Raadsinformatiebrief Omgevingskwaliteit en supervisie

gemeente Eindhoven Inboeknummer Dossiernummer B&W beslisdatum

21bst01982 21.51.406 21 december 2021

Brief college

Raadsinformatiebrief Onderwerp: Optimaliseren toets Omgevingskwaliteit en supervisie Inleiding De toets op Omgevingskwaliteit (voorheen Welstandstoets) gaat beleidsneutraal over bij de invoering van de Omgevingswet (juli 2022). U bent hierover geïnformeerd in juni 2021 (evaluatie BEECK) en september 2021 (verordening cie. Omgevingskwaliteit). De aanbevelingen uit ons onderzoek hebben betrekking op de toets op Omgevingskwaliteit. In Eindhoven beoordeelt de commissie ruimtelijke kwaliteit (CRK) of plannen voldoen aan eisen van Omgevingskwaliteit. Zij doet dat samen met supervisoren en gemeentelijke adviseurs stedebouw/ ruimtelijke kwaliteit, het ‘Eindhovense model’. Supervisoren voeren regie op belangrijke ontwikkelgebieden in de stad. Zij ‘koken’ initiatieven voor en tillen ze naar een hoger niveau. De CRK is eindverantwoordelijk voor de wettelijke toets op het bouwplan. De druk op de toets is groot. Er worden veel plannen aangeboden, die nodig zijn om onze ambities op het gebied van woningbouw waar te kunnen maken. De plannen moeten snel worden beoordeeld, zodat de woningbouwproductie is gegarandeerd. Het onderzoek geeft aan dat de huidige manier van toetsen beter kan. De uitdaging is het ontwikkelen van een vlotte infrastructuur die de sterke kanten van het Eindhovense model, nog sterker maken.

Daarom willen we de aanbevelingen, die betrekking hebben op de CRK en supervisie snel doorvoeren, omdat initiatiefnemers hiermee geholpen zijn. Een van de aanbevelingen gaat over de samenwerking tussen supervisoren en CRK. We willen hier betere afspraken over maken. Het onderzoek geeft ook aanbevelingen voor de lange termijn. Het doorvoeren hiervan vraagt mogelijk om een beleidswijziging. We willen hier goed naar kijken en de komst van de Omgevingswet afwachten. Eind 2022/ begin 2023 komen wij erop terug met een nieuw dossier. x Wettelijke taken: toets op omgevingskwaliteit is opgenomen in de Omgevingswet  Kerntaken: gekoppeld aan programma Ruimtelijke ontwikkeling  Onvermijdelijk o Besluit van college van burgemeester en wethouders 1. Kennisnemen van het onderzoek Omgevingskwaliteit en Welstand (bijlage 1); 2. Optimalisering van de toets op Omgevingskwaliteit op korte termijn door: a. Opstellen van een nota van reglement waarin de werkwijze van, en de afspraken tussen CRK en supervisoren wordt vastgelegd; b. Instellen van een nieuwe, extra subcommissie Centrum; c. Verwerken van adviezen ‘laaghangend fruit’; d. Inzet van capaciteit om plannen sneller te kunnen afhandelen.

Inboeknummer. 21bst01982

Argumenten 1.1. Toetsen van bouwplannen aan eisen van omgevingskwaliteit is een gemeentelijke taak Eindhoven heeft ervoor gekozen om welstands- en monumentenbeleid te voeren, waarbij de toets op het beleid in handen is van de CRK samen met supervisoren (Eindhovense model). De CRK brengt advies uit aan B&W over omgevingskwaliteit bij plannen. De toets moet binnen acht weken worden afgehandeld. Om die termijn te halen wordt bij ingewikkelde plannen vooroverleg gevoerd of een supervisor ingeschakeld. Bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet gaan we beleidsneutraal over. Er is onderzocht (‘van buiten naar binnen’) wat dat betekent voor het Eindhovense model. 1.2. Er is waardering voor het Eindhovense model bij initiatiefnemers en experts Uit het onderzoek blijkt dat er een brede waardering is voor het huidige model met een commissie en supervisoren. Positieve punten zijn: • De open en constructieve werkwijze van CRK en supervisoren; • Waardering voor de onafhankelijke rol van de CRK; • Veel gebiedskennis bij supervisoren: zij tillen plannen naar een hoger niveau; • Sterk ecosysteem & “infrastructuur” Brainport: mensen weten elkaar snel te vinden. Er zijn ook experts (Eindhovense architecten) bevraagd. Zij vragen om stabiliteit van CRK leden en supervisoren (zie bijlage 1 en 2). 2.1.

Met een aantal Quick wins uit het onderzoek gaan we direct aan de slag In Eindhoven worden de komende 20 jaar heel veel nieuwe woningen gebouwd. Dit betekent ook een toename van het aantal aanvragen om een toets op omgevingskwaliteit. Er is ruimte om te verbeteren. In het onderzoek staan Quick wins, die we direct oppakken: 1. Opstellen van een nota van reglement voor CRK waarin de werkwijze van CRK en de samenwerking tussen CRK en supervisoren wordt vastgelegd; 2. Instellen van een subcommissie Centrum binnen de CRK (zie 2.2.); 3. Laaghangend Fruit. Hieronder wordt o.a. een procesbeschrijving opgesteld, de communicatie op de website verbeterd en de bedrijfsvoering op orde gebracht; 4. De beschikbare capaciteit slimmer inzetten (b.v. meer ambtelijk afhandelen) hiervoor is een uitbreiding van de capaciteit van CRK en adviseurs wenselijk. 2.2 Het grote aantal plannen in het centrum vraagt om maatwerk In het centrum worden veel woningen gebouwd tot 2040, per definitie complexe opgaven. Vanuit initiatiefnemers/experts wordt gevraagd om meer samenhang en eenduidige en snellere advisering (voorkomen dubbele toetsing). Door een nieuwe (gebiedsgerichte) subcommissie centrum te introduceren, hopen we in te spelen op de vraag van de markt en eenduidige advisering te garanderen. De supervisoren beoordelen de vooroverleg plannen in het atelier.

De nieuwe subcommissie Centrum – afsplitsing van de CRK – handelt de plannen in de bouwplan fase af in het Centrum. Op deze manier wordt dubbele toetsing in de vooroverleg fase voorkomen.

2

Inboeknummer. 21bst01982

2.2. Supervisoren tillen de plannen in het Centrum naar een hoger niveau Uit het onderzoek blijkt dat de ervaring met supervisoren in het Centrum goed is. Zij tillen de plannen naar een hoger niveau en geven een boost aan de ruimtelijke kwaliteit. We zetten de werkwijze met supervisoren in het Centrum voort, maar met een wijziging. Supervisoren mogen geen opdrachten van derden meer hebben in hun gebied, dit wordt vastgelegd in de supervisie opdrachten. Wij verwijzen voor meer informatie naar de aparte RIB “beëindiging supervisorschap Centrum en starten werving”. 2.3. In 2022 wordt verder nagedacht over de toekomstige toets op Omgevingskwaliteit Het onderzoek geeft ook aanbevelingen voor de lange termijn. Het doorvoeren hiervan vraagt mogelijk om een beleidswijziging. We willen hier verder over nadenken in 2022. Pas met de invoering van de Omgevingswet kan deze wijziging in het juiste perspectief worden geplaatst. Eind 2022/ begin 2023 komen wij hierop terug bij de raad met een nieuw dossier. Kanttekeningen 1.2 Aanbevelingen voor lange termijn koppelen we aan invoering van de Omgevingswet In het onderzoek staan aanbevelingen voor de lange termijn. Zodra de Omgevingswet in werking is en de gevolgen van de transitie duidelijk zijn, starten we samen met de stad de discussie over de uitgangspunten voor het beleid Omgevingskwaliteit.

We betrekken dan ook de aanbevelingen uit het gedane onderzoek hierbij. Evaluatie: Na 4 jaar vindt een evaluatie plaats. Ter inzage gelegde stukken: Bijlage 1: Onderzoek Bijlage 2: Verslag bijeenkomsten architecten. Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

secretaris

3