Presentatie raadscie OV-knoop (MIRT)

Toelichting raadscommissie Knoop XL MIRT VERKENNING OV KNOOP 14 november 2023 Programmaorganisatie Stationsdistrict en MIRT

Inhoud Terugblik raadscie Knoop XL 18 april Proces MIRT-Verkenning Participatie omgeving Beslismomenten & rol Raad

2019: (SOK) Programma Eindhoven Internationale Knoop XL

De periode 2019-2022, en komende jaren

• • • • •

2019-2022:

2023-2025/’26:

Pre-Verkenning: Onderzoek (geen formele status) naar verschillende oplossingsrichtingen, resulterend in twee voorkeursmodellen (0+ en 2).

MIRT-verkenning: formeel proces waarbij trechtering deels herhaald wordt, incl. participatie, om uiteindelijk tot één voorkeursalternatief te komen.

Goudappel/KCAP (2019) KCAP Ontwikkelvisie Fellenoord (2021) Gateways Ruimtelijke inpassingsstudie (2021) Arcadis Integrale uitwerking Spoorknoop (2021) Arcadis Integrale uitwerking MMK (2022)

MIRT-verkenning Multimodale Knoop (trekker: Ehv) MIRT-verkenning Spoorknoop Eindhoven (trekker: ProRail)

Scope MIRT-verkenning: Multimodale Knoop & Spoorknoop Eindhoven Tilburg / Den Bosch Tunnelsysteem t.b.v. Neckerspoel

Multimodale knoop Busstation & andere modaliteiten

Spoorknoop Eindhoven

Emplacement westzijde

Stationsgebouw Perronsporen

Vrije kruising Tongelre

Keervoorziening Helmond / Deurne

Eindhoven XL

Weert

Venlo

Richtinggevende uitspraken uit Afspraken BO MIRT 2022 (1)

DE OPGAVE

Probleemstelling • Behoefte aan uitbreiding capaciteit spoor, bus en fiets (naar 100.000 busreizigers

dagelijks, 90.000 treinreizigers, 2040) (> 25-30% t.o.v. nu) • Behoefte aan vergroting robuustheid spoor t.b.v. binnenland en internationale

treinen Financiële uitgangspunten • Kosten oplossing MMK: € 697 mln. tot € 854 mln. -> Reservering: € 727 mln. (aan te

vullen tot € 775 mln.) • Kosten oplossing spoorse opgave: € 85 mln. tot € 1 mld. -> Reservering: € 125 mln. • Budget voor MIRT-verkenning: € 4 mln. (50-50)

Richtinggevende uitspraken uit Afspraken BO MIRT 2022 (2)

DE OPGAVE

Integrale Verkenning • Integrale MIRT-verkenning

Daarbinnen twee verkenningen: MMK en Spoorknoop Eindhoven • MMK op basis van model 0+ en 2 (vastgelegd in Bestuurlijke Kerngroep XL oktober 2022)

Scope en alternatieven • Verkenning spoorse opgave omvat 1e, 2e en 3e stap

• Ten minste één alternatief onderzoeken dat binnen budget past

Stapsgewijze trechtering pre-verkenning

Stap 1

Stap 2

Stap 3

Uitgewerkte modellen (Arcadis, 2022)

Modellen 0+ en 2 vormen de basis voor het vervolg in de MIRT Verkenning

Model 0+

Inschatting investeringskosten:

€ 576 mln (excl BTW)

Half verdiept busstation Toelichting

Dit model kent een half verdiept busstation, met daar bovenop een verhoogd maaiveld. Ten opzichte van model 0 heeft dit als voordelen dat gebruik kan worden gemaakt van bustunnels voor de afwikkeling van de bussen, er meer ruimtelijke kwaliteit kan worden geboden en er vastgoed mogelijk is op het busstation. Wel ontstaan hoogteverschillen in het gebied. Looproutes worden daardoor minder intuïtief en er ontstaat een stationshal over twee niveaus. Om kosten te drukken is de busbuffer in dit model op maaiveld geplaatst op de

Kennedylaan.

▪ Busstation half verdiept

Positieve punten

Negatieve punten

❑ Ruimtelijke kwaliteit gebied

❑ Kwaliteit van de knoop lager dan bij

❑ Kwaliteit van de knoop veel hoger

dan in model 0 ❑ Vastgoed mogelijk boven

busstation

Bouwstenen

modellen 0 en 5 ❑ Hoogteverschillen in openbare

ruimte en stationshal beperken kwaliteit ontvangstdomein ❑ Busbuffer op maaiveld ❑ Bouwhoogte vastgoed beperkt door

lichtere constructie dak busstation

▪ Busbuffer op maaiveld Kennedylaan ▪ ‘Split-level’ stationshal: ontvangstdomein trein op

maaiveld, ontvangstdomein bus (+2,5m) op busstation ▪ Ondergrondse fietsenstalling naast busstation ▪ K&R + taxi op maaiveld Fellenoord ▪ Trein vervangend vervoer op maaiveld Fellenoord ▪ Internationale bus op maaiveld Fellenoord

▪ Busverkeer wordt via tunnels afgewikkeld

Impressie Model 0+

Vogelvlucht, zuid-west. Massa-volume invulling cluster 6.

Impressie Model 0+

Maaiveld, zicht op stationsplein inc. hoogteverschil. Links zicht op Stationsgebouw Noord.

Model 2

Verdiept busstation

Raming investeringskosten:

€ 706 mln (excl BTW)

Toelichting Het busstation ligt ondergronds op de huidige locatie. De busbuffer is ondergronds gebracht onder cluster 5 van de gebiedsontwikkeling. Om vastgoed mogelijk te maken bovenop het busstation is een transferlaag nodig, deze wordt benut om fietsenstallingen, K&R, taxi’s, maar ook waterberging en (grond voor) groen in de openbare ruimte in onder te brengen. Ontvangstdomein voor bus en trein worden gecombineerd in één gebouw, dat parallel aan de sporen wordt gerealiseerd.

Bouwstenen ▪ Busstation verdiept

Positieve punten

Negatieve punten

❑ Ruimtelijke kwaliteit op maaiveld

❑ Complexe realisatie

❑ Compacte knoop

❑ Veel materiaalgebruik door diepe

❑ Hoge kwaliteit ontvangstdomein ❑ Beperkte interactie met spoor ❑ Efficiënt meervoudig ruimtegebruik

door benutten transferlaag ❑ Ruimte voor vastgoed bovenop het

busstation

ligging, veel CO2 uitstoot

▪ Busbuffer verdiept onder cluster 5 ▪ Stationsfuncties op maaiveld ▪ Fietsenstalling in transferlaag (uitwisselbaar met

model 5) ▪ K&R + taxi in transferlaag ▪ Trein vervangend vervoer op maaiveld Fellenoord ▪ Internationale bus op maaiveld Fellenoord

▪ Busverkeer wordt via tunnels afgewikkeld

Impressie Model 2

Dwarsdoorsnede. Buslaag, transferlaag inc. fiets, maaiveld en zicht op Stationsgebouw Noord.

Impressie Model 2

Maaiveld, links huidige KBC complex. Zicht op Stationsgebouw

Inhoud Terugblik raadscie Knoop XL 18 april Proces MIRT-Verkenning Participatie omgeving Beslismomenten & rol Raad

MIRT-Verkenning • Doel is toewerken naar een Voorkeursalternatief • MIRT-Verkenning moet de beslisinformatie leveren om te komen

tot keuze definitieve oplossing • Onderzoek gericht op in beeld te brengen onderscheidende

aspecten alternatieven • Navolgbaar proces met verschillende trechteringsstappen: eerst

breed verkennen, daarna trechteren

MIRT-Proces 2019 – Q3 2022

Q4 2022 – Q3 2025

Q4 2025– Q4 2027*

2028 - 2032/2035*

Initiatief

Verkenning

Planuitwerking

Realisatie

Van veel oplossingen trechteren naar 1 voorkeursalternatief

Verdere uitwerking voorgenomen project; technisch, wettelijk, financieel.

Voorbereiding en realisatie maatregelen. Doorlooptijd afhankelijk van variant.

Startbeslissing - 14 november 2022 - Raad ingestemd: 30 mei 2023

Voorkeursbeslissing

Projectbesluit

Beheer

Oplevering

*Planning is sterk afhankelijk van derden (Rijk, ProRail, etc.), en dus onder voorbehoud.

Fasen en minimale planning MIRT-Verkenning MIRT-proces Initiatief

Verkenning

Planuitwerking

Realisatie

Beheer

4+ maanden

4 maanden

8 maanden

8 maanden

Startfase

Analysefase

Beoordelingsfase

Besluitvormingsfase

Opstarten projectteam en probleemanalyse

Genereren oplossingen en eerste zeefmoment. Kansrijke oplossingen blijven over.

Nadere uitwerking en beoordeling kansrijke oplossingen. Tweede zeefmoment om te komen tot voorkeursalternatief.

Afronden rapportages en voorbereiden voorkeursbesluit.

Startbeslissing

Plan van aanpak

Nota kansrijke Oplossingsrichtingen

Verkenningenrapport Plan MER Ontwerp besluit

Voorkeursbeslissing

4+ maanden

4 maanden

8 maanden

8 maanden

Startfase

Analysefase

Beoordelingsfase

Besluitvormingsfase

Startfase (inmiddels afgerond) • Plan van aanpak opstellen

Specifieke aandachtspunten:

• Organisatie op orde

- Raakvlak spoor

• Probleemanalyse opstarten (0-alternatief)

- Raakvlak stedenbouw

• Plan van aanpak participatie

- Capaciteit in de organisatie

• Publicatie van voornemen

- Uitvraag aan marktpartij

Producten: plan van aanpak (vastgesteld op 10 oktober 2023), participatieplan

- Te volgen procedures - Smart maken doelstelling

4+ maanden

4 maanden

8 maanden

8 maanden

Startfase

Analysefase

Beoordelingsfase

Besluitvormingsfase

Analysefase • Breed oplossingen verkennen

Specifieke aandachtspunten:

• Omgeving betrekken

- Breed verkennen irt voorwerk

• Schetsontwerpen en ramingen

- Omgeving irt bestuurlijke keuzes

• Bepalen doelbereik, uitvoerbaarheid

- Omgang met bouwstenen

• Trechtering veelal obv kwalitatieve beoordeling

- Optimalisatiekansen irt busexploitatie

• Fase eindigt met zeef 1: kansrijke alternatieven

Producten: nota kansrijke alternatieven, nota reikwijdte en detailniveau

4+ maanden

4 maanden

8 maanden

8 maanden

Startfase

Analysefase

Beoordelingsfase

Besluitvormingsfase

Beoordelingsfase • Nadere uitwerking kansrijke alternatieven:

effecten in beeld brengen • Thematische onderzoeken • Verder uitwerken ontwerp (VO-niveau) • Kostenramingen • MKBA, business case • Fase eindigt met zeef 2: voorkeursalternatief Producten: Verkenningenrapport, MER, MKBA, ontwerp besluit, markscan

Specifieke aandachtspunten: - Varianten irt bouwstenen

- MER-procedure - Omgevingswet - Stedenbouw

Uitgewerkte planning MIRT-verkenningen Q3’23

Q1’25

Q3’24

Startfase

Analysefase

Beoordelingsfase

Q3’25 Besluitvormingsfase

Gezamenlijk Raakvlakbeheersing, gezamenlijke producten, samenhangende ontwerpopgaven en gecoördineerde besluiten

Omgeving

Informerende communicatie

Verrijkende participatie

Informerende communicatie

Deelverkenning Spoorknoop Plan van aanpak

Subsi die

Tender

Alternatieven ontwerp

Nota kansrijke oplossingen (NKO)

Effectbeoordeling

Beslisinformatie

Deelverkenning MMK Plan van aanpak

Tender

Ontwerpoptimalisaties

Nota kansrijke oplossingen (NKO)

Effectbeoordeling

Beslisinformatie

VKB

VKB

Samenhangend eindbeeld

Integrale sturing

Inhoud Terugblik raadscie Knoop XL 18 april Proces MIRT-Verkenning Participatie omgeving Beslismomenten & rol Raad

Participatieproces omgeving analysefase MIRT-proces Initiatief

Verkenning

Planuitwerking

Realisatie

Beheer

4+ maanden

4 maanden

8 maanden

8 maanden

Startfase

Analysefase

Beoordelingsfase

Besluitvormingsfase

Opstarten projectteam en probleemanalyse

Genereren oplossingen en eerste zeefmoment. Kansrijke oplossingen blijven over.

Nadere uitwerking en beoordeling kansrijke oplossingen. Tweede zeefmoment om te komen tot voorkeursalternatief.

Afronden rapportages en voorbereiden voorkeursbesluit.

Startbeslissing

Plan van aanpak

Nota kansrijke Oplossingsrichtingen

Verkenningenrapport Plan MER Ontwerp besluit

Voorkeursbeslissing

Toelichting participatieproces omgeving analysefase

1.

Kennismaken

2.

Longlist varianten

• Toelichting proces

• Meenemen in Longlist varianten aangevuld met suggesties vanuit stap 1.

• Ophalen kansen en zorgen.

• Bespreken beoordelingscriteria.

• Informeren over project.

3.

Shortlist varianten

• Meenemen in shortlist varianten. • Bespreken beoordelingsproces dat resulteert in Kansrijke varianten

4.

Kansrijke oplossingen

• Presenteren uitwerking kansrijke varianten • Presenteren eindproduct Nota kansrijke oplossingen

Participatie en communicatie op hoofdlijnen Longlist oplossingsrichtingen

Communicatie

Participatie

1.

Kennismaken

Longlist varianten

2.

November 2023 Kennismakingsbijeenkomsten

3.

Short varianten

4.

Kansrijke oplossingen

Januari 2024

Feb./maart 2024

April/mei 2024

Aanvullen longlist oplossingen

Reflecteren Shortlist en criteria beoordeling

Reflecteren NKO en wijze (effect) beoordeling Informeren vervolgfase

Frequent informeren voortgang Digitale nieuwsbrief en up-to-date houden website Online meedenken via website Fysieke bijeenkomst Uitnodigingen: Huis-aan-huis flyer, Groot Eindhoven Social media

Fysieke bijeenkomst

Fysieke bijeenkomst

Uitnodigingen

Uitnodigingen

Fysieke bijeenkomst

Uitnodigingen

Producten t.b.v. participatie • Participatieplan MMK & SKE:

gezamenlijke strategie voor de twee MIRT verkenningen MMK (gemeente Eindhoven) en SKE (ProRail) vertaalt naar een publieksvriendelijke versie. • Uitnodiging participatie • Onderbouwing trechteringsproces

Publieksvriendelijke versie om de stappen (en de voorkeursmodellen) tot op heden toe te lichten.

• Toelichting op website KnoopXL

28

Inhoud Terugblik raadscie Knoop XL 18 april Proces MIRT-Verkenning Participatie omgeving Beslismomenten & rol Raad

Betrokkenheid Raad

Planning MIRT Verkenning OV Knoop

Besluitvorming Raad

Bespreking in Raadscie

Q1 2023 – Q3 2023

Q3 2023 – Q2 2024

Q3 2024 – Q1 2025

Q1 2025 – Q3 2025

Startfase

Analysefase

Beoordelingsfase

Besluitvormings fase Vaststellen voorkeursalternatief

Start MIRT verkenning

Aanpak & participatie

Nota kansrijke oplossingsrichtingen

Effectrapportage

Nota reikwijdte & detailniveau

De MKBA Stedenbouwkundige invulling cluster 6

Volgende Raadscommissie inzake OV Knoop: Q2 2024 Toelichting Nota Kansrijke Oplossingsrichtingen