Raadsvoorstel Aanvullend krediet Bod B5

gemeente Eindhoven Inboeknummer 8061906_03 Dossiernummer 25.44.251 B&W beslisdatum: 28 oktober 2025

Raadsvoorstel Aanvullend krediet Bod B5 Inleiding De biodiversiteit in Nederland staat al geruime tijd onder druk. Een sterke, gevarieerde natuur is essentieel voor een gezonde leefomgeving. Daarom is biodiversiteit ook een belangrijke pijler binnen het Eindhovense groenbeleid en het bestuursakkoord. Een belangrijke manier om de biodiversiteit te bevorderen is het realiseren van nieuwe natuur en het verbinden van bestaande natuurgebieden. In dat kader sloot Eindhoven zich in 2016 aan bij het gezamenlijke bod van de Brabantse B5-gemeenten (Eindhoven, Breda, Tilburg, Helmond en ’s-Hertogenbosch), vastgelegd in het Bidbook Brabantse B5gemeenten (zie 5 grootste steden investeren samen in natuur - Groen Ontwikkelfonds Brabant voor het volledige bidbook). Gezamenlijk hebben deze steden zich ten doel gesteld om uiterlijk in 2027: • 500 hectare nieuwe natuur te realiseren • 40 kilometer ecologische verbindingszones (hierna “EVZ”) aan te leggen. Het bod van gemeente Eindhoven behelst de aanleg van 130 hectare nieuwe natuur en 20 kilometer EVZ. Het bod van de gemeente draagt op die manier bij aan de biodiversiteit vergroten door versnippering tegen te gaan en verdroging en leefgebiedenverlies te voorkomen (zie ook Plan van aanpak biodiversiteit (2023).

Nieuwe natuur realiseren is een complex en daardoor lang proces op het gebied van ruimtelijke ordening, onderzoek, vergunningverlening, grondaankoop en inrichting. Dit gebeurt in nauwe samenwerking met de andere B5-gemeenten, de provincie Noord-Brabant, het Groen Ontwikkelfonds Brabant (hierna GOB), Staatsbosbeheer, Brabants Landschap, Waterschap De Dommel en andere partners. Het GOB verstrekt subsidies voor inrichting en functiewijziging van gronden maar project-, beheer- en grondaankoopkosten zijn voor rekening van de gemeente. Op 19 december 2023 heeft uw raad ingestemd met een voorstel (23bst01438) waarmee middelen beschikbaar zijn gesteld voor verwerving van gronden, klimaatmaatregelen en plattelandsontwikkeling. Hierdoor kan in ieder geval 85 hectare nieuwe natuur gerealiseerd worden en is er financiële ruimte gecreëerd om de volledige ambitie waar te maken.

Inboeknummer 8061906_03

In datzelfde raadsvoorstel werd uitgegaan van de aankoop van ongeveer 10 ha (landbouw)grond om de ambitie van 130 ha nieuwe natuur te realiseren. De overige gronden waren al gemeentelijke eigendom. Na het raadsbesluit bleek echter dat het gebied Aanschotse Beemden (ca. 40 ha) niet door de Provincie kan worden toegevoegd aan het Natuur Netwerk Brabant (hierna NNB). Hierdoor wordt de doelstelling van 130 ha niet gehaald. Omdat er geen andere gemeentelijke gronden beschikbaar zijn, is aanvullende aankoop van (landbouw)grond nodig. Een alternatief is dat particuliere eigenaren hun grond omzetten naar natuur, maar dit levert doorgaans onvoldoende resultaat op. De benodigde middelen zijn al opgenomen in de begroting, maar kunnen pas worden ingezet na beschikbaarstelling van krediet door uw raad. Naast het eerder toegekende krediet van € 1.200.000 is aanvullend € 5.000.000 nodig. Wij vragen uw raad om dit krediet beschikbaar te stellen zodat het college adequaat kan inspelen op kansen om de natuurdoelstellingen te realiseren. Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college Eindhoven is begonnen met het bod door een bijdrage te leveren van 130 hectare nieuwe natuur en 20 kilometer EVZ aan het Natuur Netwerk Brabant. Deze inzet is ook opgenomen in het Eindhovense Plan van aanpak biodiversiteit (2023).

Verder is in het Bestuursakkoord 2022-2026 opgenomen dat we regie nemen door meer actief grondbeleid te voeren, waarbij we alle beschikbare publieke instrumenten kunnen inzetten en is in de Nota Grondbeleid 2023 uitgesproken dat de gemeente bij ontwikkelingen ‘Grip door Regie’ wil hebben. Doelstelling Na realisatie draagt dit voorstel bij aan taakveld 5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie, het realiseren van een kwalitatief hoogwaardige groenstructuur met de daarin passende gebruiks- en natuurfuncties door het toevoegen van nieuwe natuur aan het NNB, het versterken van de biodiversiteit en daarmee invulling te geven aan de klimaatdoelen van Eindhoven. Voorstel 1 Een aanvullend krediet van € 5.000.000 beschikbaar te stellen voor de aankoop van (landbouw)gronden om natuur te realiseren mede in het kader van het lopende project Bod B5 en het Natuur Netwerk Brabant 2 De rentelasten van € 25.000 in 2027 en €50.000 vanaf 2028 structureel te dekken uit het bestaande structurele budget Regionale economische plattelandsontwikkeling (nummer E10730-100, 65036) 3 De begrotingswijziging vast te stellen.

Inboeknummer 8061906_03 Argumenten 1.1 Het aankopen van (landbouw)gronden levert een concrete bijdrage aan het behalen van de doelstellingen Een groot deel van de 130 hectare nieuw toe te voegen natuur is eigendom van de gemeente. Dit jaar zal gestart worden met de uitvoering van 85 ha. Met dit voorstel wordt de volgende stap gezet richting realisatie van de volledige ambitie van 130 hectare. Er liggen nu kansen om diverse percelen te verwerven, zoals toegelicht in de bijgevoegde memo (GEHEIM). 1.2 Door aanvullend krediet toe te kennen kunnen de Eindhovense ambitie van Bod B5 en het groenbeleid worden gerealiseerd Aangezien biodiversiteit zich het best laat ontwikkelen in natuurgebieden, is het voor een grote stad met veel inwoners een grote meerwaarde goed bereikbare natuur dicht bij huis te hebben. Investeren in natuur, dicht bij huis is bewezen gezond voor de bewoners. De economische baten van natuur voor gezondheid zijn groot. De aanleg van natuur laat zich goed combineren met de klimaatopgaven. Zowel het bergen van water in natte periodes als het slim vasthouden van water in droge periodes. 1.3 De afwaardering van (landbouw)gronden naar natuur is gedekt Het GOB verstrekt inrichtings- en afwaarderingssubsidie voor inrichting van de percelen en afwaardering van gronden naar natuur. De subsidie voor inrichting wordt gebruikt voor de uitvoering van de inrichting.

De subsidie voor de waardedaling zal ter hoogte van de werkelijke waardedaling worden gebruikt om de boekwaarde van de grond af te kopen. 2.1 Voor de jaarlijkse rentelasten is al budget beschikbaar Het structurele budget voor de rentelasten is al door uw raad beschikbaar gesteld via het budget Regionale economische plattelandsontwikkeling. We vragen dus geen aanvullende middelen, we vragen enkel om een krediet in te stellen. Besteding aan natuurontwikkeling valt onder de doelstellingen van dit budget. Hiermee zijn alle kosten van het voorgestelde krediet voor de gemeente gedekt. Kanttekeningen 1.1 De bereidheid van eigenaren is bepalend voor de aankoop van (landbouw)gronden De gemeente is afhankelijk van de verkoopbereidheid van verschillende eigenaren. Daardoor kunnen we grondaankopen niet garanderen maar we verwachten hier op korte termijn vooruitgang in te boeken. 1.2 De inrichting van natuur kost tijd en vraagt aanvullende stappen Nadat (landbouw)gronden zijn aangekocht, moet er nog een traject doorlopen worden om de gronden daadwerkelijk in te richten als natuur. Dit omvat planologische procedures, subsidieaanvragen en een gefaseerde uitvoering. Dit hebben we goed in beeld.

Inboeknummer 8061906_03 1.3 Er blijft een risico dat grondeigenaren aan anderen dan de gemeente verkopen We kunnen niet uitsluiten dat wanneer de gemeente geen gebruik maakt van de aangeboden kansen eigenaren hun gronden aan derden verkopen, waardoor de gemeentelijke doelstellingen mogelijk onder druk komen te staan. Als het budget nu beschikbaar wordt gesteld, kunnen we kansen grijpen zodra ze voorbijkomen. 1.4 Het aanvullende krediet legt beslag op de gemeentelijke investeringsruimte Hoewel het gevraagde aanvullende bedrag beschikbaar is, betekent omzetting naar een krediet dat dit geld specifiek wordt vastgelegd voor onder andere grondaankopen in het kader van het project Bod B5 zodat natuurdoelstellingen (tijdig) gerealiseerd kunnen worden. Hierdoor is het niet meer inzetbaar voor andere doeleinden. 1.5 De gemeente heeft geen invloed op de subsidies die het GOB toekent Het aankopen van (landbouw)gronden, het vervolgens omzetten daarvan naar natuur en de herinrichting vallen binnen de subsidieregeling van het GOB. Daarom is het aannemelijk dat de gemeente hiervoor subsidie ontvangt. Er is echter geen garantie, omdat de provincie beslist over de toekenning en niet de gemeente. De kans op afwijzing wordt als klein ingeschat, omdat deze aanpak direct bijdraagt aan het Natuur Netwerk Brabant – een belangrijk onderdeel van het provinciale beleid.

Personele consequenties De uitvoering van dit voorstel vindt plaats binnen de huidige projecten en taken van het projectteam. Op dit moment is de benodigde inzet geborgd binnen de beschikbare capaciteit. Voor de periode na 2026 wordt de inzet periodiek herijkt op basis van de voortgang van de projecten en eventuele aanvullende aankoop- of uitvoeringsopgaven richting 2030. Eventuele toekomstige personele consequenties worden dan in beeld gebracht en zo nodig afzonderlijk voorgelegd. Financiële consequenties Met het aanvullend krediet van € 5.000.000 voor het project Bod B5 wordt € 25.000 in 2027 en € 50.000 vanaf 2028 structureel (zijnde de rente) gedekt uit het al beschikbare structurele budget Regionale economische plattelandsontwikkeling (nummer E10730-100, 65036). Mocht later blijken dat we minder krediet nodig hebben dan de aangevraagde € 5.000.000, dan is het mogelijk om het krediet te sluiten en de resterende structurele dekkingsmiddelen terug te laten vloeien naar de originele dekkingsbron. Dit kan bij de reguliere jaarlijkse P&C-cyclus. Bij succesvolle aankopen zal subsidie worden aangevraagd bij het GOB voor afwaardering en inrichting, hetgeen past binnen de subsidieregeling. Deze subsidieaanvraag vormt geen onderdeel van dit dossier.

Inboeknummer 8061906_03 Project- en beheerkosten zijn gedekt door de eerdere toekenning van middelen via het raadsbesluit van 19 december 2023. Eventuele toekomstige personele consequenties worden indien nodig in beeld gebracht en afzonderlijk voorgelegd. Communicatie Bij relevante ontwikkelingen wordt de raad/de pers geïnformeerd. Ten aanzien van dit raadbesluit vindt geen verdere communicatie plaats. Planning en uitvoering Samen met de andere B5-gemeenten heeft de gemeente Eindhoven tot doel gesteld om in 2027 de 130 hectare nieuwe natuur en de 20 kilometer EVZ te hebben gerealiseerd. Dit is niet haalbaar gebleken. De doorlooptijd van het project Bod B5 wordt verlengd met 3 jaar tot 2030. Dit ligt in lijn met het verlengen van de subsidieregeling van het GOB. De komende periode zal worden ingezet om deze doelstelling te kunnen behalen. Verder is er een volledige update van het project opgenomen in bijlage 2 ‘’Voortgang Bod B5’’, waarbij een doorkijk is gegeven naar 2030. Evaluatie Evaluatie van het project zal plaatsvinden na de afronding daarvan. De ambitie is om dit project vóór 2030 af te ronden. Bijlage(n) Als bijlage(n) bij dit voorstel behoren: 1. Begrotingswijzing (twee documenten) 2. Memo ‘’Voortgang Bod B5’’ 3. Memo ‘’Aankoop percelen Bod B5’’ GEHEIM 4. Geheimhoudingsbesluit d.d. 28 oktober 2025

Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

, secretaris.

Inboeknummer 8061906_03

Ontwerp Raadsbesluit De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 4 november 2025;

besluit: 1 Een aanvullend krediet van € 5.000.000 beschikbaar te stellen voor de aankoop van (landbouw)gronden om natuur te realiseren mede in het kader van het lopende project Bod B5 en het Natuur Netwerk Brabant. 2 De rentelasten van € 25.000 in 2027 en € 50.000 vanaf 2028 structureel te dekken uit het bestaande structurele budget Regionale economische plattelandsontwikkeling (nummer E10730-100, 65036). 3 De begrotingswijziging vast te stellen.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 16 december 2025.

, griffier.