelingen v.w.b. de baten en lasten om diverse redenen lastig te voorspellen. Om die reden wordt de meerjarenbegroting voortaan middels de reguliere begrotingscyclus geactualiseerd onder taakveld 7.4 Milieubeheer.
Communicatie n.v.t.
Planning en uitvoering Na goedkeuring van deze begroting worden de aanpassingen doorgevoerd.
Evaluatie Na vaststelling van deze begroting wordt aangesloten bij de jaarlijkse P&C cyclus om afwijkingen en aanpassingen aan de begroting door te voeren.
Bijlagen Als bijlagen bij dit voorstel behoren: • Bijlage 1: beleidskader onderhoud Bio Energie Centrale (BEC) & Warmtenet Meerhoven • Bijlage 2: MJOP Vastgoed-BEC-Warmtenet - Exploitatie
6
Inboeknummer 24bst00619 • Bijlage 3: MJOP Vastgoed-BEC-Warmtenet – Planmatig onderhoud • Bijlage 4: begrotingswijziging.
Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan.
Burgemeester en wethouders van Eindhoven,
, secretaris.
7
Inboeknummer 24bst00619
Ontwerp Raadsbesluit De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 6 februari 2024 inzake Actualisatie begroting Bio Energie Centrale Meerhoven ;
besluit: 1. Het beleidskader onderhoud BEC en warmtenet Meerhoven vaststellen 2. Instemmen met de geactualiseerde meerjaren onderhoudsplanningen (MJOP’S) 3. Instemmen met actualisatie van de meerjaren exploitatiebegroting van de gemeentelijke Bio Energie Centrale en het warmtenet in Meerhoven en de mutatie van de reserve transitievisie warmte, zoals vermeld in de eerste tabel in de paragraaf financiële consequenties. 4. Instemmen met actualisatie van de verwachte uitgaven en inkomsten van het krediet Openbare Ruimte t.b.v. van de uitgevoerde en lopende uitbreidingen van het gemeentelijke warmtenet in Meerhoven, zoals vermeld in de tweede tabel in de paragraaf financiële consequenties en de gevolgen voor de kapitaallasten te verrekenen met de exploitatie van de gemeentelijke Bio Energie Centrale en warmtenet in Meerhoven. 5. De bijgevoegde begrotingswijziging vaststellen.
Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 2 april 2024
, griffier.
8