Raadsvoorstel Aanvullend budget Fietsenstalling Stationsplein Zuid

gemeente Eindhoven Inboeknummer 8199856_03 Dossiernummer 26.25.351 B&W beslisdatum 16 juni 2026

Raadsvoorstel Aanvullend budget Fietsenstalling Stationsplein Zuid Inleiding Het project Eindhoven Fietsenstalling Stationsplein Zuid (EFS Zuid) behelst het realiseren van een nieuwe ondergrondse fietsenstalling onder het Stationsplein aan de zuid (=centrum) zijde van Centraal station Eindhoven. De stalling wordt op -1 verbonden aan de bestaande kelderstalling in het rijksmonument Eindhoven Centraal. De nieuwe stalling en de bestaande stalling gaan samen één geheel vormen. Vanuit de nieuwe stalling wordt, via de bestaande kelderstalling, een trap gerealiseerd die uit gaan komen in de stationshal. Meer informatie over het project vindt u hier. Rijk en regio hebben in 2018 en 2019 in het MIRT afspraken gemaakt over de bekostiging van de Fietsenstalling Zuid, als onderdeel van een set aan projecten (“tranche I knoop XL”). Daarbij is bepaald dat het financieel risico van het project bij Eindhoven ligt. De uitwerking is sindsdien ter hand genomen en heeft geleid tot een uitontwikkeld plan wat klaarligt om gebouwd te worden. Om dat mogelijk te maken heeft u een nieuw bestemmingsplan vastgesteld en een omgevingsvergunning verleend in december 2022. U heeft bovendien op 10 september 2024 aanvullend budget beschikbaar gesteld. Sinds 3 maart 2023 heeft een Raad van State procedure op de omgevingsvergunning gelopen.

Deze is inmiddels doorlopen en beëindigd en heeft geresulteerd in een thans onherroepelijk bestemmingsplan en omgevingsvergunning. Het college heeft tijdens de lopende procedure van de Raad van State besloten ProRail als aanbestedende dienst akkoord te geven voor de opstart van de aanbestedingsprocedure en de raad hierover met twee raadsbrieven geïnformeerd 8048628_03 Raadsbrief Aanbesteding Fietsenstalling Stationsplein zuid en 8060416_2_3_2_ Raadsbrief over Aanbesteding Fietsenstalling Stationsplein zuid (update)

Inboeknummer

8199856_03

Deze procedure heeft onlangs een inschrijving opgeleverd die het projectbudget overschrijdt. De portefeuillehouder heeft uw raad hierover met een mededeling tijdens de raadsavond van 19 mei geïnformeerd, Samen met ProRail is verkend welke opties resteren en wat dit betekent voor het vervolg van het project. Het stopzetten van het project brengt risico’s met zich mee voor kosten, fasering en de fietsparkeeropgave bij het station. Wanneer de aanbesteding als mislukt wordt beschouwd, is een nieuw project en een nieuwe aanbesteding nodig, met extra doorlooptijd en onzekerheid over toekomstige kosten. ProRail en de gemeente achten voortzetting van het project daarom wenselijk en zien ruimte om met de inschrijver afspraken te maken over kosten, risico’s en samenwerking. Hiervoor is besluitvorming over aanvullend budget nodig. Met dit raadsvoorstel wordt u verzocht in te stemmen met het beschikbaar stellen van dit aanvullende budget. De inzet van het college is erop gericht dat ProRail in samenwerking met de gemeente in onderhandeling treedt met de enige inschrijver teneinde, waar mogelijk, kosten te drukken en de daadwerkelijke uitvoering van het project zo snel als mogelijk te starten. Dit omwille van faserings- en financiële risico’s die ontstaan bij te grote vertraging. Om deze stap te kunnen zetten is het noodzakelijk dat gemeente Eindhoven aanvullend budget beschikbaar stelt.

Doelstelling Het komen tot aanvullend budget, teneinde de voortgang op project Fietsenstalling te borgen zodat alle overige projecten die raakvlakken hebben met dit project niet worden vertraagd.

Voorstel 1. Het aanvullend uitvoeringsbudget voor het project EFS – Zuid beschikbaar te stellen conform geheim memo ‘Financiële gegevens (Fietsenstalling Stationsplein zuid)’ en dit te dekken uit: o De middelen voor beheer en onderhoud voor 2027 EFS Zuid o Het weerstandvermogen 2. De beraadslaging en besluitvorming over de definitieve begrotingswijziging op een later tijdstip (als het financieel economisch belang geen aanleiding meer geeft tot geheimhouding) en conform artikel 24 Gemeentewet te laten plaatsvinden in openbaarheid.

2

Inboeknummer

8199856_03

Argumenten 1. Door sterk gestegen bouwkosten en schaarste in de aannemersmarkt zijn we geconfronteerd met een fors hogere inschrijving, wat versterkt is door de lange doorlooptijd van de Raad van State procedure. De aanbesteding is formeel gestart op 19 januari 2026. De bouwkosten zijn de afgelopen jaren significant gestegen als gevolg van marktwerking en prijsstijgingen. In de huidige markt is er veel aanbod van werk, wat maakt dat partijen projecten mijden die complex zijn of een hoog risicoprofiel kennen. Dit vertaalt zich in beperkte interesse uit de markt en financieel hoge inschrijvingen. Er heeft slechts één partij ingeschreven op deze aanbesteding. Prijsstijgingen van materiaal- en bouwkosten zijn daarnaast bepalend voor de prijs die de markt vraagt, waarbij de lange doorlooptijd van de Raad van State procedure dit effect versterkt heeft. De periode waarin de aanbesteding liep kenmerkte zich daarnaast vol grote internationale onzekerheid en stijgende grondstofprijzen. Tegen deze achtergrond ziet de projectorganisatie zich geconfronteerd met een financieel tekort. 2. De Fietsenstalling Stationsplein Zuid vormt een integrale schakel in de ontwikkeling Stationsgebied Zuid en kent bovendien samenhang met de ontwikkeling van de Multimodale Knoop. Stagnatie is om die reden onwenselijk.

Het college acht het onwenselijk om het project op dit moment geen doorgang te laten vinden. Het project kent belangrijke plannings- en faseringsafhankelijkheden met andere ontwikkelingen in het gebied. Daarbij geldt dat hoe dichter projecten in tijd en ruimte op elkaar gebouwd moeten worden, hoe hoger faseringskosten uitvallen. Denk daarbij aan District E, de ontwikkeling The RED en het project herinrichting StationspleinStationsweg. U ontvangt eind juni een raadsbrief met daarin een integrale update over de Knoop XL. Daarin vindt u ook een actuele planning van de diverse ontwikkelingen. Het stopzetten of opschorten van het project leidt tot aanzienlijke onzekerheden, onder meer ten aanzien van de verdere prijsontwikkeling in de toekomst. Daarnaast zal het afbreken van het huidige traject en het opnieuw aanbesteden naar verwachting fors tijd kosten, met het risico op verdere vertraging en mogelijk hogere kosten – voor zowel het project Fietsenstalling Zuid als de omliggende projecten. Bovendien vervangt het de fietsparkeercapaciteit die wegvalt aan de noordzijde zodra daar gestart wordt met de ontwikkeling van de Multimodale Knoop, waarbij uw Raad ook steeds de urgentie en het belang van kwalitatief hoogwaardige fietsparkeervoorzieningen heeft onderstreept. De fietsenstalling Zuid vormt daarin de eerste betekenisvolle ontwikkeling. 3.

Gemeente Eindhoven is conform gemaakte afspraken risicodragend voor dit project. Op het BO MIRT van 2018 en 2019 hebben Rijk en regio afspraken gemaakt over “tranche I Knoop XL”. Hierin doen het Rijk en provincie flinke bijdragen aan de bekostiging

3

Inboeknummer

8199856_03

van deze fietsenstalling. Daarbij is afgesproken dat gemeente Eindhoven aan de lat staat voor de risico’s die in het project optreden.

Kanttekeningen 1. ProRail en gemeente zullen in onderhandeling treden met de partij die ingeschreven heeft. Met ProRail is overeengekomen om een “onderhandelingstraject” met de inschrijver te starten. De inschrijver is hiertoe ook bereid. Hierbij dient de gestandsdoening termijn te worden verlengd en wordt een samenwerkingsfase gestart. In die fase spannen we ons maximaal in om de kosten te optimaliseren door met partij aan tafel te gaan over opgevoerde kosten, inzet op slimmere uitvoeringsmethode te ontwikkelen en mogelijke besparingsopties aan te boren. We bezien hoe binnen juridische aanbestedingsgrenzen gekomen kan worden tot een zo sober, doelmatig en veilig mogelijk ontwerp.

2. Er bestaat de kans dat gesprekken met inschrijver onvoldoende basis zullen bieden voor het vervolg. Mocht er sprake zijn van onvoldoende basis voor gunning en samenwerking in de realisatiefase dan dienen gemeente en ProRail alsnog in gesprek te gaan over de dan ontstane situatie. Uw raad zal daar steeds nauwgezet over geïnformeerd worden.

Personele consequenties Dit voorstel heeft geen aanvullende personele consequenties. Voor de uitvoering van dit project is capaciteit geraamd binnen de beschikbare formatie. Het betreft hier dan onder andere om functies die onderdeel zijn van het projectteam zoals project/programma management, projectbeheersing en juridische ondersteuning. Financiële consequenties Het aanvullend uitvoeringskrediet is in 2024 door de Raad beschikbaar gesteld voor de uitvoering van het project Fietsenstalling Stationsplein zuid. In verband met een significante kostenstijging is een aanvullend budget nodig. Volgens het geheimhoudingsbesluit staan de exacte bedragen in een geheim memo ‘Financiële gegevens (Fietsenstalling Stationsplein zuid)’. In het nieuwe coalitieakkoord staat de tegenvallende aanbesteding van de fietsenkelder al benoemd als optie om te dekken uit het jaarrekeningresultaat. Omdat het jaarrekeningresultaat voor een groot deel wordt toegevoegd aan het weerstandsvermogen (en dit voorstel al bij de raad ligt) is het technisch correct het uit het weerstandsvermogen te dekken. Op die manier ontzien we ook de reserve strategische investeringen die nog voor meer investeringen gebruikt dient te worden. Er is overigens nog steeds sprake van

4

Inboeknummer

8199856_03

een risicoreservering in het project zelf die procentueel hetzelfde blijft. Het is niet mogelijk om specifiek iets te zeggen wat voor impact dit heeft voor concrete toekomstige projecten omdat het gaat over een zeer specifiek project, met specifieke kaders dat op een bepaald moment in de tijd (met grote internationale onrust) in een aanbestedingstraject is gegaan. Wel is het zo dat we door de internationale onrust een stijging van prijzen zien die ook kan doorwerken op andere projecten in onze stad. Dit blijven we monitoren maar is ook sterk onderhevig aan verandering van de internationale situatie.

Communicatie Indien de raad instemt met aanvullend budget, wordt de omgeving op de hoogte gebracht van de huidige stand van zaken en de planning die door inschrijver is aangeboden.

Planning en uitvoering De inschrijver is bereid te onderzoeken of de gestanddoeningstermijn kan worden verlengd t/m 16 september. Eveneens zijn ze bereid te kijken waar mogelijke optimalisaties zitten in het kader van de onderhandeling. Indien raad instemt met aanvullend budget, voorzien wij een totale vertraging van 3 a 6 maanden op het project die ten goede komt aan een samenwerkings- en onderhandelingsfase. Naast optimalisaties zal in die fase eveneens samen met de inschrijver gezocht worden naar minimalisering van de ontstane vertraging. De planning t/m realisatie is dan als volgt:

Evaluatie Zowel het inkooptraject met ProRail alsook de uitwerking en realisatie van het project zal in het kader van de PDCA-cyclus nader worden geëvalueerd. Bijlage(n) Als bijlage(n) bij dit voorstel behoren: • Geheimhoudingsbesluit ‘memo financiële gegevens Fietsenstalling Stationsplein zuid” • Memo Financieel financiële gegevens Fietsenstalling Stationsplein zuid (GEHEIM) Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan.

5

Inboeknummer

Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

, secretaris.

6

8199856_03

Inboeknummer

8199856_03

Ontwerp Raadsbesluit De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van ;

besluit: 1. Het aanvullend uitvoeringsbudget voor het project EFS – Zuid beschikbaar te stellen conform geheim memo ‘Financiële gegevens Fietsenstalling Stationsplein zuid’ en dit te dekken uit: o De middelen voor beheer en onderhoud voor 2027 EFS Zuid o Het weerstandvermogen 2. De beraadslaging en besluitvorming over de definitieve begrotingswijziging op een later tijdstip (als het financieel economisch belang geen aanleiding meer geeft tot geheimhouding) en conform artikel 24 Gemeentewet te laten plaatsvinden in openbaarheid.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van

, griffier.

7