Raadsinformatiebrief Energiebesparingsprogramma

gemeente Eindhoven Inboeknummer 22bst00068 Dossiernummer 22.05.704 B&W beslisdatum 01 februari 2022

Raadsinformatiebrief Onderwerp: selectie buurten Energiebesparingsprogramma, en aanpak energiearmoede.

Inleiding Energiebesparing is een belangrijk onderdeel van het aardgasvrij maken van onze gebouwde omgeving. De komende 30 jaar moeten veel woningen daarom verduurzaamd worden. Met de activiteiten en projecten van het Energiebesparingsprogramma (EBP) in de periode 2021-2023 willen we onze inwoners hierin stimuleren en verduurzaming van hun woning mogelijk maken. We willen niet dat investeringen voor de warmtetransitie en stijgende energieprijzen leiden tot een onevenredige financiële impact op inwoners. Om energie-armoede te voorkomen, heeft het EBP specifieke aandacht voor inwoners en woningenaren met een smalle beurs. Energiearmoede ontstaat als een huishouden moeite heeft om de maandelijkse energiefacturen te betalen. De hoogte van de energierekening, zowel voor woningeigenaren als huurders (woningbouwcorporaties en particuliere verhuurders) is mede afhankelijk van de mate waarin een woning is geïsoleerd. Doordat de energiekosten in de laatste maanden sterk zijn gestegen, komen veel huishoudens extra in de problemen. Door middel van het aanbieden van o.a. collectieve inkoopacties met verschillende isolatiemaatregelen faciliteert de gemeente eigenaar-bewoners maximaal om verduurzamingskeuzes te maken.

Daarnaast kunnen wij eigenaar-bewoners die in een woning met een laag energielabel wonen, maar (nog) niet met energie-armoede te maken hebben, een zetje in de goede richting te geven om financiële problemen vanwege de hoogte van de energierekening te voorkomen. In de kadernota 2022 zijn er middelen vrijgemaakt voor het programma Duurzaamheid, die deels ingezet worden voor het Energiebesparingsprogramma. In antwoord op motie B.M.09 (9 november 2021) is er een prioritering aangebracht in de buurtaanpak voor het jaar 2022, om op deze wijze huishoudens die te maken hebben met energie-armoede tegemoet te komen. Deze aanpak sluit aan bij andere gemeentelijke en landelijke regelingen, zoals de ‘Eenmalige tegemoetkoming energierekening’ (B&W besluit, 11 januari 2022) en de toegekende aanvraag bij het Volkshuisvestigingsfonds. De voorliggende Raadsinformatiebrief stelt de Raad op de hoogte van de selectie van buurten waarin het Energiebesparingsprogramma in 2022 aan de slag gaat.    

Actueel maatschappelijk onderwerp/probleem Coalitieafspraak Motie/amendement/toezegging B.M. 09 Anders, namelijk

Besluit van college van burgemeester en wethouders 1. De gemeenteraad te informeren over de selectie van buurten en de voorgestelde aanpak van het energiebesparingsprogramma met behulp van bijgevoegde raadsinformatiebrief.

Inboeknummer

22bst00068

Argumenten 1.1 Om tot een selectie van buurten te komen is als selectiecriteria ‘energie-armoede’ en ‘lage energielabels’ gebruikt. Er zijn diverse gegevens beschikbaar over de gebouwde omgeving in Eindhoven, zoals data over energielabels, energieverbruik en het bouwjaar van woningen. Als bron gebruiken we hiervoor de Datavoorziening Energietransitie Gebouwde Omgeving van de VNG. Het Centraal Bureau voor de Statistiek heeft anonieme data over inkomen en vermogen. Door deze gegevens te combineren ontstaat een helder beeld over de buurten waar inwoners een laag inkomen hebben én waar veel woningen staan die veel energie verbruiken. Er zijn 15 buurten geselecteerd waar een relatief groot deel van de bewoners te maken heeft met energie-armoede. Daarnaast zijn er 11 buurten geselecteerd waar de energielabels laag zijn (labels E, F en G) en het energieverbruik hoog is. In de verduurzaming van woningen met een laag energielabel zijn waardevolle lessen te leren die van belang zijn voor de verdere aanscherping van vervolgacties in het EBP. In de volgende 26 buurten gaat de gemeente in 2022 actief aan de slag met het aanbieden van collectieve inkooptrajecten: Woensel West Limbeek Noord Limbeek Zuid Hemelrijken Gildebuurt Tivoli Bloemenplein Jagershoef Doornakkers Oost

‘t Hool ‘t Ven Drents Dorp Kerstroosplein Burghplan Nieuwe Erven Mensfort Eckart Doornakkers West

Generalenbuurt Bennekel West Gerardusplein Oude Gracht Oost Oude Gracht West Hagenkamp Genderdal Blaarthem

1.2 De selectie van buurten helpt om gericht acties uit te zetten In bovengenoemde buurten worden in 2022 collectieve inkooptrajecten georganiseerd voor diverse isolatiemaatregelen zoals spouwmuur- en glasisolatie. Ook lokale partner 040Energie verzorgt collectieve inkooptrajecten. In nauwe afstemming wordt gekeken naar een complementaire en stadsbrede dekking zodat inwoners maximaal kunnen profiteren van het gehele aanbod. De landelijke subsidieregeling ISDE waar er tot 30% subsidie kan worden verkregen, wordt nadrukkelijk in alle communicatie meegenomen. Voor de vijf buurten Woensel West, Limbeek Noord, Limbeek Zuid, Gildebuurt en Hemelrijken is er vanaf de tweede helft van 2022 een specifieke subsidie beschikbaar. Deze subsidie, die onderdeel uitmaakt van de in 2021 gehonoreerde aanvraag bij het Volkshuisvestigingsfonds, vergoedt 50% van de kosten van de verduurzamingsmaatregelen aan de woning. Het project heeft een looptijd van tien jaar. Stadsbreed gaat in februari een verduurzamingsproject speciaal voor VvE’s van start. Hierin worden VvE’s van zowel technisch, juridisch en financieel advies voorzien om de verduurzaming van de complexen zo laagdrempelig mogelijk te maken. Er wordt nauw samengewerkt met partners als 040Energie, WIJEindhoven, Werkplaats Financiën XL en de woningcorporaties om iedere inwoner van Eindhoven te bereiken.

1.3 Op landelijk niveau komen steeds meer financiële middelen beschikbaar voor de aanpak van energie-armoede. Het Rijk heeft 150 miljoen vrijgemaakt, waarvan in Q1 2022 circa 3,7 miljoen aan Eindhoven toegekend wordt. Voor de besteding van deze gelden wordt samen met de woningcorporaties een plan gemaakt. Dit komt bovenop de eigen middelen die de gemeente heeft vrijgemaakt. Op 15 februari besluit de Raad over ‘Eenmalige

2

Inboeknummer

22bst00068

tegemoetkoming energierekening’ 2022 (B&W besluit 352, 11 januari 2022) die een grote groep huishoudens via de Meedoenbijdrage kan aanvragen. Kanttekeningen 1.1. Bij huurwoningen moet veelal met verhuurders (particulier en woningcorporaties) in gesprek gegaan worden en kunnen we ons dus niet enkel op bewoners richten. Het merendeel van de huishoudens die met energie-armoede te maken heeft, woont in een huurhuis. Isolatiemaatregelen, aangeboden door de gemeente via een buurtgerichte aanpak, vraagt om zeggenschap over de woning én om inbreng van eigen financiële middelen. Aan deze twee criteria kan niet in alle gevallen voldaan worden, terwijl isolatie wel de grootste impact op de rekening heeft. In de prestatieafspraken met de woningcorporaties is daarnaast besproken dat zij maatwerk toepassen in de zin van soepele betaalafspraken en/of huurkorting waarbij dit nodig blijkt. Aanvullend op de reguliere prestatieafspraken met de woningcorporaties wordt door de gemeente onderzocht hoe een aanzienlijk deel van het landelijk vrijgemaakte budget voor de bestrijding van energie-armoede in deze buurten ingezet kan worden en hoe het proces van verduurzaming van het woningbestand versneld kan worden. Een plan dat zowel betrekking heeft op huurders van een particuliere als sociale huurwoning, wordt in Q1 van dit jaar uitgewerkt. 1.2.

Zonder aanvullende rijksmiddelen is het niet mogelijk om de energietransitie voor alle huishoudens in Eindhoven mogelijk te maken De energietransitie is niet mogelijk zonder aanvullende rijksmiddelen voor alle huishoudens. Deze financiële steun, in de vorm van de ISDE subsidie en het voorgenomen nationale isolatieprogramma, is onontbeerlijk om de transitie te laten slagen. Voor huishoudens die te maken hebben met energie-armoede is extra ondersteuning van de woningcorporaties in het versnellen van de verduurzaming van hun woningbestand van essentieel belang. De gemeente legt met het EBP een structurele basis om snel te schakelen op eventuele middelen en het opschalen van de aanpak naar meerdere buurten. Kosten en dekking De kosten voor de acties georganiseerd vanuit het EBP, waaronder de collectieve inkoop van isolatiemaatregelen, worden gedekt vanuit de beschikbare incidentele middelen. Communicatie Onafhankelijke informatie over verduurzaming is te vinden op het Eindhovens Energieloket (www.eindhoven.nl/energieloket). Op het Eindhovens Energieloket is per postcode te zien welke acties er in de buurt verricht worden, georganiseerd vanuit de gemeente en 040Energie. Daar is ook de warmtewijzer te raadplegen, die per postcode in beeld brengt welke aardgasvrije voorkeursoplossing er is per buurt. In het voorjaar verschijnt er een energiebesparingsspecial in Groot Eindhoven.

Er wordt er gebruik gemaakt van buurtgerichte communicatie voor de collectieve inkoopacties. Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

secretaris

3