Presentatie 2. PRC 28 juni 2022
Tekst van het document
Analyse van het raadsvoorstel Uitwerking publiek belang gebiedsontwikkeling Fellenoord
Prof. dr. Chris Peeters Policy Research Corporation
28 juni 2022
Onderwerpen Inleiding 1. 2. 3. 4. 5. 6.
Creëer inzicht in Knoop XL Zorg voor een gedeelte toekomstvisie en probleemstelling Handel in voortdurende dialoog met stakeholders Identificeer maatschappelijke belangen en gewenste effecten Stel vast welke activiteiten nodig zijn Breng in kaart welke rol de private sector of georganiseerde burgerlijke partijen kunnen spelen 7. Ken de kosten en de baten 8. Bepaal de publieke belangen en de daarbij behorende acties van de gemeente 9. Werk de organisatie van de gemeentelijke activiteiten uit 10. Doorlopende aandachtspunten
Conclusie en aanbeveling
Inleiding • Analyse op verzoek van de rekenkamercommissie. • Doel is het toetsen van de toepassing van de leidraad.
• Geen uitspraken over inhoudelijke keuzes, die worden politiek bepaald. • Toepassing van de leidraad maakt zichtbaar waar in een complex dossier de aangeboden informatie nadere uitwerking vergt.
1. Creëer inzicht in Knoop XL. •
Gebruik van tijdslijn is verhelderend.
•
Inhoudelijke stand van zaken, samenhang tussen initiatieven en de speelruimte van de gemeente blijven onduidelijk.
•
Het noodzakelijke inzicht wordt niet geboden.
•
Genoemde ‘deels buitenplanse randvoorwaarden’ zouden essentieel zijn voor het slagen van Knoop XL, maar blijven onbelicht.
2. Zorg voor een gedeelte toekomstvisie en probleemstelling •
Probleemstelling nog onduidelijk: probleem (stedelijke schaalsprong) en oplossing (stedelijke schaalsprong) leiden tot een cirkelredenering.
•
Probleemstelling, inzet en ambitie, bijdrage maatschappelijke opgaven en concrete doelstellingen vloeien niet navolgbaar uit elkaar voort.
•
Hierdoor ontbreekt het belangrijkste fundament onder het project.
3. Handel in voortdurende dialoog met stakeholders •
Enkel grote bedrijven en instellingen worden benoemd.
•
Relatie tussen gemeente en grondeigenaren blijft onduidelijk.
•
Burgerparticipatie wordt als niet relevant beschouwd in de ontwikkelingsfase van het project.
4. Identificeer maatschappelijke belangen en gewenste effecten •
Maatschappelijke belangen hebben generiek karakter, wat in dit stadium acceptabel is.
•
Onduidelijk hoe de genoemde maatschappelijke belangen voortvloeien uit eerder genoemde maatschappelijk opgaven.
•
Benoemde KPI’s zijn te algemeen geformuleerd (niet SMART) en zijn daardoor niet geschikt om het project te sturen of controleren.
•
Onduidelijk wanneer de projectrealisatie succesvol is.
5. Stel vast welke activiteiten nodig zijn
•
De benoemde activiteiten niet gekoppeld aan de maatschappelijke belangen en onvoldoende concreet gemaakt.
•
Uitwerking biedt geen basis voor antwoord op de vragen van de navolgende stappen van de leidraad: • Welke activiteiten kunnen particulier worden uitgevoerd en welke KPI’s passen daarbij? • Welke activiteiten moet of wil de gemeente zelf doen en welke KPI’s passen daarbij? • Hoe moet de gemeente haar activiteiten en sturing/controle organiseren?
6. Breng in kaart welke rol de private sector of georganiseerde burgerlijke partijen kunnen spelen •
Te algemene beschrijving gegeven van de rol van private partijen.
•
Geen specificatie van private activiteiten om de maatschappelijke belangen voldoende te realiseren.
7. Ken de kosten en de baten
•
Onduidelijk hoe buitenplanse maatregelen business case beïnvloeden.
•
‘Publiek tekort’ moet in dit stadium ‘projecttekort’ zijn.
•
Nog geen inzicht over private en publieke verdeling van kosten (Equity planning).
•
Onvoldoende uitgewerkte business case, ook in het maatschappelijke domein, bijv. MKBA op gebied van inclusiviteit, leefbaarheid en mobiliteit.
8. Bepaal de publieke belangen en de daarbij behorende acties van de gemeente •
Door onvoldoende diepgang en samenhang van de informatie, zijn de publieke belangen niet concreet.
•
Vertrekpunt dient te zijn wat de gemeente wil/moet doen om het maatschappelijke belang volwaardig te realiseren → dat bepaalt het publiek belang:
“Er is sprake van een publiek belang wanneer de overheid zich de behartiging van een maatschappelijk belang aantrekt op grond van de overtuiging dat dit belang anders niet goed tot zijn recht komt.” •
Onduidelijk welke activiteiten de gemeente zelf wil/moet ondernemen en welke prestatie-indicatoren daarbij horen.
9. Werk de organisatie van de gemeentelijke activiteiten uit •
De organisatievorm en de rol van raad en college zullen in een derde blok worden uitgewerkt en aan de raad voorgelegd, dus geen onderwerp van deze analyse.
•
Van belang om ook in dat derde blok de samenhang te bewaken met voorgaande stappen.
•
Onduidelijk waarom de leidraad ‘omgang Knoop XL’ ten aanzien van de Multimodale Knoop Eindhoven Centraal en de rol van de raad daarbij pas in de loop van 2023 op te pakken → nu de beschikbare tijd gebruiken.
10. Doorlopende aandachtspunten uit de leidraad •
De genoemde doorlopende aandachtspunten zijn niet uitgewerkt: • • • •
Gebruik geleerde lessen; Organiseer tegenspraak in een veilige omgeving; Onderhoud en bewaak een inzichtelijke inventarisatie van onzekerheden en risico’s; Maak werk van goede informatievoorziening.
11. Conclusie en aanbeveling •
Tekst Raadsvoorstel goede eerste stap, maar nog onvoldragen voor onderbouwde besluitvorming.
•
Nader uitwerken en waarborgen van samenhang noodzakelijk: o Onvoldragen probleemstelling. o Publiek belang onvoldoende geëxpliciteerd. o Onduidelijke prestatie-indicatoren. o Onvoldoende inzicht in kosten, baten en afdekking van projectkosten. o Geen inzicht in risico’s en risicomanagement. o Geen uitwerking van burgerparticipatie. o Onvoldoende helder taalgebruik. Teveel open einden en onduidelijkheden, daardoor nog geen onderbouwd voorstel → raad weet nog niet waar hij “ja” tegen zou zeggen.
•
•
Extra energie en tijd in deze voorbereidende fase verdienen zich later zeker terug.
Vragen?
Analyse van het raadsvoorstel Uitwerking publiek belang gebiedsontwikkeling Fellenoord Prof. dr. Chris Peeters Policy Research Corporation
28 juni 2022